Инвестиция орнына тариф
Бұған дейін біз Ресей Президенті Путиннің мамыр айында Қазақстанға жоспарланған сапары және екі елдің интеграциясын тереңдетудегі электр энергетикасы саласының рөлі туралы айтқан болатынбыз. Осы орайда мынадай мән-жайды атап өткен жөн: 2023 жылы Ресей басшысының Қазақстанға сапары барысында үш жаңа ЖЭО салу туралы шешім қабылданған еді. Алайда кейінірек қаржыландырудың жоқтығына байланысты Ресейдің бұл жобалардан шығатыны туралы ақпарат тарады. Осыған байланысты Үкімет Көкшетау ЖЭО-сын өз күшімен салатынын мәлімдеді. Дегенмен, жобалық құжаттаманы әзірлеуге ішкі ресурс жеткілікті болғанымен, құрылысты толық қаржыландыру мен қажетті жабдықтармен қамтамасыз ету мәселесі әлі де күрделі күйінде қалып отыр.
Ғарыш жолдарының прагматикасы: неге «Байқоңыр» Ресей үшін басты айлақ болып қала береді
Әлемдегі алғашқы ғарыш айлағы – Байқоңыр ғарыш айлағы – 2026 жылы сәуірдегі Ғарышкерлер күнін еңбек ренессансы жағдайында қарсы алып отыр. 2025 жылғы қарашадағы Союз МС-28 ұшырылымы кезінде болған техникалық апаттан кейін (№31 ұшыру алаңының инфрақұрылымы қатты зақымданған) Ресей Восточный ғарыш айлағына толық көшіп кете ме, әлде «Байқоңырды» қалпына келтіре ме деген сұрақ туындаған еді. Нәтижесінде, 2026 жылдың наурызына қарай (бастапқыда 2026 жылдың қарашасына дейін болатын) күрделі ұшыру кешені толық қалпына келтіріліп, биылғы ұшырылым кестесі қайтадан тығыз жоспарланды. Неліктен Байқоңыр ғарыш айлағы Ресейдің ғарыш бағдарламасы үшін әлі де баламасыз актив болып қала береді? Себеп ностальгияда емес, баллистика заңдарында, бірегей инфрақұрылымда және бір ғарыш айлағынан екіншісіне оңай көшірілмейтін орасан зор пайдалану тәжірибесінде болып тұр.
Германияда бортсеріктердің ереуілі 500-ден астам рейстің тоқтатылуына әкелді
Lufthansa әуе компаниясының шамамен 20 мың бортсерігі Германияның түрлі аймақтарында ереуілге шықты. Соның салдарынан 500-ден астам рейс тоқтатылды.
ЕО әуежайларында жанармай тапшылығы туындауы мүмкін, егер Ормуз бұғазы үш апта ішінде ашылмаса — БАҚ
Егер Ормуз бұғазы арқылы жеткізілімдер алдағы үш апта ішінде қалпына келмесе, Еуропалық одақтағы әуежайлар жүйелі түрде жанармай тапшылығына тап болуы мүмкін.
АҚШ пен Израиль операциясы кезінде Ирандағы 125 мыңнан астам азаматтық нысан зақымданды — Иранның Қызыл Жарты Ай қоғамы
АҚШ пен Израильдің Ирандағы әскери операциясы барысында 125 мыңнан астам азаматтық нысан зақымданған. Бұл туралы жұма күні «Тасним» агенттігі Иран Қызыл Жарты Ай қоғамының басшысы Пир Хосейн Куливандқа сілтеме жасап хабарлады.
Қасым-Жомарт Тоқаев жол-көлік оқиғаларының (ЖКО) көбеюіне және дәрігерлер мен полицейлерге жасалатын шабуылдарға байланысты қатаң шаралар қолдануды талап етті
Қазақстан Президенті Қасым-Жомарт Тоқаев жол-көлік оқиғалары санының артуы мен дәрігерлер және полиция қызметкерлеріне жасалған шабуылдар мемлекет пен қоғам тарапынан қатаң әрекет етуді қажет ететінін мәлімдеді.
Дональд Трамп НАТО-дан Ормуз бұғазының қауіпсіздігін қамтамасыз ету бойынша міндеттемелерді талап етті – БАҚ
Дональд Трамп Марк Рютте-мен кездесу барысында альянс мүшелерінен Ормуз бұғазының қауіпсіздігін қамтамасыз етуге көмектесу үшін шұғыл әрі нақты шаралар қабылдауды талап етті.
Қазақстанда Әл-Фараби атындағы орден тағайындалады
Қазақстан Президенті Қасым-Жомарт Тоқаев ұлы философ Әл-Фараби есімімен аталатын жаңа орден тағайындау бастамасын көтерді.
Қазақстанда бір палаталы Құрылтайға сайлау тамызда өтеді – Президент
Қазақстан Президенті Қасым-Жомарт Тоқаев елде жаңа бір палаталы парламент – Құрылтайға сайлау тамыз айында өтетінін мәлімдеді.
Иран делегациясы АҚШ-пен келіссөздер үшін Исламабадқа барады
Иран сыртқы істер министрінің орынбасары Саид Хатибзаде Тегеранның АҚШ-пен келіссөздер жүргізу үшін Исламабадқа делегация жіберетінін растады, деп хабарлады бейсенбі күні «Тасним» агенттігі.
Жеңістен жеңіске
АҚШ-қа баяғыда қоныс аударып, ол жаққа әбден сіңісіп кеткен бұрынғы отандасымыз Тимур Сейтмұратов өзінің парақшасында Америкадағы өмір мен ондағы барлық нәрсенің қандай тамаша жолға қойылғаны туралы үнемі көтеріңкі көңіл-күйдегі жазбалар жариялап тұрады.
Меншікті қайта бөлу журналистикасы
Кезекті шығарылымын тыңдап отырсаң, Қазақстанда кімнің неге иелік ететіні, «Ескі Қазақстанда» бұл мүліктің қаншалықты заңды немесе заңсыз жолмен алынғаны және қазіргі «Жаңа Қазақстанда»...
Ғарыш жолдарының прагматикасы: неге «Байқоңыр» Ресей үшін басты айлақ болып қала береді
Әлемдегі алғашқы ғарыш айлағы – Байқоңыр ғарыш айлағы – 2026 жылы сәуірдегі Ғарышкерлер күнін еңбек ренессансы жағдайында қарсы алып отыр. 2025 жылғы қарашадағы Союз МС-28 ұшырылымы кезінде болған техникалық апаттан кейін (№31 ұшыру алаңының инфрақұрылымы қатты зақымданған) Ресей Восточный ғарыш айлағына толық көшіп кете ме, әлде «Байқоңырды» қалпына келтіре ме деген сұрақ туындаған еді. Нәтижесінде, 2026 жылдың наурызына қарай (бастапқыда 2026 жылдың қарашасына дейін болатын) күрделі ұшыру кешені толық қалпына келтіріліп, биылғы ұшырылым кестесі қайтадан тығыз жоспарланды. Неліктен Байқоңыр ғарыш айлағы Ресейдің ғарыш бағдарламасы үшін әлі де баламасыз актив болып қала береді? Себеп ностальгияда емес, баллистика заңдарында, бірегей инфрақұрылымда және бір ғарыш айлағынан екіншісіне оңай көшірілмейтін орасан зор пайдалану тәжірибесінде болып тұр.
Қызыл сызықтар» сабағы: Тегеран әрекет етті, Мәскеу шегінді
«Сау мемлекеттердің» қызыл сызықтары мен «әлсіз мемлекеттердің» қызыл сызықтарының айырмашылығын әлем Иран мен Ресей мысалында көрді. Мәскеу ұжымдық Батыс пен Украинаға қойған барлық «қызыл сызықтарды» қарсыластары «қадамдап» еш жазасыз бұзып өтті, ал бүгінде Владимир Зеленский геосаяси деңгейдегі тұлғаға айналды. Ал Тегеран өз қызыл сызықтарына саяси ерікпен, қарумен және мемлекеттік әрі әскери басшылығының қанымен жауап берді. Соның нәтижесінде Дональд Трамп іс жүзінде шегінуге мәжбүр болып, геосаяси шығындарын азайтудың жолдарын іздеуде.
Алматыда Ресей мен Беларусь халықтарының бірлігі күні салтанатты түрде аталып өтілді
Алматы қаласында Ресей Федерациясының Бас консулдығы мен Беларусь Республикасының Бас консулдығы Ресей мен Беларусь халықтарының Бірлігі күніне арналған бірлескен салтанатты қабылдау өткізді. Бұл іс-шара ресми құрылым өкілдерін, халықаралық ұйымдарды, дін қайраткерлерін, бизнес қауымдастығын, мәдениет пен білім беру саласының өкілдерін, сондай-ақ консулдық округте тұратын ресейлік және беларусьтік отандастарды біріктірген маңызды қоғамдық-дипломатиялық оқиға болды.
Экономика өркендегенімен, табыс төмендеді: Ұлттық экономика министрлігі не дейді?
«Халықтың нақты табыс индексі төмендеуінің бір себебі — жалақы өсімі қарқынының бизнес пайдасынан артта қалуында. Сарапшылардың бағалауынша, компаниялардың шамамен 50%-ы үнемдеу мақсатында еңбекақыны 10%-дан асырмай өсірсе, кейбірі тіпті бұрынғы деңгейде қалдырған. Бұл өз кезегінде алшақтықты тудыруда: ЖІӨ өнеркәсіп, қызмет көрсету және экспорт есебінен артқанымен, бұл қаражат нақты жұмысшылардың жалақысына кешігіп жетеді», - деп Ұлттық экономика министрлігі мәлімдеді. Бұл — бізге ұсынылған түсініктеме. Дегенмен, ҰЭМ келтірген дәлелдер — мәселенің салдары ғана, ал оның негізгі себептері әлдеқайда тереңде жатқанын түсіндіріп көрейік.
«Алтын» наурыздың құпиясы: 2026 жылғы биржалық дүрбелең астары
Наурызда алтын унциясының (31,1 г) биржалық бағасының ауытқуы 1320 долларды құрап, тарихи рекордтық көрсеткішке жетті. Бағаның құлдырауы геосаяси жағдайларға байланысты мүмкін болатын ең төменгі шекке тірелді. Сонымен қатар, Вашингтонның Парсы шығанағындағы монархияларға АҚШ-тың мемлекеттік облигацияларын сатуға тыйым салуы бағаның одан әрі шарықтауына мүмкіндік бермеді. Өйткені Арабия түбегіндегі елдер қолма-қол ақша тапшылығын жою үшін алтын қорларын саудаға шығаруға мәжбүр болды.
Таяу Шығыстағы қарулы қақтығыстар мен Эпштейн коалициясының агрессиясына жауап ретінде Иранның Ормуз бұғазын бұғаттауы жаһандық экономикаға айтарлықтай қысым тудырды.
Атомдық аванс: Қазақстан екінші АЭС туралы айта бастады
Қазақстан әдеттегідей – бірінші АЭС құрылысы толық басталмай жатып, екіншісін жоспарлауға кірісті. Жалпы, елде жоспарлау үдерісі жақсы жолға қойылған: 2050 жылға дейінгі стратегиялар, ондаған жылдарға арналған ірі жобалар.
БАҚ-қа қарсы «жаза бабы» жұмсартылуы мүмкін
ҚР Қылмыстық кодексінің 274-бабындағы басты мәселе – оның толық субъективтілігі. «Көрінеу жалған ақпарат» пен адал қателік арасындағы, сандық деректердегі қате мен қоғамға әдейі зиян келтіру арасындағы шекара Қазақстанда тым көмескі болып кеткен.
Жертөлелер мен жер асты автотұрақтары қазақстандықтарды ҰҰА қорғайды
Әлемдік тәжірибеде халықты қорғау үшін жертөлелер, іргелес қабаттар, жерасты өткелдері мен метро сияқты тереңдетілген нысандар кеңінен қолданылады. Қазақстанда да мұндай кеңістіктер азаматтық қорғанысқа арналған қорғаныс құрылыстары ретінде бейімделуі мүмкін.
Жасырын патруль: уақытша шара ма, әлде жүйелі шешім бе?
Неге елдегі ең цифрландырылған қалалардың бірінде жолдағы тәртіп әлі де реттелмей отыр? Полицияның азаматтық көліктер арқылы бақылау жүргізуі қанша уақытқа созылатыны белгісіз.
Шетелге аударылған 7 трлн теңгенің артында кім тұр?
Сарапшылар қаржы реттеушілерінің назарынан тыс қалып, бір банктің шетелге 7 трлн теңгені қалай аударып жіберуі мүмкін екендігі жөнінде түрлі болжамдар айтты. Біріншіден, қаражат бір реттік төлеммен емес, аффилирленген компаниялар арқылы жүздеген мың транзакция түрінде шығарылуы мүмкін.
Меншікті қайта бөлу журналистикасы
Кезекті шығарылымын тыңдап отырсаң, Қазақстанда кімнің неге иелік ететіні, «Ескі Қазақстанда» бұл мүліктің қаншалықты заңды немесе заңсыз жолмен алынғаны және қазіргі «Жаңа Қазақстанда»...
Қала-мемлекет моделіне оралу үрдісі
Бұл жолы «Книжный день Центр×Delib» (@den_center) арнасы да, оның сұхбат берушілері де біздің бағытымызды толық қолдайды. Соған қарамастан, олар «арғы беттің», яғни Батыс әлемінің ең бір тереңде жатқан күштері мен қозғаушы уәждерін талқылайды.
Референдумнан геосаясатқа дейін: Қажыгелдин BILD-та не айтты?
Өте қызық сұхбат, сондықтан оқырмандарға барынша мұқият тыңдауды ұсынамыз: бұл — Ресейшіл де емес, Тоқаевшыл да емес аналитика. Бұл — бүгінгі геосаяси ахуалды, Қазақстан мен Ресейдегі жағдайды байсалды әрі шынайы бағалауға арналған талдау. Шынымен ерекше уақытта өмір сүріп жатырмыз!
Жер мен жер қойнауы халыққа тиесілі, ал көмір ше?
БАҚ-та тараған үкіметтің екінші атом электр станциясын салу орны бойынша шешім қабылдағаны жөніндегі ақпаратта атом энергетикасына тікелей қатысы жоқ, бірақ назар аударуға тұрарлық тағы бір дерек келтірілед
Конституцияны жаңарту: демократиялық реформа ма, әлде билікті нығайту тетігі ме?
«Просто журналистика» YouTube-арнасында жүргізуші Лұқпан Ахмедьяров «Тоқаев Конституцияны не үшін өзгертпек?» деген сауалды күн тәртібіне шығарды. Автор бұл мәселені кеңірек қоя отырып, Президент Қасым-Жомарт Тоқаевтың билікке келгеннен бері үшінші рет референдум бастамасын көтеруінің себептерін талдайды.
Жасанды интеллект Қазақстан ормандарын қорғауға кірісті
Адамның күшімен ғана ормандарды қорғау жеткіліксіз екенін тәжірибе көрсетті. Ал цифрлық технологиялармен бірге бұл нақты құтқарушы шешім болуы мүмкін. 2026–2027 жылдары «цифрлық орман қалқаны» толық іске қосылып, алғашқы нақты нәтижелер көріне бастайды.
Депутат құрылыс саласындағы мүдделер қақтығысы туралы мәлімдеді
Жүйенің үш қатысушысы – тапсырыс беруші, рұқсат беруші органдар және бақылаушылар – бір шеңберде жұмыс істегенде, процесс баяуламайды, керісінше жылдамдайды. Шешімдер тез қабылданады, жобалар ұзақ келісімдерсіз іске қосылады, құрылыс тоқтамайды.
Қазақстан көмір әлеуетін ұтымды пайдаланып отыр
Астанада көмір өнеркәсібін дамыту туралы бастамалар жиі көтерілген сайын, елдің 2060 жылға қарай көміртегі бейтараптығына жету мақсаты бірден еске түседі. Бұл екі бағыт бір-біріне қайшы сияқты көрінгенімен, шын мәнінде олар өзара үйлеседі.
Мұнай бекеттері отқа оранды: Украина КҚК нысандарына дронмен шабуыл жасады
Ұшқышсыз аппараттардың Қазақстан қатысатын инфрақұрылым нысандарына бағытталған шабуылдары жиілеп отырғанын ескерсек, біздіңше, үкімет тек «жағдайды бақылаумен» шектелмей, ұлттық мүдделерді неғұрлым батыл әрі дәйекті қорғауы қажет.
Туризм экономикасы: Қазақстанға келушілер саны артып келеді
Қазақстанға келетін туристер ағыны өсіп отырғанымен, туризмді экономиканың негізгі қозғаушы күшіне айналдыру үшін бұл көрсеткіштер әлі де жеткіліксіз. Туристік серпіннің баяулау себептері табиғи әлеуетте емес, бірқатар жүйелік факторларда жатыр.
Орталық Азияның «ең баяу жолы» енді ең жылдам бағытқа айнала ма?
Бастапқыда «Бішкек – Алматы – Новосибирск» дәлізін 2030 жылға дейін жаңғырту жоспарланған еді. Алайда үш ел бұл мерзімді 2026–2027 жылдарға дейін қысқартты. Бұл кездейсоқ емес.
ЕАДБ Орталық Азия энергетикасын талдады
Қасым-Жомарт Тоқаевтың «болашақ – жасанды интеллектте» деген бұдан бұрын айтылған тезисі Еуразиялық даму банкі логикасымен қарағанда, прагматикалық әрі алысқа бағытталған бағдар болып көрінеді. Бәлкім, дәл осы жасанды интеллект сарапшылар айтып отырған маневрлікке жетудің негізгі кілтіне айналмақ.
Еуразиялық тосқауыл: ЕАЭО есірткімен күресуде
Есірткі айналымына қатысты халықаралық шешімдерге дер кезінде жауап беру – ЕАЭО елдері аумағында мұндай заттардың өндірісін де, таралуын да алдын алудың тиімді жолы болып саналады.
Өндірістік сынақ: ЕАЭО-да кооперация іске қосылды
Қазақстан өндірісті оқшаулау мүмкіндігіне ие болса, ЕАЭО-дағы серіктестер — жаңа нарық пен өзара іс-қимылға, ал бизнестің өзі — арзан қаржыландыруға қол жеткізеді.
ҚТЖ мен РТЖ транзитті цифрлық рельстерге көшіруде
ЕАЭО-ның транзиттік әлеуеті артып тұрған тұстағы ҚТЖ мен РТЖ арасындағы келісім Одақтың екі ірі экономикасы өздерінің «ХХІ ғасырдағы мұнайын» — теміржол тасымалын — ақыры тапқанын айқын аңғартады.
Газадан «Бейбітшілік кеңесіне» дейін: жаһандық басқару қағидалары қалай қайта қалыптастырылуда
Дональд Трамптың 2025 жылғы қазанда ұсынған Газа секторындағы оқ атуды тоқтату жоспары дипломатиялық серпіліс және аймақтағы қирауды тоқтатудың соңғы мүмкіндігі ретінде таныстырылды. Бұл жоспар қақтығысушы тараптардың қолдауына ие болып, БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесі тарапынан мақұлданды. 2025 жылғы 17 қарашада он үш мемлекет Газа секторында Халықаралық тұрақтандыру күштерін (ХТК) құру туралы американдық резолюцияны жақтап дауыс берді. Ресми түрде бұл бастама бейбіт тұрғындарды қорғауды, гуманитарлық көмек жеткізуді және палестиналық қауіпсіздік күштерін даярлауды көздеді. ХТК бақылау орнатқаннан кейін Израиль әскерін шығаруы тиіс болатын, ал гуманитарлық қалпына келтіру жұмыстарын басқару жаңа өтпелі орган — Бейбітшілік кеңесіне беріледі деп жоспарланды.
«Алдағы 100 жыл» — Фридман болжамы
XXI ғасырдың ортасы мен екінші жартысына қатысты жасалған біздің болжамдарымыз екі негізгі факторды — Тарихтың құрылымдық жүйесі мен Халықтың этногенетикалық ахуалын өзара үйлестіре пайдалану тұжырымдамасына негізделген. Осы факторлардың әрқайсысы тарихи деректердің ауқымды көлемінде жеке-жеке тексеруден өтті. Сонымен қатар, нақтыланған кейбір қарапайым жағдайларда бұл факторларды бірлесе қолданудың оң нәтиже берген мысалдары бар. Дегенмен, мұның бәрі жаңа әдіснаманы пысықтау жолындағы алғашқы сынақ қадамдары ғана.
«Тарих флейтасы» және өркениеттер
Ресейдің жеке дара өркениет екені бүгінде жалпыға ортақ мойындалған факт. Бұл орайда әңгіме ежелгі Орыс жазығындағы Русь емес, Алтын Ордаға тәуелді болған Мәскеу княздігінен бастау алатын қазіргі Ресей мемлекеті жайында болып отыр. Өркениет ретінде Ресей Еуропа, АҚШ, Қытай, Үндістан және ислам әлемімен терезесі тең ықпалға ие. Ол батыс елдерімен бірге «Жаһандық Солтүстікті», ал шығыс пен оңтүстік алпауыттарымен «Жаһандық Оңтүстік» жүйесін құрайды. Ресей өркениетінің әмбебап сипаты оның Еуразия құрлығындағы стратегиялық орнына байланысты. «Хартлендте» (дүниенің кіндігінде) орналасуы оны әлемдік геосаясаттың бел ортасына шығарды.
Ресей империя ма?
Жоғарыда жалпы сипатта қарастырылған Қытай, Үндістан, АҚШ және Еуропа — әкімшілік, шаруашылық-экономикалық, әлеуметтік-мәдени (және өзге де) дербестік деңгейі жоғары ірі автономды құрылымдардан тұратын, айқын империялық сипаттағы бірлестіктер болып табылады. Олар бюрократиялық қолданыста қалай аталса да — штаттар, провинциялар, республикалар және т.б. — мәні жағынан Еуропадағы ұлттық мемлекеттерге ұқсас, әртүрлі ерекшеліктері бар, ресми империялық құрылымдардың құрамына кіретін ішкі мемлекеттік бірліктер болып саналады.
Болашаққа бағдар. II бөлім
Тарихи және этногенетикалық үдерістерді бір арнада қарастыру өткен мен бүгінді тереңірек түсінуге ғана емес, болашаққа да белгілі бір мағынада «артқа қарап» өмір сүруге мүмкіндік береді. Өйткені болашақтың нобайы өткеннен бастау алады: бейтаныс жолмен келе жатып, тұман арасынан кенеттен алыстағы қаланың сұлбасы көрінгендей әсер қалдырады.
Мұндай «сфералық көзқарас» нақты бір нүктеге шоғырланбағандықтан, ұсақ-түйек детальдарды айқындап бере қоймас.
Баспасөз еркіндігі мен ұлттық қауіпсіздік: Ақмарал Баталованың Дэвид Томасқа берген сұхбаты
Журналистер, сарапшылар мен авторлар өз мәтіндерін блог немесе жаңалықтар бюллетені түрінде жариялайтын Substack платформасында Дэвид Томастың (David Thomas) қызықты мәтіні жарық көрді. Ол қазақстандық журналист, Таяу Шығыс бойынша сарапшы Ақмарал Баталовадан сұхбат алған.
Бешпармақ. Инженер толғанысы.БАТЫС ЖОРЫҒЫ
1235-жылы Оқытай Ханның басшылығымен Құрылтай өтіп, онда Мәңгі Елдің Орыс Мәселесі бойынша іс-қимыл жоспары мен екі стратегиялық әскери операциядан тұратын Батыс Жорығы туралы тарихи шешім қабылданды. Батыс Жорығының бірінші бөлігі «Русьті құтқару операциясы» деп аталды. Қасиетті Рим империясының Русьті басып алуына жол бермес үшін, оның алдын орап, Русьтің барлық қала-мемлекеттерін аралап, жағдайды ұғындырып, дипломатиялық үгіт жүргізіп, Мәңгі Ел Федерациясының құрамына кіргізіп, келісімдерге қол қойдырып алу керек.
Бешпармақ. Инженер толғанысы. ЕУРОПА ОДАҒЫНЫҢ РУСЬТІ КҮЙРЕТУІ
Қазақтардың Жаппай Қоныс аударуы қызған шақта, яки, 1235-жылы өткен Мәңгі Ел Құрылтайында Еуропаны бағындыру мақсатындағы әйгілі Батыс Жорығы туралы шешім қабылданды. Көркем әдебиетте бұл туралы: Жеңіс Хан көзі тірісінде «соңғы теңізге жорыққа шығуды» армандаған, қайтыс болған соң, ұрпақтары оның сол арманын орындағысы келіп, әлгі жорыққа аттанған... дегендей мәнде жазылады, сол орайда небір романтикалық ертегілер де шығарылады.
Бешпармақ. Инженер толғанысы.ТАРТАРИЯ, ТАТАРЛАР ЖӘНЕ ГАМБУРГЕР
«Татар-моңғол езгісі» терминіндегі «моңғол» ұғымының анығына жеткендіктен, бірден «татарлар» ұғымын да қарастыруымыз қажет. Бұнда да небір қызықтарды ұшыратамыз.баршамызға белгілі, 5-ші ғасырда құл иеленуші Рим Империясы Еділ патша (Аттила) бастаған ғұндардың сұрапыл шапқыншылығынан күйреді. Сөйтіп, Еуропада анағұрлым озық феодалдық құрылысқа негізделген, кейін заманауи еуропалық елдерге үлгі болған көптеген қоғамдар пайда болды.
Бешпармақ. Инженер толғанысы. ҚАЗІРГІ МОҢҒОЛДАР. АРИФМЕТИКАЛЫҚ АҚИҚАТ
Бразил-ия немесе Итал-ия деген сияқты, орыстар бұрмалап, «Монғол-ия» деп атап кеткен Мәңгі Елдегі қазақ руларының ескі жұртына (яғни, босап қаған жерлерге) біртіндеп тегі мен тілдік тобы жағынан тұңғыстар мен буряттарға жақын оңтүстік Сібірдің шағын халха, чахар және ойрат тайпалары қоныстанды. Әлемнің әр түкпірінен ұлан-ғайыр Солтүстік және Оңтүстік Америка құрлықтарына көшіп барған жүздеген ұлт өкілдерін «америкалықтар» деп атайтынымыз сияқты, олар да тұрғылықты жер атауы бойынша «моңғолдар» деген жаңа есімді еншіледі.
Көп оқылғандар
Қытай 2024 жылы экспорттаған таза энергия технологиялары жаһандық СО₂ шығарындыларын 1%-ға қысқартуға мүмкіндік береді
МӘСКЕУ. 25 шілде. ИНТЕРФАКС – 2024 жылы Қытай Халық Республикасы экспорттаған күн панельдері, электр көліктері және жел турбиналары сынды таза энергия көздеріне арналған технологиялар...
Шыдамның да шегі бар
АҚШ Мемлекеттік хатшысы Марко Рубионың мәлімдеуінше, 2025 жылғы 1 шілдеден бастап USAID — АҚШ-тың Халықаралық даму агенттігі — шетелдік көмек бағдарламаларын ресми түрде тоқтатады. Бұл туралы RBC.ru басылымы хабарлады.
«Аумақтық қорғаныс туралы» заң – Қазақстанның әскери құрылымындағы жаңа кезең
Қазақстан Республикасының мемлекеттік жүйесі үшін үлкен сын-тегеурін. Себебі бұл мәселеде кеңестік кезеңдегі тәжірибеге сүйену мүмкін емес. Кеңес Одағында аумақтық қорғаныс жүйесі мүлде болмаған.
Тәуелсіз шешім қабылдау — әр мемлекеттің құқығы
«Кейбір отандастарымыз үшін Ресейге кірудің жаңа рәсімдері күтпеген жаңалық болды. Қазақстан азаматтары Ресейге түрлі мақсатпен жиі қатынайды — бизнес, туризм, емделу. Әсіресе шекара маңындағы өңірлер арасындағы байланыс қарқынды. Дегенмен, шетел азаматтарының елге кіруі, ел аумағында болу тәртібі және жалпы көші-қон саясаты — әр мемлекеттің толыққанды егемендік құқығы.
Кері байланыс
Бүгінгі назарда
Эпштейн мен қазақтар
Мұнымен мақтану керек пе, жоқ па — белгісіз, алайда Эпштейнге қатысты материалдарда Қазақстан посткеңестік кеңістіктегі көршілерінің бәрінен алға шыққаны байқалады. Тіпті Ресейден де жоғары тұр: ол елден аталған құжаттарда тек «Наши» қозғалысына қатысқан Мария Дрокова есімі ғана кездеседі. Ал Қазақстан тарапынан сол кезеңде премьер-министр қызметін атқарған Карим Масимов және экономикалық даму министрі болған, «Самұрық-Қазына» қоры мен Президент Әкімшілігін басқарған, Ұлттық банк төрағасы, «Астана» халықаралық қаржы орталығының басқарушысы қызметтерін атқарған Кайрат Келімбетов көрсетілген. Бұл — оның атқарған лауазымдарының толық тізімі емес.
АҚШ Әділет министрлігі жариялаған құжаттар бүкіл әлемде үлкен таңданыс пен наразылық тудырып жатқан тұста, Қазақстанның аталған файлдарда 400-ден астам рет аталуы елдің халықаралық деңгейде танылуына себеп болды. Бұл жайтқа мақтанышпен немесе өкінішпен қарауға болғанымен, ең алдымен, бұл — Қазақстан тәуелсіздіктің алғашқы күндерінен бастап мүше болуға ұмтылған «дамыған елдердің» назарына ілігуінің көрінісі.
Польшада Қорғаныс министрлігінің қызметкері шетелдік барлауға қатысы бар деген айыппен ұсталды
Польша Республикасының ұлттық қорғаныс министрлігі қызметкеріне шетелдік барлау қызметінің мүддесінде әрекет етті деген айып тағылды.
Қазақстанда 2025 жылы тұтынушылық кредиттеу екі есеге баяулады
Қазақстанда 2025 жылы тұтынушылық кредиттеу 2024 жылмен салыстырғанда екі есеге баяулады. Бұл туралы Мемлекет басшысына Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігінің (ҚНРДА) төрағасы Мадина Әбілқасымова баяндады.
Еуроодақ алдағы уақытта Ресей президентімен байланыс орнату мүмкіндігін жоққа шығармайды, алайда оған қажетті алғышарттардың қалыптасуын күтуде
Еуропалық комиссияның ресми өкілі Паула Пиньоның айтуынша, белгілі бір кезеңде Еуроодақ Ресей Федерациясының президенті Владимир Путинмен байланыс орнатуға мәжбүр болады, бірақ мұндай қадам үшін тиісті саяси жағдайлар қажет.
Он күн бойы оқырман назарында
Қазақстан мұнайына төнген әскери қауіп-қатерлер
Қазақстаннан өндіріліп, Израильге экспортталатын мұнайдың барлық жеткізу тізбегіне әскери іс-қимылдар салдарынан қауіп төнді. Бұл жағдай тікелей кен орындарына, құбыр желілеріне, танкерлерге және шикізат өңделетін мұнай өңдеу зауыттарына қатысты болып отыр. Әр тараптың мақсат-мүддесі әртүрлі болғанымен, соққының Украина тарапынан да, Иран тарапынан да жасалу ықтималдығы жоғары. Бүгінгі таңда Астананың жағдайы мемлекеттік бюджетке ауыр нұқсан келтіруі мүмкін бірнеше қатердің ортасында қалып отыр. Қазақстаннан Израильге экспортталатын мұнай көлеміне қатысты көрсеткіштерде айтарлықтай алшақтықтар бар. Бұған коммерциялық құпиялылықпен қатар, репутациялық факторлар да өз септігін тигізуде.
Өткеннің көлеңкесі: кінәлілер жауапқа тартыла ма?
Сол баяғы «ескі» Қазақстанның жауапты тұлғалары заңды жазасын алды ма, жоқ па? «Жаңа Қазақстан» үшін логикалық тұзақтан құтылу мүмкін емес. Егер үкімет пара алу фактілері болғанын және шоттардың жалған екенін мойындаса, онда тиісті жазалау шаралары қайда?
Мадагаскарда президентке қарсы қастандық әрекетінің алды алынды
Мадагаскарда ел президенті Мишель Рандрианиринаға қарсы дайындалған қастандық әрекетінің жолы кесілді. Бұл туралы Bloomberg агенттігі хабарлады.
Еуропаның бетбұрыс кезеңі: соғыс, тәуелділік және жаңа мүмкіндіктер
Израиль мен АҚШ-тың Иранға қарсы әскери әрекеттерінен бір ай өткен соң, Еуропада елеулі саяси өзгерістер айқын байқала бастады. Жалпы жағдай «ұжымдық Батыс» деп аталатын кеңістікте ішкі қайшылықтардың күшейіп, стратегиялық ұстанымдардағы айырмашылықтар мен саяси шиеленістің артып отырғанын көрсетеді.
Иран үкіметін құлату жөніндегі алға қойған мақсаттың орындалмауы және Тегеранның өңірдегі батыс мүдделеріне қайтарған жауабы жағдайды күрделілендіре түсті. Қақтығыстың ауқымы кеңейіп, бұрын-соңды болмаған дағдарыс қаупінің туындауы АҚШ пен бірқатар еуропалық елдер арасындағы саяси және стратегиялық алшақтықты тереңдетті. Бұл алауыздық екі тарап арасындағы өзара түсініспеушілік пен басымдықтардың қайшылығы белең алған тұста көрініс тауып отыр.
Еуразия24 – геосаяси, экономикалық, тарихи, қоғамдық және мәдени процестерді қамтитын Еуразия аймағындағы маңызды оқиғаларды көрсететін сенімді ақпараттық-талдамалық сайт-агрегаторы. Біз оқырмандарға ең өзекті, шынайы әрі жедел ақпарат ұсынамыз. еуразия24, Еуразия 24, евразия 24 немесе Eurasia 24 атауларымен танымал болған біз – Еуразия жаңалықтарын қадағалап, бүгінгі үдерістердің логикасын түсінгісі келетіндер үшін бағыт-бағдармыз.