Таң атқанда олар оянды…
Сонымен, Құрылтай сайлауы аяқталды. Ендігі кезекте Үкімет жасақталып, вице-президент пен Халық Кеңесі құрылады. Осымен мемлекеттік билік жүйесін Конституцияға сәйкес қайта құру үдерісі негізінен аяқталмақ. Алда тағы бір кезектен тыс сайлау өтуі де ғажап емес. Бірақ оның болу-болмауы әлемдегі геосаяси ахуалдың қалай өрбитініне және жаңа Үкіметтің жұмысы қаншалықты нәтижелі болатынына байланысты. Сондықтан енді сыртқы факторларды емес, Қазақстан экономикасының өз ішінде қордаланған мәселелерге назар аударайық.Әңгімені сайлауда дауыс берген азаматтардың тұрмысынан бастайық. Бірінші тоқсандағы дерек бойынша, Қазақстандағы отбасы бюджетінің орташа есеппен 48,6%-ы азық-түлікке жұмсалған . Бұл көрсеткіште аз да болса оң өзгеріс бар – азық-түлік шығыны жалпы бюджеттің жартысынан төмендеген. Ақылы қызметтердің үлесі 21,7%-ға жетіп, айтарлықтай өскен. Оның едәуір бөлігі тұрғын үй-коммуналдық қызметтерге тиесілі. Несие төлемдеріне отбасылық табыстың 7,6%-ы жұмсалады, бұл көрсеткіш те артқан. Нәтижесінде киім-кешек пен аяқкиімге, дәрі-дәрмекке, білім алуға, жол жүруге және өзге де қажеттіліктерге бюджеттің небәрі 19,9%-ы қалады. Демек, өзге қажеттіліктерге отбасы бюджеті жетпейді.
Вице-президент қызметінен үлкен өзгеріс күтудің қажеті бар ма?
Парламент сайлауының қорытындысы шыққаннан кейін елде ауқымды кадрлық өзгерістер болады деген үміт күшейді. Министрлер кабинетінің «жаңа-ескі» құрамы шамамен белгілі болғанымен, «вице-президент» лауазымының қайта енгізілуі Ақ Ордадағы кадрлық үдерістерге деген қызығушылықты аз да болса арттыруы тиіс еді. Бұған көпшіліктің бұл қызметтің мән-маңызын жете түсіне бермеуі себеп болды.
АҚШ қор нарығы жұма күнгі сауданы төмендеумен аяқтады
АҚШ қор индекстері жұма күнгі сауда қорытындысында төмендеді.
Ормуз бұғазы арқылы тәулігіне небәрі бес кеме өтетін болған — БАҚ
Өткен демалыс күндері Ормуз бұғазы арқылы жүк тасымалдаған кемелер саны тәулігіне беске дейін азайды. Бұл туралы Al Jazeera кеме қатынасы жөніндегі деректерге сілтеме жасап хабарлады.
Тоқаев Үкіметке экономикалық өсім мен халықтың әл-ауқатын арттыру жөнінде міндеттер жүктеді
Қазақстан Президенті Қасым-Жомарт Тоқаев Премьер-министр Олжас Бектеновті қабылдады. Бұл туралы дүйсенбі күні Мемлекет басшысының баспасөз қызметі хабарлады.
Ерлан Қарин Қазақстанның вице-президенті болып тағайындалды
Қазақстан Президенті Қасым-Жомарт Тоқаев Ерлан Қаринді республика вице-президенті қызметіне тағайындады, деп хабарлады Мемлекет басшысының баспасөз қызметі.
Ирак Күрдістаны АҚШ-пен әскери ынтымақтастықты жалғастыруға мүдделі
Ирак Күрдістанының билігі 2016 жылы АҚШ-пен жасалған ынтымақтастық туралы келісімнің мерзімі 30 қыркүйекте аяқталатынына қарамастан, Вашингтонмен әскери саладағы байланысты сақтап қалуды көздеп отыр, деп хабарлайды The National.
АҚШ-тың Венесуэламен мұнай жөнінде келісуіне Таяу Шығыстағы ұзаққа созылған қақтығыс пен алдағы сайлау әсер етті
АҚШ-тың Венесуэламен мұнай саласында келісімге келуіне Иранмен ұзаққа созылған қақтығыстың салдары және 2026 жылғы қарашада өтетін аралық сайлаудың жақындауы себеп болды. Бұл туралы дереккөздеріне сілтеме жасаған The Wall Street Journal (WSJ) хабарлады.
Исландия халқы ЕО-ға кіру жөніндегі келіссөздерді қайта бастауға қарсы дауыс берген
Исландияның Еуропалық одаққа кіру жөніндегі келіссөздерді қайта бастау мәселесі бойынша өткен референдумына қатысқандардың жартысынан астамы бұл бастаманы қолдамады, деп хабарлады жексенбі күні Euractiv порталы.
Венесуэла мен АҚШ мұнай саласында 25 жылға келісім жасасты
Венесуэланың уақытша президенті Делси Родригес АҚШ-пен мұнай саласында жасалған келісім 25 жылға есептелгенін мәлімдеді.
Танымалдық деген осы шығар
Ақмарал Баталованың «Купол юрты» арнасында Наталия Асеевамен болған «Тарихымызды кім жазып жүр?» атты сұхбат жарияланды . Жазба көрермен арасында қызу талқыға түсіп, екі жарым мыңға жуық пікір қалдырылған.
Өсімқорлықпен айналысқан Ростовщиков 1 млрд теңгеге жуық заңсыз табыс тапқан
Солтүстік Қазақстан облысында заңсыз несие беріп, үстінен пайыз алып келген ер адам екі жылға бас бостандығын шектеу жазасына кесілді. Бір қызығы, оның тегі де айналысқан ісіне сай келіп тұр.
Вице-президент қызметінен үлкен өзгеріс күтудің қажеті бар ма?
Парламент сайлауының қорытындысы шыққаннан кейін елде ауқымды кадрлық өзгерістер болады деген үміт күшейді. Министрлер кабинетінің «жаңа-ескі» құрамы шамамен белгілі болғанымен, «вице-президент» лауазымының қайта енгізілуі Ақ Ордадағы кадрлық үдерістерге деген қызығушылықты аз да болса арттыруы тиіс еді. Бұған көпшіліктің бұл қызметтің мән-маңызын жете түсіне бермеуі себеп болды.
Батыста Ресей әрекетін талқылауға шектеу қойылған
Еуропалық одақ елдерінде қоғамдық пікірге ықпал ету әрекеттері, шамасы, қоғамның «түсіндіру» мен «ақтаудың» арасындағы айырмашылықты ажыратуына кедергі келтірді. Қырғи-қабақ соғыс аяқталғаннан кейін Ресей НАТО-ның кеңеюін өз қауіпсіздігіне төнген басты қатер, ал Украинаның альянсқа қосылуын елдің өмірлік мүддесіне тікелей қауіп деп қабылдағанын көрсететін деректер аз емес.
Қазақ қоғамында ажырасу неге көбейді?
«Үйлену оңай, үй болу қиын» деген сөздің мәні бүгін бұрынғыдан да терең сезіледі. Соңғы жылдары Қазақстанда ажырасу қоғамдық мәселе ретінде жиі айтылып жүр. Бұл тек екі адамның жеке таңдауы емес, баланың тағдырына, демографияға, әлеуметтік тұрақтылыққа әсер ететін мәселе.Ұлттық статистика бюросының дерегінше, 2025 жылы Қазақстанда 115,9 мың неке тіркеліп, 45,7 мың ажырасу рәсімделген. 2024 жылы 123,6 мың неке және 40,5 мың ажырасу болған. Бір жылда тіркелген ажырасулар саны шамамен 5,2 мыңға өскен. Ең назар аударарлығы – ажырасулардың 35 пайызы некенің алғашқы 1-4 жылында болған. Тағы 24 пайызы 5-9 жыл бірге тұрған отбасыларға тиесілі. Бұл «неге жас отбасылардың шаңырағы шайқалады?» деген сұрақты алға шығарады.
Экономикадағы өсім ел тұрмысын жақсарта алды ма?
2026 жылғы 19 тамызда Қазақстан Республикасы Құрылтайының сайлауына қатысқан партиялар арасындағы теледебаттың қорытынды кезеңі өтті. Пікірсайыс «Экономикалық өсімнен – халықтың әл-ауқатына» тақырыбына арналды. Қатысушылар түрлі ұсыныс айтқанымен, басым бөлігі халықтың табысын арттыру, экономиканы дамыту, бизнесті қолдау, жаңа жұмыс орындарын ашу және тұрмыс сапасын жақсарту мәселелеріне тоқталды.Алайда пікірталаста ең маңызды мәселенің жауабы толық ашылмады: экономиканың өсуі халықтың әл-ауқатын тұрақты түрде арттыруға қалай ықпал етуі тиіс?
Қазақстанда билікте қалудың құны қандай?
Саяси көшбасшы үшін билікті сақтап қалу – саяси, экономикалық және әлеуметтік факторлар тоғысқан күрделі міндет. Биліктің тұрақтылығы президентті қолдайтын топтың қаншалықты ауқымды болуына тікелей байланысты. Қолдауға қоғамның қалың тобы қажет болса, билік инфрақұрылымды дамытуға, халық игілігіне арналған жобаларға қаржы бөлуге мүдделі болады. Ал саяси тұрақтылықты қамтамасыз ету үшін ықпалды бірнеше жүз шенеунік пен кәсіпкердің қолдауы жеткілікті болса, олардың әрқайсысына жеке артықшылықтар мен жеңілдіктер беру арқылы мәселені шешуге болады.
«Жеңіс баласы»: соғыс, махаббат және өшпес тарих
3-қыркүйек күні кинотеатрларда Қазақстан, Ресей және Беларусь кинематографистері бірлесіп түсірген «Почтальон победы», ал Қазақстандық прокатта «Жеңіс баласы» атауымен ұсынылатын тарихи фильм шығады. Фильм көрерменді Екінші дүниежүзілік соғыстың атмосферасына апарады. Бұл шығарылымда Азамат Доспанов есімді хатшы жігіттің басты рөлін сомдаған, жастар арасында кеңінен танымал актермен фильм түсірілімі барысында болған қызықты әрі қиын сәттері, түйер ойлары туралы сөз қозғадық.
Жаңа Құрылтай: Қазақстан үшін шешімді енді кім қабылдайды?
23 тамызда Құрылтай депутаттарының сайлауы өтеді. Екі палаталы Парламенттің орнына 145 депутаттан тұратын жаңа Құрылтай келеді. Бұл сайлауға 7 саяси партия мен жүздеген кандидат қатысады.
Неліктен қоғамға ең қажет тұста кэнсел мәдениеті жұмыс істемейді?
Соңғы жылдары әлеуметтік желі қоғамға бұрын болмаған бір күш берді. Бұрын бір адамның әрекетіне наразылық білдіру үшін газетке жазу немесе митинг ұйымдастыру керек болса, бүгінде бірнеше сағаттың ішінде мыңдаған адам бір позицияға біріге алады.
Чехияда оқу: Еуропалық білімнің шынайы келбеті
Еуропалық білім алу бүгінде Қазақстан жастарының көпшілігі үшін маңызды мақсаттардың біріне айналды. Бірі сапалы білім алу үшін шетелдік университеттерді таңдаса, енді бірі халықаралық тәжірибе жинап, жаңа мүмкіндіктерге жол ашуды көздейді. Алайда қызығушылықпен қатар көптеген сұрақтар да туындайды. Еуропалық білім беру жүйесінің ерекшелігі қандай? Оқуға түсу қаншалықты қиын? Шетелдік студенттер қандай қиындықтарға тап болады? Жалпы, шетелде оқу шынымен күткен үмітті ақтай ма? Бұл шығарылымда осы сұрақтарға жауап береміз.
Құрылтай басшылығы жасақталды
«Жаңа заң шығарушы органдағы сегіз комитеттің жетеуіне парламенттегі басымдыққа ие «Әділет» партиясының депутаттары жетекшілік етеді.
Оқу-ағарту министрлігі тоқсандық жиынтық бағалауды алып тастады
«Қазақстанда оқушылардың білімін бағалау тәртібі өзгереді. Атап айтқанда, аралық бағалау енгізіліп, тоқсан соңында өткізілетін жиынтық бағалау (ТЖБ) алынып тасталады.
Құрылыс – экономикалық өсімнің негізгі тірегі
«Үкіметтің жоспарын қарап шықтым. Экономикалық өсімнің негізгі тетігі ретінде құрылыс саласы таңдалған. 2027–2029 жылдары бұл сала жыл сайын 16–17%-дан астам өседі деп жоспарланып отыр.
Сайлаудан кейінгі алғашқы тағайындаулар
«Тимур Сүлейменов Қазақстан Ұлттық банкінің төрағасы қызметіне қайта тағайындалды. Ермек Сағымбаев Ұлттық қауіпсіздік комитетінің төрағасы қызметін жалғастырады. Дмитрий Малахов Қазақстан Республикасы Жоғары Сот Кеңесінің төрағасы болып қайта тағайындалды.
Қазақстанда 300 мыңға жуық кәсіпорын жабылуы мүмкін
«Өткен жылы жаңа Салық кодексі талқыланған кезде 300 мыңға дейін кәсіпорын мен жеке кәсіпкер жұмысын тоқтатуы мүмкін деп болжаған едім.
Азық-түлік бағасы төмендеді
Сауда және интеграция министрлігінің уәжіне сүйенсек, бағаның оң серпініне ықпал еткен негізгі факторлардың бірі – баға белгілеуді әкімшілік жолмен бақылау. Бұған сауда үстемесінің белгіленген шекті мөлшерінің сақталуын қадағалау, сондай-ақ жеткізу тізбегіндегі делдалдар санын қысқарту жатады.
Қазақстандағы инвесторларға кедергі келтіретін жүйелі мәселелер белгілі болдч
Қажеттілік бар жерде елді мекендердің шекарасын кеңейтіп, индустриялық аймақтарды алдын ала дайындап, оларды инженерлік инфрақұрылыммен қамтамасыз етуге мүмкіндік жеткілікті.
Сабыр түбі – сары алтын
Зейнетақы жинақтарының тұрғын үй жағдайын жақсартуға және емделуге пайдаланылатын жеткіліктілік шектерін арттырғаннан кейін бұқаралық ақпарат құралдарында бірқатар ұқсас мазмұндағы жарияланымдар жарық көрді.
Көрінбейтін дағдарыс
«Қазақстанда жоқ дағдарыс қашан аяқталады?» — аталған бейнематериалдың тақырыбынан-ақ автордың өзіндік ізденісі байқалады. Жалпы, Қарлығаш Еженованың бұл бастамасы айтарлықтай қызығушылық тудырады.
Меншікті қайта бөлу журналистикасы
Кезекті шығарылымын тыңдап отырсаң, Қазақстанда кімнің неге иелік ететіні, «Ескі Қазақстанда» бұл мүліктің қаншалықты заңды немесе заңсыз жолмен алынғаны және қазіргі «Жаңа Қазақстанда»...
Оқушыларға сабақ кезінде телефон пайдалануға тыйым салынады
«Биыл ұялы байланыс құралдарын пайдалануға қатысты мәселелер Оқу-ағарту министрлігінің құзыретіне берілді. Тиісті ереже әзірленіп, қазір келісу рәсімінен өтіп жатыр
Қазақстанда фастфуд жарнамасына тыйым салынуы мүмкін
Президент Үкіметке фастфудтың шектен тыс жарнамалану мәселесін жан-жақты қарастыруды тапсырды. «Тағы бір назар аударатын мәселе – қоғамдық кеңістікті жайлаған фастфуд жарнамасы
Электросамокатпен жүру тәртібі өзгерді
«Бүгіннен, яғни 25 тамыздан бастап Қазақстанда электрлі самокатпен тротуарлар мен жаяу жүргіншілер жолымен жүруге тыйым салынды.Мұндай шешімнің қабылдануына не себеп? Бұл мәселені қоғам өкілдері көптен бері көтеріп келеді. Әсіресе балалар, қарттар мен бала арбасымен жүрген ата-аналар үшін тротуардағы қауіпсіздікті қамтамасыз ету қажеттігі жиі айтылып жүр.
Қазақстанда міндетті сақтандырудың жаңа түрлері енгізілмек
«Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігі міндетті сақтандырудың тағы бес түрін енгізуді ұсынды. Қазір Қазақстанда міндетті сақтандырудың сегіз түрі және заң талаптарына байланысты қолданылатын сақтандырудың он түрі бар.
Жасанды интеллект қылмысты әшкерелеуге мүмкіндік береді
«Алматыда Қылмыстық жолмен алынған кірістерді заңдастыруға және терроризмді қаржыландыруға қарсы іс-қимыл жөніндегі Еуразиялық топтың «Болашақтағы тәуекелдер мен қатерлер» тақырыбындағы форумы өтті.
ЕАДБ болжамы : Қазақстандағы инфляция 5%-ға дейін төмендеуі мүмкін
Еуразиялық даму банкінің (ЕАДБ) Қазақстан Үкіметі мен Ұлттық банкіне арналған макроэкономикалық болжамы билік үшін көңілге медеу боларлық жаңалық деуге болады. Өйткені соңғы бірнеше жыл бойы мемлекеттік органдар күрделі жағдайда жұмыс істеп келді.
Еуропа Қазақстанға басымдық беріп отыр
Егер Қаржы министрлігінің бұл хабарламасын шенеуніктер тілінен қарапайым халық тіліне аударсақ — Қазақстан Еуропалық қайта құру және даму банкімен (ЕҚДБ) ынтымақтастығын 2030 жылға дейін ұзартты және кеңейтті.
ТМД және ШЫҰ: Нақты нәтижеге бағытталған интеграция
ТМД Бас хатшысы Сергей Лебедевтің «ұйым 2030 жылға қарай ШЫҰ-мен серіктестік аясында нақты нәтижелерге көшуі керек» деген мәлімдемесін оқығанда, көкейде бірқатар сауалдар туындады.
Еуразиялық авиацияның азиялық векторы
«Еуразиялық бағыт» әлемдегі ең серпінді логистикалық нарықтардың бірі – АСЕАН-мен әуе тасымалы технологиялары саласында күш біріктіре отырып, оң қадам жасауда.
Еуропа қазақстандық транзитке басымдық беріп отыр
Транскаспий халықаралық көлік бағыты (ТХКБ) немесе «Орталық дәліз» — соңғы жылдардағы ең бірегей логистикалық жобалардың бірі.
Қазақстанның технологиялық серпіліс әлеуеті: негізгі сын-қатерлер мен дамудың жаңа кезеңі
Соңғы 30 жылда алғаш рет Конституцияда адам капиталын, ғылым мен инновацияларды дамыту мемлекеттің басым бағыты болып белгіленді.
Бүгінгі таңда Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаевтың инновацияларға бағытталған бағдарын мемлекетті институционалдық тұрғыдан күшейтудің нақты стратегиясына айналдыру міндеті тұр.
Бұл міндетті жүзеге асыру экономиканы, ғылым мен басқару жүйесін жедел трансформациялау үшін білім өндірісі, кадрлар даярлау және шешімдер қабылдау жүйесін түбегейлі қайта құруды талап етеді. Егер білім беру, ғылым және мемлекеттік басқарудың жай-күйімен айқындалатын іргетас шектеулі күйде қалса, онда бұл бастама инновациялық қызметтің көрінісін жасауға немесе технологиялық тәуелділіктің тереңдеуіне әкеп соғу қаупі бар екені анық.
Қазақстандағы конституциялық және парламенттік реформа: институционалдық тәуекелдер, билік теңгерімі және орнықтылық механизмдері
Мемлекеттік басқару жүйесінде, жоғары заң шығарушы органда, квазимемлекеттік секторда, халықаралық ұйымдар мен партияда көп жылдар бойы атқарған қызметім барысында мемлекеттің тұрақтылығы тек реформалардың мазмұнына ғана емес, сонымен бірге олардың институционалдық тұрғыдан жүзеге асырылу сапасына, биліктің барлық тармақтарының өкілеттіктері мен жауапкершілігінің теңгеріміне де тікелей байланысты екеніне көз жеткіздім.
Мақалада ұсынылған пайымдаулар мен қорытындылар жалаң сынға емес, еліміздегі конституциялық және парламенттік реформалардың мемлекет тиімділігін, қоғамның сенімін және елдің ұзақ мерзімді тұрақтылығын нығайтуға ықпал етуіне деген кәсіби мүдделілікке негізделген.
Қазақстан ғылымы: Даму жолындағы қос кедергі
Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев ғылыми-техникалық прогресс жетістіктеріне негізделген, жаһандық бәсекеге қабілетті экономиканы дамытуда ғылымның айрықша маңызын ескере отырып, соңғы жылдары барған сайын нақты міндеттер қойып келеді. Осылайша ағымдағы жылдың 12 сәуірінде Қазақстанның ғылыми қауымдастығын құттықтай келе, ол «ғылыми әлеуетті ел игілігі үшін тиімді пайдалану қажет, ғалымдарымыздың жаңалықтары тек зертханалық немесе кабинет деңгейінде қалып қоймауы тиіс. Нақты нәтиже беретін әрі өндіріске енгізуге болатын жобаларды жүзеге асыру маңызды. Қысқасы, ғылым экономика мен қоғамның сұранысына қызмет етуі керек» екенін ерекше атап өтті.
Трансформациясыз жаңғырту: Қазақстан ғылымының жүйелік мәселесі
Мақалада Қазақстанның ғылыми саласының қазіргі даму үрдістері қарастырылады. Статистикалық көрсеткіштер мен институционалдық ерекшеліктерді талдау негізінде сандық өсімнің «сыртқы» көрсеткіштері мен ғылыми нәтижелер сапасының «ішкі» трансформациясының шектеулілігі арасындағы жүйелік қайшылықтар айқындалады.
Газадан «Бейбітшілік кеңесіне» дейін: жаһандық басқару қағидалары қалай қайта қалыптастырылуда
Дональд Трамптың 2025 жылғы қазанда ұсынған Газа секторындағы оқ атуды тоқтату жоспары дипломатиялық серпіліс және аймақтағы қирауды тоқтатудың соңғы мүмкіндігі ретінде таныстырылды. Бұл жоспар қақтығысушы тараптардың қолдауына ие болып, БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесі тарапынан мақұлданды. 2025 жылғы 17 қарашада он үш мемлекет Газа секторында Халықаралық тұрақтандыру күштерін (ХТК) құру туралы американдық резолюцияны жақтап дауыс берді.
Баспасөз еркіндігі мен ұлттық қауіпсіздік: Ақмарал Баталованың Дэвид Томасқа берген сұхбаты
Журналистер, сарапшылар мен авторлар өз мәтіндерін блог немесе жаңалықтар бюллетені түрінде жариялайтын Substack платформасында Дэвид Томастың (David Thomas) қызықты мәтіні жарық көрді. Ол қазақстандық журналист, Таяу Шығыс бойынша сарапшы Ақмарал Баталовадан сұхбат алған.
Бешпармақ. Инженер толғанысы.БАТЫС ЖОРЫҒЫ
1235-жылы Оқытай Ханның басшылығымен Құрылтай өтіп, онда Мәңгі Елдің Орыс Мәселесі бойынша іс-қимыл жоспары мен екі стратегиялық әскери операциядан тұратын Батыс Жорығы туралы тарихи шешім қабылданды. Батыс Жорығының бірінші бөлігі «Русьті құтқару операциясы» деп аталды. Қасиетті Рим империясының Русьті басып алуына жол бермес үшін, оның алдын орап, Русьтің барлық қала-мемлекеттерін аралап, жағдайды ұғындырып, дипломатиялық үгіт жүргізіп, Мәңгі Ел Федерациясының құрамына кіргізіп, келісімдерге қол қойдырып алу керек.
Бешпармақ. Инженер толғанысы. ЕУРОПА ОДАҒЫНЫҢ РУСЬТІ КҮЙРЕТУІ
Қазақтардың Жаппай Қоныс аударуы қызған шақта, яки, 1235-жылы өткен Мәңгі Ел Құрылтайында Еуропаны бағындыру мақсатындағы әйгілі Батыс Жорығы туралы шешім қабылданды. Көркем әдебиетте бұл туралы: Жеңіс Хан көзі тірісінде «соңғы теңізге жорыққа шығуды» армандаған, қайтыс болған соң, ұрпақтары оның сол арманын орындағысы келіп, әлгі жорыққа аттанған... дегендей мәнде жазылады, сол орайда небір романтикалық ертегілер де шығарылады.
Бешпармақ. Инженер толғанысы.ТАРТАРИЯ, ТАТАРЛАР ЖӘНЕ ГАМБУРГЕР
«Татар-моңғол езгісі» терминіндегі «моңғол» ұғымының анығына жеткендіктен, бірден «татарлар» ұғымын да қарастыруымыз қажет. Бұнда да небір қызықтарды ұшыратамыз.баршамызға белгілі, 5-ші ғасырда құл иеленуші Рим Империясы Еділ патша (Аттила) бастаған ғұндардың сұрапыл шапқыншылығынан күйреді. Сөйтіп, Еуропада анағұрлым озық феодалдық құрылысқа негізделген, кейін заманауи еуропалық елдерге үлгі болған көптеген қоғамдар пайда болды.
Бешпармақ. Инженер толғанысы. ҚАЗІРГІ МОҢҒОЛДАР. АРИФМЕТИКАЛЫҚ АҚИҚАТ
Бразил-ия немесе Итал-ия деген сияқты, орыстар бұрмалап, «Монғол-ия» деп атап кеткен Мәңгі Елдегі қазақ руларының ескі жұртына (яғни, босап қаған жерлерге) біртіндеп тегі мен тілдік тобы жағынан тұңғыстар мен буряттарға жақын оңтүстік Сібірдің шағын халха, чахар және ойрат тайпалары қоныстанды. Әлемнің әр түкпірінен ұлан-ғайыр Солтүстік және Оңтүстік Америка құрлықтарына көшіп барған жүздеген ұлт өкілдерін «америкалықтар» деп атайтынымыз сияқты, олар да тұрғылықты жер атауы бойынша «моңғолдар» деген жаңа есімді еншіледі.
Көп оқылғандар
Қытай 2024 жылы экспорттаған таза энергия технологиялары жаһандық СО₂ шығарындыларын 1%-ға қысқартуға мүмкіндік береді
МӘСКЕУ. 25 шілде. ИНТЕРФАКС – 2024 жылы Қытай Халық Республикасы экспорттаған күн панельдері, электр көліктері және жел турбиналары сынды таза энергия көздеріне арналған технологиялар...
«Аумақтық қорғаныс туралы» заң – Қазақстанның әскери құрылымындағы жаңа кезең
Қазақстан Республикасының мемлекеттік жүйесі үшін үлкен сын-тегеурін. Себебі бұл мәселеде кеңестік кезеңдегі тәжірибеге сүйену мүмкін емес. Кеңес Одағында аумақтық қорғаныс жүйесі мүлде болмаған.
«AQIQAT» жүйесі: Мемлекет ақшасының босқа жұмсалуына тосқауыл
Қазақстан Республикасы Қаржылық мониторинг агенттігінің (АФМ) шамамен 250 млрд теңге көлеміндегі бюджет қаражатын үнемдеуге қол жеткізгені жөніндегі жаңалық көпшілік арасында айтарлықтай резонанс тудырмады. Алайда бұл көрсеткіштер азаматтық қоғам тарапынан елеулі назар аударуға тұрарлық.
Тәуелсіз шешім қабылдау — әр мемлекеттің құқығы
«Кейбір отандастарымыз үшін Ресейге кірудің жаңа рәсімдері күтпеген жаңалық болды. Қазақстан азаматтары Ресейге түрлі мақсатпен жиі қатынайды — бизнес, туризм, емделу. Әсіресе шекара маңындағы өңірлер арасындағы байланыс қарқынды. Дегенмен, шетел азаматтарының елге кіруі, ел аумағында болу тәртібі және жалпы көші-қон саясаты — әр мемлекеттің толыққанды егемендік құқығы.
Кері байланыс
Бүгінгі назарда
2026–2027 жылдары сұранысқа ие мамандықтар белгілі болды
2026-2027 оқу жылында барлық мемлекеттік гранттардың 21%-ы мұғалімдерді даярлауға бағытталып отыр. Ведомство басшысының сөзіне қарағанда, студенттердің шамамен 60%-ы дәл осы IT, инженерлік және педагогикалық мамандықтарды таңдайды.
Мұнай бағасы өсті: Brent барреліне $68,8 шамасында саудалануда
Астана. 11 шілде. Интерфакс-Қазақстан – Мұнай бағасы бейсенбі күні 2%-дан астам төмендегеннен кейін, жұма таңында қайта өсе бастады.
Нарық қатысушылары геосаяси жаңалықтарға және халықаралық сауда...
Қазақстанда кәмелетке толмағандар арасындағы қылмыс саны өсті
Бас прокуратураның Құқықтық статистика және арнайы есепке алу жөніндегі комитеті 2025 жылдың қорытынды қылмыстық есебін жариялады. Мәліметтерге сүйенсек, қуанарлық жағдайлар да жоқ емес: жалпы қылмыс саны мен аса ауыр қылмыстардың деңгейі төмендеген. Алайда, осы оң динамиканың аясында балалар арасындағы қылмыс пен балаларға қарсы жасалған қылмыстардың күрт өсуі ерекше көзге түседі. Мұның себебі неде? Мәселенің мәнісін саралап көрейік.Жалпы алғанда, Қазақстанда қылмыстың ашылу деңгейі 2,4%-ға жақсарып, 53,1%-ды құрады. Бұл әлемдік деңгейдегі жаман көрсеткіш емес.
Жаһандық проблемаларға еуразиялық жауап: ЕАЭО-ның әлеуеті қандай?
Іс-шара «Глобалды Оңтүстікте энергетикалық ауысуды жеделдету: орнықты экономикалық өсім мен стратегиялық әріптестікті дамыту» тақырыбымен өтті. Өз сөзінде Арзыбек Қожошев ЕАЭО елдерінің энергетикалық әлеуетін атапөтіп, Одақ әлемдік газ қорының 20%, көмірдің 20%, мұнайдың 7%-на, сондай-ақ электр энергиясын өндірудің 5%-ына ие екенін жеткізді.
Он күн бойы оқырман назарында
Қазақ қоғамында ажырасу неге көбейді?
«Үйлену оңай, үй болу қиын» деген сөздің мәні бүгін бұрынғыдан да терең сезіледі. Соңғы жылдары Қазақстанда ажырасу қоғамдық мәселе ретінде жиі айтылып жүр. Бұл тек екі адамның жеке таңдауы емес, баланың тағдырына, демографияға, әлеуметтік тұрақтылыққа әсер ететін мәселе.Ұлттық статистика бюросының дерегінше, 2025 жылы Қазақстанда 115,9 мың неке тіркеліп, 45,7 мың ажырасу рәсімделген. 2024 жылы 123,6 мың неке және 40,5 мың ажырасу болған. Бір жылда тіркелген ажырасулар саны шамамен 5,2 мыңға өскен. Ең назар аударарлығы – ажырасулардың 35 пайызы некенің алғашқы 1-4 жылында болған. Тағы 24 пайызы 5-9 жыл бірге тұрған отбасыларға тиесілі. Бұл «неге жас отбасылардың шаңырағы шайқалады?» деген сұрақты алға шығарады.
2026–2027 жылдары сұранысқа ие мамандықтар белгілі болды
2026-2027 оқу жылында барлық мемлекеттік гранттардың 21%-ы мұғалімдерді даярлауға бағытталып отыр. Ведомство басшысының сөзіне қарағанда, студенттердің шамамен 60%-ы дәл осы IT, инженерлік және педагогикалық мамандықтарды таңдайды.
«Жеңіс баласы»: соғыс, махаббат және өшпес тарих
3-қыркүйек күні кинотеатрларда Қазақстан, Ресей және Беларусь кинематографистері бірлесіп түсірген «Почтальон победы», ал Қазақстандық прокатта «Жеңіс баласы» атауымен ұсынылатын тарихи фильм шығады. Фильм көрерменді Екінші дүниежүзілік соғыстың атмосферасына апарады. Бұл шығарылымда Азамат Доспанов есімді хатшы жігіттің басты рөлін сомдаған, жастар арасында кеңінен танымал актермен фильм түсірілімі барысында болған қызықты әрі қиын сәттері, түйер ойлары туралы сөз қозғадық.
Таң атқанда олар оянды…
Сонымен, Құрылтай сайлауы аяқталды. Ендігі кезекте Үкімет жасақталып, вице-президент пен Халық Кеңесі құрылады. Осымен мемлекеттік билік жүйесін Конституцияға сәйкес қайта құру үдерісі негізінен аяқталмақ. Алда тағы бір кезектен тыс сайлау өтуі де ғажап емес. Бірақ оның болу-болмауы әлемдегі геосаяси ахуалдың қалай өрбитініне және жаңа Үкіметтің жұмысы қаншалықты нәтижелі болатынына байланысты. Сондықтан енді сыртқы факторларды емес, Қазақстан экономикасының өз ішінде қордаланған мәселелерге назар аударайық.Әңгімені сайлауда дауыс берген азаматтардың тұрмысынан бастайық. Бірінші тоқсандағы дерек бойынша, Қазақстандағы отбасы бюджетінің орташа есеппен 48,6%-ы азық-түлікке жұмсалған . Бұл көрсеткіште аз да болса оң өзгеріс бар – азық-түлік шығыны жалпы бюджеттің жартысынан төмендеген. Ақылы қызметтердің үлесі 21,7%-ға жетіп, айтарлықтай өскен. Оның едәуір бөлігі тұрғын үй-коммуналдық қызметтерге тиесілі. Несие төлемдеріне отбасылық табыстың 7,6%-ы жұмсалады, бұл көрсеткіш те артқан. Нәтижесінде киім-кешек пен аяқкиімге, дәрі-дәрмекке, білім алуға, жол жүруге және өзге де қажеттіліктерге бюджеттің небәрі 19,9%-ы қалады. Демек, өзге қажеттіліктерге отбасы бюджеті жетпейді.
Еуразия24 – геосаяси, экономикалық, тарихи, қоғамдық және мәдени процестерді қамтитын Еуразия аймағындағы маңызды оқиғаларды көрсететін сенімді ақпараттық-талдамалық сайт-агрегаторы. Біз оқырмандарға ең өзекті, шынайы әрі жедел ақпарат ұсынамыз. еуразия24, Еуразия 24, евразия 24 немесе Eurasia 24 атауларымен танымал болған біз – Еуразия жаңалықтарын қадағалап, бүгінгі үдерістердің логикасын түсінгісі келетіндер үшін бағыт-бағдармыз.