Үкімет, инфляция және 360 градусқа айналған саясат

Сонымен, жаңа Конституция қабылданды, Құрылтай құрылды, Үкімет құрамы қайта бекітілді. Бір қарағанда, саяси жүйе түгел жаңарғандай. Бірақ төмендегі жағдайға қарасақ, басқа ой келеді. Анналена Бербоктың кезінде елді күлкіге қарық қылған «360 градусқа бұрылу» деген әйгілі сөзі естеріңізде болар. Сол кезде ақпарат құралдары «жасылдар» партиясы жетекшісінің мектепте алған білімін біраз сөз қылған еді. Алайда Германия Федеративтік Республикасының Сыртқы істер министрі абайсызда айтқан сол сөзіне өзі ойламаған терең мағына сыйғызып жібергендей. Расымен де, бір нүктені айнала 360 градусқа толық бұрылған нысан ақыр соңында бастапқы қалпына қайта келеді. Бірақ бұл орнында тапжылмай тұру деген сөз емес. Керісінше, бар жылдамдықпен бір орында шыр айналу. Мұндай айналыстан біреудің басы айналмай қоймайды, енді бірі шеңберден шығып та қалады. Әзірге қызметінен айырылғандардың қатарында Мәжілістің бұрынғы төрағасы мен Сенаттың экс-спикері бар.

Еңбек нарығында маман тапшы: кәсіптік білім беру жүйесіне жаңа міндет жүктелді

8 қыркүйектегі Үкімет отырысында техникалық және кәсіптік білім беру саласына қатысты ауқымды өзгерістер жарияланды. Жан басына бөлінетін қаржыны екі есеге көбейту, өңірлерде салалық кластерлер құру, колледждер мен жұмыс берушілердің байланысын күшейту көзделіп отыр. Алайда еңбек нарығындағы жағдай әлдеқайда күрделі. Кәсіпкерлер білікті жұмысшы тапшы екенін айтып келеді, ал елде жүздеген мың бос жұмыс орны әлі де толмай тұр. «Қоғамда елде жұмыс жоқ деген пікір қалыптаспауы керек. Жұмыс істегісі келген адамға жұмыс табылады», — деді Премьер-министр Олжас Бектенов. Үкімет басшысының бұлай айтуына негіз бар. Жергілікті маман жетіспегендіктен, кәсіпорындар бірнеше жылдан бері шетелден жұмыс күшін тартуға мәжбүр. Үкімет бұл мәселені шешуге бағытталған жаңа шараларды ұсынды. Бірақ түйткілдің төркіні бастамалардың аздығында ма, әлде бұрыннан бар тетіктердің дұрыс жұмыс істемеуінде ме?

АҚШ Канададан бірқатар тауарды әкелуге тыйым салды

АҚШ президенті Дональд Трамп сейсенбі күні бірнеше жарлыққа қол қойды. Соның бірі Канададан мотоциклдер, сүт сарысуы, меласса, алкогольсіз сыра және бірқатар алкоголь өнімін әкелуге тыйым салуды көздейді.

КХДР Республика күнін атап өтіп жатыр

олтүстік Кореяның жоғары лауазымды партия және үкімет өкілдері КХДР-дың құрылған күніне орай елдің бұрынғы басшылары жерленген кесенеге барды. Бұл туралы Кореяның орталық телеграф агенттігі (КЦТА) хабарлады.

Валюта нарығында доллар бағамы өзгеріссіз қалды

Сәрсенбідегі саудада АҚШ долларының еуро мен фунт стерлингке қатысты бағамы айтарлықтай өзгерген жоқ. Ал иенаға шаққанда доллар арзандап жатыр.

Ресей мен Түркия минералды тыңайтқыш жеткізу саласында меморандумға қол қойды

Ресейдің Ауыл шаруашылығы министрлігі мен Түркияның Ауыл және орман шаруашылығы министрлігі минералды тыңайтқыш жеткізу саласындағы өзара түсіністік туралы меморандумға қол қойды.

БАӘ басшысы ХАМАС шабуылы туралы Нетаньяхуға алдын ала ескерткен

Біріккен Араб Әмірліктерінің басшылығы 2023 жылғы 7 қазандағы шабуылдан бірнеше күн бұрын Израиль премьер-министрі Биньямин Нетаньяхуға ХАМАС-тың ауқымды шабуыл әзірлеп жатқаны туралы ескерткен.

Валюта нарығында доллар тұрақтылығын сақтады

Сейсенбі күнгі саудада АҚШ долларының еуро мен фунт стерлингке шаққандағы бағамы айтарлықтай өзгерген жоқ. Ал иенамен арадағы бұрынғы төмендеуінің орнын толтырды.

Ресей Вьетнаммен сауда-экономикалық байланысты дамытуға басымдық береді

Ресей премьер-министрі Михаил Мишустин Вьетнам Компартиясы Орталық комитетінің бас хатшысы, ел президенті То Ламмен кездесуінде Мәскеудің Вьетнаммен стратегиялық серіктестікті одан әрі нығайтуға мүдделі екенін мәлімдеді.

ЕО Израильдің Палестина жеріндегі қоныстарын бейбітшілікке кедергі деп санайды

Еуропалық одақ басып алынған Палестина аумағындағы Израиль қоныстары халықаралық құқыққа қайшы деген ұстанымын тағы да растады.

Танымалдық деген осы шығар

Ақмарал Баталованың «Купол юрты»  арнасында Наталия Асеевамен болған «Тарихымызды кім жазып жүр?» атты сұхбат жарияланды . Жазба көрермен арасында қызу талқыға түсіп, екі жарым мыңға жуық пікір қалдырылған.

Журналист Арман Шураев 20 тәулікке қамалды

Ақмола облысының Полиция департаменті таратқан ақпаратқа сәйкес, әлеуметтік желіде бейәдеп сөздер жазылған жарияланым әкімшілік іс қозғауға негіз болған. Жазба әлеуметтік желілерге жүргізілген мониторинг барысында анықталған.

Еңбек нарығында маман тапшы: кәсіптік білім беру жүйесіне жаңа міндет жүктелді

8 қыркүйектегі Үкімет отырысында техникалық және кәсіптік білім беру саласына қатысты ауқымды өзгерістер жарияланды. Жан басына бөлінетін қаржыны екі есеге көбейту, өңірлерде салалық кластерлер құру, колледждер мен жұмыс берушілердің байланысын күшейту көзделіп отыр. Алайда еңбек нарығындағы жағдай әлдеқайда күрделі. Кәсіпкерлер білікті жұмысшы тапшы екенін айтып келеді, ал елде жүздеген мың бос жұмыс орны әлі де толмай тұр. «Қоғамда елде жұмыс жоқ деген пікір қалыптаспауы керек. Жұмыс істегісі келген адамға жұмыс табылады», — деді Премьер-министр Олжас Бектенов. Үкімет басшысының бұлай айтуына негіз бар. Жергілікті маман жетіспегендіктен, кәсіпорындар бірнеше жылдан бері шетелден жұмыс күшін тартуға мәжбүр. Үкімет бұл мәселені шешуге бағытталған жаңа шараларды ұсынды. Бірақ түйткілдің төркіні бастамалардың аздығында ма, әлде бұрыннан бар тетіктердің дұрыс жұмыс істемеуінде ме?

Қазақстанды қандай демографиялық өзгерістер күтіп тұр?

Жуырда Халықаралық әлеуметтану және саясат институтының (ХӘСИ) сарапшылары Қазақстанның соңғы 30 жылдағы демографиялық даму қорытындысын шығарып, 2050 жылға дейінгі болжамын ұсынды. Зерттеу нәтижесі ел демографиясында оң өзгерістермен қатар, алдағы кезеңде ескерілуге тиіс бірқатар мәселе бар екенін көрсетеді. Қазақстан халқының саны тұрақты өсіп, өткен жылдардағы көші-қон үдерістерінің салдары біртіндеп еңсеріліп келеді. Алайда ендігі кезеңде халықтың қартаюы, туу көрсеткішінің табиғи түрде төмендеуі және демографиялық өсімнің ел дамуына беретін мүмкіндіктерінің азаюы күтіледі. Ендеше, Қазақстан демографиясында қандай өзгерістер жүріп жатыр? Негізгі көрсеткіштер мен ұзақ мерзімді үрдістерге тоқталып, елді алда қандай демографиялық сын-қатерлер күтіп тұрғанын саралап көрейік.

Қазақстан дата-орталықтар жарысына қосылды

 Дата-орталықтар — электр энергиясы мен суды тұтыну көлемі тұтас бір қаламен салыстыруға келетін ірі өнеркәсіптік нысандар. Қазақстанда электр энергиясы да, су да тапшы. Соған қарамастан, еліміз Екібастұз маңында «дата-орталықтар алқабын» салуға кірісті. Өйткені бүгінгі әлемнің талабы басқа: жасанды интеллектінің лайықты инфрақұрылымы болмаса, мемлекеттің саяси элитасы әлемдік деңгейде шешім қабылдайтын алпауыттармен терезесі тең бола алмайды. Жасанды интеллектке арналған деректерді өңдеу орталығын көз алдымызға алып серверлік кешен ретінде елестетуге болады.

Жасанды интеллект жұмысымызды тартып ала ма, әлде жаңа мүмкіндік бере ме?

Бір сәт ойланып көріңізші: таңертең жұмысқа келдіңіз. Компьютерді қостыңыз. Ал сіз күнде бірнеше сағат жұмсайтын жұмысты жасанды интеллект бірнеше минутта орындап қойды. Есеп дайын, мәтін жазылған, кесте толтырылған, ақпарат сұрыпталған. Сонда сізге жұмыс қалды ма?Соңғы кезде бұл сұрақты көп адам өзіне қоя бастады. «Жасанды интеллект дамып кетсе, біз жұмыссыз қалмаймыз ба?» деген қорқыныш бар. Әсіресе компьютер алдында жұмыс істейтін мамандардың алаңдауы түсінікті.Бірақ мәселенің шындығы сәл басқаша болуы мүмкін.

Еуразиядағы жаңа күш: ШЫҰ БҰҰ-ға балама бола ала ма?

Шанхай ынтымақтастық ұйымының мерейтойы ұйымның негізгі мүшелерінің бірі — Иранға АҚШ шабуылдары жалғасып жатқан тұста өтті. Оның үстіне Вашингтонның бұл әрекеттеріне халықаралық деңгейде берілген ешқандай мандат жоқ. Осы тұрғыдан алғанда, ШЫҰ-ның алдағы даму бағыты да айқындала түседі: Еуразия өңірінің қауіпсіздігіне сырттан қатер төнген жағдайда оған жауап берудің тетіктері мен құралдарын қалыптастыру.

Қоғамды әлсірететін және күшейтетін әдебиет

Кітапты біз білімнің бұлағы дейміз. Бірақ кітаптың күші тек білім берумен шектелмейді. Ол адамның дүниетанымын қалыптастырады, құндылығын өзгертеді, тіпті тұтас қоғамның бағытына әсер етеді. Бір әдебиет қоғамды алға сүйресе, енді бірі оның ішкі тұтастығын әлсіретуі мүмкін.

«Жеңіс баласы»: соғыс, махаббат және өшпес тарих

3-қыркүйек күні кинотеатрларда Қазақстан, Ресей және Беларусь кинематографистері бірлесіп түсірген «Почтальон победы», ал Қазақстандық прокатта «Жеңіс баласы» атауымен ұсынылатын тарихи   фильм шығады. Фильм көрерменді Екінші дүниежүзілік соғыстың атмосферасына апарады. Бұл шығарылымда Азамат Доспанов есімді хатшы жігіттің басты рөлін сомдаған, жастар арасында кеңінен танымал актермен фильм түсірілімі барысында болған қызықты әрі қиын сәттері, түйер ойлары туралы сөз қозғадық.

Жаңа Құрылтай: Қазақстан үшін шешімді енді кім қабылдайды?

23 тамызда Құрылтай депутаттарының сайлауы өтеді. Екі палаталы Парламенттің орнына 145 депутаттан тұратын жаңа Құрылтай келеді. Бұл сайлауға 7 саяси партия мен жүздеген кандидат қатысады.

Неліктен қоғамға ең қажет тұста кэнсел мәдениеті жұмыс істемейді?

Соңғы жылдары әлеуметтік желі қоғамға бұрын болмаған бір күш берді. Бұрын бір адамның әрекетіне наразылық білдіру үшін газетке жазу немесе митинг ұйымдастыру керек болса, бүгінде бірнеше сағаттың ішінде мыңдаған адам бір позицияға біріге алады.

«Даму» қоры кәсіпкерлерді қолдаудың жаңа жобасын іске қосты

ҚР Ұлттық экономика министрлігінің мәліметінше, «Даму» кәсіпкерлікті дамыту қоры Астана, Алматы, Шымкент қалаларында, сондай-ақ Солтүстік Қазақстан және Ақтөбе облыстарында кәсіпкерлерге қолдау көрсететін пилоттық орталықтарды іске қосты.

Шағын және орта бизнестің несие берешегі 40,1%-ға көбейді

Проблемалық несиелердің үлесі 3%-дан 3,9%-ға ғана өскенімен, бұл көрсеткіш шағын кәсіп иелеріне қарызын уақытылы өтеу барған сайын қиындап бара жатқанын аңғартады. Ірі бизнестің қиын кезеңнен шығуына мүмкіндік беретін қаржылық қоры, активтері бар. Қажет болса, кредиторлармен келісіп, қосымша қаржы тарта алады.

S&P Қазақстан банктерінің көрсеткішін жоғары бағалады

2026 жылғы 4 қыркүйекте S&P Global Ratings Қазақстанның банк секторындағы елдік тәуекелдер бағасын (BICRA) жақсартты. «Салалық тәуекел» (Industry Risk) көрсеткіші «7»-топтан «6»-топқа көтерілді. Ал «экономикалық тәуекел» (Economic Risk) бойынша болжам «тұрақтыдан» «оңға» өзгерді. 

Үкімет қайта жасақталды: министрлердің басым бөлігі қайта тағайындалды

Қазақстан Үкіметінің жаңа құрамы жасақталды. Министрлер кабинетінің негізгі мүшелерінің басым бөлігі қызметінде қалды, ал бірқатар министрлікке жаңа басшылар тағайындалды. Үкіметтің жаңа құрамын жасақтау Олжас Бектеновтің Премьер-министр қызметіне қайта тағайындалуынан басталды. (...) Вице-премьерлер құрамында айтарлықтай өзгеріс болған жоқ.

Қазақстандықтар ауыз судың текше метріне 5,5 мың теңге төлеген

Денисов ауданы прокуратурасының қабылдаған шараларының нәтижесінде Глебовка ауылының тұрғындары үшін ауыз судың бір текше метрінің бағасы 45 еседен астам төмендеп, 5 520,59 теңгеден 116 теңгеге дейін арзандады. Бұған дейін тарифтің жоғары болуы ауыл тұрғындарына да, кәсіпкерлерге де едәуір қаржылық салмақ түсірген. Заңнамада ауыз су құнын субсидиялау көзделгеніне қарамастан, Глебовка ауылындағы сумен жабдықтау тарифін төмендету жөніндегі шаралар дер кезінде қабылданбаған. 

Азық-түлік бағасы төмендеді

Сауда және интеграция министрлігінің уәжіне сүйенсек, бағаның оң серпініне ықпал еткен негізгі факторлардың бірі – баға белгілеуді әкімшілік жолмен бақылау. Бұған сауда үстемесінің белгіленген шекті мөлшерінің сақталуын қадағалау, сондай-ақ жеткізу тізбегіндегі делдалдар санын қысқарту жатады.

Қазақстандағы инвесторларға кедергі келтіретін жүйелі мәселелер белгілі болдч

Қажеттілік бар жерде елді мекендердің шекарасын кеңейтіп, индустриялық аймақтарды алдын ала дайындап, оларды инженерлік инфрақұрылыммен қамтамасыз етуге мүмкіндік жеткілікті.

Сабыр түбі – сары алтын

Зейнетақы жинақтарының тұрғын үй жағдайын жақсартуға және емделуге пайдаланылатын жеткіліктілік шектерін арттырғаннан кейін бұқаралық ақпарат құралдарында бірқатар ұқсас мазмұндағы жарияланымдар жарық көрді.

Көрінбейтін дағдарыс

«Қазақстанда жоқ дағдарыс қашан аяқталады?» — аталған бейнематериалдың тақырыбынан-ақ автордың өзіндік ізденісі байқалады. Жалпы, Қарлығаш Еженованың бұл бастамасы айтарлықтай қызығушылық тудырады.

Меншікті қайта бөлу журналистикасы

Кезекті шығарылымын тыңдап отырсаң, Қазақстанда кімнің неге иелік ететіні, «Ескі Қазақстанда» бұл мүліктің қаншалықты заңды немесе заңсыз жолмен алынғаны және қазіргі «Жаңа Қазақстанда»...

Қоғам белсенділері оқушыларға 60 минуттық түскі үзіліс беруді ұсынды

Қазақстандықтар E-Petition платформасы арқылы Денсаулық сақтау министрлігіне мынадай ұсыныс жолдады: «Мектептегі тамақтану жүйесін жетілдіру, балалардың денсаулығын сақтау және дұрыс тамақтану мәдениетін қалыптастыру үшін Қазақстанның білім беру ұйымдарында ас ішуге кемінде 60 минут уақыт бөлуді ұсынамыз.

БҰҰ әлемдегі балалар санына қатысты дерек жариялады

FINANCE.kz сарапшылары әлем елдерінің демографиялық дамуында алшақтық күшейіп келе жатқанына назар аударады. «Әлем біртіндеп халқы өте жас және қартаюы жеделдеген елдер болып жіктеле бастады. Алайда бала санының көп болуы өздігінен елдің әл-ауқатын арттырмайды. Жас ұрпақтың көптігі — экономикалық өсімге жол ашатын мүмкіндік қана.

Қазақстанда вице-президенттің өкілеттігі айқындалды

Сонымен қатар вице-президент Қазақстанның стратегиялық зерттеулер институтының қызметіне жетекшілік етеді. Ол мемлекеттік наградалар, азаматтық мәселелері, мемлекеттік рәміздер мен геральдика, шетелде кадр даярлау және мемлекеттік сыйлықтар беру жөніндегі комиссиялардың, сондай-ақ Жастар саясаты жөніндегі кеңестің жұмысын үйлестіреді. 

Қазақстан шетелдіктер үшін ақылы электрондық рұқсат енгізеді

Қазақстанда шетел азаматтарының, соның ішінде ресейліктердің елге кіруі ақылы болатыны расталды. Бұл туралы РИА Новости агенттігіне электрондық рұқсат (ETA) рәсімделетін QazETA (Kazakhstan Electronic Travel Authorization) жүйесінің операторы мәлімдеді. 

Қазақстан «атеист елдер» рейтингінде алғашқы он бестікке кірді

Қазақстан халқының 49%-ы атеист деп көрсетіліп, рейтингте 14-орынға ие болды. Құдайға сенбейтіндер ең көп ел — Швеция, мұнда олардың үлесі 76%. Ал ең төмен көрсеткіш Андоррада — 15,2%.

ЕАДБ болжамы : Қазақстандағы инфляция 5%-ға дейін төмендеуі мүмкін

Еуразиялық даму банкінің (ЕАДБ) Қазақстан Үкіметі мен Ұлттық банкіне арналған макроэкономикалық болжамы билік үшін көңілге медеу боларлық жаңалық деуге болады. Өйткені соңғы бірнеше жыл бойы мемлекеттік органдар күрделі жағдайда жұмыс істеп келді.

Еуропа Қазақстанға басымдық беріп отыр

Егер Қаржы министрлігінің бұл хабарламасын шенеуніктер тілінен қарапайым халық тіліне аударсақ — Қазақстан Еуропалық қайта құру және даму банкімен (ЕҚДБ) ынтымақтастығын 2030 жылға дейін ұзартты және кеңейтті.

ТМД және ШЫҰ: Нақты нәтижеге бағытталған интеграция

ТМД Бас хатшысы Сергей Лебедевтің «ұйым 2030 жылға қарай ШЫҰ-мен серіктестік аясында нақты нәтижелерге көшуі керек» деген мәлімдемесін оқығанда, көкейде бірқатар сауалдар туындады.

Еуразиялық авиацияның азиялық векторы

«Еуразиялық бағыт» әлемдегі ең серпінді логистикалық нарықтардың бірі – АСЕАН-мен әуе тасымалы технологиялары саласында күш біріктіре отырып, оң қадам жасауда.

Еуропа қазақстандық транзитке басымдық беріп отыр

Транскаспий халықаралық көлік бағыты (ТХКБ) немесе «Орталық дәліз» — соңғы жылдардағы ең бірегей логистикалық жобалардың бірі.

Қазақстанның технологиялық серпіліс әлеуеті: негізгі сын-қатерлер мен дамудың жаңа кезеңі

Соңғы 30 жылда алғаш рет Конституцияда адам капиталын, ғылым мен инновацияларды дамыту мемлекеттің басым бағыты болып белгіленді. Бүгінгі таңда Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаевтың инновацияларға бағытталған бағдарын мемлекетті институционалдық тұрғыдан күшейтудің нақты стратегиясына айналдыру міндеті тұр. Бұл міндетті жүзеге асыру экономиканы, ғылым мен басқару жүйесін жедел трансформациялау үшін білім өндірісі, кадрлар даярлау және шешімдер қабылдау жүйесін түбегейлі қайта құруды талап етеді. Егер білім беру, ғылым және мемлекеттік басқарудың жай-күйімен айқындалатын іргетас шектеулі күйде қалса, онда бұл бастама инновациялық қызметтің көрінісін жасауға немесе технологиялық тәуелділіктің тереңдеуіне әкеп соғу қаупі бар екені анық.

Қазақстандағы конституциялық және парламенттік реформа: институционалдық тәуекелдер, билік теңгерімі және орнықтылық механизмдері

Мемлекеттік басқару жүйесінде, жоғары заң шығарушы органда, квазимемлекеттік секторда, халықаралық ұйымдар мен партияда көп жылдар бойы атқарған қызметім барысында мемлекеттің тұрақтылығы тек реформалардың мазмұнына ғана емес, сонымен бірге олардың институционалдық тұрғыдан жүзеге асырылу сапасына, биліктің барлық тармақтарының өкілеттіктері мен жауапкершілігінің теңгеріміне де тікелей байланысты екеніне көз жеткіздім. Мақалада ұсынылған пайымдаулар мен қорытындылар жалаң сынға емес, еліміздегі конституциялық және парламенттік реформалардың мемлекет тиімділігін, қоғамның сенімін және елдің ұзақ мерзімді тұрақтылығын нығайтуға ықпал етуіне деген кәсіби мүдделілікке негізделген.

Қазақстан ғылымы: Даму жолындағы қос кедергі

Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев ғылыми-техникалық прогресс жетістіктеріне негізделген, жаһандық бәсекеге қабілетті экономиканы дамытуда ғылымның айрықша маңызын ескере отырып, соңғы жылдары барған сайын нақты міндеттер қойып келеді. Осылайша ағымдағы жылдың 12 сәуірінде Қазақстанның ғылыми қауымдастығын құттықтай келе, ол «ғылыми әлеуетті ел игілігі үшін тиімді пайдалану қажет, ғалымдарымыздың жаңалықтары тек зертханалық немесе кабинет деңгейінде қалып қоймауы тиіс. Нақты нәтиже беретін әрі өндіріске енгізуге болатын жобаларды жүзеге асыру маңызды. Қысқасы, ғылым экономика мен қоғамның сұранысына қызмет етуі керек» екенін ерекше атап өтті.

Трансформациясыз жаңғырту: Қазақстан ғылымының жүйелік мәселесі

Мақалада Қазақстанның ғылыми саласының қазіргі даму үрдістері қарастырылады. Статистикалық көрсеткіштер мен институционалдық ерекшеліктерді талдау негізінде сандық өсімнің «сыртқы» көрсеткіштері мен ғылыми нәтижелер сапасының «ішкі» трансформациясының шектеулілігі арасындағы жүйелік қайшылықтар айқындалады.

Газадан «Бейбітшілік кеңесіне» дейін: жаһандық басқару қағидалары қалай қайта қалыптастырылуда

Дональд Трамптың 2025 жылғы қазанда ұсынған Газа секторындағы оқ атуды тоқтату жоспары дипломатиялық серпіліс және аймақтағы қирауды тоқтатудың соңғы мүмкіндігі ретінде таныстырылды. Бұл жоспар қақтығысушы тараптардың қолдауына ие болып, БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесі тарапынан мақұлданды. 2025 жылғы 17 қарашада он үш мемлекет Газа секторында Халықаралық тұрақтандыру күштерін (ХТК) құру туралы американдық резолюцияны жақтап дауыс берді.

Баспасөз еркіндігі мен ұлттық қауіпсіздік: Ақмарал Баталованың Дэвид Томасқа берген сұхбаты

Журналистер, сарапшылар мен авторлар өз мәтіндерін блог немесе жаңалықтар бюллетені түрінде жариялайтын Substack платформасында Дэвид Томастың (David Thomas) қызықты мәтіні жарық көрді. Ол қазақстандық журналист, Таяу Шығыс бойынша сарапшы Ақмарал Баталовадан сұхбат алған.

Бешпармақ. Инженер толғанысы.БАТЫС ЖОРЫҒЫ

1235-жылы Оқытай Ханның басшылығымен Құрылтай өтіп, онда Мәңгі Елдің Орыс Мәселесі бойынша іс-қимыл жоспары мен екі стратегиялық әскери операциядан тұратын Батыс Жорығы туралы тарихи шешім қабылданды. Батыс Жорығының бірінші бөлігі «Русьті құтқару операциясы» деп аталды. Қасиетті Рим империясының Русьті басып алуына жол бермес үшін, оның алдын орап, Русьтің барлық қала-мемлекеттерін аралап, жағдайды ұғындырып, дипломатиялық үгіт жүргізіп, Мәңгі Ел Федерациясының құрамына кіргізіп, келісімдерге қол қойдырып алу керек.

Бешпармақ. Инженер толғанысы. ЕУРОПА ОДАҒЫНЫҢ РУСЬТІ КҮЙРЕТУІ

Қазақтардың Жаппай Қоныс аударуы қызған шақта, яки, 1235-жылы өткен Мәңгі Ел Құрылтайында Еуропаны бағындыру мақсатындағы әйгілі Батыс Жорығы туралы шешім қабылданды. Көркем әдебиетте бұл туралы: Жеңіс Хан көзі тірісінде «соңғы теңізге жорыққа шығуды» армандаған, қайтыс болған соң, ұрпақтары оның сол арманын орындағысы келіп, әлгі жорыққа аттанған... дегендей мәнде жазылады, сол орайда небір романтикалық ертегілер де шығарылады.

Бешпармақ. Инженер толғанысы.ТАРТАРИЯ, ТАТАРЛАР ЖӘНЕ ГАМБУРГЕР

«Татар-моңғол езгісі» терминіндегі «моңғол» ұғымының анығына жеткендіктен, бірден «татарлар» ұғымын да қарастыруымыз қажет. Бұнда да небір қызықтарды ұшыратамыз.баршамызға белгілі, 5-ші ғасырда құл иеленуші Рим Империясы Еділ патша (Аттила) бастаған ғұндардың сұрапыл шапқыншылығынан күйреді. Сөйтіп, Еуропада анағұрлым озық феодалдық құрылысқа негізделген, кейін заманауи еуропалық елдерге үлгі болған көптеген қоғамдар пайда болды.

Бешпармақ. Инженер толғанысы. ҚАЗІРГІ МОҢҒОЛДАР. АРИФМЕТИКАЛЫҚ АҚИҚАТ

Бразил-ия немесе Итал-ия деген сияқты, орыстар бұрмалап, «Монғол-ия» деп атап кеткен Мәңгі Елдегі қазақ руларының ескі жұртына (яғни, босап қаған жерлерге) біртіндеп тегі мен тілдік тобы жағынан тұңғыстар мен буряттарға жақын оңтүстік Сібірдің шағын халха, чахар және ойрат тайпалары қоныстанды. Әлемнің әр түкпірінен ұлан-ғайыр Солтүстік және Оңтүстік Америка құрлықтарына көшіп барған жүздеген ұлт өкілдерін «америкалықтар» деп атайтынымыз сияқты, олар да тұрғылықты жер атауы бойынша «моңғолдар» деген жаңа есімді еншіледі. 

Көп оқылғандар

Қытай 2024 жылы экспорттаған таза энергия технологиялары жаһандық СО₂ шығарындыларын 1%-ға қысқартуға мүмкіндік береді

МӘСКЕУ. 25 шілде. ИНТЕРФАКС – 2024 жылы Қытай Халық Республикасы экспорттаған күн панельдері, электр көліктері және жел турбиналары сынды таза энергия көздеріне арналған технологиялар...

«AQIQAT» жүйесі: Мемлекет ақшасының босқа жұмсалуына тосқауыл

Қазақстан Республикасы Қаржылық мониторинг агенттігінің (АФМ) шамамен 250 млрд теңге көлеміндегі бюджет қаражатын үнемдеуге қол жеткізгені жөніндегі жаңалық көпшілік арасында айтарлықтай резонанс тудырмады. Алайда бұл көрсеткіштер азаматтық қоғам тарапынан елеулі назар аударуға тұрарлық.

«Аумақтық қорғаныс туралы» заң – Қазақстанның әскери құрылымындағы жаңа кезең

Қазақстан Республикасының мемлекеттік жүйесі үшін үлкен сын-тегеурін. Себебі бұл мәселеде кеңестік кезеңдегі тәжірибеге сүйену мүмкін емес. Кеңес Одағында аумақтық қорғаныс жүйесі мүлде болмаған.

Тәуелсіз шешім қабылдау — әр мемлекеттің құқығы

«Кейбір отандастарымыз үшін Ресейге кірудің жаңа рәсімдері күтпеген жаңалық болды. Қазақстан азаматтары Ресейге түрлі мақсатпен жиі қатынайды — бизнес, туризм, емделу. Әсіресе шекара маңындағы өңірлер арасындағы байланыс қарқынды. Дегенмен, шетел азаматтарының елге кіруі, ел аумағында болу тәртібі және жалпы көші-қон саясаты — әр мемлекеттің толыққанды егемендік құқығы.

Кері байланыс

Редакция жауабы

Бүгінгі назарда

Бешпармақ. Инженер толғанысы. ҚАЗІРГІ МОҢҒОЛДАР. АРИФМЕТИКАЛЫҚ АҚИҚАТ

Бразил-ия немесе Итал-ия деген сияқты, орыстар бұрмалап, «Монғол-ия» деп атап кеткен Мәңгі Елдегі қазақ руларының ескі жұртына (яғни, босап қаған жерлерге) біртіндеп тегі мен тілдік тобы жағынан тұңғыстар мен буряттарға жақын оңтүстік Сібірдің шағын халха, чахар және ойрат тайпалары қоныстанды. Әлемнің әр түкпірінен ұлан-ғайыр Солтүстік және Оңтүстік Америка құрлықтарына көшіп барған жүздеген ұлт өкілдерін «америкалықтар» деп атайтынымыз сияқты, олар да тұрғылықты жер атауы бойынша «моңғолдар» деген жаңа есімді еншіледі. 

Бағдад маңындағы авиабазаға зымыранмен соққы жасалып, әскери ұшақ жойылды

Дубай, 30 наурыз. ИНТЕРФАКС – Бағдад қаласына жақын орналасқан ирактық авиабазаға зымыранмен шабуыл жасалып, нәтижесінде әскери-көлік ұшағы жойылды. Бұл туралы «Әл-Жазира» телеарнасы Ирак Қорғаныс...

Мемлекеттік күзет қызметінің өкілеттігі кеңейтілді

Қазақстанның Мемлекеттік күзет қызметі (МКҚ) туралы заңнамадағы өзгерістер назар аудартады. Енді терроризмге қарсы операция режимі жарияланған жағдайда, МКҚ қызметкерлері қару қолданар алдында ескерту жасау және қалыпты жағдайда қолданылатын бірқатар шектеулерді сақтау жөніндегі жалпы талаптармен шектелмейді.

Ұлыбритания мен Франция: Израиль репрессивті шаралар қабылдаса, жауап қатамыз

  Мадрид, 22 қыркүйек. Лондон мен Париж Израиль билігіне ескерту жасап, Палестинаны мемлекет ретінде мойындағаны үшін Тель-Авив тарапынан ықтимал қысым немесе жазалау шаралары қолданылған жағдайда...

Он күн бойы оқырман назарында

Құрылысқа артылған үміт: Қазақстан Қытайдың қателігін қайталамай ма?

31 тамызда Олжас Бектенов Премьер-министр қызметіне қайта тағайындалды. Біздің ойымызша, бұл таңдауға бірнеше себеп бар. Бектенов — күштік құрылымдарда шыңдалған технократ. Жоғарыдан берілген тапсырмалардың орындалуын қатаң талап етіп, мемлекеттік аппараттағы тәртіпті сақтай алады, мемлекеттік және квазимемлекеттік сектор арасындағы күрделі мәселелерді ушықтырмай шешуге бейім. Алайда басқаруға қолайлы басшы болу экономикалық шешімдердің әрдайым терең әрі сапалы болатынын білдірмейді. Қайта тағайындалуына санаулы күн қалғанда, 25 тамызда Бектенов төрағалық еткен Үкімет отырысында 2027–2029 жылдарға арналған әлеуметтік-экономикалық даму болжамы мен республикалық бюджет жобасы мақұлданды. Бұған дейін осы тақырыпқа қатысты экономист Айдархан Құсайыновтың пікірін қысқаша жариялаған едік . Құжаттар әзірге қолжетімді емес. Сондықтан сол отырыста айтылған мәлімдемелерге сүйеніп, жағдайды бағамдап көрейік.

Қазақ қоғамында ажырасу неге көбейді?

«Үйлену оңай, үй болу қиын» деген сөздің мәні бүгін бұрынғыдан да терең сезіледі. Соңғы жылдары Қазақстанда ажырасу қоғамдық мәселе ретінде жиі айтылып жүр. Бұл тек екі адамның жеке таңдауы емес, баланың тағдырына, демографияға, әлеуметтік тұрақтылыққа әсер ететін мәселе.Ұлттық статистика бюросының дерегінше, 2025 жылы Қазақстанда 115,9 мың неке тіркеліп, 45,7 мың ажырасу рәсімделген. 2024 жылы 123,6 мың неке және 40,5 мың ажырасу болған. Бір жылда тіркелген ажырасулар саны шамамен 5,2 мыңға өскен. Ең назар аударарлығы – ажырасулардың 35 пайызы некенің алғашқы 1-4 жылында болған. Тағы 24 пайызы 5-9 жыл бірге тұрған отбасыларға тиесілі. Бұл «неге жас отбасылардың шаңырағы шайқалады?» деген сұрақты алға шығарады.

Қытай – әлемдегі ең ірі алтын сатып алушы

Қытайдың алтын сатып алу саласындағы экономикалық саясаты алтынның бір унциясы (шамамен 31,1 грамм) 1500 долларға арзандағаннан кейін бұл актив инвесторлар үшін тартымдылығын жоғалтты деген пікірді жоққа шығарып отыр. Іс жүзінде жағдай керісінше: Қытай бағалы металды бұрынғыдан да жоғары қарқынмен сатып алуда. Бұған мемлекеттік қарыздардың жаһандық дағдарысы себеп. Үкіметтер қарыз міндеттемелерін өтеуде барған сайын қиындыққа тап болып, нарық қатысушыларының назары жекелеген елдер мен қаржы институттарының міндеттемелерінен өздігінен құндылыққа ие нақты активтерге ауыса бастады.

Жасанды интеллект жұмысымызды тартып ала ма, әлде жаңа мүмкіндік бере ме?

Бір сәт ойланып көріңізші: таңертең жұмысқа келдіңіз. Компьютерді қостыңыз. Ал сіз күнде бірнеше сағат жұмсайтын жұмысты жасанды интеллект бірнеше минутта орындап қойды. Есеп дайын, мәтін жазылған, кесте толтырылған, ақпарат сұрыпталған. Сонда сізге жұмыс қалды ма?Соңғы кезде бұл сұрақты көп адам өзіне қоя бастады. «Жасанды интеллект дамып кетсе, біз жұмыссыз қалмаймыз ба?» деген қорқыныш бар. Әсіресе компьютер алдында жұмыс істейтін мамандардың алаңдауы түсінікті.Бірақ мәселенің шындығы сәл басқаша болуы мүмкін.

Еуразия24 – геосаяси, экономикалық, тарихи, қоғамдық және мәдени процестерді қамтитын Еуразия аймағындағы маңызды оқиғаларды көрсететін сенімді ақпараттық-талдамалық сайт-агрегаторы. Біз оқырмандарға ең өзекті, шынайы әрі жедел ақпарат ұсынамыз. еуразия24, Еуразия 24, евразия 24 немесе Eurasia 24 атауларымен танымал болған біз – Еуразия жаңалықтарын қадағалап, бүгінгі үдерістердің логикасын түсінгісі келетіндер үшін бағыт-бағдармыз.