Экономист Эльдар Шамсутдиновтың мәліметінше, 2026 жылы кредиттік кезеңнің баяулауына қарамастан, Орталық Азия елдерінің банк секторлары тұрақтылығын сақтайды. S&P Global Ratings агенттігінің 2026 жылдың 22 қаңтарындағы шолуына сәйкес, Қазақстан, Армения, Әзербайжан, Грузия, Қырғызстан және Өзбекстанның банк жүйелері кредит беру қарқынының бәсеңдеуі мен сақталып отырған геосаяси тәуекелдерге қарамастан, 2026 жылы тұрақты көрсеткіштерді сақтап қалады. Агенттік өңірде кредиттеу көлемі орта есеппен 15–20%-ға өседі деп болжауда, бұл ретте активтер сапасы тұрақты болып, табыстылық жоғары деңгейде қалады. Бәсекенің күшеюі аясында алдағы 12–24 айда таза пайыздық маржа 10–30 базистік тармаққа төмендеуі мүмкін, алайда тәуекел құны басқарылатын деңгейде сақталады. Қазақстанда 2026 жылы бөлшек кредиттеу өсімі 18–20%-ға дейін баяулайды деп болжанып отыр. Сонымен қатар тұтынушылық кредиттер бойынша мерзімі өткен берешек үлесі шамамен 5,5–6,0% деңгейінде қалыптасуы мүмкін (бір жыл бұрын шамамен 5,5%). Қаржыландыру базасы негізінен депозиттер есебінен қалыптасады, кредиттер мен депозиттер арақатынасы қолайлы деңгейде, ал сыртқы нарықтарға тәуелділік шектеулі. Қазақстан BICRA жіктемесінің 7-позитивті тобына кіреді, бұл реттеуші органның белсенді жұмысын көрсетеді. Қазақстанда кредиттік тәуекел бақыланатын деңгейде деп бағаланады. Бөлшек кредиттеу қарқынының 18–20%-ға дейін баяулауы тәуекел бейіні үшін оң фактор ретінде қарастырылады, өйткені табысы төмен қарыз алушылар арасындағы шамадан тыс қарыз жүктемесінің жылдам өсуі циклдің төмендеу кезеңінде резервтердің ұлғаю ықтималдығын арттырады.
Еуразия24 пікірі:
S&P Global Ratings шолуында бірқатар негізгі тұжырымдар келтірілген: өңірде кредиттеудің орташа өсімі сақталатыны, банктер активтерінің сапасы жеткілікті деңгейде екені, сондай-ақ, әсіресе бөлшек сегментте несиеге сұраныстың жоғары болып отырғаны атап өтіледі. Алайда корпоративтік кредиттеу бойынша нақты әрі жан-жақты болжам берілмеген, ал қазіргі жағдайда бұл мәселе айрықша өзекті. Жақында үкіметтің кеңейтілген отырысында Қазақстан президенті Қасым-Жомарт Тоқаев екінші деңгейлі банктердің экономиканың нақты секторын кредиттеуге тартылу деңгейінің төмен екеніне назар аударып, олардың бизнесті қаржыландыруға жеткілікті қатыспай отырғанын сынға алды. «Бизнеске берілетін қарыздардың үлесі тұрақты түрде төмен деңгейде қалып отыр және 38%-ды ғана құрайды. Ал екінші деңгейлі банктер 2025 жылдың өзінде шамамен 3 трлн теңге табыс тапты», — деп атап өтті президент. Екінші жағынан, базалық мөлшерлеме 18% деңгейінде тұрған кезде Қазақстандағы бизнестің қаншалықты бөлігі коммерциялық банктерден несие ала алады деген орынды сұрақ туындайды.
