Ұлттық банк және инфляция
Референдумнан кейінгі Қазақстандағы келесі маңызды саяси оқиғалардың бірі — Құрылтайға сайлау болмақ. Қажетті заңдарды қабылдау және сайлауға дайындық мерзімдерін ескерсек, бұл жаздың соңы немесе күздің басына сәйкес келеді. Сонымен қатар облыстық, қалалық және аудандық мәслихаттарға сайлау науқандары да қатар өтеді. Тіпті президенттік деңгейде де қандай да бір сайлау болуы мүмкін. Бірақ қандай сайлау өтсе де, олардың нәтижесіне әсер ететін негізгі орта өзгермейді. Ол — бағаның өсуі, дәлірек айтқанда, қазақстандықтардың табысынан озып кеткен өмір сүру құнының қымбаттауы. Конституция қабылданбай тұрып-ақ Президент үкімет пен Қазақстан Ұлттық Банкі алдына экономикалық өсімді халықтың табысы мен өмір сапасының артуымен байланыстыру міндетін қойғаны бекер емес. Қазір, наурыз айының соңында, бұл мәселе ерекше өзекті.
ЖІӨ өсімі мен халық табысы арасындағы алшақтық: «қағаз жүзіндегі» әл-ауқат
Мемлекеттік органдардың қаржы-экономикалық блогы мен Үкіметтің азаматтардың төмендеп бара жатқан табысына қатысты мәселені жақын арада шешуге бағытталған бастамаларына назар аудара отырып, 2025 жылы ЖІӨ рекордтық деңгейде өскеніне қарамастан, халық табысының не себепті төмендегенін түсіндіретін сараптамалық қорытындыларға қысқаша талдау жасауды жөн көрдік. Бұл тұрғыда жақында ғана Halyk Finance аналитикалық орталығы ресми статистикаға сүйене отырып, үй шаруашылығының табысы мен шығысын егжей-тегжейлі зерттеп, алаңдатарлық қорытындылар жасады.
АҚШ әкімшілігі Иранға қарсы соққылар қайта жалғасуы мүмкін екенін жоққа шығармайды
АҚШ әкімшілігінде қазіргі әскери операция аяқталғаннан кейін Иранға қарсы соққылар қайта жасалуы мүмкін деген пікір бар.
АҚШ-тың 82-әуе-десант дивизиясының бөлімдері Таяу Шығысқа орналастырылды
АҚШ әскерінің 82-әуе-десант дивизиясының алғашқы бөлімдері Таяу Шығысқа орналастырылды. Бұл туралы Al Jazeera телеарнасы америкалық өкілге сілтеме жасап хабарлады.
Трамп: Иран АҚШ-тан атысты тоқтату туралы келісім сұрады
Дональд Трамп сәрсенбі күні Иран билігі АҚШ-қа атысты тоқтату режимін енгізу туралы ұсыныс жасағанын мәлімдеді.
Сауд Арабиясы Түркістанда келіссөздер өткізу бастамасын қолдады
Сауд Арабиясының Қазақстандағы елшісі Файсал әл-Кахтани Қасым-Жомарт Тоқаевпен кездесуде Түркістанда Таяу Шығыс жағдайына қатысты ықтимал бейбіт келіссөздер өткізуге арналған алаң ұсыну жөніндегі Қазақстан бастамасының өзектілігін атап өтті.
Баға мен тарифтер: Үкімет шешімі инфляцияға тәуелді болады
Қазақстан Ұлттық Банкі төрағасы Тимур Сүлейменов жанар-жағармай материалдары (ЖЖМ) мен тұрғын үй-коммуналдық қызметтер тарифтерінің өсуіне қатысты мораторийді алып тастау туралы шешім инфляциялық үрдістерді ескере отырып қабылданатынын мәлімдеді.
Мәжіліс мұнай-газ химиясы саласындағы тендерлерге бақылауды күшейтуді ұсынды
Қазақстандық депутаттар шетелдік мердігерлердің агрессивті демпингі мен шетелдік жұмыс күшінің үлесі артып отырған жағдайда мұнай-газ химиясы жобаларында қазақстандық үлесті ұлғайту үшін Үкіметті нақты шаралар қабылдауға шақырды.
Мәжіліс Алматыдағы халықаралық валюта қоры өңірлік орталығының қызметін қолдады
Қазақстан Парламенті Мәжілісі сәрсенбі күні өткен жалпы отырыста Қазақстан мен Халықаралық валюта қоры арасындағы Кавказ, Орталық Азия және Моңғолия үшін әлеуетті дамыту жөніндегі өңірлік орталыққа қатысты өзара түсіністік туралы меморандумды ратификациялау туралы заңды қабылдады.
Қазақстанда экстремистік материалдарды сақтауға тыйым енгізіледі
Қазақстан Парламенті Мәжілісі сәрсенбі күні өткен жалпы отырыста «Қазақстан Республикасының арнайы мемлекеттік органдарының қызметі мәселелері бойынша кейбір заңнамалық актілерге өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» заң жобасын бірінші оқылымда мақұлдады.
Меншікті қайта бөлу журналистикасы
Кезекті шығарылымын тыңдап отырсаң, Қазақстанда кімнің неге иелік ететіні, «Ескі Қазақстанда» бұл мүліктің қаншалықты заңды немесе заңсыз жолмен алынғаны және қазіргі «Жаңа Қазақстанда»...
Кино нарығындағы ескі жүйенің құлауы
KazTAG хабарлауынша, Қазақстандағы Kinopark кинотеатрлар желісі кинематографистерден фильмдерді прокатқа шығару үшін жарнама шығындарын міндетті түрде төлеуді заңсыз талап еткен.
ЖІӨ өсімі мен халық табысы арасындағы алшақтық: «қағаз жүзіндегі» әл-ауқат
Мемлекеттік органдардың қаржы-экономикалық блогы мен Үкіметтің азаматтардың төмендеп бара жатқан табысына қатысты мәселені жақын арада шешуге бағытталған бастамаларына назар аудара отырып, 2025 жылы ЖІӨ рекордтық деңгейде өскеніне қарамастан, халық табысының не себепті төмендегенін түсіндіретін сараптамалық қорытындыларға қысқаша талдау жасауды жөн көрдік. Бұл тұрғыда жақында ғана Halyk Finance аналитикалық орталығы ресми статистикаға сүйене отырып, үй шаруашылығының табысы мен шығысын егжей-тегжейлі зерттеп, алаңдатарлық қорытындылар жасады.
ҰБТ реформасы: білім сапасын бағалаудың «алтын стандарты» әлсіреп барады
Ондаған жылдар бойы Ұлттық бірыңғай тестілеу (ҰБТ) мектептегі білім сапасының негізгі көрсеткіші ретінде қарастырылып, түлектер үшін екі-ақ бағытқа жол ашып келді: жоғары оқу орындарында білімін жалғастыру немесе NEET санатындағы жастар қатарына қосылып, әскерге бару. Соңғы 5 жылдағы ҰБТ нәтижелерінің статистикасы жоғары оқу орындарына түсу үшін белгіленген төменгі шекті баллды жинай алмаған түлектер санының тұрақты түрде артып келе жатқанын айғақтайды. Ал тестілеуден өткендердің басым көпшілігінің көрсеткіштері орташа деңгейден аспай отыр.
«Қағаз жүзіндегі реформалар» және тоқырау қаупі: Қазақстанның институционалдық дағдарысы
Бүгінгі таңда ғылыми-сарапшылық қоғамдастық тек ресми мемлекеттік институттарға сенім арту қажетті экономикалық өсімге алып келмейді деген пікірді ұстанады. Іс жүзінде заманауи экономиканың дамуы ресурстар көлемімен немесе инвестициялық қамтылу деңгейімен ғана емес, сонымен қатар институттардың сапасымен және мемлекеттік басқарудағы бейресми құралдармен де айқындалады.
Расында, дәстүрлі институционализммен салыстырғанда, ұзақ мерзімді тұрақты өсімнің негізгі факторы ретінде үш элементтің үйлесімді байланысы алдыңғы қатарға шығуда.
АҚШ пен Израильдің Иранға қарсы әрекеттері Иранның мүмкіндіктері туралы маңызды тұжырымдарды айқындады
АҚШ пен Израиль тарапынан Иранға бағытталған шабуылдардың басталғанына 25 күн болды. Осы уақыт ішінде Ислам Республикасының Жоғарғы көшбасшысы мен қолбасшылары қастандықпен өлтіріліп, мектептегі 165 жазықсыз бала мерт болды. Әскери нысандармен қатар ауруханалар, мектептер, стадиондар мен тұрғын үйлер де зымыран соққылары мен бомбалаудың астында қалды. Алайда, осындай қысымға қарамастан, Иран ішкі ауызбіршілігін сақтап, қорғаныс және шабуылдау әлеуетін жоғалтқан жоқ. Қазіргі жағдай Ислам Республикасының мемлекеттік құрылымы мен ұстанған бағытының бірнеше маңызды қырын айқындап берді.
Ким Чен Ын Иранды қолдайтынын мәлімдеді
Израиль мен АҚШ-тың Иранға жасаған шабуылы Тегеранның одақтастары тым аз екенін көрсетті. Сонымен қатар, Иран Ислам Республикасының қайтарған соққысы жаһандық экономикаға және оның маңызды құрамдас бөлігі болып табылатын мұнай-газ саласына зиянын тигізді. Бұл жағдай көптеген елдердің наразылығын тудырды.
Осы тұрғыда, қазіргі заманның ең қуатты әскери машинасының жойқын соққысына ұшыраған елге «Хвасон- 13» зымыранындай нық әрі тікелей қолдау көрсетіп отырған КХДР-ның ұстанымы ерекше маңызға ие болуда. Мұнымен бірге Пхеньянның геосаяси салмағы да артып келеді.
Сақтандыру төлемдері жүргізілген жол-көлік оқиғаларының саны 6,1%-ға артты
Бір қарағанда, сақтандыру төлемдерінің өсуі жол-көлік оқиғалары бойынша жағымсыз статистиканы білдіретіндей көрінеді. Алайда іс жүзінде бұл жолдардағы жағдайдың нашарлауын емес, сақтандыру жүйесінің қамту ауқымының кеңейгенін көрсетеді.
Атырауда ұшқышсыз аппараттың табылуына байланысты тексеру жұмыстары жүргізілуде
Қазақстан аумағында ұшқышсыз ұшу аппараттарының түсу жағдайлары қайталанып отырғанын ескере отырып, Қорғаныс министрлігі тарапынан әуе қорғанысы жүйесін жедел жаңғырту мәселесін көтеруге болар еді. Алайда бұл мәселені тек ұлттық деңгейде қарастыру жеткіліксіз.
Қазақстан ТМД елдері арасында бақыт рейтингінде көш бастап тұр
Посткеңестік кеңістікте қалыптасқан тағы бір ерекшелік бар – халық түрлі дағдарыстар мен экономикалық қиындықтарға тез бейімделе алады. Кеше «қиын» болған жағдай бүгін қалыпты құбылыс ретінде қабылданады. Сондықтан Оксфорд зерттеуі негізіндегі бұл рейтингті Қазақстандағы әл-ауқаттың нақты көрсеткіші деп айту қиын.
Әкімшілік істер бойынша рақымшылық: ізгілік актісі ме, әлде уақытша шара ма?
Кез келген рақымшылық, бір жағынан, жүйені жеңілдетіп, мемлекеттің ізгілігін көрсетсе, екінші жағынан, маңызды мәселені — құқыққа бағынушылық мәдениетін қалыптастыруды шешпейді. Ол мәселенің себебін емдемейді, тек оның салдарымен ғана күреседі.
Қазақстан энергетикасындағы сын-қатерлер
ЕАБР мәлімдемесі Қазақстанның энергия жүйесіндегі құрылымдық тәуелділікті айқын көрсетті. Тарихи тұрғыдан алғанда, бұл жағдай қалыпты құбылыс, себебі Қазақстан мен Ресейдің энергия жүйелері бастапқыда біртұтас тізбек ретінде қалыптасқан.
Меншікті қайта бөлу журналистикасы
Кезекті шығарылымын тыңдап отырсаң, Қазақстанда кімнің неге иелік ететіні, «Ескі Қазақстанда» бұл мүліктің қаншалықты заңды немесе заңсыз жолмен алынғаны және қазіргі «Жаңа Қазақстанда»...
Қала-мемлекет моделіне оралу үрдісі
Бұл жолы «Книжный день Центр×Delib» (@den_center) арнасы да, оның сұхбат берушілері де біздің бағытымызды толық қолдайды. Соған қарамастан, олар «арғы беттің», яғни Батыс әлемінің ең бір тереңде жатқан күштері мен қозғаушы уәждерін талқылайды.
Референдумнан геосаясатқа дейін: Қажыгелдин BILD-та не айтты?
Өте қызық сұхбат, сондықтан оқырмандарға барынша мұқият тыңдауды ұсынамыз: бұл — Ресейшіл де емес, Тоқаевшыл да емес аналитика. Бұл — бүгінгі геосаяси ахуалды, Қазақстан мен Ресейдегі жағдайды байсалды әрі шынайы бағалауға арналған талдау. Шынымен ерекше уақытта өмір сүріп жатырмыз!
Жер мен жер қойнауы халыққа тиесілі, ал көмір ше?
БАҚ-та тараған үкіметтің екінші атом электр станциясын салу орны бойынша шешім қабылдағаны жөніндегі ақпаратта атом энергетикасына тікелей қатысы жоқ, бірақ назар аударуға тұрарлық тағы бір дерек келтірілед
Конституцияны жаңарту: демократиялық реформа ма, әлде билікті нығайту тетігі ме?
«Просто журналистика» YouTube-арнасында жүргізуші Лұқпан Ахмедьяров «Тоқаев Конституцияны не үшін өзгертпек?» деген сауалды күн тәртібіне шығарды. Автор бұл мәселені кеңірек қоя отырып, Президент Қасым-Жомарт Тоқаевтың билікке келгеннен бері үшінші рет референдум бастамасын көтеруінің себептерін талдайды.
Медиадағы өзгеріс: қазақстандықтар қандай ақпаратқа сенеді?
Қазақстанның медиакеңістігі барған сайын әртараптанып, бәсекелік сипаты күшейіп, сапалық тұрғыдан жаңа деңгейге көтеріліп келеді. Сауалнама деректері халықты ақпараттандыруда мемлекеттік тілдің рөлі цифрлық платформалар арқылы нығайып отырғанын көрсетеді.
Усть-Лугадағы жанжал қалай реттелді
Усть-Луга кентінде қазақстандық вахташылар мен шешен күзетшілері арасында орын алған жаппай төбелес және бұл шиеленістің тез арада шешілуі — осындай оқиғаларды ушықтырмай, сауатты түрде «сөндіруге» болатынын көрсетті.
274-бап: жалған ақпаратқа тосқауыл ма, әлде сөз бостандығына қысым ба?
Алайда азаматтардың өз пікірін ашық білдіру мүмкіндігі шектелсе, қоғам мен билік арасындағы диалог әлсірейді. Осы тұрғыда 274-бап бір жағынан жалған ақпараттың таралуына тосқауыл қою құралы ретінде қарастырылса, екінші жағынан сөз бостандығына ықпал ететін тетікке айналып отыр.
Қазақстанда сот шешімдерін орындау жүйесі күшейтілуде
Бүгінде сот шешімдерін атқару жүйесі құрғақ ресмиліктен арылып, шынайы пәрменді құралға айналып келеді. Осыған дейін ел арасында «сотты жеңу оңай, шешімді орындату қиын» деген пікір жиі айтылатын. Қазір бұл сөздің өзектілігі жойылып, борышкерлермен күресте сот орындаушыларының жұмысы нақты нәтиже бере бастады.
Арал теңізін қалпына келтіру: экологтар тұзды алқаптарды еңсеруде
Қазақстанның Арал теңізі аумағында жүргізіп жатқан қызметі жай ғана көгалдандыру емес, елдегі ең күрделі аймақтардың бірінің экожүйесін қалпына келтіру болып табылады. Сексеуіл егу жүздеген шақырымға жайылып, құнарлы топырақты жойып жіберетін шаң мен тұзды дауылдарды тежеуге мүмкіндік береді.
Мишустиннің Қазақстанға сапары: ЕАЭО — басты назарда
Мұндай іс-шаралар Еуразиялық экономикалық одақ аясында Қазақстанның негізгі әріптестерінің бірімен өзара іс-қимылдың нақты нәтижелерін айқын көрсетеді және еуразиялық интеграцияның ел үшін маңызын айқындай түседі. Ынтымақтастық бірнеше бағыт бойынша дамып келеді — ресми келіссөздерден бастап халықаралық форумдар аясындағы кездесулерге дейін.
ҰҚШҰ аясындағы депутаттық кездесулер
ҰҚШҰ Парламенттік Ассамблеясы депутаттарының кездесулері іс жүзінде нәтижелі «үнсіз дипломатияның» үлгісі болып табылады, мұндай формат көбіне жария саяси мәлімдемелерге қарағанда тиімдірек нәтиже береді. Біріншіден, бұл жерде ұстанымдарды келісу тетігі жұмыс істейді.
Цифрлық одаққа бетбұрыс
Еуразиялық интеграцияны цифрландыру – Одаққа мүше барлық елдер үшін маңызды әрі уақтылы берілген белгі. ЕАЭО-ның орнықты дамуы мен экономикалық өсімі үшін бірыңғай цифрлық негіз қалыптастыру қажеттігі күмән тудырмайды. Алайда бұл бағытта елеулі айырмашылық бар.
Мишустиннің Астанаға сапары: Қазақстан-Ресей интеграциясының жаңа кезеңі
Михаил Мишустиннің Владимир Путиннің сапары қарсаңында Астанаға келуі — үнемі әкімшілік пысықтауды қажет ететін бұрынғы уағдаластықтарды нақтылау болып табылады.
Каспийдегі әскери дайындық: ҚР Қорғаныс министрлігі теңіздегі қорғаныс жүйесін нығайтуда
Қазақстан үшін Каспий – жай ғана су айдыны емес, стратегиялық маңызы бар инфрақұрылымдық аймақ. Мұнай өндіру, көлік дәліздері мен экспорттық ағындар – еліміздің Каспий теңізіндегі мүдделерінің бір бөлігі ғана.
Газадан «Бейбітшілік кеңесіне» дейін: жаһандық басқару қағидалары қалай қайта қалыптастырылуда
Дональд Трамптың 2025 жылғы қазанда ұсынған Газа секторындағы оқ атуды тоқтату жоспары дипломатиялық серпіліс және аймақтағы қирауды тоқтатудың соңғы мүмкіндігі ретінде таныстырылды. Бұл жоспар қақтығысушы тараптардың қолдауына ие болып, БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесі тарапынан мақұлданды. 2025 жылғы 17 қарашада он үш мемлекет Газа секторында Халықаралық тұрақтандыру күштерін (ХТК) құру туралы американдық резолюцияны жақтап дауыс берді. Ресми түрде бұл бастама бейбіт тұрғындарды қорғауды, гуманитарлық көмек жеткізуді және палестиналық қауіпсіздік күштерін даярлауды көздеді. ХТК бақылау орнатқаннан кейін Израиль әскерін шығаруы тиіс болатын, ал гуманитарлық қалпына келтіру жұмыстарын басқару жаңа өтпелі орган — Бейбітшілік кеңесіне беріледі деп жоспарланды.
«Алдағы 100 жыл» — Фридман болжамы
XXI ғасырдың ортасы мен екінші жартысына қатысты жасалған біздің болжамдарымыз екі негізгі факторды — Тарихтың құрылымдық жүйесі мен Халықтың этногенетикалық ахуалын өзара үйлестіре пайдалану тұжырымдамасына негізделген. Осы факторлардың әрқайсысы тарихи деректердің ауқымды көлемінде жеке-жеке тексеруден өтті. Сонымен қатар, нақтыланған кейбір қарапайым жағдайларда бұл факторларды бірлесе қолданудың оң нәтиже берген мысалдары бар. Дегенмен, мұның бәрі жаңа әдіснаманы пысықтау жолындағы алғашқы сынақ қадамдары ғана.
«Тарих флейтасы» және өркениеттер
Ресейдің жеке дара өркениет екені бүгінде жалпыға ортақ мойындалған факт. Бұл орайда әңгіме ежелгі Орыс жазығындағы Русь емес, Алтын Ордаға тәуелді болған Мәскеу княздігінен бастау алатын қазіргі Ресей мемлекеті жайында болып отыр. Өркениет ретінде Ресей Еуропа, АҚШ, Қытай, Үндістан және ислам әлемімен терезесі тең ықпалға ие. Ол батыс елдерімен бірге «Жаһандық Солтүстікті», ал шығыс пен оңтүстік алпауыттарымен «Жаһандық Оңтүстік» жүйесін құрайды. Ресей өркениетінің әмбебап сипаты оның Еуразия құрлығындағы стратегиялық орнына байланысты. «Хартлендте» (дүниенің кіндігінде) орналасуы оны әлемдік геосаясаттың бел ортасына шығарды.
Ресей империя ма?
Жоғарыда жалпы сипатта қарастырылған Қытай, Үндістан, АҚШ және Еуропа — әкімшілік, шаруашылық-экономикалық, әлеуметтік-мәдени (және өзге де) дербестік деңгейі жоғары ірі автономды құрылымдардан тұратын, айқын империялық сипаттағы бірлестіктер болып табылады. Олар бюрократиялық қолданыста қалай аталса да — штаттар, провинциялар, республикалар және т.б. — мәні жағынан Еуропадағы ұлттық мемлекеттерге ұқсас, әртүрлі ерекшеліктері бар, ресми империялық құрылымдардың құрамына кіретін ішкі мемлекеттік бірліктер болып саналады.
Болашаққа бағдар. II бөлім
Тарихи және этногенетикалық үдерістерді бір арнада қарастыру өткен мен бүгінді тереңірек түсінуге ғана емес, болашаққа да белгілі бір мағынада «артқа қарап» өмір сүруге мүмкіндік береді. Өйткені болашақтың нобайы өткеннен бастау алады: бейтаныс жолмен келе жатып, тұман арасынан кенеттен алыстағы қаланың сұлбасы көрінгендей әсер қалдырады.
Мұндай «сфералық көзқарас» нақты бір нүктеге шоғырланбағандықтан, ұсақ-түйек детальдарды айқындап бере қоймас.
Баспасөз еркіндігі мен ұлттық қауіпсіздік: Ақмарал Баталованың Дэвид Томасқа берген сұхбаты
Журналистер, сарапшылар мен авторлар өз мәтіндерін блог немесе жаңалықтар бюллетені түрінде жариялайтын Substack платформасында Дэвид Томастың (David Thomas) қызықты мәтіні жарық көрді. Ол қазақстандық журналист, Таяу Шығыс бойынша сарапшы Ақмарал Баталовадан сұхбат алған.
Бешпармақ. Инженер толғанысы.БАТЫС ЖОРЫҒЫ
1235-жылы Оқытай Ханның басшылығымен Құрылтай өтіп, онда Мәңгі Елдің Орыс Мәселесі бойынша іс-қимыл жоспары мен екі стратегиялық әскери операциядан тұратын Батыс Жорығы туралы тарихи шешім қабылданды. Батыс Жорығының бірінші бөлігі «Русьті құтқару операциясы» деп аталды. Қасиетті Рим империясының Русьті басып алуына жол бермес үшін, оның алдын орап, Русьтің барлық қала-мемлекеттерін аралап, жағдайды ұғындырып, дипломатиялық үгіт жүргізіп, Мәңгі Ел Федерациясының құрамына кіргізіп, келісімдерге қол қойдырып алу керек.
Бешпармақ. Инженер толғанысы. ЕУРОПА ОДАҒЫНЫҢ РУСЬТІ КҮЙРЕТУІ
Қазақтардың Жаппай Қоныс аударуы қызған шақта, яки, 1235-жылы өткен Мәңгі Ел Құрылтайында Еуропаны бағындыру мақсатындағы әйгілі Батыс Жорығы туралы шешім қабылданды. Көркем әдебиетте бұл туралы: Жеңіс Хан көзі тірісінде «соңғы теңізге жорыққа шығуды» армандаған, қайтыс болған соң, ұрпақтары оның сол арманын орындағысы келіп, әлгі жорыққа аттанған... дегендей мәнде жазылады, сол орайда небір романтикалық ертегілер де шығарылады.
Бешпармақ. Инженер толғанысы.ТАРТАРИЯ, ТАТАРЛАР ЖӘНЕ ГАМБУРГЕР
«Татар-моңғол езгісі» терминіндегі «моңғол» ұғымының анығына жеткендіктен, бірден «татарлар» ұғымын да қарастыруымыз қажет. Бұнда да небір қызықтарды ұшыратамыз.баршамызға белгілі, 5-ші ғасырда құл иеленуші Рим Империясы Еділ патша (Аттила) бастаған ғұндардың сұрапыл шапқыншылығынан күйреді. Сөйтіп, Еуропада анағұрлым озық феодалдық құрылысқа негізделген, кейін заманауи еуропалық елдерге үлгі болған көптеген қоғамдар пайда болды.
Бешпармақ. Инженер толғанысы. ҚАЗІРГІ МОҢҒОЛДАР. АРИФМЕТИКАЛЫҚ АҚИҚАТ
Бразил-ия немесе Итал-ия деген сияқты, орыстар бұрмалап, «Монғол-ия» деп атап кеткен Мәңгі Елдегі қазақ руларының ескі жұртына (яғни, босап қаған жерлерге) біртіндеп тегі мен тілдік тобы жағынан тұңғыстар мен буряттарға жақын оңтүстік Сібірдің шағын халха, чахар және ойрат тайпалары қоныстанды. Әлемнің әр түкпірінен ұлан-ғайыр Солтүстік және Оңтүстік Америка құрлықтарына көшіп барған жүздеген ұлт өкілдерін «америкалықтар» деп атайтынымыз сияқты, олар да тұрғылықты жер атауы бойынша «моңғолдар» деген жаңа есімді еншіледі.
Көп оқылғандар
Қытай 2024 жылы экспорттаған таза энергия технологиялары жаһандық СО₂ шығарындыларын 1%-ға қысқартуға мүмкіндік береді
МӘСКЕУ. 25 шілде. ИНТЕРФАКС – 2024 жылы Қытай Халық Республикасы экспорттаған күн панельдері, электр көліктері және жел турбиналары сынды таза энергия көздеріне арналған технологиялар...
«Аумақтық қорғаныс туралы» заң – Қазақстанның әскери құрылымындағы жаңа кезең
Қазақстан Республикасының мемлекеттік жүйесі үшін үлкен сын-тегеурін. Себебі бұл мәселеде кеңестік кезеңдегі тәжірибеге сүйену мүмкін емес. Кеңес Одағында аумақтық қорғаныс жүйесі мүлде болмаған.
Шыдамның да шегі бар
АҚШ Мемлекеттік хатшысы Марко Рубионың мәлімдеуінше, 2025 жылғы 1 шілдеден бастап USAID — АҚШ-тың Халықаралық даму агенттігі — шетелдік көмек бағдарламаларын ресми түрде тоқтатады. Бұл туралы RBC.ru басылымы хабарлады.
Тәуелсіз шешім қабылдау — әр мемлекеттің құқығы
«Кейбір отандастарымыз үшін Ресейге кірудің жаңа рәсімдері күтпеген жаңалық болды. Қазақстан азаматтары Ресейге түрлі мақсатпен жиі қатынайды — бизнес, туризм, емделу. Әсіресе шекара маңындағы өңірлер арасындағы байланыс қарқынды. Дегенмен, шетел азаматтарының елге кіруі, ел аумағында болу тәртібі және жалпы көші-қон саясаты — әр мемлекеттің толыққанды егемендік құқығы.
Кері байланыс
Бүгінгі назарда
Темекіге қарсы күрес: Қазақстан қандай жетістіктерге жетті?
«Стратегия» әлеуметтік-саяси зерттеулер орталығы қазақстандықтардың темекісіз өмір салтына бейімделуіне бағытталған мемлекеттік тетіктердің тиімділігі мен нақты қол жеткізілген нәтижелерге талдау жариялады. Зерттеу нәтижелері тиімділіктің төмен екенін көрсетеді. Темекіге қарсы іс-шаралар көбіне тыйым салу мен шектеулермен шектеліп, шылым шегушілер саны айтарлықтай азаймаған.
Қазақстан және өркениеттік бағдар
«Шұғыл! Ақорда сын кезеңде тұр! Назарбаевтың Путинге құпия сапары! Фархад Қасеновпен сұхбат» — Daily Europe Online арнасындағы кезекті бейнеролик. Уайымдаудың қажеті жоқ – «Ақорда сын кезеңде тұр» немесе «бұрынғы Елбасының Кремльге құпия сапары» секілді тақырыптар тек назар аударту үшін қойылған. Шын мәнінде, бейнероликтің мазмұны мүлде басқа.
Қазақстанда жинақталған
Біз Қазақстанда өндірісі өте аз немесе мүлде жолға қойылмаған, алайда ішкі өндіріс үшін аса қажет деп танылған импорттық тауарлардың тізбесін зерделедік. 509 атаудан тұратын бұл тізімге жеңіл өнеркәсіп өнімдері, тігін фурнитурасы, лак-бояу материалдары, мұнай-химия өнімі, «алюминийден жасалған өзге де бұйымдар», тіпті «орындық қаңқасы», «жиһаз аяғы», «үстел қаңқасы» сияқты жиһаз дайындамалары да енгізілген.
Бешпармақ. Инженер толғанысы. Қаһарымен әлемді тітіреткен әмірші есімінің тәпсірі
Отандастар, заманауи географиялық карталардың бәрінде біздің қазақ пен қырғызға ортақ тауларымыз қытайдың «Тянь-Шань» деген сөзімен аталатындығы сіздерді таңқалдырмай ма? Бұндай келеңсіздік Ресей Бас штабының Сыртқы барлау қызметінің офицері Петр Семеновтің қитұрқы іс-әрекетінің салдарынан болды деп ойлаймын. Ол өз мамандығын меңгеру кезінде-ақ неміс географы Александр фон Гумбольдтің «Орталық Азия» атты 3 томдық басылымын орыс тіліне аударып, келешекте Британ және Орыс империяларының геосаяси бақталастығы аумағына айналатын осы маңызды аймақ, яки, Орталық Азия туралы көп білетін сарапшы маман саналған.
Он күн бойы оқырман назарында
Бешпармақ. Инженер толғанысы. «Жүн жолы» жобасы
Сыртқа жаппай жүн сату (экспорт) мақсатында Мәңгі Ел Үкіметі, бірінші кезекте, ең жақын көрші Солтүстік Қытайдың халық тығыз орналасқан аймақтарын нысанаға алды. Алайда, Федерацияның бұл бағыттағы жоспарлары қандай үлкен болса, ол жоспарларды жүзеге асыру жолындағы қиындықтар да сондай үлкен болды.
13-ғасырдың басында Қытай ондаған ірі княздік-мемлекеттерден тұрды, ол мемлекеттер салық төлейтін халық, жер және су ресурстары үшін үнемі өзара жауласып отырды. Қоластындағы жер ғана емес, онда тұратын адамдар да билеуші-князьдардың басыбайлы меншігі болғандықтан, билеушілер оларды малша жұмысқа жегіп, бар ақшасын алым-салыққа сыпырып алып, байлыққа батты.
Орда мен Айран: ақпараттық майдандағы жаңа кейіпкерлер
Бұл колонкаға бастапқыда «Хабарды алмастырған Гүлнара» немесе «Бажкенова назарында» деген атау беруді ойлаған едік. Алайда уақыт өте келе, еліміздің ақпараттық кеңістігінің қалай жұмыс істейтінін және қазақстандық медиа саласының ішкі қыр-сырын айқын көрсетіп жүрген тұлғалардың бірі – Kaspi.kz компаниясының корпоративтік коммуникациялар жөніндегі жетекшісі Маржан Елшібаева екенін түсіндік.
Ақпараттық процестерді ашық көрсетіп жүрген бұл әріптестеріміздің еңбегі баға жетпес. Қоғам да, билік те олардың еңбегін атап өтуге тиіс.
Алдымен негізгі сұраққа жауап берейік: адам өміріндегі басты қажеттілік не?
Әрине, ең әуелі адамға азық қажет – тамақсыз көпшілігіміз үш апта да шыдамас едік. Сусыз да өмір жоқ – бір жұтым су ішпесек үш күнге жетпей әлсірейміз. Ауа да сондай қажет – дем алмай үш минуттан артық отыра алмаймыз.
Бірақ ақпарат та ауадай қажет: жаңа жаңалықтар легін күн сайын тұтынғымыз келеді, ал кейбірі интернетте тәулік бойы отырып-ақ жаңалық іздейді.
Кино нарығындағы ескі жүйенің құлауы
KazTAG хабарлауынша, Қазақстандағы Kinopark кинотеатрлар желісі кинематографистерден фильмдерді прокатқа шығару үшін жарнама шығындарын міндетті түрде төлеуді заңсыз талап еткен.
Қазақстан-2026: Жүйені кезең-кезеңімен жаңғырту
2026 жыл Қазақстан үшін ауқымды саяси жаңғыру жылы болмақ. Конституциялық заңдарды қабылдаудан бастап, жаңа заң шығарушы органды іске қосуға дейінгі реформалардың өзіндік «жол картасы» дайын. Өзгерістердің кезең-кезеңімен жүзеге асырылуы белгісіздік деңгейін төмендетеді, бұл азаматтық қоғам үшін өте маңызды.
Еуразия24 – геосаяси, экономикалық, тарихи, қоғамдық және мәдени процестерді қамтитын Еуразия аймағындағы маңызды оқиғаларды көрсететін сенімді ақпараттық-талдамалық сайт-агрегаторы. Біз оқырмандарға ең өзекті, шынайы әрі жедел ақпарат ұсынамыз. еуразия24, Еуразия 24, евразия 24 немесе Eurasia 24 атауларымен танымал болған біз – Еуразия жаңалықтарын қадағалап, бүгінгі үдерістердің логикасын түсінгісі келетіндер үшін бағыт-бағдармыз.





