Серік Жұманғариннің еншісіне тиген жауапкершілік
«Еуразия-24» ақпараттық-сараптамалық журналы Премьер-министрдің орынбасары – Ұлттық экономика министрі Серік Жұмангариннің әлеуметтік желідегі жарияланымына қатысты шолу жасаған еді. Онда министр «Қазақстан ЖІӨ-нің серпінді өсімі аясында өткен жылдың қорытындысы бойынша халықтың нақты кірістерінің төмендеу» себептерін негіздеуге тырысқан. Дегенмен, біздің өткен материалымызда негізгі назар өзге экономист-сарапшылардың аталған жазбаға білдірген пікірлеріне аударылды. Ал бүгінгі таңда Ұлттық экономика министрінің логикалық пайымдау жүйесі мен дәлелдемелік базасын тереңірек саралаудың маңызы зор, себебі бұл талдау барысында бірқатар маңызды тұстар айқындалып отыр. Қалай болғанда да, әңгіме тамыз айында өтетін жаңа Құрылтай сайлауына, ал одан кейін жаңа Үкіметтің жасақталуына келіп тіреліп отыр. Оның алдында (тіпті оны Серік Жұманғарин басқаруы да ғажап емес) сол баяғы негізгі мәселе тұрады: неге экономика өсіп жатқанымен, халықтың табысы төмендеуде? Дәлірек айтқанда, бұған ақталатын себеп іздеумен емес, осындай «қарама-қайшы үрдісті» нақты жоюмен айналысу қажет болады.
Ал ол үшін, ең алдымен, мына сауалға нақты жауап болуы керек: сонымен, мұның басты себебі неде?..
Бағаны тежеу шаралары: халықтың Үкіметке деген сенімі қандай?
Жуырда Мәжіліс кулуарында журналистер мен Ұлттық экономика бірінші вице-министрі Азамат Әмрин арасында қызықты әңгіме өрбіді. Журналистер одан азық-түлік бағасының қымбаттауы туралы сұрағанда, бұқаралық ақпарат құралдарының қызанақ, қарақұмық пен қырыққабат сынды жемістердің арзандағанына назар аудармай отырғанын айтты. Сонымен қатар шенеунік өз отбасында сатып алу жұмыстарымен жұбайы айналысқандықтан, отбасылық шығындарды қадағаламайтынын ашық жеткізді. Ұлттық экономика министрлігіндегі осы бір көңіл-күйге қарап, инфляцияны ауыздықтай алған үкімет үшін қуануға да болар еді. Соған қарамастан, ресми статистика көрсеткіштері мен халықтың баға ахуалын шынайы бағалауы арасындағы айырма жойылар емес.
Иран Сыртқы істер министрлігі АҚШ-ты бітімді бұзды деп айыптады
Иран Сыртқы істер министрлігі сейсенбі күні АҚШ-тың атысты тоқтату режимін бұзғанын мәлімдеді. Ведомствоның хабарлауынша, мұндай оқиғалар Иранның оңтүстігінде тіркелген. Бұл туралы «Тасним» агенттігі хабарлады.
Қазақстан Президенті МАГАТЭ басшысына ядролық қауіпсіздікті нығайтуға практикалық үлес қосуға бейілді екенін мәлімдеді
Қазақстан Президенті Қасым-Жомарт Тоқаев пен Атом энергиясы жөніндегі халықаралық агенттіктің (МАГАТЭ) бас директоры Рафаэль Гросси сейсенбі күні Астанада екіжақты ынтымақтастықтың келешегін, сондай-ақ ядролық қауіпсіздікті қамтамасыз ету саласындағы халықаралық күн тәртібінің өзекті мәселелерін талқылады. Бұл туралы мемлекет басшысының баспасөз қызметі хабарлады.
АҚШ әскері Иранның оңтүстігінде ИРСК катерлері мен зымыран қондырғысына соққы жасады
АҚШ әскері Иран Ислам революциясы сақшылар корпусының (ИРСК) екі катеріне және Иранның оңтүстігіндегі Бендер-Аббас ауданында орналасқан зениттік-зымыран кешенінің позициясына соққы жасады. Бұл туралы Fox News тілшісі хабарлады.
Иранмен мәміле бойынша тұжырымдарды келісу бірнеше күнге созылуы мүмкін
АҚШ мемлекеттік хатшысы Марко Рубио Вашингтон мен Тегеран арасындағы келісім құжатының тұжырымдарын келісу бірнеше күнге созылуы мүмкін екенін мәлімдеді.
Азия-Тынық мұхиты өңірінің қор индекстері әртүрлі бағытта өзгеруде
Сейсенбі күні Азия-Тынық мұхиты өңіріндегі қор нарықтарында бірыңғай динамика байқалмады.
Инвесторлар АҚШ пен Иран арасындағы қақтығысты реттеу мүмкіндіктерін бағалай отырып, геосаяси жаңалықтарды бақылауды жалғастыруда.
ИРСК АҚШ-ты Иран әуе кеңістігін бұзды деп айыптап, америкалық дронның атып түсірілгенін мәлімдеді
Иран Ислам революциясы сақшылар корпусы (ИРСК) АҚШ-ты елдің әуе кеңістігіне басып кірді деп айыптап, соның салдарынан америкалық ұшқышсыз аппараттың атып түсірілгенін хабарлады. Бұл туралы сейсенбі күні ИРСК-тің Telegram-арнасында жарияланды.
ЦАХАЛ Ливанның оңтүстігі мен Бекаа аңғарындағы «Хезболлаға» тиесілі 100-ден астам нысанға соққы жасалғанын мәлімдеді
Израиль әскері бір түн ішінде Ливанның оңтүстігі мен елдің шығысындағы Бекаа аңғарында орналасқан «Хезболла» қозғалысына қатысты 100-ден астам нысанға соққы жасады. Бұл туралы Израиль қорғаныс армиясы (ЦАХАЛ) Telegram-арнасында хабарлады.
Бельгияда мектеп автобусы пойызбен соқтығысты
Бельгияның Шығыс Фландрия провинциясында оқушыларды тасымалдап бара жатқан автобус Бюггенхаут коммунасындағы теміржол өткелінде пойызбен соқтығысты. Бельгия БАҚ-тары бірнеше адамның қаза тапқанын хабарлады.
Кеңседе отыратын заман артта қалғаны ма?
«Paryz NEF 2026» қауымдастығының форумында бұрынғы Цифрлық даму, инновациялар және аэроғарыш өнеркәсібі министрі, ал қазіргі уақытта «Қазақтелеком» басшысы Бағдат Мусин көпшілікті таңғалдырған бірқатар мәлімдемелер жасады.
Аккредитацияланған «Елмедиа»
«Елмедианың» кезекті шығарылымы бұл ақпараттық жобаға (сондай-ақ Гүлжан Ерғалиеваның бұған дейінгі барлық медиа бастамаларына) тән журналистік зерттеу үлгісін қайталағанымен, бұл жолы өзінің ерекше өткірлігімен көзге түсті.
Бағаны тежеу шаралары: халықтың Үкіметке деген сенімі қандай?
Жуырда Мәжіліс кулуарында журналистер мен Ұлттық экономика бірінші вице-министрі Азамат Әмрин арасында қызықты әңгіме өрбіді. Журналистер одан азық-түлік бағасының қымбаттауы туралы сұрағанда, бұқаралық ақпарат құралдарының қызанақ, қарақұмық пен қырыққабат сынды жемістердің арзандағанына назар аудармай отырғанын айтты. Сонымен қатар шенеунік өз отбасында сатып алу жұмыстарымен жұбайы айналысқандықтан, отбасылық шығындарды қадағаламайтынын ашық жеткізді. Ұлттық экономика министрлігіндегі осы бір көңіл-күйге қарап, инфляцияны ауыздықтай алған үкімет үшін қуануға да болар еді. Соған қарамастан, ресми статистика көрсеткіштері мен халықтың баға ахуалын шынайы бағалауы арасындағы айырма жойылар емес.
ЕАЭО-дағы интеграциялық байланыстар әлсіреуде
Өз-өзін алдау көбіне сыртқы алдаудан да қауіптірек келеді. 2026 жылдың мамыр айындағы көрсеткіштер ЕАЭО аясындағы бірыңғай кедендік және бірыңғай экономикалық кеңістіктің толыққанды жұмыс істеуін тоқтатқанын айғақтайды. Шектеулер бойынша біржақты шаралар қолдану, жалпы режимнен алып тастау мен утилизациялық алымның жұмыс істеу ерекшеліктері іс жүзінде бастапқы идеяның тамырына балта шапты. Ал бұл идея, соның ішінде кооперациялық байланыстардың көмегімен, күрделі әрі ауқымды жобаларды ақтай алатын нарық құруды көздеген болатын.
Қазақстан-Түркия қарым-қатынасындағы қарама-қайшылықтар
Түркия Президенті Режеп Тайып Ердоғанның Қазақстанға жасаған мемлекеттік сапары барысында табыс етілген «Қожа Ахмет Ясауи» ордені өзіндік бір өтемақы іспетті болды. Астана Анкараға Қазақстан Республикасының туындағы күн шұғыласының тиесілі бөлігін бағыттауға дайын, бірақ бұл тек көпвекторлылық доктринасының шеңберінде ғана жүзеге аспақ. Мамыр айында қалыптасқан жаһандық геосаяси ахуал Ақордаға өз серіктесіне бұдан артық уәде беруге мүмкіндік бермейді, өйткені бұл екі түркі мемлекетінің мүдделері барлық мәселеде бірдей тоғыса бермейді.
Қасым-Жомарт Тоқаев түркиялық әріптесін ерекше ілтипатпен қарсы алды. Түркия Қазақстанның өзіндік геосаяси тепе-теңдік жүйесінде бұрыннан маңызды рөл атқарып келеді және бұл маңызын әлі де сақтап отыр.
Жалпы ішкі өнім өскенімен, қалта ортайған
Ағымдағы аптаның басты жаңалық жасаушысы ретінде тағы да Премьер-министрдің орынбасары – Ұлттық экономика министрі Серік Жұманғарин алдыңғы шепке шықты. Мәселе тәуелсіз сарапшылар мен Үкіметтің қаржы-экономикалық блогы арасындағы ұзаққа созылған принципті текетірес — халық табысының төмендеуі аясында ЖІӨ-нің өсуі сияқты қазақстандық экономикалық парадокс туралы болғанымен, Серік Мақашұлының соңғы мәлімдемесі қоғамда өте қатты серпіліс тудырды. Ұлттық экономика министрлігінің басшысы Үкімет тарапынан барлық қажетті шаралар жасалып жатқанын және қазіргі теңгерімсіздіктер уақытша немесе кешікпелі құбылыс екенін дәлелдеу үшін көптеген статистикалық аргументтер келтірді.
Қазақстан медицинасы: цифрлық даму мен шынайы проблемалар арасы
Денсаулық сақтау министрлігі соңғы күндері халық игілігіне бағытталған белсенді шараларымен назар аудартуда. Атап айтқанда, медициналық қызмет көрсетудің, әсіресе тұрғындар тарапынан жиі сынға ұшырайтын алғашқы деңгейдегі сапаны түбегейлі өзгертуге тиіс шешімдер қабылданды. Біріншіден, емханаларға тіркелу ережелеріне өзгерістер енгізілуде. Екіншіден, телемедицинаның дамуын ескере отырып, медициналық ұйымдарды жабдықтау стандарттары жаңартылуда. Бұл бастамалардың түпкі мақсаты – емханаларға түсетін жүктемені біркелкі бөлу және барлық азаматтардың алғашқы медико-санитарлық көмек жүйесіне тең қолжетімділігін қамтамасыз ету.
Сусымалы отарлау саясаты және зейнетақы активтері
Зейнеткерлердің өздері 2025 жылы небәрі 864 млрд теңге алғанымен, БЖЗҚ-дан жалпы төлемдер... 2051 млрд теңге. Бұл 2,4 есе көп. Оның болмашы ғана үлесі "тұрғын...
Журналист Әріп Әли мен саясаттанушы Қазыбек Жұмабекұлының маңызды сұхбаты
Журналист Әріп Әли мен саясаттанушы Қазыбек Жұмабекұлының маңызды сұхбаты.
Елдегі өзекті мәселелер, саясаттағы өзгерістер және қоғамдағы шынайы жағдай — барлығы ашық талқыланды.
Импортқа тәуелділіктің кері әсері
Импорт бағасына қатысты соңғы деректер Қазақстанға импорттық инфляцияның не екенін және сыртқы жеткізілімдерге тәуелділіктің түптің түбінде ішкі нарықтағы бағаға қалай әсер ететінін тағы бір мәрте көрсетті.
2025 жылғы бюджеттің орындалуы бойынша есеп ұсынылды
Республикалық бюджеттің атқарылуы туралы үкімет есебінің таныстырылымында бюджеттік тәртіптің төмендігі кезекті рет айтылып қана қоймай, 2025 жылы тиімсіз пайдаланылған бюджет қаражатының көлемі 1,7 есе өскені белгілі болды.
Әуе таксиі дәуірі келе жатыр
Белгілі болғандай, Алатау қаласын салу аясында Қазақстанда әуе таксиі мен туристік нысандар орналасатын квадропорттар пайда болуы мүмкін. Жобаның алғашқы сынақтарын алдағы 2–3 жыл ішінде өткізу жоспарланып отыр.
Жасанды интеллект «істі тіркемек»
Бір жағынан, Ішкі істер министрлігінің жасанды интеллект жүйелерін енгізуге неліктен басымдық беріп отырғанын түсінуге болады. Бұл қадам бірден екі өзекті мәселені шешуді көздейді: Мемлекет басшысының тапсырмасын орындауға мүмкіндік береді әрі кадр тапшылығы мәселесін реттейді.
Жүк авиациясын дамыту бағдары
уе тасымалын дамыту керек пе — мемлекет, логистика — мемлекет, дата-орталықтар — мемлекеттің қатысуымен, жасанды интеллект — мемлекеттік бағдарламалар арқылы, банктерді құтқару — мемлекет, ауыл шаруашылығын субсидиялау — тағы да мемлекет. Ал енді бұл тізімге жүк авиациясы қосылып жатыр.
Көрінбейтін дағдарыс
«Қазақстанда жоқ дағдарыс қашан аяқталады?» — аталған бейнематериалдың тақырыбынан-ақ автордың өзіндік ізденісі байқалады. Жалпы, Қарлығаш Еженованың бұл бастамасы айтарлықтай қызығушылық тудырады.
Меншікті қайта бөлу журналистикасы
Кезекті шығарылымын тыңдап отырсаң, Қазақстанда кімнің неге иелік ететіні, «Ескі Қазақстанда» бұл мүліктің қаншалықты заңды немесе заңсыз жолмен алынғаны және қазіргі «Жаңа Қазақстанда»...
Қала-мемлекет моделіне оралу үрдісі
Бұл жолы «Книжный день Центр×Delib» (@den_center) арнасы да, оның сұхбат берушілері де біздің бағытымызды толық қолдайды. Соған қарамастан, олар «арғы беттің», яғни Батыс әлемінің ең бір тереңде жатқан күштері мен қозғаушы уәждерін талқылайды.
Референдумнан геосаясатқа дейін: Қажыгелдин BILD-та не айтты?
Өте қызық сұхбат, сондықтан оқырмандарға барынша мұқият тыңдауды ұсынамыз: бұл — Ресейшіл де емес, Тоқаевшыл да емес аналитика. Бұл — бүгінгі геосаяси ахуалды, Қазақстан мен Ресейдегі жағдайды байсалды әрі шынайы бағалауға арналған талдау. Шынымен ерекше уақытта өмір сүріп жатырмыз!
Жер мен жер қойнауы халыққа тиесілі, ал көмір ше?
БАҚ-та тараған үкіметтің екінші атом электр станциясын салу орны бойынша шешім қабылдағаны жөніндегі ақпаратта атом энергетикасына тікелей қатысы жоқ, бірақ назар аударуға тұрарлық тағы бір дерек келтірілед
Қазақстанда бизнес жаңа өндірістік кезеңге бет алды
ЕАДБ 2026 жылы негізгі капиталға салынған инвестиция көлемінің 6,7%-ға өскенін тіркеп отыр. Бұл — бизнестің жоспарларын бір тоқсанмен ғана шектемей, алдағы бірнеше жылға бағыттап отырғанының айқын оң көрсеткіші.
Қазақстан банктері ірі бизнеске бет бұра бастады
Ұлттық банк ірі бизнеске несие беруге арналған өтінімдердің артқанын тіркеп отыр. Бұл банк секторының тұтынушылық несиелендіруден нақты экономика бағытына қарай біртіндеп бет бұра бастағанын көрсетсе керек.
Көлік айыппұлдарының кешірілуі: жеңілдік кімге беріледі?
Әкімшілік рақымшылық мәселесіне қатысты пікір білдіре отырып және «құқық бұзушылықтарды кешіру» заң талаптарын елемейтін азаматтар арасында жазасыздық сезімін қалыптастыруы мүмкін деген тәуекелді бір сәт назардан тыс қалдырсақ, бұл бастаманы бір реттік шара ретінде орынды шешім деуге болады.
Дропперлер мен жасанды интеллект: банктер жаңа қатерге тап болды
Кибермәселелермен және алаяқтықпен әлемнің цифрлық экономикасы дамыған елдерінің барлығы дерлік күресіп келеді. Қазақстан да бұл үдерістен тыс қалып отырған жоқ. Бастысы, қаржы реттеушісі жаңа қауіп-қатерлерден бейтарап қалмай, алаяқтыққа қарсы (антифрод) инфрақұрылымды жүйелі түрде қайта құруда.
Қазақстандықтар елдің даму бағытына сенім білдірді
ҚСЗИ тапсырысымен жүргізілген әлеуметтік зерттеуге 8 мың респондент қатысты. Бұл ауқымды таңдама болғандықтан, әлемдік өлшемдермен қарағанда сенім көрсеткіші өте жоғары деп айтуға болады.
Жапония мен БҰҰ Каспий бойынша бірлескен жобаны бастады
Жапонияның БҰҰ-мен бірге Каспийдің экологиялық мәселелерін шешуге қатысуы туралы жаңалықтың өзі көп жайтты аңғартады. Ең алдымен, Жапония мен Каспий аймағының географиялық тұрғыдан алшақтығын ескерсек, мәселенің тек Каспий маңы елдерінің шеңберінен әлдеқашан шығып кеткені байқалады.
Еуроодақ Транскаспий дәлізін дамытуға қаржы бөлуде
Еуропалық капиталдың өңірдегі инфрақұрылымдық жобаларға қатысуы Еуропалық одақтың Қазақстанды Еуропа мен Азия арасындағы толыққанды стратегиялық логистикалық хаб ретінде қарастыратынын көрсетеді.
Экономикалық пайда мен қауіпсіздік арасындағы тепе-теңдік
Қазақстанның Ресейден үшінші елдерге жануарлардан алынатын өнімдерді импорттау мен транзиттеуге қатысты шектеулерді алып тастауы — ел экономикасындағы қаржы ағындары мен өңірлік логистикалық тізбектердің қалпына келуін білдіреді.
ҚР Ұлттық ұланының жауынгерлері қоян-қолтық ұрыста топ жарды
Күштік құрылымдар қызметкерлері үшін жекпе-жек өнерін жоғары деңгейде меңгеру — таңсық дүние емес, бұл — іс жүзіндегі кәсіби стандарт. Әсіресе физикалық және психологиялық дайындық тікелей күнделікті қызметпен ұштасатын құқық қорғау жүйесінде бұл қағиданың маңызы зор.
ЮНЕСКО Қазақстан бастамасына қолдау білдірді
Астанада «Алтын Орда - дала өркениетінің үлгісі: тарих, археология, мәдениет және бірегейлік» атты халықаралық симпозиум өтіп жатыр. Көптеген елдердің тарихшы ғалымдарының басын қосқан іс-шараны Мемлекет басшысы ашты.
Қазақстандағы конституциялық және парламенттік реформа: институционалдық тәуекелдер, билік теңгерімі және орнықтылық механизмдері
Мемлекеттік басқару жүйесінде, жоғары заң шығарушы органда, квазимемлекеттік секторда, халықаралық ұйымдар мен партияда көп жылдар бойы атқарған қызметім барысында мемлекеттің тұрақтылығы тек реформалардың мазмұнына ғана емес, сонымен бірге олардың институционалдық тұрғыдан жүзеге асырылу сапасына, биліктің барлық тармақтарының өкілеттіктері мен жауапкершілігінің теңгеріміне де тікелей байланысты екеніне көз жеткіздім.
Мақалада ұсынылған пайымдаулар мен қорытындылар жалаң сынға емес, еліміздегі конституциялық және парламенттік реформалардың мемлекет тиімділігін, қоғамның сенімін және елдің ұзақ мерзімді тұрақтылығын нығайтуға ықпал етуіне деген кәсіби мүдделілікке негізделген.
Қазақстан ғылымы: Даму жолындағы қос кедергі
Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев ғылыми-техникалық прогресс жетістіктеріне негізделген, жаһандық бәсекеге қабілетті экономиканы дамытуда ғылымның айрықша маңызын ескере отырып, соңғы жылдары барған сайын нақты міндеттер қойып келеді. Осылайша ағымдағы жылдың 12 сәуірінде Қазақстанның ғылыми қауымдастығын құттықтай келе, ол «ғылыми әлеуетті ел игілігі үшін тиімді пайдалану қажет, ғалымдарымыздың жаңалықтары тек зертханалық немесе кабинет деңгейінде қалып қоймауы тиіс. Нақты нәтиже беретін әрі өндіріске енгізуге болатын жобаларды жүзеге асыру маңызды. Қысқасы, ғылым экономика мен қоғамның сұранысына қызмет етуі керек» екенін ерекше атап өтті.
Трансформациясыз жаңғырту: Қазақстан ғылымының жүйелік мәселесі
Мақалада Қазақстанның ғылыми саласының қазіргі даму үрдістері қарастырылады. Статистикалық көрсеткіштер мен институционалдық ерекшеліктерді талдау негізінде сандық өсімнің «сыртқы» көрсеткіштері мен ғылыми нәтижелер сапасының «ішкі» трансформациясының шектеулілігі арасындағы жүйелік қайшылықтар айқындалады.
Газадан «Бейбітшілік кеңесіне» дейін: жаһандық басқару қағидалары қалай қайта қалыптастырылуда
Дональд Трамптың 2025 жылғы қазанда ұсынған Газа секторындағы оқ атуды тоқтату жоспары дипломатиялық серпіліс және аймақтағы қирауды тоқтатудың соңғы мүмкіндігі ретінде таныстырылды. Бұл жоспар қақтығысушы тараптардың қолдауына ие болып, БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесі тарапынан мақұлданды. 2025 жылғы 17 қарашада он үш мемлекет Газа секторында Халықаралық тұрақтандыру күштерін (ХТК) құру туралы американдық резолюцияны жақтап дауыс берді.
«Алдағы 100 жыл» — Фридман болжамы
XXI ғасырдың ортасы мен екінші жартысына қатысты жасалған біздің болжамдарымыз екі негізгі факторды — Тарихтың құрылымдық жүйесі мен Халықтың этногенетикалық ахуалын өзара үйлестіре пайдалану тұжырымдамасына негізделген. Осы факторлардың әрқайсысы тарихи деректердің ауқымды көлемінде жеке-жеке тексеруден өтті. Сонымен қатар, нақтыланған кейбір қарапайым жағдайларда бұл факторларды бірлесе қолданудың оң нәтиже берген мысалдары бар. Дегенмен, мұның бәрі жаңа әдіснаманы пысықтау жолындағы алғашқы сынақ қадамдары ғана.
Баспасөз еркіндігі мен ұлттық қауіпсіздік: Ақмарал Баталованың Дэвид Томасқа берген сұхбаты
Журналистер, сарапшылар мен авторлар өз мәтіндерін блог немесе жаңалықтар бюллетені түрінде жариялайтын Substack платформасында Дэвид Томастың (David Thomas) қызықты мәтіні жарық көрді. Ол қазақстандық журналист, Таяу Шығыс бойынша сарапшы Ақмарал Баталовадан сұхбат алған.
Бешпармақ. Инженер толғанысы.БАТЫС ЖОРЫҒЫ
1235-жылы Оқытай Ханның басшылығымен Құрылтай өтіп, онда Мәңгі Елдің Орыс Мәселесі бойынша іс-қимыл жоспары мен екі стратегиялық әскери операциядан тұратын Батыс Жорығы туралы тарихи шешім қабылданды. Батыс Жорығының бірінші бөлігі «Русьті құтқару операциясы» деп аталды. Қасиетті Рим империясының Русьті басып алуына жол бермес үшін, оның алдын орап, Русьтің барлық қала-мемлекеттерін аралап, жағдайды ұғындырып, дипломатиялық үгіт жүргізіп, Мәңгі Ел Федерациясының құрамына кіргізіп, келісімдерге қол қойдырып алу керек.
Бешпармақ. Инженер толғанысы. ЕУРОПА ОДАҒЫНЫҢ РУСЬТІ КҮЙРЕТУІ
Қазақтардың Жаппай Қоныс аударуы қызған шақта, яки, 1235-жылы өткен Мәңгі Ел Құрылтайында Еуропаны бағындыру мақсатындағы әйгілі Батыс Жорығы туралы шешім қабылданды. Көркем әдебиетте бұл туралы: Жеңіс Хан көзі тірісінде «соңғы теңізге жорыққа шығуды» армандаған, қайтыс болған соң, ұрпақтары оның сол арманын орындағысы келіп, әлгі жорыққа аттанған... дегендей мәнде жазылады, сол орайда небір романтикалық ертегілер де шығарылады.
Бешпармақ. Инженер толғанысы.ТАРТАРИЯ, ТАТАРЛАР ЖӘНЕ ГАМБУРГЕР
«Татар-моңғол езгісі» терминіндегі «моңғол» ұғымының анығына жеткендіктен, бірден «татарлар» ұғымын да қарастыруымыз қажет. Бұнда да небір қызықтарды ұшыратамыз.баршамызға белгілі, 5-ші ғасырда құл иеленуші Рим Империясы Еділ патша (Аттила) бастаған ғұндардың сұрапыл шапқыншылығынан күйреді. Сөйтіп, Еуропада анағұрлым озық феодалдық құрылысқа негізделген, кейін заманауи еуропалық елдерге үлгі болған көптеген қоғамдар пайда болды.
Бешпармақ. Инженер толғанысы. ҚАЗІРГІ МОҢҒОЛДАР. АРИФМЕТИКАЛЫҚ АҚИҚАТ
Бразил-ия немесе Итал-ия деген сияқты, орыстар бұрмалап, «Монғол-ия» деп атап кеткен Мәңгі Елдегі қазақ руларының ескі жұртына (яғни, босап қаған жерлерге) біртіндеп тегі мен тілдік тобы жағынан тұңғыстар мен буряттарға жақын оңтүстік Сібірдің шағын халха, чахар және ойрат тайпалары қоныстанды. Әлемнің әр түкпірінен ұлан-ғайыр Солтүстік және Оңтүстік Америка құрлықтарына көшіп барған жүздеген ұлт өкілдерін «америкалықтар» деп атайтынымыз сияқты, олар да тұрғылықты жер атауы бойынша «моңғолдар» деген жаңа есімді еншіледі.
Көп оқылғандар
Қытай 2024 жылы экспорттаған таза энергия технологиялары жаһандық СО₂ шығарындыларын 1%-ға қысқартуға мүмкіндік береді
МӘСКЕУ. 25 шілде. ИНТЕРФАКС – 2024 жылы Қытай Халық Республикасы экспорттаған күн панельдері, электр көліктері және жел турбиналары сынды таза энергия көздеріне арналған технологиялар...
«Аумақтық қорғаныс туралы» заң – Қазақстанның әскери құрылымындағы жаңа кезең
Қазақстан Республикасының мемлекеттік жүйесі үшін үлкен сын-тегеурін. Себебі бұл мәселеде кеңестік кезеңдегі тәжірибеге сүйену мүмкін емес. Кеңес Одағында аумақтық қорғаныс жүйесі мүлде болмаған.
Шыдамның да шегі бар
АҚШ Мемлекеттік хатшысы Марко Рубионың мәлімдеуінше, 2025 жылғы 1 шілдеден бастап USAID — АҚШ-тың Халықаралық даму агенттігі — шетелдік көмек бағдарламаларын ресми түрде тоқтатады. Бұл туралы RBC.ru басылымы хабарлады.
«AQIQAT» жүйесі: Мемлекет ақшасының босқа жұмсалуына тосқауыл
Қазақстан Республикасы Қаржылық мониторинг агенттігінің (АФМ) шамамен 250 млрд теңге көлеміндегі бюджет қаражатын үнемдеуге қол жеткізгені жөніндегі жаңалық көпшілік арасында айтарлықтай резонанс тудырмады. Алайда бұл көрсеткіштер азаматтық қоғам тарапынан елеулі назар аударуға тұрарлық.
Кері байланыс
Бүгінгі назарда
Камчатка маңындағы қуатты жер сілкінісінен кейін Жапонияның Тынық мұхиты жағалауында цунами қаупі жарияланды
30 шілде. ИНТЕРФАКС – Жапония метеорологиялық агенттігі сәрсенбі күні таңертең Камчатка түбегіне жақын маңда болған жер сілкінісінен кейін елдің Тынық мұхиты жағалауында цунами қаупі...
Қазақстан Парламенті мемлекеттік қызметшілерге кәсіпкерлікпен айналысуға мүмкіндік беретін заңды қабылдады
Астана. 18 желтоқсан. ИНТЕРФАКС-ҚАЗАҚСТАН – Қазақстан Парламентінің Сенаты бейсенбі күні өткен пленарлық отырыста «Конституциялық сот шешімдерін орындау және заңсыз иемденілген активтерді мемлекетке қайтару мәселелері...
Жасанды интеллект қыруар электр энергиясын қажет етеді
АҚШ электрлендіру қарқыны жағынан Қытайдан айтарлықтай артта қалып отыр. Өткен жылы Қытай Халық Республикасы 429 ГВт электр энергиясын өндіру қуатын іске қосты, ал Америка Құрама Штаттарында бұл көрсеткіш небәрі 51 ГВт болды. Шын мәнінде, АҚШ-тың нәтижелері де әсерлі, алайда Қытайдың ауқымды көрсеткіштері аясында олар айтарлықтай байқалмайды. Жасанды интеллект (ЖИ) технологиялары электр энергиясын тұтынуды күрт арттыруды талап етеді.
Қазақстанда коммуналдық тарифтерді көтеру 2026 жылғы II тоқсанға дейін тоқтатылды
2025 жылғы 16 қазаннан бастап Қазақстанда барлық тұтынушы топтары үшін коммуналдық қызмет тарифтерін көтеру 2026 жылғы I тоқсанның соңына дейін уақытша тоқтатылды. Бұл туралы Үкіметтің баспасөз қызметі хабарлады.
Он күн бойы оқырман назарында
Жалпы ішкі өнім өскенімен, қалта ортайған
Ағымдағы аптаның басты жаңалық жасаушысы ретінде тағы да Премьер-министрдің орынбасары – Ұлттық экономика министрі Серік Жұманғарин алдыңғы шепке шықты. Мәселе тәуелсіз сарапшылар мен Үкіметтің қаржы-экономикалық блогы арасындағы ұзаққа созылған принципті текетірес — халық табысының төмендеуі аясында ЖІӨ-нің өсуі сияқты қазақстандық экономикалық парадокс туралы болғанымен, Серік Мақашұлының соңғы мәлімдемесі қоғамда өте қатты серпіліс тудырды. Ұлттық экономика министрлігінің басшысы Үкімет тарапынан барлық қажетті шаралар жасалып жатқанын және қазіргі теңгерімсіздіктер уақытша немесе кешікпелі құбылыс екенін дәлелдеу үшін көптеген статистикалық аргументтер келтірді.
Орда мен Айран: ақпараттық майдандағы жаңа кейіпкерлер
Бұл колонкаға бастапқыда «Хабарды алмастырған Гүлнара» немесе «Бажкенова назарында» деген атау беруді ойлаған едік. Алайда уақыт өте келе, еліміздің ақпараттық кеңістігінің қалай жұмыс істейтінін және қазақстандық медиа саласының ішкі қыр-сырын айқын көрсетіп жүрген тұлғалардың бірі – Kaspi.kz компаниясының корпоративтік коммуникациялар жөніндегі жетекшісі Маржан Елшібаева екенін түсіндік.
Ақпараттық процестерді ашық көрсетіп жүрген бұл әріптестеріміздің еңбегі баға жетпес. Қоғам да, билік те олардың еңбегін атап өтуге тиіс.
Алдымен негізгі сұраққа жауап берейік: адам өміріндегі басты қажеттілік не?
Әрине, ең әуелі адамға азық қажет – тамақсыз көпшілігіміз үш апта да шыдамас едік. Сусыз да өмір жоқ – бір жұтым су ішпесек үш күнге жетпей әлсірейміз. Ауа да сондай қажет – дем алмай үш минуттан артық отыра алмаймыз.
Бірақ ақпарат та ауадай қажет: жаңа жаңалықтар легін күн сайын тұтынғымыз келеді, ал кейбірі интернетте тәулік бойы отырып-ақ жаңалық іздейді.
Қазақстан мен АҚШ: C5+1 форматындағы жаңа дәуірдің бастауы
Қазақстан Президенті Қасым-Жомарт Тоқаев «Орталық Азия – АҚШ» саммитына қатысты. Мемлекет басшысы C5+1 форматындағы саммит Орталық Азия елдері мен Америка Құрама Штаттарының өзара іс-қимылындағы шынымен жаңа дәуірдің басталғанын білдіретінін атап өтті.
Президент Қазақстан Республикасы Қасым‑Жомарт Тоқаев «Саммит «Орталық Азия – АҚШ»» жиынына қатысты. Мемлекет басшысы C5+1 форматындағы саммиттің Орталық Азия елдері мен АҚШ арасындағы өзара іс‑қимылдың нағыз жаңа дәуірін ашатынын атап өтті. Сонымен қатар Тоқаев былай деді: «Америка Құрама Штаттарын қайтадан ұлы мемлекетке айналдыру» ұстанымыңызды жоғары бағалаймын – бұл маған «Әділетті әрі Қуатты Қазақстан» стратегиясын іске асыруда шабыт береді.
Польша ұлттық дронға қарсы қорғаныс жүйесін іске қоспақ
Польша елдің әуе кеңістігін дрондардан төнетін қауіптен қорғау үшін ұлттық деңгейде дрондарға қарсы жүйе құруға кірісіп жатыр.
Еуразия24 – геосаяси, экономикалық, тарихи, қоғамдық және мәдени процестерді қамтитын Еуразия аймағындағы маңызды оқиғаларды көрсететін сенімді ақпараттық-талдамалық сайт-агрегаторы. Біз оқырмандарға ең өзекті, шынайы әрі жедел ақпарат ұсынамыз. еуразия24, Еуразия 24, евразия 24 немесе Eurasia 24 атауларымен танымал болған біз – Еуразия жаңалықтарын қадағалап, бүгінгі үдерістердің логикасын түсінгісі келетіндер үшін бағыт-бағдармыз.