Қазақстан халқының негізгі әлеуметтік бөлігі ерекше күй кешіп отыр. Кейде орын алып жатқан оқиғалар шектен шығып жатса да, қоғамның басым бөлігі оларды тек бақылаумен шектелуде. Ал түрлі саяси белсенді топтар өз көзқарасын ашық білдіріп, әрқилы бағыттағы реакция танытып жатқанда, қазақстандықтардың көп бөлігі бұл өзгерістерге тосын салқынқандылықпен қарайды. Мұндай ахуал бір жыл бұрын тосын құбылыс ретінде қабылданар еді. Жуырда ғана халық Қаңтар оқиғасы, «Жаңа Қазақстан» бастамасы, Ресей мен Украина арасындағы соғыс, Бишімбаев ісі, Шерзат Полаттың өлімі және АЭС бойынша өткен референдум сияқты оқиғаларға айтарлықтай белсенділікпен үн қатып келді. Алайда соңғы уақытта бұл белсенділік күрт төмендеді.

Аталған қорытындының сыпайылықпен қатар, өткір сын элементтерін де қамтығанын оның алғашқы екі сөйлемінен-ақ аңғаруға болады. Біріншісінде: «2024 жылы Қазақстанның экономикалық өсуі 4,8% деңгейінде болды» деп нақты көрсетілген. Ал келесі сөйлемде бұл көрсеткіш Үкімет болжаған мақсатты деңгейден (5,3%) және өткен жылғы өсім қарқынынан (5,1%) төмен болғаны атап өтіледі. Қорытындыда бұдан әрі келтірілген тұжырымдар сыпайы баяндалғанымен, мәні жағынан сыншыл әрі қатаң сипатқа ие: «2024 жылы Қазақстанның номиналды ішкі жалпы өнімі (ЖІӨ) 12,4%-ға артып, 134,3 трлн теңгені құрады. Алайда, нақты сатып алу қабілеті мен өндіріс көлемінің өсукөрсеткіштері, яғни ЖІӨ-нің нақты өсімі (4,8%) инфляция әсерінен бейтараптандырылды», – делінген Жоғары аудиторлық палата қорытындысында. Бұл тұжырымды бірнеше қырынан бағалауға болады. Бір жағынан, инфляция жалпы өсімді толықтай жоймағанын, ЖІӨ-де нақты өсім сақталғанын білдіруі мүмкін. Екінші жағынан, осы 4,8% көрсеткіштің өзі де нақты емес, түзетілген немесе асыра бағаланған болуы ықтимал деген күмән тудырады.

Мұнымен мақтану керек пе, жоқ па — белгісіз, алайда Эпштейнге қатысты материалдарда Қазақстан посткеңестік кеңістіктегі көршілерінің бәрінен алға шыққаны байқалады. Тіпті Ресейден де жоғары тұр: ол елден аталған құжаттарда тек «Наши» қозғалысына қатысқан Мария Дрокова есімі ғана кездеседі. Ал Қазақстан тарапынан сол кезеңде премьер-министр қызметін атқарған Карим Масимов және экономикалық даму министрі болған, «Самұрық-Қазына» қоры мен Президент Әкімшілігін басқарған, Ұлттық банк төрағасы, «Астана» халықаралық қаржы орталығының басқарушысы қызметтерін атқарған Кайрат Келімбетов көрсетілген. Бұл — оның атқарған лауазымдарының толық тізімі емес. АҚШ Әділет министрлігі жариялаған құжаттар бүкіл әлемде үлкен таңданыс пен наразылық тудырып жатқан тұста, Қазақстанның аталған файлдарда 400-ден астам рет аталуы елдің халықаралық деңгейде танылуына себеп болды. Бұл жайтқа мақтанышпен немесе өкінішпен қарауға болғанымен, ең алдымен, бұл — Қазақстан тәуелсіздіктің алғашқы күндерінен бастап мүше болуға ұмтылған «дамыған елдердің» назарына ілігуінің көрінісі.

Әрине, біз сәл әсірелеп айтып отырмыз. Дегенмен елдегі дәрілік қамтамасыз етудің қолжетімділігі мен үздіксіздігі мәселесіне арналған депутаттар мен үкімет арасындағы соңғы талқылаудан дәл осындай қорытынды туындайды. Мәселе 2025 жылдың желтоқсанында қазақстандықтардың дәріханаларда инсулиннің жоқтығына байланысты Денсаулық сақтау министрлігіне жаппай шағымдануынан басталды. Бұл – өмірлік маңызы бар дәрі-дәрмектердің қолжетімділігі бір ғана мемлекеттік органның құзыретінен шығып, ұлттық қауіпсіздік деңгейіндегі мәселеге айналатынын көрсететін мысалдардың бірі. 2025 жылы Әлеуметтік медициналық сақтандыру қорының деректеріне сәйкес, дәрі-дәрмек беруден бас тартуға қатысты 3 мыңнан астам шағым тіркелген.

АСТАНА. 22 шілде. ИНТЕРФАКС-ҚАЗАҚСТАН – Қазақстан алдағы жылдары бірқатар ірі кен орындарын іске қосу арқылы мыс кенін өндіру көлемін екі есеге – жылына 300...

Зерттеу Қазақстан армасындағы жағдайға қатысты қоғам көзқарасын анықтауға бағытталған. Сауалнамаға қатысушылар еліміздің Қарулы күштеріндегі ең өзекті мәселелерді атап өтті. Атап айтқанда, респонденттердің 37,8%-ы әскердегі әлімжеттік пен бейресми қатынастардың жоғары деңгейін басты мәселе ретінде көрсетсе, 34,9%-ы — сыбайлас жемқорлықтың кең таралуын, 30,9%-ы — материалдық-техникалық базаның ескіруін маңызды мәселе деп бағалаған. Сарапшылардың пікірінше, әлімжеттік – азаматтардың әскери борышын өтеуге ынтасы мен дайындығына тікелей әсер ететін негізгі факторлардың бірі болуы мүмкін.

Ресей мен Украина АҚШ әкімшілігінің бейбітшілік орнату бағытындағы күш-жігеріне қарамастан, әзірге келісімге келуге дайын емес. Бұл туралы АҚШ вице-президенті Джей Ди Вэнс Newsmax телеарнасына берген сұхбатында мәлімдеді.

Сыртқы нарықта Үлкен жүк көлігінсіз Үлкен сауда болуы мүмкін емес. Бүгінде әлемдік экономика жыл сайын шығаратын 20 миллиард тонна өнімді сыртқы нарыққа жеткізіп, сату үшін, Үлкен Сауда 70 мыңнан астам жүк кемелерін, 17 миллион жүк тиейтін теміржол вагондарын және 27 миллион ауыр жүкке арналған тіркемелерді тартатын жүк автомобильдерін пайдаланады. Ұзақ жолға жарамды жүк көлігі бар, ауа райы алуан түрлі аймақтар мен ойлы-қырлы жерлермен алыс-алыс жол шалуға дағдыланған халық қана өндіруші мен сатып алушының арасын жалғап, халықаралық сауданы ұйымдастыра алады.