Гранатасыз, «құрбысыз» қалған Гүлнар: бұл хикая әлі біткен жоқ…
Құрылтай сайлауының қызу да бірсарынды науқаны кезінде «Еуразия24» редакциясының өзге тақырыптарға алаңдауға мұршасы болмады. Енді біз біраз уақыттан бері назарда ұстап келе жатқан Гүлнар Бажкенованың «Орда» сайты, оның «құрбысы», сондай-ақ әлдебір «банк» пен «банкир» төңірегіндегі ұзақ хикаяның аралық қорытындысын шығармай өте алмаймыз. Оның үстіне, 1 қыркүйектен бастап «Орда» жабылады. Жалпы, бұл істің әзірге жеткен нәтижесі қоғам назарын аудартарлық әрі көп нәрсеге ой салатын жағдай болды. Мұны түпкілікті қорытынды деуге әлі ерте. Өйткені бұл оқиға осымен аяқталмаған тәрізді, тек уақытша тоқтап тұр.«Еуразия24» «Орда» төңірегіндегі оқиғаның осылай аяқталуына және «Айранның» жабылуына өз жарияланымдарының да белгілі бір ықпалы болды деп есептейді
Құрылысқа артылған үміт: Қазақстан Қытайдың қателігін қайталамай ма?
31 тамызда Олжас Бектенов Премьер-министр қызметіне қайта тағайындалды. Біздің ойымызша, бұл таңдауға бірнеше себеп бар. Бектенов — күштік құрылымдарда шыңдалған технократ. Жоғарыдан берілген тапсырмалардың орындалуын қатаң талап етіп, мемлекеттік аппараттағы тәртіпті сақтай алады, мемлекеттік және квазимемлекеттік сектор арасындағы күрделі мәселелерді ушықтырмай шешуге бейім. Алайда басқаруға қолайлы басшы болу экономикалық шешімдердің әрдайым терең әрі сапалы болатынын білдірмейді. Қайта тағайындалуына санаулы күн қалғанда, 25 тамызда Бектенов төрағалық еткен Үкімет отырысында 2027–2029 жылдарға арналған әлеуметтік-экономикалық даму болжамы мен республикалық бюджет жобасы мақұлданды. Бұған дейін осы тақырыпқа қатысты экономист Айдархан Құсайыновтың пікірін қысқаша жариялаған едік . Құжаттар әзірге қолжетімді емес. Сондықтан сол отырыста айтылған мәлімдемелерге сүйеніп, жағдайды бағамдап көрейік.
PwC: 2050 жылға дейін әлемде дата-орталықтарға жұмсалатын шығын $31,6 трлн-ға жетеді
Жасанды интеллект (ЖИ) саласындағы әзірлемелерге сұраныстың артуына байланысты 2050 жылды қоса алғандағы кезеңде әлем бойынша деректерді өңдеу орталықтарына (ДӨО) жұмсалатын шығын $31,6 трлн-ға жетеді. Мұндай болжамды PricewaterhouseCoopers (PwC) ұсынып отыр.
АҚШ қор индекстерінің фьючерстері сәрсенбіде айтарлықтай өзгерген жоқ
Сәрсенбі күнгі саудада АҚШ қор индекстерінің фьючерстері аз ғана өзгеріп, әр бағытта қозғалып жатыр.
Жапония премьері өзін-өзі қорғау күштеріне дрондар мен жасанды интеллект технологияларын жедел енгізуге шақырды
Жапония премьер-министрі Санаэ Такаити сәрсенбі күні Өзін-өзі қорғау күштерінің қолбасшыларымен кездесуде әскерге ұшқышсыз технологиялар мен жасанды интеллектіні жоспарланған мерзімнен ертерек енгізу қажеттігін мәлімдеді.
АҚШ Энергетика министрі Венесуэлада мұнай өндіруді 50%-ға арттыруға болады деп есептейді
АҚШ Энергетика министрі Крис Райт 2026 жылғы қаңтарда айтқан болжамынан айнымағанын мәлімдеді. Оның пікірінше, Венесуэлада мұнай өндіру көлемін бір-бір жарым жылдың ішінде 50%-ға арттыруға мүмкіндік бар.
Конго Демократиялық Республикасында Эбола вирусынан 3 мыңнан астам адам қайтыс болды
Конго Демократиялық Республикасында (КДР) Эбола вирусын жұқтыру салдарынан қайтыс болғандар саны 3 мыңнан асты. Бұл туралы елдің Ұлттық қоғамдық денсаулық сақтау институтының деректеріне сілтеме жасаған EFE агенттігі хабарлады.
Моңғолия Ресеймен Тывадан Қытайдың солтүстік-батыс шекарасына дейін теміржол салу мәселесін талқылады
Моңғолия Президенті Ухнаагийн Хурэлсух пен Ресей Президенті Владимир Путин Шанхай ынтымақтастық ұйымы саммиті аясында ірі инфрақұрылымдық жобаларды, соның ішінде Ресей – Моңғолия – Қытай бағытындағы екі теміржол дәлізін салу мәселесін талқылады.
Азия-Тынық мұхиты қор нарықтары төмендеді
Сәрсенбі күні Азия-Тынық мұхиты өңіріндегі қор индекстері Уолл-стриттегі құлдыраудан кейін төмендеп жатыр.
Иран әскері Кувейт, Ирак, Иордания және Бахрейндегі АҚШ базаларына соққы жасады
АҚШ шабуылдарынан кейін Иран әскері Кувейт, Ирак, Иордания және Бахрейн аумағындағы америкалық әскери нысандарға жаңа соққылар жасады. Бұл туралы Ислам революциясы сақшылар корпусы (ИРСК) Telegram арнасында хабарлады.
Танымалдық деген осы шығар
Ақмарал Баталованың «Купол юрты» арнасында Наталия Асеевамен болған «Тарихымызды кім жазып жүр?» атты сұхбат жарияланды . Жазба көрермен арасында қызу талқыға түсіп, екі жарым мыңға жуық пікір қалдырылған.
Украинадан Албанияға дейін: халықаралық есірткі желісі әшкереленді
Қазақстан полициясының азаматтарды трансұлттық есірткі желісіне тартқан ірі халықаралық арнаны әшкерелеуге бағытталған арнайы операциясы сәтті аяқталды.
Құрылысқа артылған үміт: Қазақстан Қытайдың қателігін қайталамай ма?
31 тамызда Олжас Бектенов Премьер-министр қызметіне қайта тағайындалды. Біздің ойымызша, бұл таңдауға бірнеше себеп бар. Бектенов — күштік құрылымдарда шыңдалған технократ. Жоғарыдан берілген тапсырмалардың орындалуын қатаң талап етіп, мемлекеттік аппараттағы тәртіпті сақтай алады, мемлекеттік және квазимемлекеттік сектор арасындағы күрделі мәселелерді ушықтырмай шешуге бейім. Алайда басқаруға қолайлы басшы болу экономикалық шешімдердің әрдайым терең әрі сапалы болатынын білдірмейді. Қайта тағайындалуына санаулы күн қалғанда, 25 тамызда Бектенов төрағалық еткен Үкімет отырысында 2027–2029 жылдарға арналған әлеуметтік-экономикалық даму болжамы мен республикалық бюджет жобасы мақұлданды. Бұған дейін осы тақырыпқа қатысты экономист Айдархан Құсайыновтың пікірін қысқаша жариялаған едік . Құжаттар әзірге қолжетімді емес. Сондықтан сол отырыста айтылған мәлімдемелерге сүйеніп, жағдайды бағамдап көрейік.
Алғашқы Құрылтайдың тізгінін кімдер ұстады?
Жаңа заң шығарушы органның құрылуы Президент уәде еткендей, елдің бүкіл саяси жүйесіне елеулі өзгеріс әкелді. Құрылтай басшылығының құрамына қарасақ, мұнда мемлекеттік аппаратта әбден шыңдалған тәжірибелі тұлғалар, Парламентте ұзақ жыл қызмет еткен саясаткерлер және қоғамдық сектордан, құқық қорғау, ғылым мен академиялық ортадан келген жаңа есімдер тоғысқан. Құрылтай басшылығына кімдер келгені туралы бұған дейін қысқаша жазған едік . Енді алдағы бірнеше жылда елдегі заң шығару ісіне жетекшілік ететін әр тұлғаға жеке-жеке тоқталамыз.
Вице-президент қызметінен үлкен өзгеріс күтудің қажеті бар ма?
Парламент сайлауының қорытындысы шыққаннан кейін елде ауқымды кадрлық өзгерістер болады деген үміт күшейді. Министрлер кабинетінің «жаңа-ескі» құрамы шамамен белгілі болғанымен, «вице-президент» лауазымының қайта енгізілуі Ақ Ордадағы кадрлық үдерістерге деген қызығушылықты аз да болса арттыруы тиіс еді. Бұған көпшіліктің бұл қызметтің мән-маңызын жете түсіне бермеуі себеп болды.
Батыста Ресей әрекетін талқылауға шектеу қойылған
Еуропалық одақ елдерінде қоғамдық пікірге ықпал ету әрекеттері, шамасы, қоғамның «түсіндіру» мен «ақтаудың» арасындағы айырмашылықты ажыратуына кедергі келтірді. Қырғи-қабақ соғыс аяқталғаннан кейін Ресей НАТО-ның кеңеюін өз қауіпсіздігіне төнген басты қатер, ал Украинаның альянсқа қосылуын елдің өмірлік мүддесіне тікелей қауіп деп қабылдағанын көрсететін деректер аз емес.
Қазақ қоғамында ажырасу неге көбейді?
«Үйлену оңай, үй болу қиын» деген сөздің мәні бүгін бұрынғыдан да терең сезіледі. Соңғы жылдары Қазақстанда ажырасу қоғамдық мәселе ретінде жиі айтылып жүр. Бұл тек екі адамның жеке таңдауы емес, баланың тағдырына, демографияға, әлеуметтік тұрақтылыққа әсер ететін мәселе.Ұлттық статистика бюросының дерегінше, 2025 жылы Қазақстанда 115,9 мың неке тіркеліп, 45,7 мың ажырасу рәсімделген. 2024 жылы 123,6 мың неке және 40,5 мың ажырасу болған. Бір жылда тіркелген ажырасулар саны шамамен 5,2 мыңға өскен. Ең назар аударарлығы – ажырасулардың 35 пайызы некенің алғашқы 1-4 жылында болған. Тағы 24 пайызы 5-9 жыл бірге тұрған отбасыларға тиесілі. Бұл «неге жас отбасылардың шаңырағы шайқалады?» деген сұрақты алға шығарады.
«Жеңіс баласы»: соғыс, махаббат және өшпес тарих
3-қыркүйек күні кинотеатрларда Қазақстан, Ресей және Беларусь кинематографистері бірлесіп түсірген «Почтальон победы», ал Қазақстандық прокатта «Жеңіс баласы» атауымен ұсынылатын тарихи фильм шығады. Фильм көрерменді Екінші дүниежүзілік соғыстың атмосферасына апарады. Бұл шығарылымда Азамат Доспанов есімді хатшы жігіттің басты рөлін сомдаған, жастар арасында кеңінен танымал актермен фильм түсірілімі барысында болған қызықты әрі қиын сәттері, түйер ойлары туралы сөз қозғадық.
Жаңа Құрылтай: Қазақстан үшін шешімді енді кім қабылдайды?
23 тамызда Құрылтай депутаттарының сайлауы өтеді. Екі палаталы Парламенттің орнына 145 депутаттан тұратын жаңа Құрылтай келеді. Бұл сайлауға 7 саяси партия мен жүздеген кандидат қатысады.
Неліктен қоғамға ең қажет тұста кэнсел мәдениеті жұмыс істемейді?
Соңғы жылдары әлеуметтік желі қоғамға бұрын болмаған бір күш берді. Бұрын бір адамның әрекетіне наразылық білдіру үшін газетке жазу немесе митинг ұйымдастыру керек болса, бүгінде бірнеше сағаттың ішінде мыңдаған адам бір позицияға біріге алады.
Чехияда оқу: Еуропалық білімнің шынайы келбеті
Еуропалық білім алу бүгінде Қазақстан жастарының көпшілігі үшін маңызды мақсаттардың біріне айналды. Бірі сапалы білім алу үшін шетелдік университеттерді таңдаса, енді бірі халықаралық тәжірибе жинап, жаңа мүмкіндіктерге жол ашуды көздейді. Алайда қызығушылықпен қатар көптеген сұрақтар да туындайды. Еуропалық білім беру жүйесінің ерекшелігі қандай? Оқуға түсу қаншалықты қиын? Шетелдік студенттер қандай қиындықтарға тап болады? Жалпы, шетелде оқу шынымен күткен үмітті ақтай ма? Бұл шығарылымда осы сұрақтарға жауап береміз.
Конституциялық сот өмір бойына кәсіби қызметпен айналысуға тыйым салу мәселесін қарастыруда
«Конституциялық сот белгілі бір лауазымдарды атқаруға өмір бойына тыйым салу нормасының Конституцияға сәйкестігін тексереді. Конституциялық сот Қазақстан Республикасы Қылмыстық кодексінің 50-бабы бірінші бөлігінің Конституцияға сәйкестігін тексеру туралы өтінішті іс жүргізуге қабылдады. Өтініш иесінің пікірінше, мемлекеттік қызметші болып саналмайтын және сыбайлас жемқорлық қылмысының арнаулы субъектісіне тән белгілері жоқ адамға белгілі бір лауазымдарды атқаруға өмір бойына тыйым салу әділдік, жауапкершіліктің мөлшерлестігі мен оны жеке даралау қағидаттарына қайшы келуі мүмкін.
«Орда» өз жұмысын тоқтатты
Orda» басылымы (orda.kz) жұмысын тоқтататынын мәлімдеді. «Құрметті оқырмандар! Orda.kz редакциясы 2026 жылыы 1 қыркүйектен бастап жұмысын толық тоқтатуға мәжбүр екенін өкінішпен хабарлайды. Негізгі ақпараттық ресурс қана емес, редакцияға тиесілі әлеуметтік желілердегі барлық парақша, соның ішінде YouTube арнасы да жабылады», — деп жазды «Орда» бас редакторы Анна Платонова басылымның Telegram арнасында.
Құрылтай басшылығы жасақталды
«Жаңа заң шығарушы органдағы сегіз комитеттің жетеуіне парламенттегі басымдыққа ие «Әділет» партиясының депутаттары жетекшілік етеді.
Оқу-ағарту министрлігі тоқсандық жиынтық бағалауды алып тастады
«Қазақстанда оқушылардың білімін бағалау тәртібі өзгереді. Атап айтқанда, аралық бағалау енгізіліп, тоқсан соңында өткізілетін жиынтық бағалау (ТЖБ) алынып тасталады.
Құрылыс – экономикалық өсімнің негізгі тірегі
«Үкіметтің жоспарын қарап шықтым. Экономикалық өсімнің негізгі тетігі ретінде құрылыс саласы таңдалған. 2027–2029 жылдары бұл сала жыл сайын 16–17%-дан астам өседі деп жоспарланып отыр.
Азық-түлік бағасы төмендеді
Сауда және интеграция министрлігінің уәжіне сүйенсек, бағаның оң серпініне ықпал еткен негізгі факторлардың бірі – баға белгілеуді әкімшілік жолмен бақылау. Бұған сауда үстемесінің белгіленген шекті мөлшерінің сақталуын қадағалау, сондай-ақ жеткізу тізбегіндегі делдалдар санын қысқарту жатады.
Қазақстандағы инвесторларға кедергі келтіретін жүйелі мәселелер белгілі болдч
Қажеттілік бар жерде елді мекендердің шекарасын кеңейтіп, индустриялық аймақтарды алдын ала дайындап, оларды инженерлік инфрақұрылыммен қамтамасыз етуге мүмкіндік жеткілікті.
Сабыр түбі – сары алтын
Зейнетақы жинақтарының тұрғын үй жағдайын жақсартуға және емделуге пайдаланылатын жеткіліктілік шектерін арттырғаннан кейін бұқаралық ақпарат құралдарында бірқатар ұқсас мазмұндағы жарияланымдар жарық көрді.
Көрінбейтін дағдарыс
«Қазақстанда жоқ дағдарыс қашан аяқталады?» — аталған бейнематериалдың тақырыбынан-ақ автордың өзіндік ізденісі байқалады. Жалпы, Қарлығаш Еженованың бұл бастамасы айтарлықтай қызығушылық тудырады.
Меншікті қайта бөлу журналистикасы
Кезекті шығарылымын тыңдап отырсаң, Қазақстанда кімнің неге иелік ететіні, «Ескі Қазақстанда» бұл мүліктің қаншалықты заңды немесе заңсыз жолмен алынғаны және қазіргі «Жаңа Қазақстанда»...
БҰҰ Халықаралық көгалдандыру күнін белгіледі
«Біріккен Ұлттар Ұйымының Бас Ассамблеясы Қазақстан Республикасының бастамасымен әзірленген «Планетаны көгалдандырудың халықаралық күні» қарарын қабылдап, 22 сәуірді Планетаны көгалдандырудың халықаралық күні деп жариялады.
Ақордада маңызды кадрлық өзгерістер болды
31 тамыздағы кадрлық шешімдер мемлекеттік басқарудың жаңа жүйесін қалыптастыру үдерісінің заңды жалғасы болды. Басты жаңалық — вице-президент институтының пайда болуы. Бұл қызметке Ерлан Қарин келді. Ал Олжас Бектенов Премьер-министр қызметінде қалды. Жекелеген тұлғаларға емес, жалпы жүйеге назар аударсақ, міндеттердің қалай бөлінгені анық байқалады.
Оқушыларға сабақ кезінде телефон пайдалануға тыйым салынады
«Биыл ұялы байланыс құралдарын пайдалануға қатысты мәселелер Оқу-ағарту министрлігінің құзыретіне берілді. Тиісті ереже әзірленіп, қазір келісу рәсімінен өтіп жатыр
Қазақстанда фастфуд жарнамасына тыйым салынуы мүмкін
Президент Үкіметке фастфудтың шектен тыс жарнамалану мәселесін жан-жақты қарастыруды тапсырды. «Тағы бір назар аударатын мәселе – қоғамдық кеңістікті жайлаған фастфуд жарнамасы
Электросамокатпен жүру тәртібі өзгерді
«Бүгіннен, яғни 25 тамыздан бастап Қазақстанда электрлі самокатпен тротуарлар мен жаяу жүргіншілер жолымен жүруге тыйым салынды.Мұндай шешімнің қабылдануына не себеп? Бұл мәселені қоғам өкілдері көптен бері көтеріп келеді. Әсіресе балалар, қарттар мен бала арбасымен жүрген ата-аналар үшін тротуардағы қауіпсіздікті қамтамасыз ету қажеттігі жиі айтылып жүр.
ЕАДБ болжамы : Қазақстандағы инфляция 5%-ға дейін төмендеуі мүмкін
Еуразиялық даму банкінің (ЕАДБ) Қазақстан Үкіметі мен Ұлттық банкіне арналған макроэкономикалық болжамы билік үшін көңілге медеу боларлық жаңалық деуге болады. Өйткені соңғы бірнеше жыл бойы мемлекеттік органдар күрделі жағдайда жұмыс істеп келді.
Еуропа Қазақстанға басымдық беріп отыр
Егер Қаржы министрлігінің бұл хабарламасын шенеуніктер тілінен қарапайым халық тіліне аударсақ — Қазақстан Еуропалық қайта құру және даму банкімен (ЕҚДБ) ынтымақтастығын 2030 жылға дейін ұзартты және кеңейтті.
ТМД және ШЫҰ: Нақты нәтижеге бағытталған интеграция
ТМД Бас хатшысы Сергей Лебедевтің «ұйым 2030 жылға қарай ШЫҰ-мен серіктестік аясында нақты нәтижелерге көшуі керек» деген мәлімдемесін оқығанда, көкейде бірқатар сауалдар туындады.
Еуразиялық авиацияның азиялық векторы
«Еуразиялық бағыт» әлемдегі ең серпінді логистикалық нарықтардың бірі – АСЕАН-мен әуе тасымалы технологиялары саласында күш біріктіре отырып, оң қадам жасауда.
Еуропа қазақстандық транзитке басымдық беріп отыр
Транскаспий халықаралық көлік бағыты (ТХКБ) немесе «Орталық дәліз» — соңғы жылдардағы ең бірегей логистикалық жобалардың бірі.
Қазақстанның технологиялық серпіліс әлеуеті: негізгі сын-қатерлер мен дамудың жаңа кезеңі
Соңғы 30 жылда алғаш рет Конституцияда адам капиталын, ғылым мен инновацияларды дамыту мемлекеттің басым бағыты болып белгіленді.
Бүгінгі таңда Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаевтың инновацияларға бағытталған бағдарын мемлекетті институционалдық тұрғыдан күшейтудің нақты стратегиясына айналдыру міндеті тұр.
Бұл міндетті жүзеге асыру экономиканы, ғылым мен басқару жүйесін жедел трансформациялау үшін білім өндірісі, кадрлар даярлау және шешімдер қабылдау жүйесін түбегейлі қайта құруды талап етеді. Егер білім беру, ғылым және мемлекеттік басқарудың жай-күйімен айқындалатын іргетас шектеулі күйде қалса, онда бұл бастама инновациялық қызметтің көрінісін жасауға немесе технологиялық тәуелділіктің тереңдеуіне әкеп соғу қаупі бар екені анық.
Қазақстандағы конституциялық және парламенттік реформа: институционалдық тәуекелдер, билік теңгерімі және орнықтылық механизмдері
Мемлекеттік басқару жүйесінде, жоғары заң шығарушы органда, квазимемлекеттік секторда, халықаралық ұйымдар мен партияда көп жылдар бойы атқарған қызметім барысында мемлекеттің тұрақтылығы тек реформалардың мазмұнына ғана емес, сонымен бірге олардың институционалдық тұрғыдан жүзеге асырылу сапасына, биліктің барлық тармақтарының өкілеттіктері мен жауапкершілігінің теңгеріміне де тікелей байланысты екеніне көз жеткіздім.
Мақалада ұсынылған пайымдаулар мен қорытындылар жалаң сынға емес, еліміздегі конституциялық және парламенттік реформалардың мемлекет тиімділігін, қоғамның сенімін және елдің ұзақ мерзімді тұрақтылығын нығайтуға ықпал етуіне деген кәсіби мүдделілікке негізделген.
Қазақстан ғылымы: Даму жолындағы қос кедергі
Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев ғылыми-техникалық прогресс жетістіктеріне негізделген, жаһандық бәсекеге қабілетті экономиканы дамытуда ғылымның айрықша маңызын ескере отырып, соңғы жылдары барған сайын нақты міндеттер қойып келеді. Осылайша ағымдағы жылдың 12 сәуірінде Қазақстанның ғылыми қауымдастығын құттықтай келе, ол «ғылыми әлеуетті ел игілігі үшін тиімді пайдалану қажет, ғалымдарымыздың жаңалықтары тек зертханалық немесе кабинет деңгейінде қалып қоймауы тиіс. Нақты нәтиже беретін әрі өндіріске енгізуге болатын жобаларды жүзеге асыру маңызды. Қысқасы, ғылым экономика мен қоғамның сұранысына қызмет етуі керек» екенін ерекше атап өтті.
Трансформациясыз жаңғырту: Қазақстан ғылымының жүйелік мәселесі
Мақалада Қазақстанның ғылыми саласының қазіргі даму үрдістері қарастырылады. Статистикалық көрсеткіштер мен институционалдық ерекшеліктерді талдау негізінде сандық өсімнің «сыртқы» көрсеткіштері мен ғылыми нәтижелер сапасының «ішкі» трансформациясының шектеулілігі арасындағы жүйелік қайшылықтар айқындалады.
Газадан «Бейбітшілік кеңесіне» дейін: жаһандық басқару қағидалары қалай қайта қалыптастырылуда
Дональд Трамптың 2025 жылғы қазанда ұсынған Газа секторындағы оқ атуды тоқтату жоспары дипломатиялық серпіліс және аймақтағы қирауды тоқтатудың соңғы мүмкіндігі ретінде таныстырылды. Бұл жоспар қақтығысушы тараптардың қолдауына ие болып, БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесі тарапынан мақұлданды. 2025 жылғы 17 қарашада он үш мемлекет Газа секторында Халықаралық тұрақтандыру күштерін (ХТК) құру туралы американдық резолюцияны жақтап дауыс берді.
Баспасөз еркіндігі мен ұлттық қауіпсіздік: Ақмарал Баталованың Дэвид Томасқа берген сұхбаты
Журналистер, сарапшылар мен авторлар өз мәтіндерін блог немесе жаңалықтар бюллетені түрінде жариялайтын Substack платформасында Дэвид Томастың (David Thomas) қызықты мәтіні жарық көрді. Ол қазақстандық журналист, Таяу Шығыс бойынша сарапшы Ақмарал Баталовадан сұхбат алған.
Бешпармақ. Инженер толғанысы.БАТЫС ЖОРЫҒЫ
1235-жылы Оқытай Ханның басшылығымен Құрылтай өтіп, онда Мәңгі Елдің Орыс Мәселесі бойынша іс-қимыл жоспары мен екі стратегиялық әскери операциядан тұратын Батыс Жорығы туралы тарихи шешім қабылданды. Батыс Жорығының бірінші бөлігі «Русьті құтқару операциясы» деп аталды. Қасиетті Рим империясының Русьті басып алуына жол бермес үшін, оның алдын орап, Русьтің барлық қала-мемлекеттерін аралап, жағдайды ұғындырып, дипломатиялық үгіт жүргізіп, Мәңгі Ел Федерациясының құрамына кіргізіп, келісімдерге қол қойдырып алу керек.
Бешпармақ. Инженер толғанысы. ЕУРОПА ОДАҒЫНЫҢ РУСЬТІ КҮЙРЕТУІ
Қазақтардың Жаппай Қоныс аударуы қызған шақта, яки, 1235-жылы өткен Мәңгі Ел Құрылтайында Еуропаны бағындыру мақсатындағы әйгілі Батыс Жорығы туралы шешім қабылданды. Көркем әдебиетте бұл туралы: Жеңіс Хан көзі тірісінде «соңғы теңізге жорыққа шығуды» армандаған, қайтыс болған соң, ұрпақтары оның сол арманын орындағысы келіп, әлгі жорыққа аттанған... дегендей мәнде жазылады, сол орайда небір романтикалық ертегілер де шығарылады.
Бешпармақ. Инженер толғанысы.ТАРТАРИЯ, ТАТАРЛАР ЖӘНЕ ГАМБУРГЕР
«Татар-моңғол езгісі» терминіндегі «моңғол» ұғымының анығына жеткендіктен, бірден «татарлар» ұғымын да қарастыруымыз қажет. Бұнда да небір қызықтарды ұшыратамыз.баршамызға белгілі, 5-ші ғасырда құл иеленуші Рим Империясы Еділ патша (Аттила) бастаған ғұндардың сұрапыл шапқыншылығынан күйреді. Сөйтіп, Еуропада анағұрлым озық феодалдық құрылысқа негізделген, кейін заманауи еуропалық елдерге үлгі болған көптеген қоғамдар пайда болды.
Бешпармақ. Инженер толғанысы. ҚАЗІРГІ МОҢҒОЛДАР. АРИФМЕТИКАЛЫҚ АҚИҚАТ
Бразил-ия немесе Итал-ия деген сияқты, орыстар бұрмалап, «Монғол-ия» деп атап кеткен Мәңгі Елдегі қазақ руларының ескі жұртына (яғни, босап қаған жерлерге) біртіндеп тегі мен тілдік тобы жағынан тұңғыстар мен буряттарға жақын оңтүстік Сібірдің шағын халха, чахар және ойрат тайпалары қоныстанды. Әлемнің әр түкпірінен ұлан-ғайыр Солтүстік және Оңтүстік Америка құрлықтарына көшіп барған жүздеген ұлт өкілдерін «америкалықтар» деп атайтынымыз сияқты, олар да тұрғылықты жер атауы бойынша «моңғолдар» деген жаңа есімді еншіледі.
Көп оқылғандар
Қытай 2024 жылы экспорттаған таза энергия технологиялары жаһандық СО₂ шығарындыларын 1%-ға қысқартуға мүмкіндік береді
МӘСКЕУ. 25 шілде. ИНТЕРФАКС – 2024 жылы Қытай Халық Республикасы экспорттаған күн панельдері, электр көліктері және жел турбиналары сынды таза энергия көздеріне арналған технологиялар...
«Аумақтық қорғаныс туралы» заң – Қазақстанның әскери құрылымындағы жаңа кезең
Қазақстан Республикасының мемлекеттік жүйесі үшін үлкен сын-тегеурін. Себебі бұл мәселеде кеңестік кезеңдегі тәжірибеге сүйену мүмкін емес. Кеңес Одағында аумақтық қорғаныс жүйесі мүлде болмаған.
«AQIQAT» жүйесі: Мемлекет ақшасының босқа жұмсалуына тосқауыл
Қазақстан Республикасы Қаржылық мониторинг агенттігінің (АФМ) шамамен 250 млрд теңге көлеміндегі бюджет қаражатын үнемдеуге қол жеткізгені жөніндегі жаңалық көпшілік арасында айтарлықтай резонанс тудырмады. Алайда бұл көрсеткіштер азаматтық қоғам тарапынан елеулі назар аударуға тұрарлық.
Тәуелсіз шешім қабылдау — әр мемлекеттің құқығы
«Кейбір отандастарымыз үшін Ресейге кірудің жаңа рәсімдері күтпеген жаңалық болды. Қазақстан азаматтары Ресейге түрлі мақсатпен жиі қатынайды — бизнес, туризм, емделу. Әсіресе шекара маңындағы өңірлер арасындағы байланыс қарқынды. Дегенмен, шетел азаматтарының елге кіруі, ел аумағында болу тәртібі және жалпы көші-қон саясаты — әр мемлекеттің толыққанды егемендік құқығы.
Кері байланыс
Бүгінгі назарда
Бешпармақ. Инженер толғанысы. ҚАЗІРГІ МОҢҒОЛДАР. АРИФМЕТИКАЛЫҚ АҚИҚАТ
Бразил-ия немесе Итал-ия деген сияқты, орыстар бұрмалап, «Монғол-ия» деп атап кеткен Мәңгі Елдегі қазақ руларының ескі жұртына (яғни, босап қаған жерлерге) біртіндеп тегі мен тілдік тобы жағынан тұңғыстар мен буряттарға жақын оңтүстік Сібірдің шағын халха, чахар және ойрат тайпалары қоныстанды. Әлемнің әр түкпірінен ұлан-ғайыр Солтүстік және Оңтүстік Америка құрлықтарына көшіп барған жүздеген ұлт өкілдерін «америкалықтар» деп атайтынымыз сияқты, олар да тұрғылықты жер атауы бойынша «моңғолдар» деген жаңа есімді еншіледі.
Ирандық ұшқышсыз аппарат Оман шығанағы үстінде барлау жүргізді
Иранның барлау мақсатындағы ұшқышсыз ұшу аппараты жексенбі күні Оман шығанағының үстінде ұзақ уақыт бойы ұшқан. Бұл Flightradar24 авиациялық ресурсының деректерінен белгілі болды.
Британ тәжінің агенттері және „жұмсақ күш“ саясаты
«Британияның құлағы» деген астарлы тіркесте қаншалықты шындық бар? Ұлыбританияның жаһандық ықпалын сақтап қалу әрекетінің мүмкіндігі қандай? Бұрынғы отар ел — Австралияға енді Америка Құрама Штаттарының жолын қайталап, жаңа метрополияға айналуға ұмтылатын уақыт жеткен жоқ па?
2025–2026 жылдары әлемде қорғасын мен мырышқа сұраныс артады
Қорғасын мен мырыш өндірісі 2025 және 2026 жылдары әлемдік сұраныстан артып түседі. Бұл жөнінде Қорғасын мен мырыш жөніндегі халықаралық зерттеу тобы (ILZSG) хабарлады.
Он күн бойы оқырман назарында
Қазақ қоғамында ажырасу неге көбейді?
«Үйлену оңай, үй болу қиын» деген сөздің мәні бүгін бұрынғыдан да терең сезіледі. Соңғы жылдары Қазақстанда ажырасу қоғамдық мәселе ретінде жиі айтылып жүр. Бұл тек екі адамның жеке таңдауы емес, баланың тағдырына, демографияға, әлеуметтік тұрақтылыққа әсер ететін мәселе.Ұлттық статистика бюросының дерегінше, 2025 жылы Қазақстанда 115,9 мың неке тіркеліп, 45,7 мың ажырасу рәсімделген. 2024 жылы 123,6 мың неке және 40,5 мың ажырасу болған. Бір жылда тіркелген ажырасулар саны шамамен 5,2 мыңға өскен. Ең назар аударарлығы – ажырасулардың 35 пайызы некенің алғашқы 1-4 жылында болған. Тағы 24 пайызы 5-9 жыл бірге тұрған отбасыларға тиесілі. Бұл «неге жас отбасылардың шаңырағы шайқалады?» деген сұрақты алға шығарады.
Квазифискалдық ынталандыру ЖІӨ өсімінің сапасына кері әсер етуде
Ұлттық банктің ақша-кредит саясатына арналған соңғы баяндамасы көпшіліктің назарынан тыс қалды. Алайда бұл құжатта ел экономикасындағы үрдістерге қатысты бірқатар маңызды тұжырымдар бар. Осы материалды талдау барысында біз нені байқадық? Шын мәнінде, квазимемлекеттік институттар арқылы қомақты қаржы ағындары өтетін өзіндік бір «қосалқы бюджет» қалыптасып жатқандай әсер қалдырады. Ұлттық банк арзан қаржының экономикаға молынан құйылуы қатаң ақша-кредит саясатының тиімділігін төмендететінін атап өтеді. Базалық мөлшерлеме артық сұранысты тежеуге бағытталғанымен, квазимемлекеттік сектор инфляциялық қысымды күшейтуді жалғастырып отыр.
Экономикадағы өсім ел тұрмысын жақсарта алды ма?
2026 жылғы 19 тамызда Қазақстан Республикасы Құрылтайының сайлауына қатысқан партиялар арасындағы теледебаттың қорытынды кезеңі өтті. Пікірсайыс «Экономикалық өсімнен – халықтың әл-ауқатына» тақырыбына арналды. Қатысушылар түрлі ұсыныс айтқанымен, басым бөлігі халықтың табысын арттыру, экономиканы дамыту, бизнесті қолдау, жаңа жұмыс орындарын ашу және тұрмыс сапасын жақсарту мәселелеріне тоқталды.Алайда пікірталаста ең маңызды мәселенің жауабы толық ашылмады: экономиканың өсуі халықтың әл-ауқатын тұрақты түрде арттыруға қалай ықпал етуі тиіс?
Қытай 2024 жылы экспорттаған таза энергия технологиялары жаһандық СО₂ шығарындыларын 1%-ға қысқартуға мүмкіндік береді
МӘСКЕУ. 25 шілде. ИНТЕРФАКС – 2024 жылы Қытай Халық Республикасы экспорттаған күн панельдері, электр көліктері және жел турбиналары сынды таза энергия көздеріне арналған технологиялар...
Еуразия24 – геосаяси, экономикалық, тарихи, қоғамдық және мәдени процестерді қамтитын Еуразия аймағындағы маңызды оқиғаларды көрсететін сенімді ақпараттық-талдамалық сайт-агрегаторы. Біз оқырмандарға ең өзекті, шынайы әрі жедел ақпарат ұсынамыз. еуразия24, Еуразия 24, евразия 24 немесе Eurasia 24 атауларымен танымал болған біз – Еуразия жаңалықтарын қадағалап, бүгінгі үдерістердің логикасын түсінгісі келетіндер үшін бағыт-бағдармыз.