Ұлттық банк және инфляция
Референдумнан кейінгі Қазақстандағы келесі маңызды саяси оқиғалардың бірі — Құрылтайға сайлау болмақ. Қажетті заңдарды қабылдау және сайлауға дайындық мерзімдерін ескерсек, бұл жаздың соңы немесе күздің басына сәйкес келеді. Сонымен қатар облыстық, қалалық және аудандық мәслихаттарға сайлау науқандары да қатар өтеді. Тіпті президенттік деңгейде де қандай да бір сайлау болуы мүмкін. Бірақ қандай сайлау өтсе де, олардың нәтижесіне әсер ететін негізгі орта өзгермейді. Ол — бағаның өсуі, дәлірек айтқанда, қазақстандықтардың табысынан озып кеткен өмір сүру құнының қымбаттауы. Конституция қабылданбай тұрып-ақ Президент үкімет пен Қазақстан Ұлттық Банкі алдына экономикалық өсімді халықтың табысы мен өмір сапасының артуымен байланыстыру міндетін қойғаны бекер емес. Қазір, наурыз айының соңында, бұл мәселе ерекше өзекті.
Израильде палестиналықтарға қатысты өлім жазасы туралы заң қабылданды
Amnesty International және Human Rights Watch сынды халықаралық ұйымдар ондаған жылдар бойы өлім жазасын адамның негізгі құқықтарын, ең алдымен өмір сүру құқығын бұзу деп тану бағытында жаһандық науқандар жүргізіп келеді. Құқық қорғаушылар мен халықаралық құрылымдар өлім жазасын қатыгез, адамгершілікке жатпайтын және түзетілмейтін жаза түрі ретінде қарастырып, оны жоюды немесе жеңілдетуді жақтайды. Соған қарамастан, Израиль мемлекеті бұл мәселеде қарама-қайшы бағыт ұстанып отыр. 30-нан 31 наурызға қараған түні Кнессет терроризм үшін, атап айтқанда, Израиль азаматтарын қасақана өлтіргені үшін сотталғандарға өлім жазасын қолдану туралы заң қабылдады. Құжатты 62 депутат қолдап, 48-і қарсы дауыс берді.
Кувейттің KPC компаниясы мұнай-химия нысандарына дрондармен жасалған шабуыл туралы хабарлады
Кувейттің мемлекеттік Kuwait Petroleum Corporation компаниясы мұнай өндіру және мұнай-химия нысандарына ұшқышсыз ұшу аппараттарымен жасалған шабуыл туралы мәлімдеді.
ОПЕК+ елдерінің бір тобы мамырда мұнай өндіруді ұлғайтуға келісті
ОПЕК+ келісімі аясында бұрын мұнай өндіруді ерікті түрде қысқартқан сегіз мемлекет мамыр айында өндіріс көлемін тәулігіне 206 мың баррельге арттыру жөнінде ортақ ұстанымға келген.
АҚШ арнайы жасағы Иранда ұшқышты құтқару операциясы кезінде қақтығысқа түсті
АҚШ арнайы жасағы Иран аумағында жүргізілген құтқару операциясы барысында ирандық күштермен қақтығысқа түсті.
Израиль бір тәулікте Ирандағы 120-дан астам әскери нысанаға соққы жасады
Израиль қорғаныс күштері (ЦАХАЛ) мәліметінше, Израиль әуе күштері бір тәулік ішінде Иран аумағындағы 120-дан астам әскери нысанаға соққы берген.
Иранға қарсы операция барысында жараланған америкалық әскери қызметшілер саны 365-ке жетті
Иранға қарсы әскери іс-қимылдар басталғалы бері кемінде 365 америкалық әскери қызметші жарақат алған. Бұл туралы АҚШ Қорғаныс министрлігі хабарлады.
Atlas 5 зымыраны Amazon компаниясының жаңа интернет-спутниктерін орбитаға шығарды
АҚШ-тың Atlas 5 зымыран-тасығышы Amazon компаниясына тиесілі 29 интернет-спутникті орбитаға сәтті жеткізді.
АҚШ-тың B-2A стратегиялық бомбалаушылары Ирандағы нысандарға соққы жасады
АҚШ Әуе күштерінің төрт бірдей B-2A Spirit стратегиялық стелс-бомбалаушысы жұма мен сенбі аралығында Ирандағы әскери нысандарға кезекті әуе соққысына қатысқан.
Орбан мен Фицо Брюссельді Ресейден энергия жеткізуге қойылған шектеулерді алып тастауға шақырмақ
Венгрия премьер-министрі Виктор Орбан мен Словакия үкімет басшысы Роберт Фицо телефон арқылы сөйлесіп, Ресейден мұнай мен газ жеткізуге қатысты шектеулерді алып тастау мәселесі бойынша Еуроодақ басшылығына бірлесіп үндеу жасауға келісті.
Жеңістен жеңіске
АҚШ-қа баяғыда қоныс аударып, ол жаққа әбден сіңісіп кеткен бұрынғы отандасымыз Тимур Сейтмұратов өзінің парақшасында Америкадағы өмір мен ондағы барлық нәрсенің қандай тамаша жолға қойылғаны туралы үнемі көтеріңкі көңіл-күйдегі жазбалар жариялап тұрады.
Меншікті қайта бөлу журналистикасы
Кезекті шығарылымын тыңдап отырсаң, Қазақстанда кімнің неге иелік ететіні, «Ескі Қазақстанда» бұл мүліктің қаншалықты заңды немесе заңсыз жолмен алынғаны және қазіргі «Жаңа Қазақстанда»...
Израильде палестиналықтарға қатысты өлім жазасы туралы заң қабылданды
Amnesty International және Human Rights Watch сынды халықаралық ұйымдар ондаған жылдар бойы өлім жазасын адамның негізгі құқықтарын, ең алдымен өмір сүру құқығын бұзу деп тану бағытында жаһандық науқандар жүргізіп келеді. Құқық қорғаушылар мен халықаралық құрылымдар өлім жазасын қатыгез, адамгершілікке жатпайтын және түзетілмейтін жаза түрі ретінде қарастырып, оны жоюды немесе жеңілдетуді жақтайды. Соған қарамастан, Израиль мемлекеті бұл мәселеде қарама-қайшы бағыт ұстанып отыр. 30-нан 31 наурызға қараған түні Кнессет терроризм үшін, атап айтқанда, Израиль азаматтарын қасақана өлтіргені үшін сотталғандарға өлім жазасын қолдану туралы заң қабылдады. Құжатты 62 депутат қолдап, 48-і қарсы дауыс берді.
Еуропаның бетбұрыс кезеңі: соғыс, тәуелділік және жаңа мүмкіндіктер
Израиль мен АҚШ-тың Иранға қарсы әскери әрекеттерінен бір ай өткен соң, Еуропада елеулі саяси өзгерістер айқын байқала бастады. Жалпы жағдай «ұжымдық Батыс» деп аталатын кеңістікте ішкі қайшылықтардың күшейіп, стратегиялық ұстанымдардағы айырмашылықтар мен саяси шиеленістің артып отырғанын көрсетеді.
Иран үкіметін құлату жөніндегі алға қойған мақсаттың орындалмауы және Тегеранның өңірдегі батыс мүдделеріне қайтарған жауабы жағдайды күрделілендіре түсті. Қақтығыстың ауқымы кеңейіп, бұрын-соңды болмаған дағдарыс қаупінің туындауы АҚШ пен бірқатар еуропалық елдер арасындағы саяси және стратегиялық алшақтықты тереңдетті. Бұл алауыздық екі тарап арасындағы өзара түсініспеушілік пен басымдықтардың қайшылығы белең алған тұста көрініс тауып отыр.
Қазақстан мұнайына төнген әскери қауіп-қатерлер
Қазақстаннан өндіріліп, Израильге экспортталатын мұнайдың барлық жеткізу тізбегіне әскери іс-қимылдар салдарынан қауіп төнді. Бұл жағдай тікелей кен орындарына, құбыр желілеріне, танкерлерге және шикізат өңделетін мұнай өңдеу зауыттарына қатысты болып отыр. Әр тараптың мақсат-мүддесі әртүрлі болғанымен, соққының Украина тарапынан да, Иран тарапынан да жасалу ықтималдығы жоғары. Бүгінгі таңда Астананың жағдайы мемлекеттік бюджетке ауыр нұқсан келтіруі мүмкін бірнеше қатердің ортасында қалып отыр. Қазақстаннан Израильге экспортталатын мұнай көлеміне қатысты көрсеткіштерде айтарлықтай алшақтықтар бар. Бұған коммерциялық құпиялылықпен қатар, репутациялық факторлар да өз септігін тигізуде.
ЖІӨ өсімі мен халық табысы арасындағы алшақтық: «қағаз жүзіндегі» әл-ауқат
Мемлекеттік органдардың қаржы-экономикалық блогы мен Үкіметтің азаматтардың төмендеп бара жатқан табысына қатысты мәселені жақын арада шешуге бағытталған бастамаларына назар аудара отырып, 2025 жылы ЖІӨ рекордтық деңгейде өскеніне қарамастан, халық табысының не себепті төмендегенін түсіндіретін сараптамалық қорытындыларға қысқаша талдау жасауды жөн көрдік. Бұл тұрғыда жақында ғана Halyk Finance аналитикалық орталығы ресми статистикаға сүйене отырып, үй шаруашылығының табысы мен шығысын егжей-тегжейлі зерттеп, алаңдатарлық қорытындылар жасады.
ҰБТ реформасы: білім сапасын бағалаудың «алтын стандарты» әлсіреп барады
Ондаған жылдар бойы Ұлттық бірыңғай тестілеу (ҰБТ) мектептегі білім сапасының негізгі көрсеткіші ретінде қарастырылып, түлектер үшін екі-ақ бағытқа жол ашып келді: жоғары оқу орындарында білімін жалғастыру немесе NEET санатындағы жастар қатарына қосылып, әскерге бару. Соңғы 5 жылдағы ҰБТ нәтижелерінің статистикасы жоғары оқу орындарына түсу үшін белгіленген төменгі шекті баллды жинай алмаған түлектер санының тұрақты түрде артып келе жатқанын айғақтайды. Ал тестілеуден өткендердің басым көпшілігінің көрсеткіштері орташа деңгейден аспай отыр.
Өткеннің көлеңкесі: кінәлілер жауапқа тартыла ма?
Сол баяғы «ескі» Қазақстанның жауапты тұлғалары заңды жазасын алды ма, жоқ па? «Жаңа Қазақстан» үшін логикалық тұзақтан құтылу мүмкін емес. Егер үкімет пара алу фактілері болғанын және шоттардың жалған екенін мойындаса, онда тиісті жазалау шаралары қайда?
«Ақылды» асфальт: жол сапасын арттыруға бағытталған жаңа шешім
Біз Қазақстан Республикасының Көлік министрлігі мен оның қарамағындағы Қазақстан жол ғылыми-зерттеу институты тарапынан жол сапасын арттыру бағытында жүргізіліп жатқан жүйелі жұмысты құптаймыз. Алайда мәселе тек заманауи технологиялардың жетіспеушілігінде емес, одан да өзекті проблема — жол құрылысы барысындағы сыбайлас жемқорлық.
Сақтандыру төлемдері жүргізілген жол-көлік оқиғаларының саны 6,1%-ға артты
Бір қарағанда, сақтандыру төлемдерінің өсуі жол-көлік оқиғалары бойынша жағымсыз статистиканы білдіретіндей көрінеді. Алайда іс жүзінде бұл жолдардағы жағдайдың нашарлауын емес, сақтандыру жүйесінің қамту ауқымының кеңейгенін көрсетеді.
Атырауда ұшқышсыз аппараттың табылуына байланысты тексеру жұмыстары жүргізілуде
Қазақстан аумағында ұшқышсыз ұшу аппараттарының түсу жағдайлары қайталанып отырғанын ескере отырып, Қорғаныс министрлігі тарапынан әуе қорғанысы жүйесін жедел жаңғырту мәселесін көтеруге болар еді. Алайда бұл мәселені тек ұлттық деңгейде қарастыру жеткіліксіз.
Қазақстан ТМД елдері арасында бақыт рейтингінде көш бастап тұр
Посткеңестік кеңістікте қалыптасқан тағы бір ерекшелік бар – халық түрлі дағдарыстар мен экономикалық қиындықтарға тез бейімделе алады. Кеше «қиын» болған жағдай бүгін қалыпты құбылыс ретінде қабылданады. Сондықтан Оксфорд зерттеуі негізіндегі бұл рейтингті Қазақстандағы әл-ауқаттың нақты көрсеткіші деп айту қиын.
Меншікті қайта бөлу журналистикасы
Кезекті шығарылымын тыңдап отырсаң, Қазақстанда кімнің неге иелік ететіні, «Ескі Қазақстанда» бұл мүліктің қаншалықты заңды немесе заңсыз жолмен алынғаны және қазіргі «Жаңа Қазақстанда»...
Қала-мемлекет моделіне оралу үрдісі
Бұл жолы «Книжный день Центр×Delib» (@den_center) арнасы да, оның сұхбат берушілері де біздің бағытымызды толық қолдайды. Соған қарамастан, олар «арғы беттің», яғни Батыс әлемінің ең бір тереңде жатқан күштері мен қозғаушы уәждерін талқылайды.
Референдумнан геосаясатқа дейін: Қажыгелдин BILD-та не айтты?
Өте қызық сұхбат, сондықтан оқырмандарға барынша мұқият тыңдауды ұсынамыз: бұл — Ресейшіл де емес, Тоқаевшыл да емес аналитика. Бұл — бүгінгі геосаяси ахуалды, Қазақстан мен Ресейдегі жағдайды байсалды әрі шынайы бағалауға арналған талдау. Шынымен ерекше уақытта өмір сүріп жатырмыз!
Жер мен жер қойнауы халыққа тиесілі, ал көмір ше?
БАҚ-та тараған үкіметтің екінші атом электр станциясын салу орны бойынша шешім қабылдағаны жөніндегі ақпаратта атом энергетикасына тікелей қатысы жоқ, бірақ назар аударуға тұрарлық тағы бір дерек келтірілед
Конституцияны жаңарту: демократиялық реформа ма, әлде билікті нығайту тетігі ме?
«Просто журналистика» YouTube-арнасында жүргізуші Лұқпан Ахмедьяров «Тоқаев Конституцияны не үшін өзгертпек?» деген сауалды күн тәртібіне шығарды. Автор бұл мәселені кеңірек қоя отырып, Президент Қасым-Жомарт Тоқаевтың билікке келгеннен бері үшінші рет референдум бастамасын көтеруінің себептерін талдайды.
Қуаңшылық қаупі: Орталық Азия су ресурстары тапшылығына тап болды
рталық Азияға жаңа су көздерін іздеуден гөрі су шаруашылығын жаңғырту қажет. Атап айтқанда, суару жүйелерін жаңарту, су үнемдеу технологияларын енгізу, сондай-ақ суды есепке алу мен бөлуді цифрландыру маңызды. Сарапшылардың пікірінше, қалыптасқан күрделі жағдайдан шығудың тағы бір жолы — ауыл шаруашылығы моделін өзгерту.
Бақылаусыз қалған Ұлттық қор
Мұндай заңсыздықтар тек Ұлттық қор ақшасымен ғана шектелмейді. Кез келген ведомствоға қатысты ЖАП есебін ашып қарасаңыз, ұқсас бұзушылықтар міндетті түрде кездеседі. Демек, бақылаушы органның бар болғанына қарамастан, жүйелі қателіктер қайталанып отыр.
Медиадағы өзгеріс: қазақстандықтар қандай ақпаратқа сенеді?
Қазақстанның медиакеңістігі барған сайын әртараптанып, бәсекелік сипаты күшейіп, сапалық тұрғыдан жаңа деңгейге көтеріліп келеді. Сауалнама деректері халықты ақпараттандыруда мемлекеттік тілдің рөлі цифрлық платформалар арқылы нығайып отырғанын көрсетеді.
Усть-Лугадағы жанжал қалай реттелді
Усть-Луга кентінде қазақстандық вахташылар мен шешен күзетшілері арасында орын алған жаппай төбелес және бұл шиеленістің тез арада шешілуі — осындай оқиғаларды ушықтырмай, сауатты түрде «сөндіруге» болатынын көрсетті.
274-бап: жалған ақпаратқа тосқауыл ма, әлде сөз бостандығына қысым ба?
Алайда азаматтардың өз пікірін ашық білдіру мүмкіндігі шектелсе, қоғам мен билік арасындағы диалог әлсірейді. Осы тұрғыда 274-бап бір жағынан жалған ақпараттың таралуына тосқауыл қою құралы ретінде қарастырылса, екінші жағынан сөз бостандығына ықпал ететін тетікке айналып отыр.
Түркі интеграциясы: нақты нәтижелер мен жаңа мүмкіндіктер
ТМҰ біртіндеп бастапқы саяси алаң сипатынан нақты экономикалық мазмұнға ие, практикалық нәтижеге бағытталған құрылымға айналып келеді. Нақты бағыттарға — сауда, инвестиция, көлік, цифрландыру — басымдық берілуі түркі интеграциясының қолданбалы сипатын айқын көрсетеді. Орта дәлізді дамытуға ерекше назар аударылуы да заңды.
Қытай нарығына жол: ШЫҰ форумы қазақстандық бизнеске жаңа мүмкіндік ұсынды
Қазақстанның Қытайда өткен салалық форумға қатысуының өзі экспортты дамыту жұмыстарының декларативті деңгейде емес, өнімді іріктеу мен ілгерілетуге арналған тиімді алаңдар арқылы жүйелі түрде жүргізіліп отырғанын көрсетеді. Бұл неге маңызды?
Мишустиннің Қазақстанға сапары: ЕАЭО — басты назарда
Мұндай іс-шаралар Еуразиялық экономикалық одақ аясында Қазақстанның негізгі әріптестерінің бірімен өзара іс-қимылдың нақты нәтижелерін айқын көрсетеді және еуразиялық интеграцияның ел үшін маңызын айқындай түседі. Ынтымақтастық бірнеше бағыт бойынша дамып келеді — ресми келіссөздерден бастап халықаралық форумдар аясындағы кездесулерге дейін.
ҰҚШҰ аясындағы депутаттық кездесулер
ҰҚШҰ Парламенттік Ассамблеясы депутаттарының кездесулері іс жүзінде нәтижелі «үнсіз дипломатияның» үлгісі болып табылады, мұндай формат көбіне жария саяси мәлімдемелерге қарағанда тиімдірек нәтиже береді. Біріншіден, бұл жерде ұстанымдарды келісу тетігі жұмыс істейді.
Цифрлық одаққа бетбұрыс
Еуразиялық интеграцияны цифрландыру – Одаққа мүше барлық елдер үшін маңызды әрі уақтылы берілген белгі. ЕАЭО-ның орнықты дамуы мен экономикалық өсімі үшін бірыңғай цифрлық негіз қалыптастыру қажеттігі күмән тудырмайды. Алайда бұл бағытта елеулі айырмашылық бар.
Газадан «Бейбітшілік кеңесіне» дейін: жаһандық басқару қағидалары қалай қайта қалыптастырылуда
Дональд Трамптың 2025 жылғы қазанда ұсынған Газа секторындағы оқ атуды тоқтату жоспары дипломатиялық серпіліс және аймақтағы қирауды тоқтатудың соңғы мүмкіндігі ретінде таныстырылды. Бұл жоспар қақтығысушы тараптардың қолдауына ие болып, БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесі тарапынан мақұлданды. 2025 жылғы 17 қарашада он үш мемлекет Газа секторында Халықаралық тұрақтандыру күштерін (ХТК) құру туралы американдық резолюцияны жақтап дауыс берді. Ресми түрде бұл бастама бейбіт тұрғындарды қорғауды, гуманитарлық көмек жеткізуді және палестиналық қауіпсіздік күштерін даярлауды көздеді. ХТК бақылау орнатқаннан кейін Израиль әскерін шығаруы тиіс болатын, ал гуманитарлық қалпына келтіру жұмыстарын басқару жаңа өтпелі орган — Бейбітшілік кеңесіне беріледі деп жоспарланды.
«Алдағы 100 жыл» — Фридман болжамы
XXI ғасырдың ортасы мен екінші жартысына қатысты жасалған біздің болжамдарымыз екі негізгі факторды — Тарихтың құрылымдық жүйесі мен Халықтың этногенетикалық ахуалын өзара үйлестіре пайдалану тұжырымдамасына негізделген. Осы факторлардың әрқайсысы тарихи деректердің ауқымды көлемінде жеке-жеке тексеруден өтті. Сонымен қатар, нақтыланған кейбір қарапайым жағдайларда бұл факторларды бірлесе қолданудың оң нәтиже берген мысалдары бар. Дегенмен, мұның бәрі жаңа әдіснаманы пысықтау жолындағы алғашқы сынақ қадамдары ғана.
«Тарих флейтасы» және өркениеттер
Ресейдің жеке дара өркениет екені бүгінде жалпыға ортақ мойындалған факт. Бұл орайда әңгіме ежелгі Орыс жазығындағы Русь емес, Алтын Ордаға тәуелді болған Мәскеу княздігінен бастау алатын қазіргі Ресей мемлекеті жайында болып отыр. Өркениет ретінде Ресей Еуропа, АҚШ, Қытай, Үндістан және ислам әлемімен терезесі тең ықпалға ие. Ол батыс елдерімен бірге «Жаһандық Солтүстікті», ал шығыс пен оңтүстік алпауыттарымен «Жаһандық Оңтүстік» жүйесін құрайды. Ресей өркениетінің әмбебап сипаты оның Еуразия құрлығындағы стратегиялық орнына байланысты. «Хартлендте» (дүниенің кіндігінде) орналасуы оны әлемдік геосаясаттың бел ортасына шығарды.
Ресей империя ма?
Жоғарыда жалпы сипатта қарастырылған Қытай, Үндістан, АҚШ және Еуропа — әкімшілік, шаруашылық-экономикалық, әлеуметтік-мәдени (және өзге де) дербестік деңгейі жоғары ірі автономды құрылымдардан тұратын, айқын империялық сипаттағы бірлестіктер болып табылады. Олар бюрократиялық қолданыста қалай аталса да — штаттар, провинциялар, республикалар және т.б. — мәні жағынан Еуропадағы ұлттық мемлекеттерге ұқсас, әртүрлі ерекшеліктері бар, ресми империялық құрылымдардың құрамына кіретін ішкі мемлекеттік бірліктер болып саналады.
Болашаққа бағдар. II бөлім
Тарихи және этногенетикалық үдерістерді бір арнада қарастыру өткен мен бүгінді тереңірек түсінуге ғана емес, болашаққа да белгілі бір мағынада «артқа қарап» өмір сүруге мүмкіндік береді. Өйткені болашақтың нобайы өткеннен бастау алады: бейтаныс жолмен келе жатып, тұман арасынан кенеттен алыстағы қаланың сұлбасы көрінгендей әсер қалдырады.
Мұндай «сфералық көзқарас» нақты бір нүктеге шоғырланбағандықтан, ұсақ-түйек детальдарды айқындап бере қоймас.
Баспасөз еркіндігі мен ұлттық қауіпсіздік: Ақмарал Баталованың Дэвид Томасқа берген сұхбаты
Журналистер, сарапшылар мен авторлар өз мәтіндерін блог немесе жаңалықтар бюллетені түрінде жариялайтын Substack платформасында Дэвид Томастың (David Thomas) қызықты мәтіні жарық көрді. Ол қазақстандық журналист, Таяу Шығыс бойынша сарапшы Ақмарал Баталовадан сұхбат алған.
Бешпармақ. Инженер толғанысы.БАТЫС ЖОРЫҒЫ
1235-жылы Оқытай Ханның басшылығымен Құрылтай өтіп, онда Мәңгі Елдің Орыс Мәселесі бойынша іс-қимыл жоспары мен екі стратегиялық әскери операциядан тұратын Батыс Жорығы туралы тарихи шешім қабылданды. Батыс Жорығының бірінші бөлігі «Русьті құтқару операциясы» деп аталды. Қасиетті Рим империясының Русьті басып алуына жол бермес үшін, оның алдын орап, Русьтің барлық қала-мемлекеттерін аралап, жағдайды ұғындырып, дипломатиялық үгіт жүргізіп, Мәңгі Ел Федерациясының құрамына кіргізіп, келісімдерге қол қойдырып алу керек.
Бешпармақ. Инженер толғанысы. ЕУРОПА ОДАҒЫНЫҢ РУСЬТІ КҮЙРЕТУІ
Қазақтардың Жаппай Қоныс аударуы қызған шақта, яки, 1235-жылы өткен Мәңгі Ел Құрылтайында Еуропаны бағындыру мақсатындағы әйгілі Батыс Жорығы туралы шешім қабылданды. Көркем әдебиетте бұл туралы: Жеңіс Хан көзі тірісінде «соңғы теңізге жорыққа шығуды» армандаған, қайтыс болған соң, ұрпақтары оның сол арманын орындағысы келіп, әлгі жорыққа аттанған... дегендей мәнде жазылады, сол орайда небір романтикалық ертегілер де шығарылады.
Бешпармақ. Инженер толғанысы.ТАРТАРИЯ, ТАТАРЛАР ЖӘНЕ ГАМБУРГЕР
«Татар-моңғол езгісі» терминіндегі «моңғол» ұғымының анығына жеткендіктен, бірден «татарлар» ұғымын да қарастыруымыз қажет. Бұнда да небір қызықтарды ұшыратамыз.баршамызға белгілі, 5-ші ғасырда құл иеленуші Рим Империясы Еділ патша (Аттила) бастаған ғұндардың сұрапыл шапқыншылығынан күйреді. Сөйтіп, Еуропада анағұрлым озық феодалдық құрылысқа негізделген, кейін заманауи еуропалық елдерге үлгі болған көптеген қоғамдар пайда болды.
Бешпармақ. Инженер толғанысы. ҚАЗІРГІ МОҢҒОЛДАР. АРИФМЕТИКАЛЫҚ АҚИҚАТ
Бразил-ия немесе Итал-ия деген сияқты, орыстар бұрмалап, «Монғол-ия» деп атап кеткен Мәңгі Елдегі қазақ руларының ескі жұртына (яғни, босап қаған жерлерге) біртіндеп тегі мен тілдік тобы жағынан тұңғыстар мен буряттарға жақын оңтүстік Сібірдің шағын халха, чахар және ойрат тайпалары қоныстанды. Әлемнің әр түкпірінен ұлан-ғайыр Солтүстік және Оңтүстік Америка құрлықтарына көшіп барған жүздеген ұлт өкілдерін «америкалықтар» деп атайтынымыз сияқты, олар да тұрғылықты жер атауы бойынша «моңғолдар» деген жаңа есімді еншіледі.
Көп оқылғандар
Қытай 2024 жылы экспорттаған таза энергия технологиялары жаһандық СО₂ шығарындыларын 1%-ға қысқартуға мүмкіндік береді
МӘСКЕУ. 25 шілде. ИНТЕРФАКС – 2024 жылы Қытай Халық Республикасы экспорттаған күн панельдері, электр көліктері және жел турбиналары сынды таза энергия көздеріне арналған технологиялар...
Шыдамның да шегі бар
АҚШ Мемлекеттік хатшысы Марко Рубионың мәлімдеуінше, 2025 жылғы 1 шілдеден бастап USAID — АҚШ-тың Халықаралық даму агенттігі — шетелдік көмек бағдарламаларын ресми түрде тоқтатады. Бұл туралы RBC.ru басылымы хабарлады.
«Аумақтық қорғаныс туралы» заң – Қазақстанның әскери құрылымындағы жаңа кезең
Қазақстан Республикасының мемлекеттік жүйесі үшін үлкен сын-тегеурін. Себебі бұл мәселеде кеңестік кезеңдегі тәжірибеге сүйену мүмкін емес. Кеңес Одағында аумақтық қорғаныс жүйесі мүлде болмаған.
Тәуелсіз шешім қабылдау — әр мемлекеттің құқығы
«Кейбір отандастарымыз үшін Ресейге кірудің жаңа рәсімдері күтпеген жаңалық болды. Қазақстан азаматтары Ресейге түрлі мақсатпен жиі қатынайды — бизнес, туризм, емделу. Әсіресе шекара маңындағы өңірлер арасындағы байланыс қарқынды. Дегенмен, шетел азаматтарының елге кіруі, ел аумағында болу тәртібі және жалпы көші-қон саясаты — әр мемлекеттің толыққанды егемендік құқығы.
Кері байланыс
Бүгінгі назарда
Қазақстан және ЭЫДҰ стандарттары
«Еуразия-24» өз 2025 жылын мынадай мақаламен аяқтады: «ЭЫДҰ бағалауы: Қазақстанда мемлекеттік ықпал бәсекелестікті тежеп отыр» Айта кету керек, бұл – редакция көзқарасы емес, Экономикалық ынтымақтастық және даму ұйымының (ЭЫДҰ) Қазақстандағы бәсекелестік ахуалына жасаған жаңа шолуынан үзінді. Құжатта тура мынадай тұжырым келтіріледі:
«Экономикадағы мемлекеттің жоғары үлесі – Қазақстан он жыл бұрын іске асыруға дайын екенін мәлімдеген реформалардың жүзеге асуын тежеп отыр».Бір қарағанда, Қазақстанның 2026 жылға қадам басқан сәтіндегі басты жаңалық ретінде ел мүше де емес халықаралық ұйымның есебі қалайша қарастырылады деген сұрақ тууы мүмкін.Алайда бұл ұйым — Экономикалық ынтымақтастық және даму ұйымы (ЭЫДҰ) — Қазақстанның ұзақ жылдар бойғы институционалдық реформалары мен әлеуметтік-экономикалық даму стратегияларының негізгі бағдарларына айналған.
АҚШ: Украинадағы соғысты Ресеймен диалогсыз тоқтату мүмкін емес
Вашингтон. 10 шілде. ИНТЕРФАКС – Украинадағы қақтығысты бейбіт жолмен реттеу Ресей тарапымен тікелей диалогсыз мүмкін емес, деп мәлімдеді АҚШ Мемлекеттік департаментінің ресми өкілі Тэмми...
ФАО: 2025 жылы әлемдік азық-түлік бағасы 4,3 пайызға өсті
БҰҰ-ның Азық-түлік және ауыл шаруашылығы ұйымының (ФАО) мәліметінше, 2025 жылы әлемдік азық-түлік бағалары 4,3 пайызға өсті.
Қытай АҚШ-тың Венесуэлаға қатысты әрекеттерін айыптады
АҚШ-тың Венесуэладан өз мұнайын беруді талап етуі халықаралық құқыққа қайшы келеді, Қытай мұндай әрекеттерді қабылдамайды.
Он күн бойы оқырман назарында
ҰБТ реформасы: білім сапасын бағалаудың «алтын стандарты» әлсіреп барады
Ондаған жылдар бойы Ұлттық бірыңғай тестілеу (ҰБТ) мектептегі білім сапасының негізгі көрсеткіші ретінде қарастырылып, түлектер үшін екі-ақ бағытқа жол ашып келді: жоғары оқу орындарында білімін жалғастыру немесе NEET санатындағы жастар қатарына қосылып, әскерге бару. Соңғы 5 жылдағы ҰБТ нәтижелерінің статистикасы жоғары оқу орындарына түсу үшін белгіленген төменгі шекті баллды жинай алмаған түлектер санының тұрақты түрде артып келе жатқанын айғақтайды. Ал тестілеуден өткендердің басым көпшілігінің көрсеткіштері орташа деңгейден аспай отыр.
Эпштейн мен қазақтар
Мұнымен мақтану керек пе, жоқ па — белгісіз, алайда Эпштейнге қатысты материалдарда Қазақстан посткеңестік кеңістіктегі көршілерінің бәрінен алға шыққаны байқалады. Тіпті Ресейден де жоғары тұр: ол елден аталған құжаттарда тек «Наши» қозғалысына қатысқан Мария Дрокова есімі ғана кездеседі. Ал Қазақстан тарапынан сол кезеңде премьер-министр қызметін атқарған Карим Масимов және экономикалық даму министрі болған, «Самұрық-Қазына» қоры мен Президент Әкімшілігін басқарған, Ұлттық банк төрағасы, «Астана» халықаралық қаржы орталығының басқарушысы қызметтерін атқарған Кайрат Келімбетов көрсетілген. Бұл — оның атқарған лауазымдарының толық тізімі емес.
АҚШ Әділет министрлігі жариялаған құжаттар бүкіл әлемде үлкен таңданыс пен наразылық тудырып жатқан тұста, Қазақстанның аталған файлдарда 400-ден астам рет аталуы елдің халықаралық деңгейде танылуына себеп болды. Бұл жайтқа мақтанышпен немесе өкінішпен қарауға болғанымен, ең алдымен, бұл — Қазақстан тәуелсіздіктің алғашқы күндерінен бастап мүше болуға ұмтылған «дамыған елдердің» назарына ілігуінің көрінісі.
Қазақстанда 2026 жылдың ІІ тоқсанында жүргізушісіз такси жобасы іске қосылмақ
Қазақстанда жүргізушісіз көліктерге арналған пилоттық жоба іске қосылуы жоспарланып отыр. Бұл туралы вице-премьер – жасанды интеллект және цифрлық даму министрі Жаслан Мадиев мәлімдеді.
Қазақстанда кәмелетке толмағандар арасындағы қылмыс саны өсті
Бас прокуратураның Құқықтық статистика және арнайы есепке алу жөніндегі комитеті 2025 жылдың қорытынды қылмыстық есебін жариялады. Мәліметтерге сүйенсек, қуанарлық жағдайлар да жоқ емес: жалпы қылмыс саны мен аса ауыр қылмыстардың деңгейі төмендеген. Алайда, осы оң динамиканың аясында балалар арасындағы қылмыс пен балаларға қарсы жасалған қылмыстардың күрт өсуі ерекше көзге түседі. Мұның себебі неде? Мәселенің мәнісін саралап көрейік.Жалпы алғанда, Қазақстанда қылмыстың ашылу деңгейі 2,4%-ға жақсарып, 53,1%-ды құрады. Бұл әлемдік деңгейдегі жаман көрсеткіш емес.
Еуразия24 – геосаяси, экономикалық, тарихи, қоғамдық және мәдени процестерді қамтитын Еуразия аймағындағы маңызды оқиғаларды көрсететін сенімді ақпараттық-талдамалық сайт-агрегаторы. Біз оқырмандарға ең өзекті, шынайы әрі жедел ақпарат ұсынамыз. еуразия24, Еуразия 24, евразия 24 немесе Eurasia 24 атауларымен танымал болған біз – Еуразия жаңалықтарын қадағалап, бүгінгі үдерістердің логикасын түсінгісі келетіндер үшін бағыт-бағдармыз.