Ақша көп, бірақ экономика әлсіз

Бұл жолғы редакциялық мақаламыз, әрине, Президенттің 28 қазанда халыққа арнаған Жолдауына арналмақ. Мемлекет басшысы Қазақстанды ауқымды құрылыс алаңына айналдырып, экономиканы жаппай цифрландыруды көздеп отыр. Екі бастаманың да игілігін қалың жұртшылық көруге тиіс. Алайда Жолдауда халық мүддесіне басымдық берілгенімен, ондағы негізгі талаптар ең алдымен нақты іске жауапты мемлекеттік органдарға – министрліктерге, ұлттық холдингтер мен әкімдіктерге бағытталған. Өйткені Мемлекет басшысының олардың қазіргі жұмысына көңілі толмайтыны анық. «Еуразия24» редакциясы да осы пікірді құптайды. Атқарушы билік бұрыннан ұстанып келе жатқан жұмыс тәсілдері мен қағидаттарын түбегейлі өзгертпейінше, Президент жүктеген міндеттерді орындау мүмкін емес. Бұл үшін тіпті кадрларды ауыстырудың өзі жеткіліксіз.

Қытай тәжірибесі және Қазақстанның даму келешегі

 Қытайда жаңғырудың басты мақсаты – бүкіл халықтың тұрмысын жақсартып, ортақ игілікке қол жеткізу. «Қытай тәжірибесін сол күйінде қайталау міндет емес. Ең бастысы – оның тиімді тұстарын өз қажетімізге жарата білу», – деді саясаттанушы Юрий Булуктаев. «Әділетті Қазақстанды құру және Қытайдың жаңғыру тәжірибесі: жаңа «алтын отызжылдыққа» қадам» атты ғылыми конференцияға қатысқан сарапшылар Қытайда тиімділігі дәлелденген, Қазақстанда да қолдануға болатын көптеген тәсілді ортаға салды. «Даму – барлық түйткілдің шешімін табуға жол ашатын алтын кілт», – деді Қытай Халық Республикасының Алматыдағы бас консулы Су Фанцю. Дипломат өз баяндамасында елді жаңғырту Қытай мен Қазақстан үшін бірдей маңызды міндет екенін атап өтті.

Qarmet өндірісті жаңғыртуға жоспарланған 3,5 млрд доллардың 2,7 млрд доллардан астамын жұмсады

Қазақстандық Qarmet металлургия комбинаты өндірісті жаңғыртуға жоспарланған 3,5 млрд доллардың 2,7 млрд доллардан астамын инвестициялады. Бұл туралы Қазақстан Президентінің баспасөз қызметі хабарлады.

Қазақстанда мәслихат сайлауына 10,9 мыңнан астам кандидат тіркелді

Қазақстанда 29 қарашаға белгіленген мәслихат депутаттарының сайлауына кандидаттар ұсыну және тіркеу кезеңі аяқталды. Бұл туралы дүйсенбі күні Орталық сайлау комиссиясының баспасөз қызметі хабарлады.

Qarmet жылына 540 мың тонна өнім шығаратын жаңа прокат цехын 2026 жылдың соңына дейін іске қоспақ

Қазақстандық Qarmet металлургия комбинаты жылына 540 мың тонна өнім өндіруге қауқарлы жаңа сұрыптық прокат цехын биылғы жылдың соңына дейін іске қосуды жоспарлап отыр. Бұл туралы Қазақстан Президентінің баспасөз қызметі хабарлады.

Аджманда алты қонақүйдің жағажайы қайта ашылды, Рас-әл-Хаймада шектеулер әлі күшінде

Біріккен Араб Әмірліктерінің Аджман әмірлігінде су сапасы тексерілгеннен кейін алты қонақүйдің жағажайы қайта ашылды. Ал Рас-әл-Хаймада жағажайлар әзірге жабық. Бұл туралы дүйсенбі күні Ресей туризм индустриясы одағы (РТӨ) хабарлады.

Доллар еуро мен фунтқа шаққанда арзандап, иенаға қатысты қымбаттап жатыр

Дүйсенбі күні таңертең АҚШ долларының еуро мен фунт стерлингке қатысты бағамы төмендеп, жапон иенасына шаққанда көтерілді.

Азия қор биржаларында акциялар бағасы әркелкі өзгеруде

Дүйсенбі күні Азия-Тынық мұхиты аймағындағы қор индекстері әртүрлі бағытта өзгеріп жатыр.

Трамп Иранға қарсы әскери операция сәтсіз аяқталса, жауапкершілікті Пентагон басшылығына жүктеуі мүмкін – БАҚ

АҚШ президенті Дональд Трамп Иранға қарсы жаңа әскери операция сәтсіз аяқталған жағдайда, оған Пентагон басшысы Пит Хегсет пен АҚШ Қарулы күштері Штаб бастықтары біріккен комитетінің төрағасы, генерал Дэн Кейнді кінәлі деп тануы мүмкін. The Atlantic басылымы дереккөздеріне сүйеніп, осындай мәлімет таратты. Жаңа операция Конгреске өтетін аралық сайлаудан кейін басталады деп күтілуде.

АҚШ-та республикашылдар сайлауда жеңілсе, Трамп НАТО-ны қаржыландыруды қысқартып, Ресеймен байланысын нығайтуы мүмкін

АҚШ-та өтетін аралық сайлауда Республикалық партия сәтсіздікке ұшыраған жағдайда, президент Дональд Трамптың НАТО-ға қысымды күшейтіп, альянсты бұрынғыдан да қатаң сынауы мүмкін. Politico басылымының дереккөздері хабарлағандай, НАТО елдері осындай жағдайға дайындалып жатыр.

Ларри Джонсон және Америка

«Купол юрты» арнасының платформасында АҚШ Орталық барлау басқармасының (ЦРУ) бұрынғы қызметкері Ларри Джонсонның БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесінде сөйлеген сөзі жарияланды. Оның бұл мінберден сөз сөйлеуінің өзі көп нәрсені аңғартады. Джонсонның өз айтуынша, ол кезінде КСРО-ға қарсы ақпараттық операцияларға тікелей қатысқан. Бұл салада мол тәжірибе жинақтап, ақпараттық соғыстың қалай жүргізілетінін жақсы меңгерген.

РФММ асханасын тексеру кезінде стафилококк пен ішек таяқшасы анықталды

Алматыдағы Республикалық физика-математика мектебінің (РФММ) 48 оқушысы жедел ішек инфекциясының белгілерімен ауруханаға түскеннен кейін санитариялық-эпидемиологиялық қызмет екі аптаға жуық тексеру жүргізді. Нәтижесінде мектеп асханасынан стафилококк пен ішек таяқшасы бактериялары анықталды.

Қытай тәжірибесі және Қазақстанның даму келешегі

 Қытайда жаңғырудың басты мақсаты – бүкіл халықтың тұрмысын жақсартып, ортақ игілікке қол жеткізу. «Қытай тәжірибесін сол күйінде қайталау міндет емес. Ең бастысы – оның тиімді тұстарын өз қажетімізге жарата білу», – деді саясаттанушы Юрий Булуктаев. «Әділетті Қазақстанды құру және Қытайдың жаңғыру тәжірибесі: жаңа «алтын отызжылдыққа» қадам» атты ғылыми конференцияға қатысқан сарапшылар Қытайда тиімділігі дәлелденген, Қазақстанда да қолдануға болатын көптеген тәсілді ортаға салды. «Даму – барлық түйткілдің шешімін табуға жол ашатын алтын кілт», – деді Қытай Халық Республикасының Алматыдағы бас консулы Су Фанцю. Дипломат өз баяндамасында елді жаңғырту Қытай мен Қазақстан үшін бірдей маңызды міндет екенін атап өтті.

Еуропаның өзін-өзі күйрету шежіресі. Еуропалық либерализмнің күйреу алдындағы дағдарысы

Еуропаның Жерорта теңізі жағалауындағы елдерде болып жатқан тәртіпсіздіктерді студенттердің кезекті наразылығы немесе қоғамдағы әлеуметтік көңіл толмаушылықтың көрінісі ретінде ғана қарастыруға болмайды. Бұл – социалистік блок ыдырағаннан бері Еуропада үстемдік етіп келген либералдық-либертариандық модельдің жүйелі дағдарысқа ұшырағанын білдіретін белгі. Кез келген үстем идеология сияқты, либерализмнің де ықпалы идеология мен философия саласында жүргізілген ауқымды зияткерлік жұмыстың нәтижесінде қалыптасты. Бұл жұмыс социалистік идеялардың ғана емес, адамдардың бірлесіп, қауымдастық болып өмір сүруіне негізделген кез келген қоғамдық ұстанымның мәнін жойып, беделін түсіруге бағытталды. Соның нәтижесінде материалистік атеизм қазіргі заманға сай өмір сүрудің бірден-бір үлгісі ретінде орнықтырылды.

2026 жылғы Жолдау: Франклин Рузвельттің экономикалық бағыты

Президенттің 2026 жылғы Жолдауы Қазақстанның даму стратегиясын қайта қараудағы бетбұрыс кезеңі ретінде ұсынылды. Мұның өзіндік қисыны бар. Өйткені Жолдаудың алдында мерзімінен бұрын парламенттік сайлау өтіп, оның нәтижесінде бір палаталы Құрылтай жасақталды. Ендігі жерде мемлекет басшысының ұстанымына сәйкес, саяси жүйенің жаңарған құрылымы мен келбеті жаңа стратегиялық мазмұнмен толығуы тиіс.

Әскери реформа: сарбаздарға қандай жағдай жасалады?

Қазақстанда әскери реформаның негізгі бағыттары айқындала бастады. Президент Қасым-Жомарт Тоқаев 27 қыркүйекте оны әзірлеуге 10 күн мерзім берген еді. 2026 жылғы 21 қазанда реформа Қауіпсіздік кеңесінің мақұлдауынан өтті. Дайындық жұмыстары белгіленген мерзімнен ұзағырақ жүргізілгенімен, құжаттың толық нұсқасы әлі жарияланған жоқ. Алайда Қорғаныс министрлігі алдағы өзгерістер туралы бірқатар мәлімет ұсынды. Атап айтқанда, армияның ұтқырлығы мен технологиялық мүмкіндіктерін арттыру, мерзімді әскери қызметті екі кезеңге бөлу, сондай-ақ әскери қызметшілерді командирлер тарапынан болатын заңсыз әрекеттерден қорғауды күшейту жоспарланып отыр. «Евразия24» басылымы 30 қыркүйекте ашық дереккөздердегі мәліметтер негізінде әскери реформаның ықтимал нәтижелеріне талдау жасаған болатын. Сол талдауда армияның жай-күйіне, әскери басшылыққа немесе стратегиялық құжаттарға қатысты мәселелерден гөрі, бұрын қабылданған бастамалардың тиісті деңгейде орындалмауы басты түйткіл екені айтылған еді.

«Діндер және бейбітшілік»: Өзара түсіністік пен ортақ келісім – татулық кепілі

20–23 қазан аралығында Мәскеуде «Діндер және бейбітшілік» атты XII халықаралық форум өтті. Жыл сайын ұйымдастырылатын бұл басқосуға түрлі діни конфессиялардың, мемлекеттік органдардың өкілдері, білім, мәдениет және құқық салаларының сарапшылары, қоғам қайраткерлері мен әлемнің 20-дан астам елінен келген қонақтар қатысады. Форум аясында қатысушылар өзара құрметке негізделген ашық диалог жүргізіп, дәстүрлі рухани-адамгершілік құндылықтарды сақтау мен бейбітшілікті нығайтудың маңызы жөнінде пікір алмасады.

Қоғамды әлсірететін және күшейтетін әдебиет

Кітапты біз білімнің бұлағы дейміз. Бірақ кітаптың күші тек білім берумен шектелмейді. Ол адамның дүниетанымын қалыптастырады, құндылығын өзгертеді, тіпті тұтас қоғамның бағытына әсер етеді. Бір әдебиет қоғамды алға сүйресе, енді бірі оның ішкі тұтастығын әлсіретуі мүмкін.

«Жеңіс баласы»: соғыс, махаббат және өшпес тарих

3-қыркүйек күні кинотеатрларда Қазақстан, Ресей және Беларусь кинематографистері бірлесіп түсірген «Почтальон победы», ал Қазақстандық прокатта «Жеңіс баласы» атауымен ұсынылатын тарихи   фильм шығады. Фильм көрерменді Екінші дүниежүзілік соғыстың атмосферасына апарады. Бұл шығарылымда Азамат Доспанов есімді хатшы жігіттің басты рөлін сомдаған, жастар арасында кеңінен танымал актермен фильм түсірілімі барысында болған қызықты әрі қиын сәттері, түйер ойлары туралы сөз қозғадық.

Жаңа Құрылтай: Қазақстан үшін шешімді енді кім қабылдайды?

23 тамызда Құрылтай депутаттарының сайлауы өтеді. Екі палаталы Парламенттің орнына 145 депутаттан тұратын жаңа Құрылтай келеді. Бұл сайлауға 7 саяси партия мен жүздеген кандидат қатысады.

Неліктен қоғамға ең қажет тұста кэнсел мәдениеті жұмыс істемейді?

Соңғы жылдары әлеуметтік желі қоғамға бұрын болмаған бір күш берді. Бұрын бір адамның әрекетіне наразылық білдіру үшін газетке жазу немесе митинг ұйымдастыру керек болса, бүгінде бірнеше сағаттың ішінде мыңдаған адам бір позицияға біріге алады.

«Халықтық құрылыс» бағдарламасының орындалуын мемлекеттік комиссия бақылайтын болады

Президент 28 қазанда жариялаған «Халықтық құрылыс» бағдарламасы аясында әлеуметтік, көлік және инженерлік инфрақұрылым нысандарын салу және жаңғырту көзделген. Атап айтқанда, өңірлерде денсаулық сақтау саласына қарасты 70-ке жуық нысан, сондай-ақ білім беру, спорт және мәдениет салаларына арналған 50 шақты мекеме салынып, жаңғыртылады.

Қазақстан денсаулық сақтау саласын қаржыландыру үшін ЕТДҚ-ға өтінім берді

Қазақстан денсаулық сақтау саласындағы ғылыми зерттеулерді қаржыландыру үшін Еуразиялық тұрақтандыру және даму қорына (ЕТДҚ) грант бөлу туралы өтінім жолдады. Қазіргі уақытта өтінім қаралып жатыр. Бұл туралы Астанада өткен ЕТДҚ-ның «Теңгерімді экономикалық даму жолында» атты халықаралық экономикалық конференциясында ҚР қаржы вице-министрі Дәурен Кеңбейіл мәлімдеді.

Қазақстанда ең төменгі жалақы мөлшері 110 мың теңгеге дейін көтеріледі

Депутат Асхат Аймағамбетов 2026 жылғы 28 қазанда Құрылтай отырысының үзілісінде журналистерге Қазақстанда ең төменгі жалақыны арттыруға қажетті қаражаттың қайдан бөлінетінін айтты. Асхат Аймағамбетов ең төменгі жалақы мөлшерінің өсуі ең алдымен еңбек ақысына әсер ететінін атап өтті. «Президент бұл өзгерістің шамамен қанша адамға қатысты болатынын айтып өтті.

Еңбек министрлігі АӘК алушылар санының қысқарғанын мәлімдеді

Қазақстанда 2021–2025 жылдар аралығында жұмыспен қамтуға жәрдемдесудің белсенді шараларына қатысқан атаулы әлеуметтік көмек (АӘК) алушылардың саны екі еседен астам қысқарды. Бұл туралы ҚР Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігі Kazinform агенттігінің ресми сауалына берген жауабында мәлімдеді.

Қорғаныс министрлігі әскери реформаның негізгі бағыттарын таныстырды

Қазақстанда Президент Қасым-Жомарт Тоқаевтың төрағалығымен өткен Қауіпсіздік Кеңесінің отырысында мақұлданған кешенді әскери реформа жүзеге асырыла бастады. Қорғаныс министрлігінің мәліметінше, реформа аясында Қарулы күштердің құрылымы, әскери басқару жүйесі, әскерлерді даярлау, әскери қызмет өткеру тәртібі мен әскери қызметшілердің құқықтарын қорғау тетіктері жаңартылады. Реформа барысында Қарулы күштердің құрылымы мен құрамын жетілдіру, қорғанысты жоспарлау жүйесін жаңарту, жұмылдыру даярлығын күшейту және резерв жасақтау ісін дамыту көзделген.

Ресей Украинадағы соғыста жеңілді ме?

Бір қарағанда тосын көрінгенімен, Украинадағы соғыста жеңілген тарап Ресей деген тұжырым жасалып отыр. Мұндай тұжырымды өмір жолы сан қилы оқиғаларға толы, ақырында Ресейде «шетелдік агент» деп танылған саясаттанушы Александр Морозов жасады.

Exclusive.kz және еркін ойдың шегі

 Қазақстанда бір қызметті ең ұзақ атқарған адамды іздесек, бұрынғы Елбасынан бұрын Exclusive.kz басылымының негізін қалаушы әрі бас редакторы еске түсетін шығар. Exclusive.kz құрылған күнінен бері либералдық бағытынан айныған емес. Либерализмнің астарында не жатқанын бәріміз де жақсы білеміз.

Азық-түлік бағасы төмендеді

Сауда және интеграция министрлігінің уәжіне сүйенсек, бағаның оң серпініне ықпал еткен негізгі факторлардың бірі – баға белгілеуді әкімшілік жолмен бақылау. Бұған сауда үстемесінің белгіленген шекті мөлшерінің сақталуын қадағалау, сондай-ақ жеткізу тізбегіндегі делдалдар санын қысқарту жатады.

Қазақстандағы инвесторларға кедергі келтіретін жүйелі мәселелер белгілі болдч

Қажеттілік бар жерде елді мекендердің шекарасын кеңейтіп, индустриялық аймақтарды алдын ала дайындап, оларды инженерлік инфрақұрылыммен қамтамасыз етуге мүмкіндік жеткілікті.

Сабыр түбі – сары алтын

Зейнетақы жинақтарының тұрғын үй жағдайын жақсартуға және емделуге пайдаланылатын жеткіліктілік шектерін арттырғаннан кейін бұқаралық ақпарат құралдарында бірқатар ұқсас мазмұндағы жарияланымдар жарық көрді.

Сербиядағы жастар жеңісі: саяси өзгерістердің соңы не болмақ?

Британдық The Guardian басылымының Белградтан дайындаған репортажын «Бұл – Еуропа үшін маңызды нышан» деп атауы кездейсоқ емес. Жеңісті тойлауға көшеге ондаған мың адам шықты. 24 жастағы Сара журналистерге күні кеше полиция шерушілерді күшпен таратқан жерде енді олардың жеңімпаз ретінде тұрғанын айтып берді. Еуропа басшылары да қуаныштарын жасырмады.

Азаматтардың әл-ауқатын бағалау талаптары өзгертілді

Қазақстанда атаулы әлеуметтік қолдау көрсету тетіктері жетілдіріліп жатыр. Мемлекеттік көмекті азаматтардың нақты мұқтаждық деңгейіне қарай көрсету үшін отбасылардың материалдық жағдайын объективті бағалауға басымдық берілген. Осыған байланысты үй шаруашылықтарының табысын, мүлкін және қаржылық міндеттемелерін бағалау тәсілдерін өзгертуді көздейтін Отбасының әлеуметтік әл-ауқатын айқындау әдістемесі қайта қаралды.

«Канал – Каспий шамшырағы»: ҰҚШҰ есірткі тасымалына қарсы операция жүргізуде

26 қазанда Ұжымдық қауіпсіздік туралы шарт ұйымының (ҰҚШҰ) есірткіге қарсы өңірлік «Канал» операциясы аясында «Канал – Каспий шамшырағы» атты субөңірлік операция басталды. Іс-шара ҰҚШҰ-ға мүше мемлекеттердің аумағында есірткінің заңсыз айналымына қарсы күрес жүргізетін құзыретті органдардың өкілетті өкілдері кеңесінде қабылданған шешім негізінде өткізіліп жатыр. Операцияға Қазақстан, Беларусь, Қырғызстан, Ресей және Тәжікстан өкілдері қатысуда.

БҰҰ Бас хатшысының арнайы өкіліне Қазақстан балалары туралы есеп берілді

Оқу-ағарту министрі БҰҰ Бас хатшысының арнайы өкілімен кездесті. Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаевтың бастамасымен Қазақстанда балалардың құқықтарын қорғауға, зорлық-зомбылықтың алдын алуға және әрбір баланың қауіпсіздігін қамтамасыз етуге бағытталған заңнамалық және институционалдық реформалар жүзеге асырылып жатыр.

Су тапшылығымен күрес: Қазақстан ШЫҰ елдеріне тәжірибесін таныстырды

«Қазақстан Шанхай ынтымақтастық ұйымы (ШЫҰ) аясында суды үнемдеуге негізделген егіншілікті дамыту жөніндегі бастамаларын ұсынды. ҚР Ауыл шаруашылығы вице-министрі Назгүл Хатепова бастаған делегация Қытайдың Шэньси провинциясында өткен 33-ші Янлин ауыл шаруашылығы көрмесі аясындағы іс-шараларға қатысты.

Тоқаев Ресейді ТМҰ+ құрамына қосуды ұсынды 

Қасым-Жомарт Тоқаевтың ұсынысы дер кезінде көтеріліп отыр. Оның негізінде ортақ тарих, мәдени дәстүрлер мен тілдік туыстықтан әлдеқайда ауқымды алғышарттар жатыр.Түркі мемлекеттері Ресей тікелей қатысатын немесе экономикалық тұрғыдан мүдделі серіктес ретінде атсалысатын ірі халықаралық жобаларды жүзеге асырып келеді.

Қазақстанға қарсы жүргізіліп жатқан жасырын соғыс: Ақмарал Баталованың тұжырымы

24.kz ақпарат агенттігі Таяу Шығыс мәселелері жөніндегі қазақстандық сарапшы, журналист, деректі фильмдер авторы, гуманитарлық сала қызметкері және қоғам қайраткері Ақмарал Баталовамен көлемді сұхбат жариялады. Сұхбат барысында қазіргі саясаттың жүргізілу тәсілдері мен халықаралық ақпараттық соғыстарға қатысты бірқатар маңызды мәселе көтерілді. Олардың кейбірі Қазақстанның ақпарат кеңістігінде алғаш рет ашық айтылып отыр.

Дәурен Абаевтың өзіндік тұжырымы

«Қазақстан мен Ресей достасуға міндетті емес, олар достасуға мәжбүр», – деді Қазақстанның Ресей Федерациясындағы елшісі Дәурен Абаев 26 қазанда Республика күніне орай Қазақстан елшілігі ұйымдастырған салтанатты қабылдауда сөйлеген сөзінде. Осылайша елші бұған дейін айтылған пікірдің негізгі мазмұнын сақтай отырып, оны басқаша тұжырымдады

ЕАДБ болжамы : Қазақстандағы инфляция 5%-ға дейін төмендеуі мүмкін

Еуразиялық даму банкінің (ЕАДБ) Қазақстан Үкіметі мен Ұлттық банкіне арналған макроэкономикалық болжамы билік үшін көңілге медеу боларлық жаңалық деуге болады. Өйткені соңғы бірнеше жыл бойы мемлекеттік органдар күрделі жағдайда жұмыс істеп келді.

Еуропа Қазақстанға басымдық беріп отыр

Егер Қаржы министрлігінің бұл хабарламасын шенеуніктер тілінен қарапайым халық тіліне аударсақ — Қазақстан Еуропалық қайта құру және даму банкімен (ЕҚДБ) ынтымақтастығын 2030 жылға дейін ұзартты және кеңейтті.

Қазақстанның технологиялық серпіліс әлеуеті: негізгі сын-қатерлер мен дамудың жаңа кезеңі

Соңғы 30 жылда алғаш рет Конституцияда адам капиталын, ғылым мен инновацияларды дамыту мемлекеттің басым бағыты болып белгіленді. Бүгінгі таңда Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаевтың инновацияларға бағытталған бағдарын мемлекетті институционалдық тұрғыдан күшейтудің нақты стратегиясына айналдыру міндеті тұр. Бұл міндетті жүзеге асыру экономиканы, ғылым мен басқару жүйесін жедел трансформациялау үшін білім өндірісі, кадрлар даярлау және шешімдер қабылдау жүйесін түбегейлі қайта құруды талап етеді. Егер білім беру, ғылым және мемлекеттік басқарудың жай-күйімен айқындалатын іргетас шектеулі күйде қалса, онда бұл бастама инновациялық қызметтің көрінісін жасауға немесе технологиялық тәуелділіктің тереңдеуіне әкеп соғу қаупі бар екені анық.

Қазақстандағы конституциялық және парламенттік реформа: институционалдық тәуекелдер, билік теңгерімі және орнықтылық механизмдері

Мемлекеттік басқару жүйесінде, жоғары заң шығарушы органда, квазимемлекеттік секторда, халықаралық ұйымдар мен партияда көп жылдар бойы атқарған қызметім барысында мемлекеттің тұрақтылығы тек реформалардың мазмұнына ғана емес, сонымен бірге олардың институционалдық тұрғыдан жүзеге асырылу сапасына, биліктің барлық тармақтарының өкілеттіктері мен жауапкершілігінің теңгеріміне де тікелей байланысты екеніне көз жеткіздім. Мақалада ұсынылған пайымдаулар мен қорытындылар жалаң сынға емес, еліміздегі конституциялық және парламенттік реформалардың мемлекет тиімділігін, қоғамның сенімін және елдің ұзақ мерзімді тұрақтылығын нығайтуға ықпал етуіне деген кәсіби мүдделілікке негізделген.

Қазақстан ғылымы: Даму жолындағы қос кедергі

Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев ғылыми-техникалық прогресс жетістіктеріне негізделген, жаһандық бәсекеге қабілетті экономиканы дамытуда ғылымның айрықша маңызын ескере отырып, соңғы жылдары барған сайын нақты міндеттер қойып келеді. Осылайша ағымдағы жылдың 12 сәуірінде Қазақстанның ғылыми қауымдастығын құттықтай келе, ол «ғылыми әлеуетті ел игілігі үшін тиімді пайдалану қажет, ғалымдарымыздың жаңалықтары тек зертханалық немесе кабинет деңгейінде қалып қоймауы тиіс. Нақты нәтиже беретін әрі өндіріске енгізуге болатын жобаларды жүзеге асыру маңызды. Қысқасы, ғылым экономика мен қоғамның сұранысына қызмет етуі керек» екенін ерекше атап өтті.

Трансформациясыз жаңғырту: Қазақстан ғылымының жүйелік мәселесі

Мақалада Қазақстанның ғылыми саласының қазіргі даму үрдістері қарастырылады. Статистикалық көрсеткіштер мен институционалдық ерекшеліктерді талдау негізінде сандық өсімнің «сыртқы» көрсеткіштері мен ғылыми нәтижелер сапасының «ішкі» трансформациясының шектеулілігі арасындағы жүйелік қайшылықтар айқындалады.

Газадан «Бейбітшілік кеңесіне» дейін: жаһандық басқару қағидалары қалай қайта қалыптастырылуда

Дональд Трамптың 2025 жылғы қазанда ұсынған Газа секторындағы оқ атуды тоқтату жоспары дипломатиялық серпіліс және аймақтағы қирауды тоқтатудың соңғы мүмкіндігі ретінде таныстырылды. Бұл жоспар қақтығысушы тараптардың қолдауына ие болып, БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесі тарапынан мақұлданды. 2025 жылғы 17 қарашада он үш мемлекет Газа секторында Халықаралық тұрақтандыру күштерін (ХТК) құру туралы американдық резолюцияны жақтап дауыс берді.

Баспасөз еркіндігі мен ұлттық қауіпсіздік: Ақмарал Баталованың Дэвид Томасқа берген сұхбаты

Журналистер, сарапшылар мен авторлар өз мәтіндерін блог немесе жаңалықтар бюллетені түрінде жариялайтын Substack платформасында Дэвид Томастың (David Thomas) қызықты мәтіні жарық көрді. Ол қазақстандық журналист, Таяу Шығыс бойынша сарапшы Ақмарал Баталовадан сұхбат алған.

Бешпармақ. Инженер толғанысы.БАТЫС ЖОРЫҒЫ

1235-жылы Оқытай Ханның басшылығымен Құрылтай өтіп, онда Мәңгі Елдің Орыс Мәселесі бойынша іс-қимыл жоспары мен екі стратегиялық әскери операциядан тұратын Батыс Жорығы туралы тарихи шешім қабылданды. Батыс Жорығының бірінші бөлігі «Русьті құтқару операциясы» деп аталды. Қасиетті Рим империясының Русьті басып алуына жол бермес үшін, оның алдын орап, Русьтің барлық қала-мемлекеттерін аралап, жағдайды ұғындырып, дипломатиялық үгіт жүргізіп, Мәңгі Ел Федерациясының құрамына кіргізіп, келісімдерге қол қойдырып алу керек.

Бешпармақ. Инженер толғанысы. ЕУРОПА ОДАҒЫНЫҢ РУСЬТІ КҮЙРЕТУІ

Қазақтардың Жаппай Қоныс аударуы қызған шақта, яки, 1235-жылы өткен Мәңгі Ел Құрылтайында Еуропаны бағындыру мақсатындағы әйгілі Батыс Жорығы туралы шешім қабылданды. Көркем әдебиетте бұл туралы: Жеңіс Хан көзі тірісінде «соңғы теңізге жорыққа шығуды» армандаған, қайтыс болған соң, ұрпақтары оның сол арманын орындағысы келіп, әлгі жорыққа аттанған... дегендей мәнде жазылады, сол орайда небір романтикалық ертегілер де шығарылады.

Бешпармақ. Инженер толғанысы.ТАРТАРИЯ, ТАТАРЛАР ЖӘНЕ ГАМБУРГЕР

«Татар-моңғол езгісі» терминіндегі «моңғол» ұғымының анығына жеткендіктен, бірден «татарлар» ұғымын да қарастыруымыз қажет. Бұнда да небір қызықтарды ұшыратамыз.баршамызға белгілі, 5-ші ғасырда құл иеленуші Рим Империясы Еділ патша (Аттила) бастаған ғұндардың сұрапыл шапқыншылығынан күйреді. Сөйтіп, Еуропада анағұрлым озық феодалдық құрылысқа негізделген, кейін заманауи еуропалық елдерге үлгі болған көптеген қоғамдар пайда болды.

Бешпармақ. Инженер толғанысы. ҚАЗІРГІ МОҢҒОЛДАР. АРИФМЕТИКАЛЫҚ АҚИҚАТ

Бразил-ия немесе Итал-ия деген сияқты, орыстар бұрмалап, «Монғол-ия» деп атап кеткен Мәңгі Елдегі қазақ руларының ескі жұртына (яғни, босап қаған жерлерге) біртіндеп тегі мен тілдік тобы жағынан тұңғыстар мен буряттарға жақын оңтүстік Сібірдің шағын халха, чахар және ойрат тайпалары қоныстанды. Әлемнің әр түкпірінен ұлан-ғайыр Солтүстік және Оңтүстік Америка құрлықтарына көшіп барған жүздеген ұлт өкілдерін «америкалықтар» деп атайтынымыз сияқты, олар да тұрғылықты жер атауы бойынша «моңғолдар» деген жаңа есімді еншіледі. 

Көп оқылғандар

Британ тәжінің агенттері және „жұмсақ күш“ саясаты

«Британияның құлағы» деген астарлы тіркесте қаншалықты шындық бар? Ұлыбританияның жаһандық ықпалын сақтап қалу әрекетінің мүмкіндігі қандай? Бұрынғы отар ел — Австралияға енді Америка Құрама Штаттарының жолын қайталап, жаңа метрополияға айналуға ұмтылатын уақыт жеткен жоқ па?

Қытай 2024 жылы экспорттаған таза энергия технологиялары жаһандық СО₂ шығарындыларын 1%-ға қысқартуға мүмкіндік береді

МӘСКЕУ. 25 шілде. ИНТЕРФАКС – 2024 жылы Қытай Халық Республикасы экспорттаған күн панельдері, электр көліктері және жел турбиналары сынды таза энергия көздеріне арналған технологиялар...

BRICS Pay – халықаралық төлемдердің келешегі ме?

БРИКС Пэй (BRICS Pay) төлем жүйесінің құрылу феномені санкциялық қысымның күшеюіне, халықаралық төлем инфрақұрылымының бөлшектелуіне және «Жаһандық Оңтүстік» елдерінің қаржылық егемендікті қамтамасыз етуге ұмтылысына байланысты жаһандық қаржылық қатынастар жүйесіндегі құрылымдық өзгерістерге берілген көпөлшемді жауап болып табылады. Батыс юрисдикцияларының бақылауындағы трансшекаралық есеп айырысудың дәстүрлі тетіктері (Visa, MasterCard, Eurocard) геосаяси мәжбүрлеу құралы ретінде пайдаланылып отырған жағдайда, баламалы төлем экожүйесін қалыптастыру жөніндегі бастама қатысушы мемлекеттердің экономикалық қауіпсіздігі үшін ғана емес, сонымен бірге көпполярлы әлемдік құрылымның жаңа үлгісін құру үшін де стратегиялық маңызға ие болады.

«AQIQAT» жүйесі: Мемлекет ақшасының босқа жұмсалуына тосқауыл

Қазақстан Республикасы Қаржылық мониторинг агенттігінің (АФМ) шамамен 250 млрд теңге көлеміндегі бюджет қаражатын үнемдеуге қол жеткізгені жөніндегі жаңалық көпшілік арасында айтарлықтай резонанс тудырмады. Алайда бұл көрсеткіштер азаматтық қоғам тарапынан елеулі назар аударуға тұрарлық.

Кері байланыс

Редакция жауабы

Бүгінгі назарда

Ақша көп, бірақ экономика әлсіз

Бұл жолғы редакциялық мақаламыз, әрине, Президенттің 28 қазанда халыққа арнаған Жолдауына арналмақ. Мемлекет басшысы Қазақстанды ауқымды құрылыс алаңына айналдырып, экономиканы жаппай цифрландыруды көздеп отыр. Екі бастаманың да игілігін қалың жұртшылық көруге тиіс. Алайда Жолдауда халық мүддесіне басымдық берілгенімен, ондағы негізгі талаптар ең алдымен нақты іске жауапты мемлекеттік органдарға – министрліктерге, ұлттық холдингтер мен әкімдіктерге бағытталған. Өйткені Мемлекет басшысының олардың қазіргі жұмысына көңілі толмайтыны анық. «Еуразия24» редакциясы да осы пікірді құптайды. Атқарушы билік бұрыннан ұстанып келе жатқан жұмыс тәсілдері мен қағидаттарын түбегейлі өзгертпейінше, Президент жүктеген міндеттерді орындау мүмкін емес. Бұл үшін тіпті кадрларды ауыстырудың өзі жеткіліксіз.

Жоюды заңдастыру: иттердің тағдырын ақша шешті

8 сәуірде Мәжіліс «Жануарларға жауапкершілікпен қарау туралы» заңға енгізілген түзетулерді қабылдады. Бұл өзгерістер елдің гуманистік бағыттағы ұстанымын әлсіретіп, қаңғыбас иттерді жаппай жою тәжірибесіне қайта оралуына әкелді. Енді бұл шаралар «қайтарымсыз аулау» деген жаңа атаумен жүзеге асырылмақ. Алайда осыдан небәрі бес жыл бұрын Қазақстанда жануарлар санын реттеудің өркениетті тәсілдеріне көшу мәселесі кеңінен талқыланған еді. Соның нәтижесінде 2021 жылғы заң редакциясы қабылданған болатын. Өкінішке қарай, мемлекет бұл нормаларды тиімсіз деп танып, жергілікті жерлерде гуманистік талаптардың сақталмау деректеріне тиісті назар аудармады.

Қытай тәжірибесі және Қазақстанның даму келешегі

 Қытайда жаңғырудың басты мақсаты – бүкіл халықтың тұрмысын жақсартып, ортақ игілікке қол жеткізу. «Қытай тәжірибесін сол күйінде қайталау міндет емес. Ең бастысы – оның тиімді тұстарын өз қажетімізге жарата білу», – деді саясаттанушы Юрий Булуктаев. «Әділетті Қазақстанды құру және Қытайдың жаңғыру тәжірибесі: жаңа «алтын отызжылдыққа» қадам» атты ғылыми конференцияға қатысқан сарапшылар Қытайда тиімділігі дәлелденген, Қазақстанда да қолдануға болатын көптеген тәсілді ортаға салды. «Даму – барлық түйткілдің шешімін табуға жол ашатын алтын кілт», – деді Қытай Халық Республикасының Алматыдағы бас консулы Су Фанцю. Дипломат өз баяндамасында елді жаңғырту Қытай мен Қазақстан үшін бірдей маңызды міндет екенін атап өтті.

Бала қауіпсіздігі – ата-ананың міндеті

Жаз мезгілі басталысымен-ақ түнгі уақытта ересектердің қарауынсыз көшеде сенделіп жүретін кәмелетке толмағандар мәселесі тағы да күн тәртібіне шығады. Соңғы жылдары мемлекет кәмелетке толмағандардың қауіпсіздігіне қатысты ересектердің жауапкершілігін кезең-кезеңімен күшейтіп келеді.

Он күн бойы оқырман назарында

Эфиопия үкіметінің күштері Тыграй өңірінің әкімшілік орталығындағы әуежайға бақылауды қайтарды

Эфиопияның үкіметті қолдайтын күштері Тыграй өңірінің әкімшілік орталығы Мэкэле қаласының маңындағы негізгі әуежайға бақылауды қалпына келтіргенін мәлімдеді.

«Келешектің» болашағы қандай?

 Ұлттық байлықтың игілігін болашақ ұрпақпен бөлісу – дұрыс әрі әділетті идея. Бірақ кез келген ауқымды әлеуметтік бастама  ерте ме, кеш пе бюджеттің қатаң есепке тіреледі: қанша қаражат қажет, ол қайдан алынады және мемлекет қабылдаған міндеттемені 10–20 жылдан кейін де орындай ала ма? Бүгінде «Ұлттық қор – балаларға» және «Келешек» бағдарламалары қатар жұмыс істейді. Екеуінің де түпкі мақсаты ұқсас – баланың болашағына капитал қалыптастыру. Сондықтан ендігі мәселе – осы екі тетікті бір-бірінен бөлек ұстай беру керек пе, әлде оларды бір тиімді жүйеге біріктіруге бола ма? Спойлер ретінде айта кетейік: шешім табылды, ол күрделі пайыздың сиқырында және үшінші бала дүниеге келгенде отбасыларды қолдауда жатыр.

Азия-Тынық мұхиты аймағындағы қор индекстері төмендеп жатыр

Бейсенбі күнгі сауда барысында Азия-Тынық мұхиты аймағындағы қор нарықтарының негізгі индекстері төмендеді.

Қазақстанға шипа іздеп келетіндер көбейді

Қазақстан медициналық туризм нарығындағы өз орнын нығайтып, өңірдегі медициналық хабтардың біріне айналуды көздеп отыр. Денсаулық сақтау министрлігінің мәліметінше, бүгінде медициналық көмек алу үшін Қазақстанға шамамен 50 елден науқастар нөпірі байқалады.  Былтыр еліміз 80 мыңға жуық шетелдік емделуші қабылдап, емдік шаралар жүргізіпті.

Еуразия24 – геосаяси, экономикалық, тарихи, қоғамдық және мәдени процестерді қамтитын Еуразия аймағындағы маңызды оқиғаларды көрсететін сенімді ақпараттық-талдамалық сайт-агрегаторы. Біз оқырмандарға ең өзекті, шынайы әрі жедел ақпарат ұсынамыз. еуразия24, Еуразия 24, евразия 24 немесе Eurasia 24 атауларымен танымал болған біз – Еуразия жаңалықтарын қадағалап, бүгінгі үдерістердің логикасын түсінгісі келетіндер үшін бағыт-бағдармыз.