Жаһандық гибридтік соғыс жағдайындағы Қазақстанның орны
Украинадағы соғыс операциясы бесінші жылға созылып барады. Бұл — тіпті Екінші дүниежүзілік соғысқа қарағанда ұзақ мерзім. Мұндай жағдай болып жатқан оқиғаның мәнін және оның қандай салдары болуы мүмкін екенін, соның ішінде Қазақстанға ықпалын талқылауға негіз береді. Қазақстанның бұл тақырыпқа қандай қатысы бар екенін төменде түсіндіреміз.
2023 жылдың күзімен аяқталған қарсы шабуылдың сәтсіздігінен соң арнайы әскери операцияның тоздыру сипатындағы соғысқа айналғаны бәрімізге мәлім.
Соғыс мұндай сипат алғанда басты мәселе – фронтта қысым жасап отырған Ресей қанша аумақты басып алады немесе баяу шегініп жатқан Украина қанша жерді ұстап қала алатынында емес. Әскери қимылдар – маңызды фактор, бірақ гибридтік текетіресте шешуші рөл атқармайды. Негізгі мақсат – қарсыласу мүмкіндігін тұтастай әлсіретуге бағытталған: мобилизациялық адам ресурсын, экономикалық, қаржылық және технологиялық әлеуетті сарқуға тырысу. Және ең бастысы қарсылықты жалғастыруға деген ерікті жою.
Иран, америкалық мұнай және Қазақстан
АҚШ пен Израильдің шабуылына жауап ретінде Иран өңірдегі АҚШ пен оның одақтастарына тиесілі әскери базаларға, деректер орталықтарына, ЦРУ штаб-пәтерлеріне, порттарға және АҚШ елшіліктеріне соққы беріп жатыр. Дегенмен ең маңызды жауап ретінде Иран мұнай саласына қарсы соққылар жасады. Бұл қадам қазірдің өзінде халықаралық деңгейде үлкен резонанс тудырып отыр. Мұндай жағдайда Астана Тегеранның дрондары мен зымырандары Қазақстан аумағындағы америкалық мұнай активтеріне соққы жасамайды деп үміттенуде, өйткені олар қазірдің өзінде ықтимал әскери нысан ретінде аталып отыр.
130 млрд долларлық баж: сот Трамп әкімшілігіне қаражатты қайтаруды жүктеді
АҚШ-тың Халықаралық сауда мәселелері жөніндегі федералдық сотының судьясы Ричард Итон ел президенті Дональд Трамптың әкімшілігіне өткен жылы енгізілген жаһандық импорттық баждар есебінен жиналған 130 млрд доллардан астам қаржыны импорттаушыларға қайтару рәсімін бастауды міндеттеді.
БАӘ әскери күштері алты баллистикалық зымыран мен 120-дан астам дронды атып түсірді
Біріккен Араб Әмірліктерінің әуе қорғанысы жүйелері бейсенбі күні алты баллистикалық зымыран мен 125 ұшқышсыз ұшу аппаратын атып түсірді. Бұл туралы The National басылымы хабарлады.
Франция БАӘ-ге қосымша алты Rafale жойғыш ұшағын жіберді
Францияның Қарулы күштер министрі Катрин Вотрен Париж Біріккен Араб Әмірліктеріне қосымша алты Rafale жойғыш ұшағын жібергенін мәлімдеді.
ИРСК Израильдегі Бен-Гурион әуежайына ауыр зымырандармен соққы жасалғанын мәлімдеді
Иранның Ислам революциясы сақшылары корпусы (ИРСК) бейсенбі күні таңертең Тель-Авив маңындағы Бен-Гурион атындағы әуежайға зымырандар атылғанын хабарлады.
Қазақстан парламенті Австриямен реадмиссия туралы келісімді ратификациялады
Қазақстан Парламенті Сенаты бейсенбі күні өткен пленарлық отырыста «Қазақстан Республикасының Үкіметі мен Австрия Республикасының Федералдық Үкіметі арасындағы заңсыз жүрген адамдарды реадмиссиялау және транзиттеу туралы келісімді ратификациялау туралы» заңды мақұлдады.
Қазақстан парламенті ЕАЭО техникалық регламенттері бойынша мемлекеттік бақылауға қатысты келісімге енгізілген түзетулерді ратификациялады
Қазақстан Парламенті Сенаты бейсенбі күні өткен пленарлық отырыста «2021 жылғы 16 ақпанда қабылданған Еуразиялық экономикалық одаққа мүше мемлекеттердің заңнамасын осы салада үйлестіру мақсатында Еуразиялық экономикалық одақтың техникалық регламенттері талаптарының сақталуына мемлекеттік бақылауды (қадағалауды) жүзеге асыру қағидаттары мен тәсілдері туралы келісімге өзгерістер енгізу жөніндегі хаттаманы ратификациялау туралы» заңды мақұлдады.
Қазақстан парламенті ЕАЭО аумағынан экспортталатын тауарлардың шығу тегін айқындау туралы келісімді ратификациялады
Қазақстан Парламенті Сенаты бейсенбі күні өткен пленарлық отырыста «Еуразиялық экономикалық одақтың кедендік аумағынан әкетілетін тауарлардың шығу тегін айқындаудың үйлестірілген жүйесі туралы келісімді ратификациялау туралы» заңды мақұлдады
Тоқаев Сауд Арабиясының тақ мұрагеріне қазақстандықтарды эвакуациялауға көрсеткен көмегі үшін алғыс айтты
Қазақстан Президенті Қасым-Жомарт Тоқаев Сауд Арабиясы Корольдігінің тақ мұрагері Мухаммед бен Салман Әл Сауд Қазақстан азаматтарын елге эвакуациялауға көрсеткен қолдауы үшін алғыс білдірді.
Бізге әдемі өмір сүрудің сырын ашыңыз
Өзбекстандық кәсіпкер Сардор Мухамедалиев құрған жоғары мотивациялы, таңғы 5-те ояну мәдениетін насихаттайтын халықаралық sms5amclub қауымдастығы ұсынады:
25 ақпанда сериялық кәсіпкер, инвестор, Forbes Kazakhstan журналының
Терминологиялық өзгеріс пе, мазмұндық түзету ме?
«Аманат» партиясының депутаты Сергей Пономарев бұрын-соңды болмаған мәлімдеме жасады: ол «тең» конституциялық анықтамасының «қатар» сөзімен...
Иран, америкалық мұнай және Қазақстан
АҚШ пен Израильдің шабуылына жауап ретінде Иран өңірдегі АҚШ пен оның одақтастарына тиесілі әскери базаларға, деректер орталықтарына, ЦРУ штаб-пәтерлеріне, порттарға және АҚШ елшіліктеріне соққы беріп жатыр. Дегенмен ең маңызды жауап ретінде Иран мұнай саласына қарсы соққылар жасады. Бұл қадам қазірдің өзінде халықаралық деңгейде үлкен резонанс тудырып отыр. Мұндай жағдайда Астана Тегеранның дрондары мен зымырандары Қазақстан аумағындағы америкалық мұнай активтеріне соққы жасамайды деп үміттенуде, өйткені олар қазірдің өзінде ықтимал әскери нысан ретінде аталып отыр.
Қазақстандағы бала құқығы: Жаңа Тұжырымдаманың балалар өміріне әсері қандай?
29 қаңтарда Үкімет қаулысымен балалардың құқықтарын қорғау және олардың әл-ауқатын арттыруға бағытталған жаңа стратегиялық құжат бекітілді. Құжатта балалардың жағдайына қатысты ауқымды статистикалық деректер беріліп, жылдарға бөлінген 9 нысаналы индикатор, 158 нақты іс-шара, сондай-ақ қауіпсіздік, білім беру және денсаулық сақтау салаларындағы мәселелердің сипаттамасы қамтылған. Сонымен қатар әкімшілік және цифрлық бақылау тетіктерін күшейту көзделген. Шыны керек, 2026–2030 жылдарға арналған «Қазақстан балалары» тұжырымдамасы елдегі балаларды қорғауға қатысты барлық қолданыстағы шараларды бір құжатқа топтастырған алғашқы кешенді құжат болды.
Баға тұрақсыздығы және қоғамдық сенім
Ұлттық банк халықтың инфляциялық күтулеріне қатысты ақпан айының соңындағы сауалнама нәтижелерінде қазақстандықтардың санасында бағаның «күрт өсуіне» байланысты алаңдатарлық үрдісті тіркеді. Ресми есептер мен бағаның өсуін бақылауда ұстау жөніндегі мәлімдемелер инфляцияның төмендеу шегін анықтауға тырысқанымен, 2026 жылғы қаңтарда қарапайым тұтынушының экономикалық ахуалды қабылдауы едәуір нашарлаған. Бағаның өсуін «өте жоғары» деп бағалайтындардың үлесі қайтадан арта бастаған, ал коммуналдық тарифтердің кезең-кезеңімен қайта қаралуы және жаңа қосылған құн салығының енгізілуі тұрғын үй-коммуналдық қызметтерді соңғы бір айда ең қатты қымбаттаған қызметтер қатарына шығарды.
Қазақстан, уран, Үндістан және ядролық жарыс
«Қазатомөнеркәсіп» пен Үндістан арасындағы уран жөніндегі келісім Астананың энергетика және ядролық саясаттағы ұстанымының жаңа кезеңге өткенін аңғартады. Қазақстан табиғи уран өндіру көлемі бойынша әлемдегі жетекші ел саналады. Делимен жасалған келісімнен кейін еліміз Үндістанның атом энергетикасы мен қорғаныс-өнеркәсіп кешенін стратегиялық шикізатпен қамтамасыз етпек. Айта кетерлігі, бұл ауқымды келісім Қасым-Жомарт Тоқаев Дональд Трамптың Бейбітшілік кеңесі аясында белсенді дипломатиялық ұстаным танытқаннан кейін, ал Үндістан премьер-министрі Нарендра Моди АҚШ-тың 47-президентімен қарым-қатынасын реттеген кезеңнен соң жасалды.
Алтынды бұғаттау мүмкін емес
Сарапшылар алтын (және күміс) бағасының өсуіне түрткі болатын факторларды тізбектегенде, Ресей активтерінің бұғатталуына үстірт қана тоқталып, оған баса назар аудармайды. Дегенмен, бұл — өте маңызды сәт. Өйткені доллар мен еуро тек фиаттық (ешқандай активпен қамтамасыз етілмеген) валюталар ғана емес, сонымен қатар олар бойынша дефолт орын алды, яғни міндеттемелерден бас тарту фактісі тіркелді.
Дубайдағы мүлік дауы: депутат Бас прокуратураға жүгінбек
Қазіргі қоғамдық пікірдің назарында бюджет тапшылығы мен әлеуметтік мәселелер тұр. Сондықтан Дубайдағы элиталық жылжымайтын мүлік қоғамда белгілі бір қайшылық тудырып, әлеуметтік теңсіздіктің белгісі ретінде қабылдануы мүмкін.
Милитаризация емес, прагматизм: Қазақстанның әскери шығындары неге өсті?
Қазақстанның әскери ойлауын нысаналы түрде өзгертіп жатқанын және 2022 жылғы оқиғалардан кейін, сондай-ақ созылмалы тұрақсыздық аймағы — Ауғанстанмен көршілес болуына байланысты тәуекелдерді сақтандыруға көшкені анық байқалады.
Салық түсімдеріндегі ауытқу
Сонымен қатар қаңтар айының есебі жарияланған кезде маусымдық және төлем мерзімдеріне байланысты факторларға жеткілікті түсіндірме берілмегені назар аудартады. Алдымен алаңдататын көрсеткіштің жарияланып, кейіннен оның қосымша түсіндірмемен нақтылануы ақпараттық коммуникациядағы жүйелілік мәселесін көрсететіндей әсер қалдырады.
Скрининг дауы: статистикалық ауытқу ма, әлде жалған есеп пе?
Қаржы министрі Мади Такиев 2026 жылдың қаңтарында ер адамдарға «әйелдерге арналған тексерулер жүргізілгені» туралы нақты не айтқанын еске сала кетейік:
«Пациенттің жынысына сәйкес келмейтін 1,8 млрд теңгеге бағаланған 769 446 скрининг анықталды. Оның ішінде 768 827 ер адам жатыр мойны обырын тексеруден өткен, 619 ер адамға маммография жасалған.
2026 жылғы азық-түлік инфляциясына қатысты FAO жаңа болжам жасады
Өйткені азық-түлік инфляциясы халық үшін ең сезімтал көрсеткіштердің бірі, ал қазақстандықтардың азық-түлікке жұмсайтын шығыны көп жылдан бері табысының жартысынан асып келеді. Бұл көрсеткіш дамыған елдермен салыстырғанда айтарлықтай жоғары.
Референдумнан геосаясатқа дейін: Қажыгелдин BILD-та не айтты?
Өте қызық сұхбат, сондықтан оқырмандарға барынша мұқият тыңдауды ұсынамыз: бұл — Ресейшіл де емес, Тоқаевшыл да емес аналитика. Бұл — бүгінгі геосаяси ахуалды, Қазақстан мен Ресейдегі жағдайды байсалды әрі шынайы бағалауға арналған талдау. Шынымен ерекше уақытта өмір сүріп жатырмыз!
Жер мен жер қойнауы халыққа тиесілі, ал көмір ше?
БАҚ-та тараған үкіметтің екінші атом электр станциясын салу орны бойынша шешім қабылдағаны жөніндегі ақпаратта атом энергетикасына тікелей қатысы жоқ, бірақ назар аударуға тұрарлық тағы бір дерек келтірілед
Конституцияны жаңарту: демократиялық реформа ма, әлде билікті нығайту тетігі ме?
«Просто журналистика» YouTube-арнасында жүргізуші Лұқпан Ахмедьяров «Тоқаев Конституцияны не үшін өзгертпек?» деген сауалды күн тәртібіне шығарды. Автор бұл мәселені кеңірек қоя отырып, Президент Қасым-Жомарт Тоқаевтың билікке келгеннен бері үшінші рет референдум бастамасын көтеруінің себептерін талдайды.
Орта державалардың оянуы
«Үлкен державалардың өзара түбегейлі араздасып алғаны соншалық, соның нәтижесінде Орталық Азия елдерін бір-біріне жақындасуға өздері итермелеп отырғандай әсер қалдырады. Бұл тек бізге ғана қатысты емес. Давостағы сөзінде Канада премьер-министрі де осыған ұқсас ой айтты: ол орта деңгейдегі мемлекеттерді “үлкендердің” соққысын үнсіз көтере бермей, бірігіп, өз ұстанымын қорғауға шақырды.
Пафосқа толы көшбасшылық
Егер Энергетика министрлігінің қазіргі уақытта (және ЖЭК енгізілген барлық жылдар бойы) түсініксіз себептермен танытылмай отырған ерік-жігері болса және «баламалы» генерация диспетчерлік кестедегі басқа қатысушылармен тең жағдайға қойылса, онда оны насихаттаушылардың пафосы айтарлықтай бәсеңдер еді. Сонымен бірге тарифтердің өсуі де тоқтар еді.
Ұлттық қорды басқарудағы жаңа үрдіс
Жағымды жаңалықтардың да болғаны маңызды. Әсіресе Ұлттық қордың көлемі 2029 жылға қарай 100 млрд долларға жетуі тиіс екені айтылғанда, бюджет тәртібінің қалыптасуы туралы сөз қозғауға негіз бар.
Ғылыми бәсеке: Қазақстан жаһандық көштен неге қалып қойды?
Экономиканың даму деңгейі мен ғылымға салынған инвестиция арасында тікелей байланыс бар екені сөзсіз. Бұл тізімнің басында дәл осы дамыған елдер тұр. Алайда, зерттеулерге және оларды іс жүзінде енгізуге бөлінетін қаржының объективті түрде жетіспеушілігіне қарамастан, ЖІӨ-нің 0,16 пайызын да дау-дамайсыз игере алмай отырған қазақстандық ғылымды бұл қатарға қосу тым батыл қадам емес пе?
ОПЕК+ аясындағы квота және мұнай өндіру міндеттемелері
Алдағы кезеңде ОПЕК+ алдындағы міндеттемелер мен батыстық инвесторлардың келісімшарттық мүдделері арасындағы тепе-теңдікті сақтай білу негізгі міндеттердің біріне айналмақ. Әйтпесе үкімет «өндіру көлемін арттыру – түсіндіру – кейін өтеу» сияқты қайталанатын ахуалға тұрақты түрде тап болу қаупімен бетпе-бет келеді.
Бизнес құлдырауда
Нәтижесінде экономикада қауіпті тұйық үдеріс қалыптасып отыр: жұмыс орындарын ашу үшін бизнес табыс табуы тиіс; табыс табу үшін өнімін өткізуі керек; ал өткізу деңгейі халықтың төлем қабілетіне тікелей тәуелді.
Курьерлердің жұмысы бақылауға алынды
Осы оқиғадан кейін құқық қорғау органдары жеткізу саласындағы қауіпсіздік мәселесіне ден қойып, бизнес субъектілерінен өз курьерлеріне қатысты бақылауды күшейтуді талап еткені орынды әрі уақытылы шешім болып отыр.
Көлік саласындағы интеграция және цифрлық үйлестіру
Ресми хабарламада бұл жаңалық нақты деректерсіз берілгендіктен, белгілі бір сұрақтар туындауы заңды. Алайда олардың жауабы шын мәнінде бұрыннан белгілі. Негізінде, ЕЭК пен ТМД-ның Көлік үйлестіру кеңесі өкілдерінің кездесуі – ішінара бір-бірімен тоғысатын екі интеграциялық құрылымның жұмысын үйлестіруге бағытталған қадам.
Транзиттік хаб: Қазақстанды әлеммен байланыстыратын 7 негізгі автодәліз
Іс жүзінде Қазақстан Қытай мен Ресей арасындағы, сондай-ақ Каспий мен Сібір арасындағы құрлықтық көпір рөлін атқарып отыр. Дегенмен, тек асфальт-бетонға инвестиция салу жеткіліксіз, бұл — тек физикалық негіз ғана. Өз кезегінде ЕАЭО-ның әрбір мемлекеті ішкі шекаралардағы рәсімдерді үйлестіру бойынша шаралар қабылдауы тиіс. Ал бұл — мүлдем бөлек әңгіме.
Азия даму банкі инвестиция көлемін екі есеге арттыруда
Алдағы үш жылға жоспарланған қосымша 5,5 млрд АҚШ доллары көлеміндегі қаржыландыруды елеулі инвестициялық пакет ретінде бағалауға болады. Бұл Қазақстанның макроэкономикалық саясаты басқарылатын, мемлекеттік борышы қалыпты деңгейде, дефолттық тәжірибесі жоқ және төлем тәртібі жоғары сенімді қарыз алушы ретіндегі беделін тағы да растайды.
Инвесторлар Қазақстанды таңдауда
Біз баяндаманың толық мәтінімен танысып, онда БҰҰ-ның Сауда және даму жөніндегі бөлімшесінің Орталық Азия өңіріндегі инвестициялар туралы бірқатар маңызды тұжырымдарын анықтадық.
ЕАЭО экономикасы қанат жая түспек
Бұл жаңалықтың егжей-тегжейіне үңілмесек те, оның мазмұнынан көптеген маңызды жайттарды байқауға болады. Дегенмен, ЕАЭО экономикасының несиелеу есебінен ынталандырылған ішкі сұраныс арқылы өсуі — іс жүзінде «стероидты өсім» немесе ерте ме, кеш пе төлем қабілеттілігінің шегіне тірелетін қарыз есебінен даму болып табылады.
Газадан «Бейбітшілік кеңесіне» дейін: жаһандық басқару қағидалары қалай қайта қалыптастырылуда
Дональд Трамптың 2025 жылғы қазанда ұсынған Газа секторындағы оқ атуды тоқтату жоспары дипломатиялық серпіліс және аймақтағы қирауды тоқтатудың соңғы мүмкіндігі ретінде таныстырылды. Бұл жоспар қақтығысушы тараптардың қолдауына ие болып, БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесі тарапынан мақұлданды. 2025 жылғы 17 қарашада он үш мемлекет Газа секторында Халықаралық тұрақтандыру күштерін (ХТК) құру туралы американдық резолюцияны жақтап дауыс берді. Ресми түрде бұл бастама бейбіт тұрғындарды қорғауды, гуманитарлық көмек жеткізуді және палестиналық қауіпсіздік күштерін даярлауды көздеді. ХТК бақылау орнатқаннан кейін Израиль әскерін шығаруы тиіс болатын, ал гуманитарлық қалпына келтіру жұмыстарын басқару жаңа өтпелі орган — Бейбітшілік кеңесіне беріледі деп жоспарланды.
«Алдағы 100 жыл» — Фридман болжамы
XXI ғасырдың ортасы мен екінші жартысына қатысты жасалған біздің болжамдарымыз екі негізгі факторды — Тарихтың құрылымдық жүйесі мен Халықтың этногенетикалық ахуалын өзара үйлестіре пайдалану тұжырымдамасына негізделген. Осы факторлардың әрқайсысы тарихи деректердің ауқымды көлемінде жеке-жеке тексеруден өтті. Сонымен қатар, нақтыланған кейбір қарапайым жағдайларда бұл факторларды бірлесе қолданудың оң нәтиже берген мысалдары бар. Дегенмен, мұның бәрі жаңа әдіснаманы пысықтау жолындағы алғашқы сынақ қадамдары ғана.
«Тарих флейтасы» және өркениеттер
Ресейдің жеке дара өркениет екені бүгінде жалпыға ортақ мойындалған факт. Бұл орайда әңгіме ежелгі Орыс жазығындағы Русь емес, Алтын Ордаға тәуелді болған Мәскеу княздігінен бастау алатын қазіргі Ресей мемлекеті жайында болып отыр. Өркениет ретінде Ресей Еуропа, АҚШ, Қытай, Үндістан және ислам әлемімен терезесі тең ықпалға ие. Ол батыс елдерімен бірге «Жаһандық Солтүстікті», ал шығыс пен оңтүстік алпауыттарымен «Жаһандық Оңтүстік» жүйесін құрайды. Ресей өркениетінің әмбебап сипаты оның Еуразия құрлығындағы стратегиялық орнына байланысты. «Хартлендте» (дүниенің кіндігінде) орналасуы оны әлемдік геосаясаттың бел ортасына шығарды.
Ресей империя ма?
Жоғарыда жалпы сипатта қарастырылған Қытай, Үндістан, АҚШ және Еуропа — әкімшілік, шаруашылық-экономикалық, әлеуметтік-мәдени (және өзге де) дербестік деңгейі жоғары ірі автономды құрылымдардан тұратын, айқын империялық сипаттағы бірлестіктер болып табылады. Олар бюрократиялық қолданыста қалай аталса да — штаттар, провинциялар, республикалар және т.б. — мәні жағынан Еуропадағы ұлттық мемлекеттерге ұқсас, әртүрлі ерекшеліктері бар, ресми империялық құрылымдардың құрамына кіретін ішкі мемлекеттік бірліктер болып саналады.
Болашаққа бағдар. II бөлім
Тарихи және этногенетикалық үдерістерді бір арнада қарастыру өткен мен бүгінді тереңірек түсінуге ғана емес, болашаққа да белгілі бір мағынада «артқа қарап» өмір сүруге мүмкіндік береді. Өйткені болашақтың нобайы өткеннен бастау алады: бейтаныс жолмен келе жатып, тұман арасынан кенеттен алыстағы қаланың сұлбасы көрінгендей әсер қалдырады.
Мұндай «сфералық көзқарас» нақты бір нүктеге шоғырланбағандықтан, ұсақ-түйек детальдарды айқындап бере қоймас.
Баспасөз еркіндігі мен ұлттық қауіпсіздік: Ақмарал Баталованың Дэвид Томасқа берген сұхбаты
Журналистер, сарапшылар мен авторлар өз мәтіндерін блог немесе жаңалықтар бюллетені түрінде жариялайтын Substack платформасында Дэвид Томастың (David Thomas) қызықты мәтіні жарық көрді. Ол қазақстандық журналист, Таяу Шығыс бойынша сарапшы Ақмарал Баталовадан сұхбат алған.
Бешпармақ. Инженер толғанысы.БАТЫС ЖОРЫҒЫ
1235-жылы Оқытай Ханның басшылығымен Құрылтай өтіп, онда Мәңгі Елдің Орыс Мәселесі бойынша іс-қимыл жоспары мен екі стратегиялық әскери операциядан тұратын Батыс Жорығы туралы тарихи шешім қабылданды. Батыс Жорығының бірінші бөлігі «Русьті құтқару операциясы» деп аталды. Қасиетті Рим империясының Русьті басып алуына жол бермес үшін, оның алдын орап, Русьтің барлық қала-мемлекеттерін аралап, жағдайды ұғындырып, дипломатиялық үгіт жүргізіп, Мәңгі Ел Федерациясының құрамына кіргізіп, келісімдерге қол қойдырып алу керек.
Бешпармақ. Инженер толғанысы. ЕУРОПА ОДАҒЫНЫҢ РУСЬТІ КҮЙРЕТУІ
Қазақтардың Жаппай Қоныс аударуы қызған шақта, яки, 1235-жылы өткен Мәңгі Ел Құрылтайында Еуропаны бағындыру мақсатындағы әйгілі Батыс Жорығы туралы шешім қабылданды. Көркем әдебиетте бұл туралы: Жеңіс Хан көзі тірісінде «соңғы теңізге жорыққа шығуды» армандаған, қайтыс болған соң, ұрпақтары оның сол арманын орындағысы келіп, әлгі жорыққа аттанған... дегендей мәнде жазылады, сол орайда небір романтикалық ертегілер де шығарылады.
Бешпармақ. Инженер толғанысы.ТАРТАРИЯ, ТАТАРЛАР ЖӘНЕ ГАМБУРГЕР
«Татар-моңғол езгісі» терминіндегі «моңғол» ұғымының анығына жеткендіктен, бірден «татарлар» ұғымын да қарастыруымыз қажет. Бұнда да небір қызықтарды ұшыратамыз.баршамызға белгілі, 5-ші ғасырда құл иеленуші Рим Империясы Еділ патша (Аттила) бастаған ғұндардың сұрапыл шапқыншылығынан күйреді. Сөйтіп, Еуропада анағұрлым озық феодалдық құрылысқа негізделген, кейін заманауи еуропалық елдерге үлгі болған көптеген қоғамдар пайда болды.
Бешпармақ. Инженер толғанысы. ҚАЗІРГІ МОҢҒОЛДАР. АРИФМЕТИКАЛЫҚ АҚИҚАТ
Бразил-ия немесе Итал-ия деген сияқты, орыстар бұрмалап, «Монғол-ия» деп атап кеткен Мәңгі Елдегі қазақ руларының ескі жұртына (яғни, босап қаған жерлерге) біртіндеп тегі мен тілдік тобы жағынан тұңғыстар мен буряттарға жақын оңтүстік Сібірдің шағын халха, чахар және ойрат тайпалары қоныстанды. Әлемнің әр түкпірінен ұлан-ғайыр Солтүстік және Оңтүстік Америка құрлықтарына көшіп барған жүздеген ұлт өкілдерін «америкалықтар» деп атайтынымыз сияқты, олар да тұрғылықты жер атауы бойынша «моңғолдар» деген жаңа есімді еншіледі.
Көп оқылғандар
Қытай 2024 жылы экспорттаған таза энергия технологиялары жаһандық СО₂ шығарындыларын 1%-ға қысқартуға мүмкіндік береді
МӘСКЕУ. 25 шілде. ИНТЕРФАКС – 2024 жылы Қытай Халық Республикасы экспорттаған күн панельдері, электр көліктері және жел турбиналары сынды таза энергия көздеріне арналған технологиялар...
Шыдамның да шегі бар
АҚШ Мемлекеттік хатшысы Марко Рубионың мәлімдеуінше, 2025 жылғы 1 шілдеден бастап USAID — АҚШ-тың Халықаралық даму агенттігі — шетелдік көмек бағдарламаларын ресми түрде тоқтатады. Бұл туралы RBC.ru басылымы хабарлады.
«Аумақтық қорғаныс туралы» заң – Қазақстанның әскери құрылымындағы жаңа кезең
Қазақстан Республикасының мемлекеттік жүйесі үшін үлкен сын-тегеурін. Себебі бұл мәселеде кеңестік кезеңдегі тәжірибеге сүйену мүмкін емес. Кеңес Одағында аумақтық қорғаныс жүйесі мүлде болмаған.
Тәуелсіз шешім қабылдау — әр мемлекеттің құқығы
«Кейбір отандастарымыз үшін Ресейге кірудің жаңа рәсімдері күтпеген жаңалық болды. Қазақстан азаматтары Ресейге түрлі мақсатпен жиі қатынайды — бизнес, туризм, емделу. Әсіресе шекара маңындағы өңірлер арасындағы байланыс қарқынды. Дегенмен, шетел азаматтарының елге кіруі, ел аумағында болу тәртібі және жалпы көші-қон саясаты — әр мемлекеттің толыққанды егемендік құқығы.
Кері байланыс
Бүгінгі назарда
Бельгия, Люксембург, Монако және Мальта Палестина мемлекетін ресми түрде таныды
БҰҰ (Нью-Йорк), 23 қыркүйек. CNN мәліметінше, Франциядан кейін бірқатар еуропалық мемлекеттер – Бельгия, Люксембург, Монако және Мальта – Палестина мемлекетін танитынын жариялады. Бұл шешім...
2026 жылғы инфляция: ресми болжамдар
Халықаралық валюта қоры (ХВҚ) 2026 жылы Қазақстандағы инфляция деңгейі 11% болады деп болжап отыр. Бұл туралы Қазақстан бойынша ХВҚ миссиясының жетекшісі Әли әл-Эйд Астанада өткен баспасөз мәслихатында мәлімдеді.
Қазақстан Эстонияның теңіз порттарына қол жеткізуге мүдделі
Қазақстан Эстониямен сауда қатынасын дамытуға және оның теңіз порттарын пайдалану мүмкіндігіне мүдделі.
Үкімет алдағы үш жылда өңірлерді дамытуға 9 трлн теңгеден астам қаражат бөлмек
Вице-премьер – ұлттық экономика министрі Серік Жұманғариннің пікірінше, 2026–2028 жылдары бөлінетін қаражат ауыл тұрғындарының өз ауылынан көшпей-ақ тұрмыс сапасын жақсартуға жеткілікті болуы керек. Үкімет те 2030 жылға дейінгі Өңірлік даму тұжырымдамасына үлкен үміт артып отыр. Алайда елордадағы шешім қабылдайтын орталарда құлдырап бара жатқан ауылдардың негізгі мәселесі тек қаржы жетіспеушілігімен шектеледі деген көзқарас басым. Бұл ретте өткен тәжірибе толық ескерілмей келеді: қомақты қаржы қарастырылған ауылды дамытуға арналған бірнеше мемлекеттік бағдарламаның айтарлықтай нәтижесі болмады.
Он күн бойы оқырман назарында
Ақырзаман болмайды
Бұқаралық ақпарат құралдарында АҚШ пен Иран арасындағы алдағы уақытта соғыстың “сөзсіз” болатыны туралы ақпараттық шудың күшеюі аясында жағдайға байыппен қарап, оны салқынқандылықпен бағалап көрейік.
Жақында жасалған әскери келісім аясында Ресей Иранға қару-жарақ жеткізіп отыр. Ал Қытай Иранға АҚШ күштерінің қозғалысы туралы жедел ақпарат беруге көмектесіп, өз спутниктік желісіне қолжетімділік ұсынып, басқару және үйлестіру жүйелерінің жұмысын сақтауға жәрдемдесуде. Осы жағдайды ескерсек, Вашингтонның Иранның әскери басшылығы мен басқару орталықтарын жоюға бағытталған әрекеттері күткендей нәтиже бермеуі мүмкін.
2026 жылғы азық-түлік инфляциясына қатысты FAO жаңа болжам жасады
Өйткені азық-түлік инфляциясы халық үшін ең сезімтал көрсеткіштердің бірі, ал қазақстандықтардың азық-түлікке жұмсайтын шығыны көп жылдан бері табысының жартысынан асып келеді. Бұл көрсеткіш дамыған елдермен салыстырғанда айтарлықтай жоғары.
ЕАЭО экономикасы қанат жая түспек
Бұл жаңалықтың егжей-тегжейіне үңілмесек те, оның мазмұнынан көптеген маңызды жайттарды байқауға болады. Дегенмен, ЕАЭО экономикасының несиелеу есебінен ынталандырылған ішкі сұраныс арқылы өсуі — іс жүзінде «стероидты өсім» немесе ерте ме, кеш пе төлем қабілеттілігінің шегіне тірелетін қарыз есебінен даму болып табылады.
Алтынды бұғаттау мүмкін емес
Сарапшылар алтын (және күміс) бағасының өсуіне түрткі болатын факторларды тізбектегенде, Ресей активтерінің бұғатталуына үстірт қана тоқталып, оған баса назар аудармайды. Дегенмен, бұл — өте маңызды сәт. Өйткені доллар мен еуро тек фиаттық (ешқандай активпен қамтамасыз етілмеген) валюталар ғана емес, сонымен қатар олар бойынша дефолт орын алды, яғни міндеттемелерден бас тарту фактісі тіркелді.
Еуразия24 – геосаяси, экономикалық, тарихи, қоғамдық және мәдени процестерді қамтитын Еуразия аймағындағы маңызды оқиғаларды көрсететін сенімді ақпараттық-талдамалық сайт-агрегаторы. Біз оқырмандарға ең өзекті, шынайы әрі жедел ақпарат ұсынамыз. еуразия24, Еуразия 24, евразия 24 немесе Eurasia 24 атауларымен танымал болған біз – Еуразия жаңалықтарын қадағалап, бүгінгі үдерістердің логикасын түсінгісі келетіндер үшін бағыт-бағдармыз.