Жаһандық гибридтік соғыс жағдайындағы Қазақстанның орны
Украинадағы соғыс операциясы бесінші жылға созылып барады. Бұл — тіпті Екінші дүниежүзілік соғысқа қарағанда ұзақ мерзім. Мұндай жағдай болып жатқан оқиғаның мәнін және оның қандай салдары болуы мүмкін екенін, соның ішінде Қазақстанға ықпалын талқылауға негіз береді. Қазақстанның бұл тақырыпқа қандай қатысы бар екенін төменде түсіндіреміз.
2023 жылдың күзімен аяқталған қарсы шабуылдың сәтсіздігінен соң арнайы әскери операцияның тоздыру сипатындағы соғысқа айналғаны бәрімізге мәлім.
Соғыс мұндай сипат алғанда басты мәселе – фронтта қысым жасап отырған Ресей қанша аумақты басып алады немесе баяу шегініп жатқан Украина қанша жерді ұстап қала алатынында емес. Әскери қимылдар – маңызды фактор, бірақ гибридтік текетіресте шешуші рөл атқармайды. Негізгі мақсат – қарсыласу мүмкіндігін тұтастай әлсіретуге бағытталған: мобилизациялық адам ресурсын, экономикалық, қаржылық және технологиялық әлеуетті сарқуға тырысу. Және ең бастысы қарсылықты жалғастыруға деген ерікті жою.
Қазақстан, уран, Үндістан және ядролық жарыс
«Қазатомөнеркәсіп» пен Үндістан арасындағы уран жөніндегі келісім Астананың энергетика және ядролық саясаттағы ұстанымының жаңа кезеңге өткенін аңғартады. Қазақстан табиғи уран өндіру көлемі бойынша әлемдегі жетекші ел саналады. Делимен жасалған келісімнен кейін еліміз Үндістанның атом энергетикасы мен қорғаныс-өнеркәсіп кешенін стратегиялық шикізатпен қамтамасыз етпек. Айта кетерлігі, бұл ауқымды келісім Қасым-Жомарт Тоқаев Дональд Трамптың Бейбітшілік кеңесі аясында белсенді дипломатиялық ұстаным танытқаннан кейін, ал Үндістан премьер-министрі Нарендра Моди АҚШ-тың 47-президентімен қарым-қатынасын реттеген кезеңнен соң жасалды.
Израиль Қорғаныс күштері «Хезболла» қозғалысының барлау штабының басшысы жойылғанын хабарлады
«Хезболла» қозғалысының барлау штабының жетекшісі Хусейн Маклед Бейрутта жойылғанын Израиль Қорғаныс күштері (ЦАХАЛ) мәлімдеді.
QatarEnergy компаниясы Ras Laffan зауытында СТГ өндірісін әскери шабуылдарға байланысты тоқтатты
Қатардың мемлекеттік QatarEnergy компаниясы әскери шабуылдар салдарынан Ras Laffan зауытында сұйытылған табиғи газ (СТГ) және оған ілеспе өнімдер өндірісін уақытша тоқтатқанын мәлімдеді.
Тоқаев Бахрейн королімен әңгімесінде Иранға қарсы соғысқа қатыспайтын елдердің азаматтық инфрақұрылымына жасалған зымырандық шабуылдарға алаңдаушылық білдірді
Қазақстан Президенті Қасым-Жомарт Тоқаев Бахрейн королі Хамад бен Иса Әл Халифамен телефон арқылы сөйлесу барысында осы күрделі кезеңде Бахрейн халқына қолдау білдіріп, ынтымақтастығын жеткізді
Тоқаев АДБ басшысымен Қазақстандағы жаңа инвестициялық жобаларды талқылады
Қазақстан Президенті Қасым-Жомарт Тоқаев Азия даму банкінің (АДБ) президенті Масато Канданы қабылдады, деп хабарлады мемлекет басшысының баспасөз қызметі.
Ирактың Эрбиль қаласы әуежайы маңында қайтадан жарылыстар естілді
Ирактың Күрдістан автономиялық өңірінің астанасы Эрбильде жарылыстардың дыбысы естіліп, қаланың әуежайына жасалған шабуылға қарсы әуе шабуылына қарсы қорғаныс күштері әрекет етіп жатыр.
ИРСК Ұлыбритания базаларынан шабуыл жасалған жағдайда жауап соққы беретінін ескертті
Ислам революциясы сақшылар корпусы (ИРСК) Парсы шығанағы өңіріндегі Ұлыбритания әскери базаларынан Иранға қарсы шабуыл жасалған жағдайда, оларға жауап соққы жасалатынын мәлімдеді
Кувейт Қорғаныс министрлігі ел аумағында бірнеше америкалық әскери ұшақтың апатқа ұшырағанын мәлімдеді
Кувейттің Қорғаныс министрлігі дүйсенбі күні ел аумағында АҚШ-тың бірнеше әскери ұшағы апатқа ұшырағанын хабарлады, деп жазады The National басылымы.
Қазақстан Президенті Парсы шығанағы елдерінің азаматтық инфрақұрылымына жасалған шабуылдарды айыптады
Қазақстан Президенті Қасым-Жомарт Тоқаев Біріккен Араб Әмірліктерінің басшысы шейх Мұхаммед бен Заид Әл Нахаянмен телефон арқылы сөйлесу барысында Парсы шығанағы елдерінің азаматтық инфрақұрылымына жасалған шабуылдарды айыптап, қажет болған жағдайда қолдан келген көмекті көрсетуге дайын екенін мәлімдеді.
Бізге әдемі өмір сүрудің сырын ашыңыз
Өзбекстандық кәсіпкер Сардор Мухамедалиев құрған жоғары мотивациялы, таңғы 5-те ояну мәдениетін насихаттайтын халықаралық sms5amclub қауымдастығы ұсынады:
25 ақпанда сериялық кәсіпкер, инвестор, Forbes Kazakhstan журналының
Терминологиялық өзгеріс пе, мазмұндық түзету ме?
«Аманат» партиясының депутаты Сергей Пономарев бұрын-соңды болмаған мәлімдеме жасады: ол «тең» конституциялық анықтамасының «қатар» сөзімен...
Қазақстан, уран, Үндістан және ядролық жарыс
«Қазатомөнеркәсіп» пен Үндістан арасындағы уран жөніндегі келісім Астананың энергетика және ядролық саясаттағы ұстанымының жаңа кезеңге өткенін аңғартады. Қазақстан табиғи уран өндіру көлемі бойынша әлемдегі жетекші ел саналады. Делимен жасалған келісімнен кейін еліміз Үндістанның атом энергетикасы мен қорғаныс-өнеркәсіп кешенін стратегиялық шикізатпен қамтамасыз етпек. Айта кетерлігі, бұл ауқымды келісім Қасым-Жомарт Тоқаев Дональд Трамптың Бейбітшілік кеңесі аясында белсенді дипломатиялық ұстаным танытқаннан кейін, ал Үндістан премьер-министрі Нарендра Моди АҚШ-тың 47-президентімен қарым-қатынасын реттеген кезеңнен соң жасалды.
Алтынды бұғаттау мүмкін емес
Сарапшылар алтын (және күміс) бағасының өсуіне түрткі болатын факторларды тізбектегенде, Ресей активтерінің бұғатталуына үстірт қана тоқталып, оған баса назар аудармайды. Дегенмен, бұл — өте маңызды сәт. Өйткені доллар мен еуро тек фиаттық (ешқандай активпен қамтамасыз етілмеген) валюталар ғана емес, сонымен қатар олар бойынша дефолт орын алды, яғни міндеттемелерден бас тарту фактісі тіркелді.
Ақырзаман болмайды
Бұқаралық ақпарат құралдарында АҚШ пен Иран арасындағы алдағы уақытта соғыстың “сөзсіз” болатыны туралы ақпараттық шудың күшеюі аясында жағдайға байыппен қарап, оны салқынқандылықпен бағалап көрейік.
Жақында жасалған әскери келісім аясында Ресей Иранға қару-жарақ жеткізіп отыр. Ал Қытай Иранға АҚШ күштерінің қозғалысы туралы жедел ақпарат беруге көмектесіп, өз спутниктік желісіне қолжетімділік ұсынып, басқару және үйлестіру жүйелерінің жұмысын сақтауға жәрдемдесуде. Осы жағдайды ескерсек, Вашингтонның Иранның әскери басшылығы мен басқару орталықтарын жоюға бағытталған әрекеттері күткендей нәтиже бермеуі мүмкін.
Үкімет алдағы үш жылда өңірлерді дамытуға 9 трлн теңгеден астам қаражат бөлмек
Вице-премьер – ұлттық экономика министрі Серік Жұманғариннің пікірінше, 2026–2028 жылдары бөлінетін қаражат ауыл тұрғындарының өз ауылынан көшпей-ақ тұрмыс сапасын жақсартуға жеткілікті болуы керек. Үкімет те 2030 жылға дейінгі Өңірлік даму тұжырымдамасына үлкен үміт артып отыр. Алайда елордадағы шешім қабылдайтын орталарда құлдырап бара жатқан ауылдардың негізгі мәселесі тек қаржы жетіспеушілігімен шектеледі деген көзқарас басым. Бұл ретте өткен тәжірибе толық ескерілмей келеді: қомақты қаржы қарастырылған ауылды дамытуға арналған бірнеше мемлекеттік бағдарламаның айтарлықтай нәтижесі болмады.
Жасанды өсімнің шегі: экономика қарқыны төмендеп келеді
Halyk Finance сарапшылары 2026 жылдың алғашқы айындағы экономикалық өсім динамикасына қатысты Үкімет үшін елеулі сын-қатерді көрсететін талдау жариялады. Жыл басы соңғы төрт жылдағы ең әлсіз нәтижемен басталды: қысқа мерзімді экономикалық индикатор жылдық есепте 2,8%-ға төмендеді, ал 2024 жылы ол 9,4% деңгейінде болған. Еске сала кетейік, вице-премьер Серік Жұманғарин 2026 жылы экономиканың шамамен 5,4% өсетінін болжаған еді. Алайда негізгі салалардағы көрсеткіштер теріс динамикаға өткен жағдайда, Үкіметтің экономикалық өсімді жеделдету жоспарын қалай іске асырмақ деген сауал туындайды.
Скрининг дауы: статистикалық ауытқу ма, әлде жалған есеп пе?
Қаржы министрі Мади Такиев 2026 жылдың қаңтарында ер адамдарға «әйелдерге арналған тексерулер жүргізілгені» туралы нақты не айтқанын еске сала кетейік:
«Пациенттің жынысына сәйкес келмейтін 1,8 млрд теңгеге бағаланған 769 446 скрининг анықталды. Оның ішінде 768 827 ер адам жатыр мойны обырын тексеруден өткен, 619 ер адамға маммография жасалған.
2026 жылғы азық-түлік инфляциясына қатысты FAO жаңа болжам жасады
Өйткені азық-түлік инфляциясы халық үшін ең сезімтал көрсеткіштердің бірі, ал қазақстандықтардың азық-түлікке жұмсайтын шығыны көп жылдан бері табысының жартысынан асып келеді. Бұл көрсеткіш дамыған елдермен салыстырғанда айтарлықтай жоғары.
Білім мен ғылымдағы ашықтық мәселесі
Қазақстанда ғылымның тиісті деңгейде қаржыландырылуы мен оның іс жүзіндегі қайтарымының төмен болуының себебі осы деректерден-ақ көрініп тұр. Әрине, бұл заңсыздықтар үшін кімді және қалай жазалау керектігі туралы ұзақ талқылауға болады.
Ет бағасы төңірегіндегі дау
Сиыр етінің бір келісі 10–12 мың теңге болуы керек деген пікір шынымен тосын естіледі. Алайда жуырда Қазақстанда ет индустриясын дамыту және саланың ұзақмерзімді экспорттық стратегиясын қалыптастыруға арналған Dala.Camp форумы өтті.
Энергетика саласындағы кадр тапшылығы
Алайда арада 2,5 жыл өтсе де, Энергетика министрлігі тарапынан дәл сол кадр тапшылығы мен жалақы мәселесінің қайта көтерілуі жағдайдың жүйелі түрде шешілмегенін көрсетеді. Осы ретте коммуналдық кәсіпорындар деңгейінде қабылданған нормалардың іс жүзінде қалай орындалып жатқанына қатысты тиісті органдардың қосымша талдау жүргізуі орынды болар еді.
Референдумнан геосаясатқа дейін: Қажыгелдин BILD-та не айтты?
Өте қызық сұхбат, сондықтан оқырмандарға барынша мұқият тыңдауды ұсынамыз: бұл — Ресейшіл де емес, Тоқаевшыл да емес аналитика. Бұл — бүгінгі геосаяси ахуалды, Қазақстан мен Ресейдегі жағдайды байсалды әрі шынайы бағалауға арналған талдау. Шынымен ерекше уақытта өмір сүріп жатырмыз!
Жер мен жер қойнауы халыққа тиесілі, ал көмір ше?
БАҚ-та тараған үкіметтің екінші атом электр станциясын салу орны бойынша шешім қабылдағаны жөніндегі ақпаратта атом энергетикасына тікелей қатысы жоқ, бірақ назар аударуға тұрарлық тағы бір дерек келтірілед
Конституцияны жаңарту: демократиялық реформа ма, әлде билікті нығайту тетігі ме?
«Просто журналистика» YouTube-арнасында жүргізуші Лұқпан Ахмедьяров «Тоқаев Конституцияны не үшін өзгертпек?» деген сауалды күн тәртібіне шығарды. Автор бұл мәселені кеңірек қоя отырып, Президент Қасым-Жомарт Тоқаевтың билікке келгеннен бері үшінші рет референдум бастамасын көтеруінің себептерін талдайды.
Орта державалардың оянуы
«Үлкен державалардың өзара түбегейлі араздасып алғаны соншалық, соның нәтижесінде Орталық Азия елдерін бір-біріне жақындасуға өздері итермелеп отырғандай әсер қалдырады. Бұл тек бізге ғана қатысты емес. Давостағы сөзінде Канада премьер-министрі де осыған ұқсас ой айтты: ол орта деңгейдегі мемлекеттерді “үлкендердің” соққысын үнсіз көтере бермей, бірігіп, өз ұстанымын қорғауға шақырды.
Пафосқа толы көшбасшылық
Егер Энергетика министрлігінің қазіргі уақытта (және ЖЭК енгізілген барлық жылдар бойы) түсініксіз себептермен танытылмай отырған ерік-жігері болса және «баламалы» генерация диспетчерлік кестедегі басқа қатысушылармен тең жағдайға қойылса, онда оны насихаттаушылардың пафосы айтарлықтай бәсеңдер еді. Сонымен бірге тарифтердің өсуі де тоқтар еді.
Бизнес құлдырауда
Нәтижесінде экономикада қауіпті тұйық үдеріс қалыптасып отыр: жұмыс орындарын ашу үшін бизнес табыс табуы тиіс; табыс табу үшін өнімін өткізуі керек; ал өткізу деңгейі халықтың төлем қабілетіне тікелей тәуелді.
Курьерлердің жұмысы бақылауға алынды
Осы оқиғадан кейін құқық қорғау органдары жеткізу саласындағы қауіпсіздік мәселесіне ден қойып, бизнес субъектілерінен өз курьерлеріне қатысты бақылауды күшейтуді талап еткені орынды әрі уақытылы шешім болып отыр.
АҚШ КҚК-ға жасалған шабуылдар үшін Украинаға наразылық білдірді
Әдетте ықпалы зор мемлекетке рұқсат етілетін қадамдар өзгелер үшін қолжетімсіз. Бұл қазақстандық дипломаттар ұлттық мүддені қорғай алмайды дегенді білдірмейді — олар қолда бар саяси құралдар аясында әрекет етіп келеді. Алайда Вашингтонның қатаң күшке негізделген саясатына қарсы тұра алатын одан да ықпалды күш әзірге қалыптаспағанын аңғартады.
Қазақстандық мамандар «ақылды» жаяу жүргіншілер өткелін әзірледі
Егер отандық әзірлеме тәжірибелік сынақ барысында тиімділігін дәлелдесе, бұл жол қауіпсіздігін арттыруға нақты үлес қосып, ғылыми қауымдастық үшін де, жаяу жүргіншілердің қауіпсіздігі үшін де маңызды нәтижеге айналмақ.
Бюджетке сүйенген жалақы өсімі
Сарапшы бұл пікірін inbusiness.kz сайтында Салық альянсының өкілі Жанар Сүлейменованың халықтың әл-ауқатын нақты арттыру жолдары туралы көзқарасы жарияланғаннан кейін білдірді.
Инвесторлар Қазақстанды таңдауда
Біз баяндаманың толық мәтінімен танысып, онда БҰҰ-ның Сауда және даму жөніндегі бөлімшесінің Орталық Азия өңіріндегі инвестициялар туралы бірқатар маңызды тұжырымдарын анықтадық.
ЕАЭО экономикасы қанат жая түспек
Бұл жаңалықтың егжей-тегжейіне үңілмесек те, оның мазмұнынан көптеген маңызды жайттарды байқауға болады. Дегенмен, ЕАЭО экономикасының несиелеу есебінен ынталандырылған ішкі сұраныс арқылы өсуі — іс жүзінде «стероидты өсім» немесе ерте ме, кеш пе төлем қабілеттілігінің шегіне тірелетін қарыз есебінен даму болып табылады.
ЕАДБ 20 жылдық қызметінің қорытындысын шығарды
ЕАДБ инвестицияларының мультипликативтік әсеріне назар аударып өтейік, банк тікелей 20 млрд доллар инвестиция салып қана қоймай, серіктестер арқылы қосымша 40 млрд доллардан астам қаражат тартқан.
Каспий теңізін сақтауда ғылыми зерттеулердің рөлі
Климаттық үдерістерге Каспий маңы мемлекеттерінің ешқайсысы тікелей ықпал ете алмайды. Дегенмен әрбір ел Каспийдің экологиялық мүддесін экономикалық және энергетикалық басымдықтардан жоғары қойған жағдайда, теңізді сақтап қалу мүмкіндігі арта түсер еді.
ЕАЭО-дағы өндіріс: нарыққа қайта бейімделу әсері
2025 жылы ЕАЭО елдеріндегі өнеркәсіп өндірісінің көлемі 2024 жылғы деңгеймен салыстырғанда 1,6%-ға артты. Өсім Одаққа мүше елдердің басым бөлігінде тіркелді
Газадан «Бейбітшілік кеңесіне» дейін: жаһандық басқару қағидалары қалай қайта қалыптастырылуда
Дональд Трамптың 2025 жылғы қазанда ұсынған Газа секторындағы оқ атуды тоқтату жоспары дипломатиялық серпіліс және аймақтағы қирауды тоқтатудың соңғы мүмкіндігі ретінде таныстырылды. Бұл жоспар қақтығысушы тараптардың қолдауына ие болып, БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесі тарапынан мақұлданды. 2025 жылғы 17 қарашада он үш мемлекет Газа секторында Халықаралық тұрақтандыру күштерін (ХТК) құру туралы американдық резолюцияны жақтап дауыс берді. Ресми түрде бұл бастама бейбіт тұрғындарды қорғауды, гуманитарлық көмек жеткізуді және палестиналық қауіпсіздік күштерін даярлауды көздеді. ХТК бақылау орнатқаннан кейін Израиль әскерін шығаруы тиіс болатын, ал гуманитарлық қалпына келтіру жұмыстарын басқару жаңа өтпелі орган — Бейбітшілік кеңесіне беріледі деп жоспарланды.
«Алдағы 100 жыл» — Фридман болжамы
XXI ғасырдың ортасы мен екінші жартысына қатысты жасалған біздің болжамдарымыз екі негізгі факторды — Тарихтың құрылымдық жүйесі мен Халықтың этногенетикалық ахуалын өзара үйлестіре пайдалану тұжырымдамасына негізделген. Осы факторлардың әрқайсысы тарихи деректердің ауқымды көлемінде жеке-жеке тексеруден өтті. Сонымен қатар, нақтыланған кейбір қарапайым жағдайларда бұл факторларды бірлесе қолданудың оң нәтиже берген мысалдары бар. Дегенмен, мұның бәрі жаңа әдіснаманы пысықтау жолындағы алғашқы сынақ қадамдары ғана.
«Тарих флейтасы» және өркениеттер
Ресейдің жеке дара өркениет екені бүгінде жалпыға ортақ мойындалған факт. Бұл орайда әңгіме ежелгі Орыс жазығындағы Русь емес, Алтын Ордаға тәуелді болған Мәскеу княздігінен бастау алатын қазіргі Ресей мемлекеті жайында болып отыр. Өркениет ретінде Ресей Еуропа, АҚШ, Қытай, Үндістан және ислам әлемімен терезесі тең ықпалға ие. Ол батыс елдерімен бірге «Жаһандық Солтүстікті», ал шығыс пен оңтүстік алпауыттарымен «Жаһандық Оңтүстік» жүйесін құрайды. Ресей өркениетінің әмбебап сипаты оның Еуразия құрлығындағы стратегиялық орнына байланысты. «Хартлендте» (дүниенің кіндігінде) орналасуы оны әлемдік геосаясаттың бел ортасына шығарды.
Ресей империя ма?
Жоғарыда жалпы сипатта қарастырылған Қытай, Үндістан, АҚШ және Еуропа — әкімшілік, шаруашылық-экономикалық, әлеуметтік-мәдени (және өзге де) дербестік деңгейі жоғары ірі автономды құрылымдардан тұратын, айқын империялық сипаттағы бірлестіктер болып табылады. Олар бюрократиялық қолданыста қалай аталса да — штаттар, провинциялар, республикалар және т.б. — мәні жағынан Еуропадағы ұлттық мемлекеттерге ұқсас, әртүрлі ерекшеліктері бар, ресми империялық құрылымдардың құрамына кіретін ішкі мемлекеттік бірліктер болып саналады.
Болашаққа бағдар. II бөлім
Тарихи және этногенетикалық үдерістерді бір арнада қарастыру өткен мен бүгінді тереңірек түсінуге ғана емес, болашаққа да белгілі бір мағынада «артқа қарап» өмір сүруге мүмкіндік береді. Өйткені болашақтың нобайы өткеннен бастау алады: бейтаныс жолмен келе жатып, тұман арасынан кенеттен алыстағы қаланың сұлбасы көрінгендей әсер қалдырады.
Мұндай «сфералық көзқарас» нақты бір нүктеге шоғырланбағандықтан, ұсақ-түйек детальдарды айқындап бере қоймас.
Баспасөз еркіндігі мен ұлттық қауіпсіздік: Ақмарал Баталованың Дэвид Томасқа берген сұхбаты
Журналистер, сарапшылар мен авторлар өз мәтіндерін блог немесе жаңалықтар бюллетені түрінде жариялайтын Substack платформасында Дэвид Томастың (David Thomas) қызықты мәтіні жарық көрді. Ол қазақстандық журналист, Таяу Шығыс бойынша сарапшы Ақмарал Баталовадан сұхбат алған.
Бешпармақ. Инженер толғанысы.БАТЫС ЖОРЫҒЫ
1235-жылы Оқытай Ханның басшылығымен Құрылтай өтіп, онда Мәңгі Елдің Орыс Мәселесі бойынша іс-қимыл жоспары мен екі стратегиялық әскери операциядан тұратын Батыс Жорығы туралы тарихи шешім қабылданды. Батыс Жорығының бірінші бөлігі «Русьті құтқару операциясы» деп аталды. Қасиетті Рим империясының Русьті басып алуына жол бермес үшін, оның алдын орап, Русьтің барлық қала-мемлекеттерін аралап, жағдайды ұғындырып, дипломатиялық үгіт жүргізіп, Мәңгі Ел Федерациясының құрамына кіргізіп, келісімдерге қол қойдырып алу керек.
Бешпармақ. Инженер толғанысы. ЕУРОПА ОДАҒЫНЫҢ РУСЬТІ КҮЙРЕТУІ
Қазақтардың Жаппай Қоныс аударуы қызған шақта, яки, 1235-жылы өткен Мәңгі Ел Құрылтайында Еуропаны бағындыру мақсатындағы әйгілі Батыс Жорығы туралы шешім қабылданды. Көркем әдебиетте бұл туралы: Жеңіс Хан көзі тірісінде «соңғы теңізге жорыққа шығуды» армандаған, қайтыс болған соң, ұрпақтары оның сол арманын орындағысы келіп, әлгі жорыққа аттанған... дегендей мәнде жазылады, сол орайда небір романтикалық ертегілер де шығарылады.
Бешпармақ. Инженер толғанысы.ТАРТАРИЯ, ТАТАРЛАР ЖӘНЕ ГАМБУРГЕР
«Татар-моңғол езгісі» терминіндегі «моңғол» ұғымының анығына жеткендіктен, бірден «татарлар» ұғымын да қарастыруымыз қажет. Бұнда да небір қызықтарды ұшыратамыз.баршамызға белгілі, 5-ші ғасырда құл иеленуші Рим Империясы Еділ патша (Аттила) бастаған ғұндардың сұрапыл шапқыншылығынан күйреді. Сөйтіп, Еуропада анағұрлым озық феодалдық құрылысқа негізделген, кейін заманауи еуропалық елдерге үлгі болған көптеген қоғамдар пайда болды.
Бешпармақ. Инженер толғанысы. ҚАЗІРГІ МОҢҒОЛДАР. АРИФМЕТИКАЛЫҚ АҚИҚАТ
Бразил-ия немесе Итал-ия деген сияқты, орыстар бұрмалап, «Монғол-ия» деп атап кеткен Мәңгі Елдегі қазақ руларының ескі жұртына (яғни, босап қаған жерлерге) біртіндеп тегі мен тілдік тобы жағынан тұңғыстар мен буряттарға жақын оңтүстік Сібірдің шағын халха, чахар және ойрат тайпалары қоныстанды. Әлемнің әр түкпірінен ұлан-ғайыр Солтүстік және Оңтүстік Америка құрлықтарына көшіп барған жүздеген ұлт өкілдерін «америкалықтар» деп атайтынымыз сияқты, олар да тұрғылықты жер атауы бойынша «моңғолдар» деген жаңа есімді еншіледі.
Көп оқылғандар
Қытай 2024 жылы экспорттаған таза энергия технологиялары жаһандық СО₂ шығарындыларын 1%-ға қысқартуға мүмкіндік береді
МӘСКЕУ. 25 шілде. ИНТЕРФАКС – 2024 жылы Қытай Халық Республикасы экспорттаған күн панельдері, электр көліктері және жел турбиналары сынды таза энергия көздеріне арналған технологиялар...
Шыдамның да шегі бар
АҚШ Мемлекеттік хатшысы Марко Рубионың мәлімдеуінше, 2025 жылғы 1 шілдеден бастап USAID — АҚШ-тың Халықаралық даму агенттігі — шетелдік көмек бағдарламаларын ресми түрде тоқтатады. Бұл туралы RBC.ru басылымы хабарлады.
«Аумақтық қорғаныс туралы» заң – Қазақстанның әскери құрылымындағы жаңа кезең
Қазақстан Республикасының мемлекеттік жүйесі үшін үлкен сын-тегеурін. Себебі бұл мәселеде кеңестік кезеңдегі тәжірибеге сүйену мүмкін емес. Кеңес Одағында аумақтық қорғаныс жүйесі мүлде болмаған.
Тәуелсіз шешім қабылдау — әр мемлекеттің құқығы
«Кейбір отандастарымыз үшін Ресейге кірудің жаңа рәсімдері күтпеген жаңалық болды. Қазақстан азаматтары Ресейге түрлі мақсатпен жиі қатынайды — бизнес, туризм, емделу. Әсіресе шекара маңындағы өңірлер арасындағы байланыс қарқынды. Дегенмен, шетел азаматтарының елге кіруі, ел аумағында болу тәртібі және жалпы көші-қон саясаты — әр мемлекеттің толыққанды егемендік құқығы.
Кері байланыс
Бүгінгі назарда
Қазақстан, уран, Үндістан және ядролық жарыс
«Қазатомөнеркәсіп» пен Үндістан арасындағы уран жөніндегі келісім Астананың энергетика және ядролық саясаттағы ұстанымының жаңа кезеңге өткенін аңғартады. Қазақстан табиғи уран өндіру көлемі бойынша әлемдегі жетекші ел саналады. Делимен жасалған келісімнен кейін еліміз Үндістанның атом энергетикасы мен қорғаныс-өнеркәсіп кешенін стратегиялық шикізатпен қамтамасыз етпек. Айта кетерлігі, бұл ауқымды келісім Қасым-Жомарт Тоқаев Дональд Трамптың Бейбітшілік кеңесі аясында белсенді дипломатиялық ұстаным танытқаннан кейін, ал Үндістан премьер-министрі Нарендра Моди АҚШ-тың 47-президентімен қарым-қатынасын реттеген кезеңнен соң жасалды.
Қазақстан Президенті Парсы шығанағы елдерінің азаматтық инфрақұрылымына жасалған шабуылдарды айыптады
Қазақстан Президенті Қасым-Жомарт Тоқаев Біріккен Араб Әмірліктерінің басшысы шейх Мұхаммед бен Заид Әл Нахаянмен телефон арқылы сөйлесу барысында Парсы шығанағы елдерінің азаматтық инфрақұрылымына жасалған шабуылдарды айыптап, қажет болған жағдайда қолдан келген көмекті көрсетуге дайын екенін мәлімдеді.
Скрининг дауы: статистикалық ауытқу ма, әлде жалған есеп пе?
Қаржы министрі Мади Такиев 2026 жылдың қаңтарында ер адамдарға «әйелдерге арналған тексерулер жүргізілгені» туралы нақты не айтқанын еске сала кетейік:
«Пациенттің жынысына сәйкес келмейтін 1,8 млрд теңгеге бағаланған 769 446 скрининг анықталды. Оның ішінде 768 827 ер адам жатыр мойны обырын тексеруден өткен, 619 ер адамға маммография жасалған.
Тоқаев соққыларға байланысты БАӘ, Сауд Арабиясы, Катар, Бахрейн және Кувейт басшыларына қолдау білдірді
Қазақстан президенті Қасым-Жомарт Тоқаев Біріккен Араб Әмірліктері, Сауд Арабиясы, Катар, Бахрейн және Кувейт мемлекеттерінің басшыларына жеке жолдаулар жолдады.
Он күн бойы оқырман назарында
Ақырзаман болмайды
Бұқаралық ақпарат құралдарында АҚШ пен Иран арасындағы алдағы уақытта соғыстың “сөзсіз” болатыны туралы ақпараттық шудың күшеюі аясында жағдайға байыппен қарап, оны салқынқандылықпен бағалап көрейік.
Жақында жасалған әскери келісім аясында Ресей Иранға қару-жарақ жеткізіп отыр. Ал Қытай Иранға АҚШ күштерінің қозғалысы туралы жедел ақпарат беруге көмектесіп, өз спутниктік желісіне қолжетімділік ұсынып, басқару және үйлестіру жүйелерінің жұмысын сақтауға жәрдемдесуде. Осы жағдайды ескерсек, Вашингтонның Иранның әскери басшылығы мен басқару орталықтарын жоюға бағытталған әрекеттері күткендей нәтиже бермеуі мүмкін.
Бізге әдемі өмір сүрудің сырын ашыңыз
Өзбекстандық кәсіпкер Сардор Мухамедалиев құрған жоғары мотивациялы, таңғы 5-те ояну мәдениетін насихаттайтын халықаралық sms5amclub қауымдастығы ұсынады:
25 ақпанда сериялық кәсіпкер, инвестор, Forbes Kazakhstan журналының
Үкімет алдағы үш жылда өңірлерді дамытуға 9 трлн теңгеден астам қаражат бөлмек
Вице-премьер – ұлттық экономика министрі Серік Жұманғариннің пікірінше, 2026–2028 жылдары бөлінетін қаражат ауыл тұрғындарының өз ауылынан көшпей-ақ тұрмыс сапасын жақсартуға жеткілікті болуы керек. Үкімет те 2030 жылға дейінгі Өңірлік даму тұжырымдамасына үлкен үміт артып отыр. Алайда елордадағы шешім қабылдайтын орталарда құлдырап бара жатқан ауылдардың негізгі мәселесі тек қаржы жетіспеушілігімен шектеледі деген көзқарас басым. Бұл ретте өткен тәжірибе толық ескерілмей келеді: қомақты қаржы қарастырылған ауылды дамытуға арналған бірнеше мемлекеттік бағдарламаның айтарлықтай нәтижесі болмады.
Ет бағасы төңірегіндегі дау
Сиыр етінің бір келісі 10–12 мың теңге болуы керек деген пікір шынымен тосын естіледі. Алайда жуырда Қазақстанда ет индустриясын дамыту және саланың ұзақмерзімді экспорттық стратегиясын қалыптастыруға арналған Dala.Camp форумы өтті.
Еуразия24 – геосаяси, экономикалық, тарихи, қоғамдық және мәдени процестерді қамтитын Еуразия аймағындағы маңызды оқиғаларды көрсететін сенімді ақпараттық-талдамалық сайт-агрегаторы. Біз оқырмандарға ең өзекті, шынайы әрі жедел ақпарат ұсынамыз. еуразия24, Еуразия 24, евразия 24 немесе Eurasia 24 атауларымен танымал болған біз – Еуразия жаңалықтарын қадағалап, бүгінгі үдерістердің логикасын түсінгісі келетіндер үшін бағыт-бағдармыз.