Серік Жұманғариннің еншісіне тиген жауапкершілік
«Еуразия-24» ақпараттық-сараптамалық журналы Премьер-министрдің орынбасары – Ұлттық экономика министрі Серік Жұмангариннің әлеуметтік желідегі жарияланымына қатысты шолу жасаған еді. Онда министр «Қазақстан ЖІӨ-нің серпінді өсімі аясында өткен жылдың қорытындысы бойынша халықтың нақты кірістерінің төмендеу» себептерін негіздеуге тырысқан. Дегенмен, біздің өткен материалымызда негізгі назар өзге экономист-сарапшылардың аталған жазбаға білдірген пікірлеріне аударылды. Ал бүгінгі таңда Ұлттық экономика министрінің логикалық пайымдау жүйесі мен дәлелдемелік базасын тереңірек саралаудың маңызы зор, себебі бұл талдау барысында бірқатар маңызды тұстар айқындалып отыр. Қалай болғанда да, әңгіме тамыз айында өтетін жаңа Құрылтай сайлауына, ал одан кейін жаңа Үкіметтің жасақталуына келіп тіреліп отыр. Оның алдында (тіпті оны Серік Жұманғарин басқаруы да ғажап емес) сол баяғы негізгі мәселе тұрады: неге экономика өсіп жатқанымен, халықтың табысы төмендеуде? Дәлірек айтқанда, бұған ақталатын себеп іздеумен емес, осындай «қарама-қайшы үрдісті» нақты жоюмен айналысу қажет болады.
Ал ол үшін, ең алдымен, мына сауалға нақты жауап болуы керек: сонымен, мұның басты себебі неде?..
«Болашақ»: технологиялық серпіліс жасай алмаған элита
«Болашақ» бағдарламасы – тәуелсіз Қазақстанның стратегиялық тұрғыдан ең маңызды бастамаларының бірі. Мәселеге шынайы көзқараспен қарайтын болсақ, бұл жоба 1990-2000 жылдары кәсіби мамандардың жаңа шоғырын жедел қалыптастыру, елімізді жаһандық жүйеге кіріктіру және халықаралық деңгейдегі кадрларды даярлау ісінде айтарлықтай тиімділік көрсетті.
Дегенмен, бұл бағдарлама «технологиялық ғажайыпқа» айнала алған жоқ. Оқшауланған білікті мамандар пайда болғанымен, Оңтүстік Корея немесе Сингапур деңгейіндегі құрылымдық-технологиялық серпіліс жасалмады. «Болашақ» бағдарламасы елді кадрлармен қамтамасыз еткенімен, олардың күрделі құзыреттеріне деген сұранысты қалыптастыра алмады. Соңғы жылдары осы жобаның төңірегінде сынның көп айтылуы да дәл осы себеппен байланысты.
Иран депутаты Ормуз бұғазын тек Иран басқаратынын мойындауға шақырды
Иран парламентінің ұлттық қауіпсіздік жөніндегі комитетінің өкілі Эбрахим Резаи Ормуз бұғазын Иранның басқаруы халықаралық деңгейде әлдеқашан мойындалғанын мәлімдеді.
АҚШ Иранмен алдын ала келісімге қол қою мәселесін қарастыруда
АҚШ президенті Дональд Трамп Иранмен қақтығысты реттеу үдерісін бастауға арналған алдын ала келісімнің қазіргі нұсқасына қол қою-қоймау туралы шешімді алдағы бірнеше күн ішінде қабылдамақ. Бұл туралы CNN телеарнасы дереккөздерге сілтеме жасап хабарлады.
Тоқаев ЕАЭО елдерін өнеркәсіп пен агроөнеркәсіп секторын цифрландыруды жеделдетуге шақырды
Қазақстан Президенті Қасым-Жомарт Тоқаев Еуразиялық экономикалық одаққа (ЕАЭО) мүше мемлекеттерді өнеркәсіп пен агроөнеркәсіп кешеніне цифрлық технологияларды белсенді енгізуге шақырды. Оның айтуынша, цифрландыру – экономиканың бәсекеге қабілеттілігі мен тұрақты өсімін қамтамасыз ететін негізгі факторлардың бірі.
Қазақстан төрағалық кезеңінде ЕАЭО-ның экономикалық әлеуетін нығайтуға күш салады
Қазақстан Еуразиялық экономикалық одақ (ЕАЭО) органдарына төрағалық ету кезеңінде ұйымның экономикалық әлеуетін одан әрі нығайтуға және мүше мемлекеттердің тұрақты дамуына жан-жақты қолдау көрсетеді. Бұл туралы Қазақстан Президенті Қасым-Жомарт Тоқаев мәлімдеді.
АҚШ пен Иран келіссөздерінде Иран экономикасына инвестиция салатын қор құру мәселесі талқылануда
Вашингтон. 29 мамыр. ИНТЕРФАКС - АҚШ пен Иран арасындағы...
Азия қор нарықтары өсім көрсетіп, Қытай индексі төмендеді
Жұма күні Азия-Тынық мұхиты өңірінің қор нарықтары негізінен оң динамика көрсетті. Тек Қытайдың негізгі қор индексі төмендеді.
Вашингтон Рауль Кастроны экстрадициялауға күш салмақ
АҚШ билігі бұрынғы Куба көшбасшысы Рауль Кастроны ел аумағына жеткізу үшін барлық мүмкіндікті пайдаланатын болады. Бұл туралы АҚШ-тың бас прокуроры міндетін атқарушы Тодд Бланш мәлімдеді.
Иран Қытай АҚШ пен Иран арасындағы реттеу үдерісінің кепілі бола алады деп санайды
Қытай Вашингтон мен Тегеран арасындағы келіспеушіліктерді реттеу барысында келісімдердің орындалуына кепіл болатын тарап рөлін атқара алады. Бұл туралы Иранның Халықаралық қатынастар жөніндегі стратегиялық кеңесінің хатшысы Дехкани Фирузабади ИСНА агенттігіне берген сұхбатында мәлімдеді.
ЕАЭО ыдырайды: армандаудың айыбы жоқ
Мамыр айының соңында ЕАЭО саммиті өтеді деп күтілуде. Бұл бірлестік тек ресми түрде ғана емес, іс жүзінде де бар ма? Егер Қазақстан бүгін ЕАЭО-ға кіру туралы шешімді қайта қабылдайтын болса, бұл таңдау экономикалық тұрғыдан тиімді болар ма еді? Және бұл құрылым тағы қанша уақыт өмір сүрмек?»
Кеңседе отыратын заман артта қалғаны ма?
«Paryz NEF 2026» қауымдастығының форумында бұрынғы Цифрлық даму, инновациялар және аэроғарыш өнеркәсібі министрі, ал қазіргі уақытта «Қазақтелеком» басшысы Бағдат Мусин көпшілікті таңғалдырған бірқатар мәлімдемелер жасады.
«Болашақ»: технологиялық серпіліс жасай алмаған элита
«Болашақ» бағдарламасы – тәуелсіз Қазақстанның стратегиялық тұрғыдан ең маңызды бастамаларының бірі. Мәселеге шынайы көзқараспен қарайтын болсақ, бұл жоба 1990-2000 жылдары кәсіби мамандардың жаңа шоғырын жедел қалыптастыру, елімізді жаһандық жүйеге кіріктіру және халықаралық деңгейдегі кадрларды даярлау ісінде айтарлықтай тиімділік көрсетті.
Дегенмен, бұл бағдарлама «технологиялық ғажайыпқа» айнала алған жоқ. Оқшауланған білікті мамандар пайда болғанымен, Оңтүстік Корея немесе Сингапур деңгейіндегі құрылымдық-технологиялық серпіліс жасалмады. «Болашақ» бағдарламасы елді кадрлармен қамтамасыз еткенімен, олардың күрделі құзыреттеріне деген сұранысты қалыптастыра алмады. Соңғы жылдары осы жобаның төңірегінде сынның көп айтылуы да дәл осы себеппен байланысты.
Әлемдік сауданың юаньдану үдерісі жеделдеп келеді
CIPS – долларға негізделген жаһандық қаржы жүйесіне айтарлықтай соққы болып тиген ірі жоба. CIPS (Cross-Border Interbank Payment System) – қаржылық хабарламалар мен төлемдерді жолдауға арналған халықаралық қытайлық жүйе. 2015 жылы іске қосылған бұл жүйе 2026 жылы бірінен соң бірі жаңа рекордтар орнатуда. Бұған ұжымдық Батыстың өз валюталарын қаржылық және геосаяси қару ретінде қолдануы себеп болып отыр. Санкцияларға ұшыраған, сондай-ақ доллар немесе еуроның ықтимал соққысынан қауіптенетін мемлекеттер юань дәлізі арқылы әлемдік нарыққа шығуда.
Қанатты гвардия: Десантшылар сапына жас сарбаздар қосылды
«Қазақстан Республикасы Қарулы Күштері Десанттық-шабуылдау әскерлерінің (ДШӘ, - Ред.) әскери бөлімдерінде «1-2026» шақырылымының жас сарбаздары салтанатты түрде Әскери ант қабылдады. Бұл күні 1600-ден астам жас сарбаз Отан қорғаушылар қатарына ресми түрде қосылды. Салтанатты іс-шаралар Алматы, Қонаев және Жетісу гарнизондарында бір мезгілде өтті. Көгілдір береттілер сапын толықтырған жас десантшылардың 600-ден астамы – Қонаевта, 500-ден астамы – Алматыда, тағы 500-ден астамы Талдықорғанда ант берді. Олардың әрқайсысы үшін бұл күн ерекше белес – кешегі бозбалалардың нағыз жауынгерлік бауырластыққа, көгілдір беретке және десантшылардың «Бізден басқа ешкім!» деген аңызға айналған ұранына жасаған алғашқы қадамы болды. «Әскери ант қабылдау – бұл жай ғана салтанатты рәсім емес. Бұл – Отанға қызмет етудің саналы таңдауы, әскери қызметші мен азамат ретінде қалыптасудың үлкен жолының бастауы.
Денсаулық сақтау саласының басты мәселесі: Қазақстан медицинадағы кадр тапшылығын жоя алмай келеді
Соңғы жылдары елімізде денсаулық сақтау саласына бөлінетін шығыстар айтарлықтай өсіп, медициналық жоғары оқу орындарына түсетін талапкерлер саны артты. Сондай-ақ цифрландыру процесі іске қосылып, жаңа клиникалардың құрылысы жүргізілуде және дәрігерлерді қолдаудың бұрын-соңды болмаған шаралары енгізілді. Алайда, бұл құралдардың жиынтығы медицина саласындағы басты мәселе – кадрлардың тапшылығын шеше алмады. 2024 жылы медициналық университеттер 10,5 мың, ал 2025 жылы 11,6 мың маман даярлап шығарғанымен, 2026 жылғы сәуірдегі жағдай бойынша жүйеде 4 мыңнан астам медицина қызметкерінің жетіспеушілігі тіркелді. Мемлекет есебінен білім алған осынша түлектің қайда кеткені және бұл бағытта қандай қадамдар жасау керектігі әлі де өзекті. Мемлекет тарапынан денсаулық сақтау жүйесін жақсартуға бағытталған талпыныстардың тиісті нәтиже бермей отырғанын атап өткен жөн.
Бағаны тежеу шаралары: халықтың Үкіметке деген сенімі қандай?
Жуырда Мәжіліс кулуарында журналистер мен Ұлттық экономика бірінші вице-министрі Азамат Әмрин арасында қызықты әңгіме өрбіді. Журналистер одан азық-түлік бағасының қымбаттауы туралы сұрағанда, бұқаралық ақпарат құралдарының қызанақ, қарақұмық пен қырыққабат сынды жемістердің арзандағанына назар аудармай отырғанын айтты. Сонымен қатар шенеунік өз отбасында сатып алу жұмыстарымен жұбайы айналысқандықтан, отбасылық шығындарды қадағаламайтынын ашық жеткізді. Ұлттық экономика министрлігіндегі осы бір көңіл-күйге қарап, инфляцияны ауыздықтай алған үкімет үшін қуануға да болар еді. Соған қарамастан, ресми статистика көрсеткіштері мен халықтың баға ахуалын шынайы бағалауы арасындағы айырма жойылар емес.
Британ тәжінің агенттері және „жұмсақ күш“ саясаты
«Британияның құлағы» деген астарлы тіркесте қаншалықты шындық бар? Ұлыбританияның жаһандық ықпалын сақтап қалу әрекетінің мүмкіндігі қандай? Бұрынғы отар ел — Австралияға енді Америка Құрама Штаттарының жолын қайталап, жаңа метрополияға айналуға ұмтылатын уақыт жеткен жоқ па?
Транскаспий дәлізі жайлы айтылмаған мәселе және Әзірбайжан саясаты
Транскаспий халықаралық көлік дәлізі Ресей арқылы өтетін солтүстік бағытқа, әсіресе геосаяси шектеулер жағдайында балама бола ма. Бұл шектеулердің табиғаты қандай және "орта дәліз"экономикалық жобасының саяси компоненті қандай. Әзірбайжандық көзқарас.
Журналист Әріп Әли мен саясаттанушы Қазыбек Жұмабекұлының маңызды сұхбаты
Журналист Әріп Әли мен саясаттанушы Қазыбек Жұмабекұлының маңызды сұхбаты.
Елдегі өзекті мәселелер, саясаттағы өзгерістер және қоғамдағы шынайы жағдай — барлығы ашық талқыланды.
Еңбек министрлігі цифрландыру саласындағы жетістіктерімен бөлісті
ҚР Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігі Еуразиялық экономикалық форумда еңбек нарығын басқаруға арналған жасанды интеллект технологияларын таныстырды. Мұндай жобалар қағаз жүзінде өте ауқымды көрінгенімен, қарапайым азаматтар жұмыс іздеуге келгенде мүлдем басқа жағдайға тап болады.
Қазақстан жаһандық миграциялық рейтингте 53-орында тұр
Қазақстанның Иммиграция индексіндегі 82 елдің ішінде 53-орынды иеленуі — елдің тізімнің төменгі бөлігіне жақындағанын көрсетеді. Мұндай халықаралық рейтингтерді статистикалық мәліметтерді бұрмалау арқылы жақсартып көрсету мүмкін емес.
2026–2027 жылдары сұранысқа ие мамандықтар белгілі болды
2026-2027 оқу жылында барлық мемлекеттік гранттардың 21%-ы мұғалімдерді даярлауға бағытталып отыр. Ведомство басшысының сөзіне қарағанда, студенттердің шамамен 60%-ы дәл осы IT, инженерлік және педагогикалық мамандықтарды таңдайды.
Импортқа тәуелділіктің кері әсері
Импорт бағасына қатысты соңғы деректер Қазақстанға импорттық инфляцияның не екенін және сыртқы жеткізілімдерге тәуелділіктің түптің түбінде ішкі нарықтағы бағаға қалай әсер ететінін тағы бір мәрте көрсетті.
2025 жылғы бюджеттің орындалуы бойынша есеп ұсынылды
Республикалық бюджеттің атқарылуы туралы үкімет есебінің таныстырылымында бюджеттік тәртіптің төмендігі кезекті рет айтылып қана қоймай, 2025 жылы тиімсіз пайдаланылған бюджет қаражатының көлемі 1,7 есе өскені белгілі болды.
Көрінбейтін дағдарыс
«Қазақстанда жоқ дағдарыс қашан аяқталады?» — аталған бейнематериалдың тақырыбынан-ақ автордың өзіндік ізденісі байқалады. Жалпы, Қарлығаш Еженованың бұл бастамасы айтарлықтай қызығушылық тудырады.
Меншікті қайта бөлу журналистикасы
Кезекті шығарылымын тыңдап отырсаң, Қазақстанда кімнің неге иелік ететіні, «Ескі Қазақстанда» бұл мүліктің қаншалықты заңды немесе заңсыз жолмен алынғаны және қазіргі «Жаңа Қазақстанда»...
Қала-мемлекет моделіне оралу үрдісі
Бұл жолы «Книжный день Центр×Delib» (@den_center) арнасы да, оның сұхбат берушілері де біздің бағытымызды толық қолдайды. Соған қарамастан, олар «арғы беттің», яғни Батыс әлемінің ең бір тереңде жатқан күштері мен қозғаушы уәждерін талқылайды.
Референдумнан геосаясатқа дейін: Қажыгелдин BILD-та не айтты?
Өте қызық сұхбат, сондықтан оқырмандарға барынша мұқият тыңдауды ұсынамыз: бұл — Ресейшіл де емес, Тоқаевшыл да емес аналитика. Бұл — бүгінгі геосаяси ахуалды, Қазақстан мен Ресейдегі жағдайды байсалды әрі шынайы бағалауға арналған талдау. Шынымен ерекше уақытта өмір сүріп жатырмыз!
Жер мен жер қойнауы халыққа тиесілі, ал көмір ше?
БАҚ-та тараған үкіметтің екінші атом электр станциясын салу орны бойынша шешім қабылдағаны жөніндегі ақпаратта атом энергетикасына тікелей қатысы жоқ, бірақ назар аударуға тұрарлық тағы бір дерек келтірілед
Өзіне өзі емші
Халық дәріханаға дүкенге барғандай ағылып, нұсқаулығына да қарамастан дәрі-дәрмекті бақылаусыз қабылдауда. Алайда, дәрігердің қабылдауына жазылу мүмкіндігі болса, халық бұлай өз бетінше емес, маманның бақылауымен емделер еді.
Қазақстан мен Ресей тауар айналымын арттырып келеді
Қазақстан мен Ресей арасындағы тауар айналымының бірден 16%-ға өсуі, бір жағынан, экономика үшін оң көрсеткіш болса, екінші жағынан, өзара сауда-саттықтың әлі де негізінен шикізатқа тәуелді екенін айқындайды.
Қазақстанда бизнес жаңа өндірістік кезеңге бет алды
ЕАДБ 2026 жылы негізгі капиталға салынған инвестиция көлемінің 6,7%-ға өскенін тіркеп отыр. Бұл — бизнестің жоспарларын бір тоқсанмен ғана шектемей, алдағы бірнеше жылға бағыттап отырғанының айқын оң көрсеткіші.
Қазақстан банктері ірі бизнеске бет бұра бастады
Ұлттық банк ірі бизнеске несие беруге арналған өтінімдердің артқанын тіркеп отыр. Бұл банк секторының тұтынушылық несиелендіруден нақты экономика бағытына қарай біртіндеп бет бұра бастағанын көрсетсе керек.
Көлік айыппұлдарының кешірілуі: жеңілдік кімге беріледі?
Әкімшілік рақымшылық мәселесіне қатысты пікір білдіре отырып және «құқық бұзушылықтарды кешіру» заң талаптарын елемейтін азаматтар арасында жазасыздық сезімін қалыптастыруы мүмкін деген тәуекелді бір сәт назардан тыс қалдырсақ, бұл бастаманы бір реттік шара ретінде орынды шешім деуге болады.
БҰҰ реформасы және Қазақстанның халықаралық ұстанымы
Әлемдік саясаттағы тұрақсыздық күшейіп отырған жағдайда Қазақстанның Біріккен Ұлттар Ұйымы рөлі мен оның жаһандық үдерістерге ықпалына қатысты ұстанымы стратегиялық тұрғыдан алғанда көреген саясат ретінде бағаланады.
Ортақ суға — ортақ тәртіп
Орталық Азияда су ресурстарының экономика, азық-түлік қауіпсіздігі, энергетика, миграция және өңірлік тұрақсыздық қатерлерінің маңызды құрамдас бөлігі екені іс жүзінде мойындалып келеді. Бұл мәселенің Қазақстан үшін маңызы өте зор.
Жапония мен БҰҰ Каспий бойынша бірлескен жобаны бастады
Жапонияның БҰҰ-мен бірге Каспийдің экологиялық мәселелерін шешуге қатысуы туралы жаңалықтың өзі көп жайтты аңғартады. Ең алдымен, Жапония мен Каспий аймағының географиялық тұрғыдан алшақтығын ескерсек, мәселенің тек Каспий маңы елдерінің шеңберінен әлдеқашан шығып кеткені байқалады.
Еуроодақ Транскаспий дәлізін дамытуға қаржы бөлуде
Еуропалық капиталдың өңірдегі инфрақұрылымдық жобаларға қатысуы Еуропалық одақтың Қазақстанды Еуропа мен Азия арасындағы толыққанды стратегиялық логистикалық хаб ретінде қарастыратынын көрсетеді.
Экономикалық пайда мен қауіпсіздік арасындағы тепе-теңдік
Қазақстанның Ресейден үшінші елдерге жануарлардан алынатын өнімдерді импорттау мен транзиттеуге қатысты шектеулерді алып тастауы — ел экономикасындағы қаржы ағындары мен өңірлік логистикалық тізбектердің қалпына келуін білдіреді.
Қазақстандағы конституциялық және парламенттік реформа: институционалдық тәуекелдер, билік теңгерімі және орнықтылық механизмдері
Мемлекеттік басқару жүйесінде, жоғары заң шығарушы органда, квазимемлекеттік секторда, халықаралық ұйымдар мен партияда көп жылдар бойы атқарған қызметім барысында мемлекеттің тұрақтылығы тек реформалардың мазмұнына ғана емес, сонымен бірге олардың институционалдық тұрғыдан жүзеге асырылу сапасына, биліктің барлық тармақтарының өкілеттіктері мен жауапкершілігінің теңгеріміне де тікелей байланысты екеніне көз жеткіздім.
Мақалада ұсынылған пайымдаулар мен қорытындылар жалаң сынға емес, еліміздегі конституциялық және парламенттік реформалардың мемлекет тиімділігін, қоғамның сенімін және елдің ұзақ мерзімді тұрақтылығын нығайтуға ықпал етуіне деген кәсіби мүдделілікке негізделген.
Қазақстан ғылымы: Даму жолындағы қос кедергі
Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев ғылыми-техникалық прогресс жетістіктеріне негізделген, жаһандық бәсекеге қабілетті экономиканы дамытуда ғылымның айрықша маңызын ескере отырып, соңғы жылдары барған сайын нақты міндеттер қойып келеді. Осылайша ағымдағы жылдың 12 сәуірінде Қазақстанның ғылыми қауымдастығын құттықтай келе, ол «ғылыми әлеуетті ел игілігі үшін тиімді пайдалану қажет, ғалымдарымыздың жаңалықтары тек зертханалық немесе кабинет деңгейінде қалып қоймауы тиіс. Нақты нәтиже беретін әрі өндіріске енгізуге болатын жобаларды жүзеге асыру маңызды. Қысқасы, ғылым экономика мен қоғамның сұранысына қызмет етуі керек» екенін ерекше атап өтті.
Трансформациясыз жаңғырту: Қазақстан ғылымының жүйелік мәселесі
Мақалада Қазақстанның ғылыми саласының қазіргі даму үрдістері қарастырылады. Статистикалық көрсеткіштер мен институционалдық ерекшеліктерді талдау негізінде сандық өсімнің «сыртқы» көрсеткіштері мен ғылыми нәтижелер сапасының «ішкі» трансформациясының шектеулілігі арасындағы жүйелік қайшылықтар айқындалады.
Газадан «Бейбітшілік кеңесіне» дейін: жаһандық басқару қағидалары қалай қайта қалыптастырылуда
Дональд Трамптың 2025 жылғы қазанда ұсынған Газа секторындағы оқ атуды тоқтату жоспары дипломатиялық серпіліс және аймақтағы қирауды тоқтатудың соңғы мүмкіндігі ретінде таныстырылды. Бұл жоспар қақтығысушы тараптардың қолдауына ие болып, БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесі тарапынан мақұлданды. 2025 жылғы 17 қарашада он үш мемлекет Газа секторында Халықаралық тұрақтандыру күштерін (ХТК) құру туралы американдық резолюцияны жақтап дауыс берді.
«Алдағы 100 жыл» — Фридман болжамы
XXI ғасырдың ортасы мен екінші жартысына қатысты жасалған біздің болжамдарымыз екі негізгі факторды — Тарихтың құрылымдық жүйесі мен Халықтың этногенетикалық ахуалын өзара үйлестіре пайдалану тұжырымдамасына негізделген. Осы факторлардың әрқайсысы тарихи деректердің ауқымды көлемінде жеке-жеке тексеруден өтті. Сонымен қатар, нақтыланған кейбір қарапайым жағдайларда бұл факторларды бірлесе қолданудың оң нәтиже берген мысалдары бар. Дегенмен, мұның бәрі жаңа әдіснаманы пысықтау жолындағы алғашқы сынақ қадамдары ғана.
Баспасөз еркіндігі мен ұлттық қауіпсіздік: Ақмарал Баталованың Дэвид Томасқа берген сұхбаты
Журналистер, сарапшылар мен авторлар өз мәтіндерін блог немесе жаңалықтар бюллетені түрінде жариялайтын Substack платформасында Дэвид Томастың (David Thomas) қызықты мәтіні жарық көрді. Ол қазақстандық журналист, Таяу Шығыс бойынша сарапшы Ақмарал Баталовадан сұхбат алған.
Бешпармақ. Инженер толғанысы.БАТЫС ЖОРЫҒЫ
1235-жылы Оқытай Ханның басшылығымен Құрылтай өтіп, онда Мәңгі Елдің Орыс Мәселесі бойынша іс-қимыл жоспары мен екі стратегиялық әскери операциядан тұратын Батыс Жорығы туралы тарихи шешім қабылданды. Батыс Жорығының бірінші бөлігі «Русьті құтқару операциясы» деп аталды. Қасиетті Рим империясының Русьті басып алуына жол бермес үшін, оның алдын орап, Русьтің барлық қала-мемлекеттерін аралап, жағдайды ұғындырып, дипломатиялық үгіт жүргізіп, Мәңгі Ел Федерациясының құрамына кіргізіп, келісімдерге қол қойдырып алу керек.
Бешпармақ. Инженер толғанысы. ЕУРОПА ОДАҒЫНЫҢ РУСЬТІ КҮЙРЕТУІ
Қазақтардың Жаппай Қоныс аударуы қызған шақта, яки, 1235-жылы өткен Мәңгі Ел Құрылтайында Еуропаны бағындыру мақсатындағы әйгілі Батыс Жорығы туралы шешім қабылданды. Көркем әдебиетте бұл туралы: Жеңіс Хан көзі тірісінде «соңғы теңізге жорыққа шығуды» армандаған, қайтыс болған соң, ұрпақтары оның сол арманын орындағысы келіп, әлгі жорыққа аттанған... дегендей мәнде жазылады, сол орайда небір романтикалық ертегілер де шығарылады.
Бешпармақ. Инженер толғанысы.ТАРТАРИЯ, ТАТАРЛАР ЖӘНЕ ГАМБУРГЕР
«Татар-моңғол езгісі» терминіндегі «моңғол» ұғымының анығына жеткендіктен, бірден «татарлар» ұғымын да қарастыруымыз қажет. Бұнда да небір қызықтарды ұшыратамыз.баршамызға белгілі, 5-ші ғасырда құл иеленуші Рим Империясы Еділ патша (Аттила) бастаған ғұндардың сұрапыл шапқыншылығынан күйреді. Сөйтіп, Еуропада анағұрлым озық феодалдық құрылысқа негізделген, кейін заманауи еуропалық елдерге үлгі болған көптеген қоғамдар пайда болды.
Бешпармақ. Инженер толғанысы. ҚАЗІРГІ МОҢҒОЛДАР. АРИФМЕТИКАЛЫҚ АҚИҚАТ
Бразил-ия немесе Итал-ия деген сияқты, орыстар бұрмалап, «Монғол-ия» деп атап кеткен Мәңгі Елдегі қазақ руларының ескі жұртына (яғни, босап қаған жерлерге) біртіндеп тегі мен тілдік тобы жағынан тұңғыстар мен буряттарға жақын оңтүстік Сібірдің шағын халха, чахар және ойрат тайпалары қоныстанды. Әлемнің әр түкпірінен ұлан-ғайыр Солтүстік және Оңтүстік Америка құрлықтарына көшіп барған жүздеген ұлт өкілдерін «америкалықтар» деп атайтынымыз сияқты, олар да тұрғылықты жер атауы бойынша «моңғолдар» деген жаңа есімді еншіледі.
Көп оқылғандар
Қытай 2024 жылы экспорттаған таза энергия технологиялары жаһандық СО₂ шығарындыларын 1%-ға қысқартуға мүмкіндік береді
МӘСКЕУ. 25 шілде. ИНТЕРФАКС – 2024 жылы Қытай Халық Республикасы экспорттаған күн панельдері, электр көліктері және жел турбиналары сынды таза энергия көздеріне арналған технологиялар...
«Аумақтық қорғаныс туралы» заң – Қазақстанның әскери құрылымындағы жаңа кезең
Қазақстан Республикасының мемлекеттік жүйесі үшін үлкен сын-тегеурін. Себебі бұл мәселеде кеңестік кезеңдегі тәжірибеге сүйену мүмкін емес. Кеңес Одағында аумақтық қорғаныс жүйесі мүлде болмаған.
Шыдамның да шегі бар
АҚШ Мемлекеттік хатшысы Марко Рубионың мәлімдеуінше, 2025 жылғы 1 шілдеден бастап USAID — АҚШ-тың Халықаралық даму агенттігі — шетелдік көмек бағдарламаларын ресми түрде тоқтатады. Бұл туралы RBC.ru басылымы хабарлады.
«AQIQAT» жүйесі: Мемлекет ақшасының босқа жұмсалуына тосқауыл
Қазақстан Республикасы Қаржылық мониторинг агенттігінің (АФМ) шамамен 250 млрд теңге көлеміндегі бюджет қаражатын үнемдеуге қол жеткізгені жөніндегі жаңалық көпшілік арасында айтарлықтай резонанс тудырмады. Алайда бұл көрсеткіштер азаматтық қоғам тарапынан елеулі назар аударуға тұрарлық.
Кері байланыс
Бүгінгі назарда
Инвестициялық серпін: статистика мен нақты экономика
Біз Қазақстанға әбден үйреншікті құбылысқа – қаржы жылының соңында байқалатын «есептік серпіліске» тағы да куә болдық. Әдетте кез келген жылдың соңғы тоқсанында бюджет қаражатын игеру ең жоғары қарқын алады.
Brent арзандап, мұнай бағасы апта мен ай қорытындысы бойынша төмендеп жатыр
Апта соңында мұнай нарығындағы баға көрсеткіштері құлдырап, қазан айын да теріс аймақта аяқтауға жақын.
2025 жылы Түркияға келетін ресейлік туристер саны 7 миллионға жетуі мүмкін
Ресей мен Түркия кәсіпкерлері қауымдастығының (RTIB) басқарма төрағасы Иззет Экмекчибашының айтуынша, 2025 жылы Түркияға келетін ресейлік туристер саны 7 миллион адамға дейін артуы мүмкін.
Бешпармақ. Инженер толғанысы.ТАРТАРИЯ, ТАТАРЛАР ЖӘНЕ ГАМБУРГЕР
«Татар-моңғол езгісі» терминіндегі «моңғол» ұғымының анығына жеткендіктен, бірден «татарлар» ұғымын да қарастыруымыз қажет. Бұнда да небір қызықтарды ұшыратамыз.баршамызға белгілі, 5-ші ғасырда құл иеленуші Рим Империясы Еділ патша (Аттила) бастаған ғұндардың сұрапыл шапқыншылығынан күйреді. Сөйтіп, Еуропада анағұрлым озық феодалдық құрылысқа негізделген, кейін заманауи еуропалық елдерге үлгі болған көптеген қоғамдар пайда болды.
Он күн бойы оқырман назарында
Қазақстан-Түркия қарым-қатынасындағы қарама-қайшылықтар
Түркия Президенті Режеп Тайып Ердоғанның Қазақстанға жасаған мемлекеттік сапары барысында табыс етілген «Қожа Ахмет Ясауи» ордені өзіндік бір өтемақы іспетті болды. Астана Анкараға Қазақстан Республикасының туындағы күн шұғыласының тиесілі бөлігін бағыттауға дайын, бірақ бұл тек көпвекторлылық доктринасының шеңберінде ғана жүзеге аспақ. Мамыр айында қалыптасқан жаһандық геосаяси ахуал Ақордаға өз серіктесіне бұдан артық уәде беруге мүмкіндік бермейді, өйткені бұл екі түркі мемлекетінің мүдделері барлық мәселеде бірдей тоғыса бермейді.
Қасым-Жомарт Тоқаев түркиялық әріптесін ерекше ілтипатпен қарсы алды. Түркия Қазақстанның өзіндік геосаяси тепе-теңдік жүйесінде бұрыннан маңызды рөл атқарып келеді және бұл маңызын әлі де сақтап отыр.
Тарих ізіндегі тұлғалар
Павлодар қаласындағы «Майдан жолы» іздестіру-зерттеу жасағы тарихи жадты сақтау және Отан қорғаушылардың ерлігін ұлықтауға бағытталған «Батырлар жолымен» халықаралық патриоттық жобасын жүзеге асыруда.
Саяси салмақ пен экономикалық байланыс: Қазақстан–Ресей қатынастары
Қазіргі геосаяси шиеленіс пен санкциялық қысым жағдайында Ресей үшін одақтастардың, соның ішінде Қазақстанның қолдауы ерекше маңызға ие. Алайда Қазақстан Президенті Қасым-Жомарт Тоқаевтың басшылығымен ел тәуелсіз сыртқы саясатын жүргізіп, көпвекторлы бағыт ұстанып келеді.
Тоқаев: Қазақстан мен Ресей мұнай және газ саласындағы ынтымақтастықты нығайтуға келісті
Қазақстан мен Ресей мұнай мен мұнай өнімдері саласындағы әріптестікті нығайтуға келісті, сондай-ақ газ жеткізу мен оны үшінші елдерге тасымалдау мәселелері егжей-тегжейлі талқыланды.
Еуразия24 – геосаяси, экономикалық, тарихи, қоғамдық және мәдени процестерді қамтитын Еуразия аймағындағы маңызды оқиғаларды көрсететін сенімді ақпараттық-талдамалық сайт-агрегаторы. Біз оқырмандарға ең өзекті, шынайы әрі жедел ақпарат ұсынамыз. еуразия24, Еуразия 24, евразия 24 немесе Eurasia 24 атауларымен танымал болған біз – Еуразия жаңалықтарын қадағалап, бүгінгі үдерістердің логикасын түсінгісі келетіндер үшін бағыт-бағдармыз.