Үкімет, инфляция және 360 градусқа айналған саясат
Сонымен, жаңа Конституция қабылданды, Құрылтай құрылды, Үкімет құрамы қайта бекітілді. Бір қарағанда, саяси жүйе түгел жаңарғандай. Бірақ төмендегі жағдайға қарасақ, басқа ой келеді.
Анналена Бербоктың кезінде елді күлкіге қарық қылған «360 градусқа бұрылу» деген әйгілі сөзі естеріңізде болар. Сол кезде ақпарат құралдары «жасылдар» партиясы жетекшісінің мектепте алған білімін біраз сөз қылған еді. Алайда Германия Федеративтік Республикасының Сыртқы істер министрі абайсызда айтқан сол сөзіне өзі ойламаған терең мағына сыйғызып жібергендей.
Расымен де, бір нүктені айнала 360 градусқа толық бұрылған нысан ақыр соңында бастапқы қалпына қайта келеді. Бірақ бұл орнында тапжылмай тұру деген сөз емес. Керісінше, бар жылдамдықпен бір орында шыр айналу. Мұндай айналыстан біреудің басы айналмай қоймайды, енді бірі шеңберден шығып та қалады. Әзірге қызметінен айырылғандардың қатарында Мәжілістің бұрынғы төрағасы мен Сенаттың экс-спикері бар.
Бітімге бастар келіссөз нәтиже бермеді
Президент Дональд Трамптың арнайы өкілдері жарты жылдан астам үзілістен кейін Мәскеу мен Киевке қайта барды. Осы сапарлар Украина мәселесін дипломатиялық жолмен реттеуге бағытталған келіссөздердің жаңа кезеңіне жол ашты. 2025 жылы АҚШ әкімшілігі Аляскада қол жеткізілген келісімдерді жүзеге асыра алмады. Сондықтан бұл жолғы келіссөздерден де айтарлықтай нәтиже шығады дегенге күмән бар.
2025 жылы Трамп Украина мәселесі бойынша келіссөздерге кіріскен кезде Иран дағдарысы әлі туындамаған еді. Ал Таяу Шығыстағы қақтығыстың нәтижесі Вашингтонның халықаралық келіссөздердегі бейтарап төреші ретіндегі беделіне нұқсан келтірді.
Қазақстан мен АҚШ энергетика саласындағы ынтымақтастықты жалғастырады
Астана мен Вашингтон стратегиялық энергетикалық әріптестік аясындағы байланысты жалғастырып, энергетика саласына инвестиция тартуға және бірлескен жобаларды жүзеге асыруға мүдделі. Бұл туралы Қазақстанның Энергетика министрлігі мәлімдеді.
Франция экономикасының баяулауы ел билігін алаңдатып отыр
Франция экономикасына дәл қазір үлкен қауіп төніп тұрған жоқ. Алайда елдегі қаржы ахуалы алаңдатарлық, сондықтан Үкімет бюджет тапшылығы мен мемлекеттік қарызды азайтуға кірісуі қажет. Франция банкінің басшысы Эмманюэль Мулен осындай пікір білдірді.
Тоқаев: Қазақстанда 8 миллионнан астам адам дене шынықтырумен тұрақты айналысады
Қазақстанда 8 миллионнан астам адам дене шынықтырумен тұрақты айналысады. Бұл туралы Президент Қасым-Жомарт Тоқаев мәлімдеді.
Қауіпсіздік кеңесінің қызметіне қатысты жаңа ереже бекітілді
Президент Қасым-Жомарт Тоқаев «Қазақстан Республикасы Қауіпсіздік Кеңесі Аппаратының кейбір мәселелері және Қазақстан Республикасы Президентінің кейбір актілеріне өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» Жарлыққа қол қойды. Бұл туралы Ақорда жұма күні мәлімдеді.
Еуропа орталық банкі негізгі пайыздық мөлшерлемелерді 25 базистік тармаққа көтерді
Еуропа орталық банкі (ЕОБ) бейсенбі күні аяқталған отырысының қорытындысында үш негізгі пайыздық мөлшерлемені де 25 базистік тармаққа көтерді.
Путин БРИКС саммитіне қатысу үшін Үндістанға барады
Ресей Президенті Владимир Путин 11–13 қыркүйекте Үндістанға жұмыс сапарымен барып, БРИКС саммитіне, ұйымның іскерлік форумына және «БРИКС плюс»/аутрич форматындағы кездесуге қатысады.
Доллар негізгі әлемдік валюталарға қатысты нығайып келеді
Бейсенбі күні түстен кейін АҚШ доллары еуро мен фунт стерлингке шаққанда аздап қымбаттап, иенаға қатысты айтарлықтай нығайды.
Тоқаев Түркі мемлекеттерін жаһандық тұрақсыздық жағдайында жедел әрі батыл әрекет етуге шақырды
Президент Қасым-Жомарт Тоқаев әлемдегі ахуал тұрақсыз әрі болжап болмайтын сипат алған кезеңде түркі мемлекеттері өркендеген елдердің қатарында болу үшін батыл әрі жедел әрекет етуі қажет екенін айтты.
Алиса мен Сара
Бұл жолы «Ушыққан мәселе» айдарын Қазақстандағы емес, алыстағы Германиядағы жағдайға арнаймыз. Өйткені ондағы ахуалдың салқыны бізге де жетіп отыр. Әңгіме тек әлемдік ақпарат кеңістігіндегі геосаяси өзгерістер туралы емес, оның Еуразияға тікелей әсері жөнінде. Бұл өзгерістердің нақты салдары келесі жылдың көктемі мен жазы аралығында анық сезілуі мүмкін.
Қазақстанда 10 мыңнан астам жүргізуші көлік басқару құқығынан айырылды
Денсаулық сақтау министрлігінің ақпараттық жүйелері мемлекеттік органдардың дерекқорларымен біріктірілгеннен кейін Қазақстанда 10 мыңнан астам адам жүргізуші куәлігінен айырылды.
Бұл туралы денсаулық сақтау вице-министрі Ербол Оспанов мәлімдеді.
Бітімге бастар келіссөз нәтиже бермеді
Президент Дональд Трамптың арнайы өкілдері жарты жылдан астам үзілістен кейін Мәскеу мен Киевке қайта барды. Осы сапарлар Украина мәселесін дипломатиялық жолмен реттеуге бағытталған келіссөздердің жаңа кезеңіне жол ашты. 2025 жылы АҚШ әкімшілігі Аляскада қол жеткізілген келісімдерді жүзеге асыра алмады. Сондықтан бұл жолғы келіссөздерден де айтарлықтай нәтиже шығады дегенге күмән бар.
2025 жылы Трамп Украина мәселесі бойынша келіссөздерге кіріскен кезде Иран дағдарысы әлі туындамаған еді. Ал Таяу Шығыстағы қақтығыстың нәтижесі Вашингтонның халықаралық келіссөздердегі бейтарап төреші ретіндегі беделіне нұқсан келтірді.
Түркия әскери әлеуетін күшейтіп жатыр
Анкараның 2027–2029 жылдары әскери шығындарын 229%-ға арттыруы геосаяси жағдайға елеулі ықпал етуі мүмкін. Оның алғашқы белгілері Түркия вице-президенті Жевдет Йылмаз қорғаныс пен қауіпсіздік саласына арналған алдағы кезеңнің бағдарламаларын жариялағаннан кейін-ақ байқала бастады. Бұл шешімнің әсері Ресей мен Украинаға, Балқан түбегіне, Израильге, Кавказға, Таяу Шығыс пен Араб түбегіне, сондай-ақ Түркі мемлекеттері ұйымына да тарайды. Түркиямен тығыз байланыстағы да, қайшылықты қатынастағы да елдер Анкараның әскери-саяси белсенділігінің күшеюіне белгілі бір деңгейде жауап қатуға мәжбүр болады.
Еңбек нарығында маман тапшы: кәсіптік білім беру жүйесіне жаңа міндет жүктелді
8 қыркүйектегі Үкімет отырысында техникалық және кәсіптік білім беру саласына қатысты ауқымды өзгерістер жарияланды. Жан басына бөлінетін қаржыны екі есеге көбейту, өңірлерде салалық кластерлер құру, колледждер мен жұмыс берушілердің байланысын күшейту көзделіп отыр. Алайда еңбек нарығындағы жағдай әлдеқайда күрделі. Кәсіпкерлер білікті жұмысшы тапшы екенін айтып келеді, ал елде жүздеген мың бос жұмыс орны әлі де толмай тұр. «Қоғамда елде жұмыс жоқ деген пікір қалыптаспауы керек. Жұмыс істегісі келген адамға жұмыс табылады», — деді Премьер-министр Олжас Бектенов. Үкімет басшысының бұлай айтуына негіз бар. Жергілікті маман жетіспегендіктен, кәсіпорындар бірнеше жылдан бері шетелден жұмыс күшін тартуға мәжбүр. Үкімет бұл мәселені шешуге бағытталған жаңа шараларды ұсынды. Бірақ түйткілдің төркіні бастамалардың аздығында ма, әлде бұрыннан бар тетіктердің дұрыс жұмыс істемеуінде ме?
Қазақстанды қандай демографиялық өзгерістер күтіп тұр?
Жуырда Халықаралық әлеуметтану және саясат институтының (ХӘСИ) сарапшылары Қазақстанның соңғы 30 жылдағы демографиялық даму қорытындысын шығарып, 2050 жылға дейінгі болжамын ұсынды. Зерттеу нәтижесі ел демографиясында оң өзгерістермен қатар, алдағы кезеңде ескерілуге тиіс бірқатар мәселе бар екенін көрсетеді. Қазақстан халқының саны тұрақты өсіп, өткен жылдардағы көші-қон үдерістерінің салдары біртіндеп еңсеріліп келеді. Алайда ендігі кезеңде халықтың қартаюы, туу көрсеткішінің табиғи түрде төмендеуі және демографиялық өсімнің ел дамуына беретін мүмкіндіктерінің азаюы күтіледі. Ендеше, Қазақстан демографиясында қандай өзгерістер жүріп жатыр? Негізгі көрсеткіштер мен ұзақ мерзімді үрдістерге тоқталып, елді алда қандай демографиялық сын-қатерлер күтіп тұрғанын саралап көрейік.
Қазақстан дата-орталықтар жарысына қосылды
Дата-орталықтар — электр энергиясы мен суды тұтыну көлемі тұтас бір қаламен салыстыруға келетін ірі өнеркәсіптік нысандар. Қазақстанда электр энергиясы да, су да тапшы. Соған қарамастан, еліміз Екібастұз маңында «дата-орталықтар алқабын» салуға кірісті. Өйткені бүгінгі әлемнің талабы басқа: жасанды интеллектінің лайықты инфрақұрылымы болмаса, мемлекеттің саяси элитасы әлемдік деңгейде шешім қабылдайтын алпауыттармен терезесі тең бола алмайды.
Жасанды интеллектке арналған деректерді өңдеу орталығын көз алдымызға алып серверлік кешен ретінде елестетуге болады.
Қоғамды әлсірететін және күшейтетін әдебиет
Кітапты біз білімнің бұлағы дейміз. Бірақ кітаптың күші тек білім берумен шектелмейді. Ол адамның дүниетанымын қалыптастырады, құндылығын өзгертеді, тіпті тұтас қоғамның бағытына әсер етеді. Бір әдебиет қоғамды алға сүйресе, енді бірі оның ішкі тұтастығын әлсіретуі мүмкін.
«Жеңіс баласы»: соғыс, махаббат және өшпес тарих
3-қыркүйек күні кинотеатрларда Қазақстан, Ресей және Беларусь кинематографистері бірлесіп түсірген «Почтальон победы», ал Қазақстандық прокатта «Жеңіс баласы» атауымен ұсынылатын тарихи фильм шығады. Фильм көрерменді Екінші дүниежүзілік соғыстың атмосферасына апарады. Бұл шығарылымда Азамат Доспанов есімді хатшы жігіттің басты рөлін сомдаған, жастар арасында кеңінен танымал актермен фильм түсірілімі барысында болған қызықты әрі қиын сәттері, түйер ойлары туралы сөз қозғадық.
Жаңа Құрылтай: Қазақстан үшін шешімді енді кім қабылдайды?
23 тамызда Құрылтай депутаттарының сайлауы өтеді. Екі палаталы Парламенттің орнына 145 депутаттан тұратын жаңа Құрылтай келеді. Бұл сайлауға 7 саяси партия мен жүздеген кандидат қатысады.
Неліктен қоғамға ең қажет тұста кэнсел мәдениеті жұмыс істемейді?
Соңғы жылдары әлеуметтік желі қоғамға бұрын болмаған бір күш берді. Бұрын бір адамның әрекетіне наразылық білдіру үшін газетке жазу немесе митинг ұйымдастыру керек болса, бүгінде бірнеше сағаттың ішінде мыңдаған адам бір позицияға біріге алады.
Елена Рыбакина әлемнің бірінші ракеткасы атанды
Мемлекет басшысы теннисші Елена Рыбакинаны әлемнің бірінші ракеткасы атануымен құттықтады. «WTA рейтингінде бірінші орынға көтерілуіңіз – айрықша талантыңыздың, орасан еңбегіңіз бен өз күшіңізге деген нық сеніміңіздің арқасында бағындырған биігіңіз.
Денсаулық сақтау министрлігі фастфуд жарнамасын шектеуді ұсынды
Денсаулық сақтау министрлігі балаларға арналған фастфуд пен қант мөлшері жоғары сусындар жарнамасын шектеуге бағытталған заңнамалық өзгерістер әзірледі.
«Даму» қоры кәсіпкерлерді қолдаудың жаңа жобасын іске қосты
ҚР Ұлттық экономика министрлігінің мәліметінше, «Даму» кәсіпкерлікті дамыту қоры Астана, Алматы, Шымкент қалаларында, сондай-ақ Солтүстік Қазақстан және Ақтөбе облыстарында кәсіпкерлерге қолдау көрсететін пилоттық орталықтарды іске қосты.
Шағын және орта бизнестің несие берешегі 40,1%-ға көбейді
Проблемалық несиелердің үлесі 3%-дан 3,9%-ға ғана өскенімен, бұл көрсеткіш шағын кәсіп иелеріне қарызын уақытылы өтеу барған сайын қиындап бара жатқанын аңғартады.
Ірі бизнестің қиын кезеңнен шығуына мүмкіндік беретін қаржылық қоры, активтері бар. Қажет болса, кредиторлармен келісіп, қосымша қаржы тарта алады.
S&P Қазақстан банктерінің көрсеткішін жоғары бағалады
2026 жылғы 4 қыркүйекте S&P Global Ratings Қазақстанның банк секторындағы елдік тәуекелдер бағасын (BICRA) жақсартты. «Салалық тәуекел» (Industry Risk) көрсеткіші «7»-топтан «6»-топқа көтерілді. Ал «экономикалық тәуекел» (Economic Risk) бойынша болжам «тұрақтыдан» «оңға» өзгерді.
Азық-түлік бағасы төмендеді
Сауда және интеграция министрлігінің уәжіне сүйенсек, бағаның оң серпініне ықпал еткен негізгі факторлардың бірі – баға белгілеуді әкімшілік жолмен бақылау. Бұған сауда үстемесінің белгіленген шекті мөлшерінің сақталуын қадағалау, сондай-ақ жеткізу тізбегіндегі делдалдар санын қысқарту жатады.
Қазақстандағы инвесторларға кедергі келтіретін жүйелі мәселелер белгілі болдч
Қажеттілік бар жерде елді мекендердің шекарасын кеңейтіп, индустриялық аймақтарды алдын ала дайындап, оларды инженерлік инфрақұрылыммен қамтамасыз етуге мүмкіндік жеткілікті.
Сабыр түбі – сары алтын
Зейнетақы жинақтарының тұрғын үй жағдайын жақсартуға және емделуге пайдаланылатын жеткіліктілік шектерін арттырғаннан кейін бұқаралық ақпарат құралдарында бірқатар ұқсас мазмұндағы жарияланымдар жарық көрді.
Көрінбейтін дағдарыс
«Қазақстанда жоқ дағдарыс қашан аяқталады?» — аталған бейнематериалдың тақырыбынан-ақ автордың өзіндік ізденісі байқалады. Жалпы, Қарлығаш Еженованың бұл бастамасы айтарлықтай қызығушылық тудырады.
Меншікті қайта бөлу журналистикасы
Кезекті шығарылымын тыңдап отырсаң, Қазақстанда кімнің неге иелік ететіні, «Ескі Қазақстанда» бұл мүліктің қаншалықты заңды немесе заңсыз жолмен алынғаны және қазіргі «Жаңа Қазақстанда»...
Тегін берілуге тиіс дәрілер дәріханаларда сатылған
Айыппұл Денсаулық сақтау министрлігінің таңбалау жүйесі арқылы жүргізген ауқымды тексеруінің қорытындысы бойынша салынды. Бұл тексеріс туралы сәуір айында да хабарланған еді. Сол кезде 2024 жылы 1 шілдеден бері Қазақстан дәріханаларынан тегін медициналық көмектің кепілдік берілген көлемі аясында халыққа берілуге арналған 4114 дәрі-дәрмек сатылымнан табылғаны белгілі болды.
Қазақстандық оқушылар PISA-2025 зерттеуінде қандай нәтиже көрсетті?
ЭЫДҰ PISA-2025 халықаралық зерттеуінің нәтижелерін жариялады. Қазақстанда зерттеу 2025 жылы сәуір-мамыр айларында өтті
Қоғам белсенділері оқушыларға 60 минуттық түскі үзіліс беруді ұсынды
Қазақстандықтар E-Petition платформасы арқылы Денсаулық сақтау министрлігіне мынадай ұсыныс жолдады: «Мектептегі тамақтану жүйесін жетілдіру, балалардың денсаулығын сақтау және дұрыс тамақтану мәдениетін қалыптастыру үшін Қазақстанның білім беру ұйымдарында ас ішуге кемінде 60 минут уақыт бөлуді ұсынамыз.
БҰҰ әлемдегі балалар санына қатысты дерек жариялады
FINANCE.kz сарапшылары әлем елдерінің демографиялық дамуында алшақтық күшейіп келе жатқанына назар аударады. «Әлем біртіндеп халқы өте жас және қартаюы жеделдеген елдер болып жіктеле бастады. Алайда бала санының көп болуы өздігінен елдің әл-ауқатын арттырмайды. Жас ұрпақтың көптігі — экономикалық өсімге жол ашатын мүмкіндік қана.
Қазақстанда вице-президенттің өкілеттігі айқындалды
Сонымен қатар вице-президент Қазақстанның стратегиялық зерттеулер институтының қызметіне жетекшілік етеді. Ол мемлекеттік наградалар, азаматтық мәселелері, мемлекеттік рәміздер мен геральдика, шетелде кадр даярлау және мемлекеттік сыйлықтар беру жөніндегі комиссиялардың, сондай-ақ Жастар саясаты жөніндегі кеңестің жұмысын үйлестіреді.
ЕАДБ болжамы : Қазақстандағы инфляция 5%-ға дейін төмендеуі мүмкін
Еуразиялық даму банкінің (ЕАДБ) Қазақстан Үкіметі мен Ұлттық банкіне арналған макроэкономикалық болжамы билік үшін көңілге медеу боларлық жаңалық деуге болады. Өйткені соңғы бірнеше жыл бойы мемлекеттік органдар күрделі жағдайда жұмыс істеп келді.
Еуропа Қазақстанға басымдық беріп отыр
Егер Қаржы министрлігінің бұл хабарламасын шенеуніктер тілінен қарапайым халық тіліне аударсақ — Қазақстан Еуропалық қайта құру және даму банкімен (ЕҚДБ) ынтымақтастығын 2030 жылға дейін ұзартты және кеңейтті.
ТМД және ШЫҰ: Нақты нәтижеге бағытталған интеграция
ТМД Бас хатшысы Сергей Лебедевтің «ұйым 2030 жылға қарай ШЫҰ-мен серіктестік аясында нақты нәтижелерге көшуі керек» деген мәлімдемесін оқығанда, көкейде бірқатар сауалдар туындады.
Еуразиялық авиацияның азиялық векторы
«Еуразиялық бағыт» әлемдегі ең серпінді логистикалық нарықтардың бірі – АСЕАН-мен әуе тасымалы технологиялары саласында күш біріктіре отырып, оң қадам жасауда.
Еуропа қазақстандық транзитке басымдық беріп отыр
Транскаспий халықаралық көлік бағыты (ТХКБ) немесе «Орталық дәліз» — соңғы жылдардағы ең бірегей логистикалық жобалардың бірі.
Қазақстанның технологиялық серпіліс әлеуеті: негізгі сын-қатерлер мен дамудың жаңа кезеңі
Соңғы 30 жылда алғаш рет Конституцияда адам капиталын, ғылым мен инновацияларды дамыту мемлекеттің басым бағыты болып белгіленді.
Бүгінгі таңда Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаевтың инновацияларға бағытталған бағдарын мемлекетті институционалдық тұрғыдан күшейтудің нақты стратегиясына айналдыру міндеті тұр.
Бұл міндетті жүзеге асыру экономиканы, ғылым мен басқару жүйесін жедел трансформациялау үшін білім өндірісі, кадрлар даярлау және шешімдер қабылдау жүйесін түбегейлі қайта құруды талап етеді. Егер білім беру, ғылым және мемлекеттік басқарудың жай-күйімен айқындалатын іргетас шектеулі күйде қалса, онда бұл бастама инновациялық қызметтің көрінісін жасауға немесе технологиялық тәуелділіктің тереңдеуіне әкеп соғу қаупі бар екені анық.
Қазақстандағы конституциялық және парламенттік реформа: институционалдық тәуекелдер, билік теңгерімі және орнықтылық механизмдері
Мемлекеттік басқару жүйесінде, жоғары заң шығарушы органда, квазимемлекеттік секторда, халықаралық ұйымдар мен партияда көп жылдар бойы атқарған қызметім барысында мемлекеттің тұрақтылығы тек реформалардың мазмұнына ғана емес, сонымен бірге олардың институционалдық тұрғыдан жүзеге асырылу сапасына, биліктің барлық тармақтарының өкілеттіктері мен жауапкершілігінің теңгеріміне де тікелей байланысты екеніне көз жеткіздім.
Мақалада ұсынылған пайымдаулар мен қорытындылар жалаң сынға емес, еліміздегі конституциялық және парламенттік реформалардың мемлекет тиімділігін, қоғамның сенімін және елдің ұзақ мерзімді тұрақтылығын нығайтуға ықпал етуіне деген кәсіби мүдделілікке негізделген.
Қазақстан ғылымы: Даму жолындағы қос кедергі
Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев ғылыми-техникалық прогресс жетістіктеріне негізделген, жаһандық бәсекеге қабілетті экономиканы дамытуда ғылымның айрықша маңызын ескере отырып, соңғы жылдары барған сайын нақты міндеттер қойып келеді. Осылайша ағымдағы жылдың 12 сәуірінде Қазақстанның ғылыми қауымдастығын құттықтай келе, ол «ғылыми әлеуетті ел игілігі үшін тиімді пайдалану қажет, ғалымдарымыздың жаңалықтары тек зертханалық немесе кабинет деңгейінде қалып қоймауы тиіс. Нақты нәтиже беретін әрі өндіріске енгізуге болатын жобаларды жүзеге асыру маңызды. Қысқасы, ғылым экономика мен қоғамның сұранысына қызмет етуі керек» екенін ерекше атап өтті.
Трансформациясыз жаңғырту: Қазақстан ғылымының жүйелік мәселесі
Мақалада Қазақстанның ғылыми саласының қазіргі даму үрдістері қарастырылады. Статистикалық көрсеткіштер мен институционалдық ерекшеліктерді талдау негізінде сандық өсімнің «сыртқы» көрсеткіштері мен ғылыми нәтижелер сапасының «ішкі» трансформациясының шектеулілігі арасындағы жүйелік қайшылықтар айқындалады.
Газадан «Бейбітшілік кеңесіне» дейін: жаһандық басқару қағидалары қалай қайта қалыптастырылуда
Дональд Трамптың 2025 жылғы қазанда ұсынған Газа секторындағы оқ атуды тоқтату жоспары дипломатиялық серпіліс және аймақтағы қирауды тоқтатудың соңғы мүмкіндігі ретінде таныстырылды. Бұл жоспар қақтығысушы тараптардың қолдауына ие болып, БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесі тарапынан мақұлданды. 2025 жылғы 17 қарашада он үш мемлекет Газа секторында Халықаралық тұрақтандыру күштерін (ХТК) құру туралы американдық резолюцияны жақтап дауыс берді.
Баспасөз еркіндігі мен ұлттық қауіпсіздік: Ақмарал Баталованың Дэвид Томасқа берген сұхбаты
Журналистер, сарапшылар мен авторлар өз мәтіндерін блог немесе жаңалықтар бюллетені түрінде жариялайтын Substack платформасында Дэвид Томастың (David Thomas) қызықты мәтіні жарық көрді. Ол қазақстандық журналист, Таяу Шығыс бойынша сарапшы Ақмарал Баталовадан сұхбат алған.
Бешпармақ. Инженер толғанысы.БАТЫС ЖОРЫҒЫ
1235-жылы Оқытай Ханның басшылығымен Құрылтай өтіп, онда Мәңгі Елдің Орыс Мәселесі бойынша іс-қимыл жоспары мен екі стратегиялық әскери операциядан тұратын Батыс Жорығы туралы тарихи шешім қабылданды. Батыс Жорығының бірінші бөлігі «Русьті құтқару операциясы» деп аталды. Қасиетті Рим империясының Русьті басып алуына жол бермес үшін, оның алдын орап, Русьтің барлық қала-мемлекеттерін аралап, жағдайды ұғындырып, дипломатиялық үгіт жүргізіп, Мәңгі Ел Федерациясының құрамына кіргізіп, келісімдерге қол қойдырып алу керек.
Бешпармақ. Инженер толғанысы. ЕУРОПА ОДАҒЫНЫҢ РУСЬТІ КҮЙРЕТУІ
Қазақтардың Жаппай Қоныс аударуы қызған шақта, яки, 1235-жылы өткен Мәңгі Ел Құрылтайында Еуропаны бағындыру мақсатындағы әйгілі Батыс Жорығы туралы шешім қабылданды. Көркем әдебиетте бұл туралы: Жеңіс Хан көзі тірісінде «соңғы теңізге жорыққа шығуды» армандаған, қайтыс болған соң, ұрпақтары оның сол арманын орындағысы келіп, әлгі жорыққа аттанған... дегендей мәнде жазылады, сол орайда небір романтикалық ертегілер де шығарылады.
Бешпармақ. Инженер толғанысы.ТАРТАРИЯ, ТАТАРЛАР ЖӘНЕ ГАМБУРГЕР
«Татар-моңғол езгісі» терминіндегі «моңғол» ұғымының анығына жеткендіктен, бірден «татарлар» ұғымын да қарастыруымыз қажет. Бұнда да небір қызықтарды ұшыратамыз.баршамызға белгілі, 5-ші ғасырда құл иеленуші Рим Империясы Еділ патша (Аттила) бастаған ғұндардың сұрапыл шапқыншылығынан күйреді. Сөйтіп, Еуропада анағұрлым озық феодалдық құрылысқа негізделген, кейін заманауи еуропалық елдерге үлгі болған көптеген қоғамдар пайда болды.
Бешпармақ. Инженер толғанысы. ҚАЗІРГІ МОҢҒОЛДАР. АРИФМЕТИКАЛЫҚ АҚИҚАТ
Бразил-ия немесе Итал-ия деген сияқты, орыстар бұрмалап, «Монғол-ия» деп атап кеткен Мәңгі Елдегі қазақ руларының ескі жұртына (яғни, босап қаған жерлерге) біртіндеп тегі мен тілдік тобы жағынан тұңғыстар мен буряттарға жақын оңтүстік Сібірдің шағын халха, чахар және ойрат тайпалары қоныстанды. Әлемнің әр түкпірінен ұлан-ғайыр Солтүстік және Оңтүстік Америка құрлықтарына көшіп барған жүздеген ұлт өкілдерін «америкалықтар» деп атайтынымыз сияқты, олар да тұрғылықты жер атауы бойынша «моңғолдар» деген жаңа есімді еншіледі.
Көп оқылғандар
Қытай 2024 жылы экспорттаған таза энергия технологиялары жаһандық СО₂ шығарындыларын 1%-ға қысқартуға мүмкіндік береді
МӘСКЕУ. 25 шілде. ИНТЕРФАКС – 2024 жылы Қытай Халық Республикасы экспорттаған күн панельдері, электр көліктері және жел турбиналары сынды таза энергия көздеріне арналған технологиялар...
«AQIQAT» жүйесі: Мемлекет ақшасының босқа жұмсалуына тосқауыл
Қазақстан Республикасы Қаржылық мониторинг агенттігінің (АФМ) шамамен 250 млрд теңге көлеміндегі бюджет қаражатын үнемдеуге қол жеткізгені жөніндегі жаңалық көпшілік арасында айтарлықтай резонанс тудырмады. Алайда бұл көрсеткіштер азаматтық қоғам тарапынан елеулі назар аударуға тұрарлық.
«Аумақтық қорғаныс туралы» заң – Қазақстанның әскери құрылымындағы жаңа кезең
Қазақстан Республикасының мемлекеттік жүйесі үшін үлкен сын-тегеурін. Себебі бұл мәселеде кеңестік кезеңдегі тәжірибеге сүйену мүмкін емес. Кеңес Одағында аумақтық қорғаныс жүйесі мүлде болмаған.
Тәуелсіз шешім қабылдау — әр мемлекеттің құқығы
«Кейбір отандастарымыз үшін Ресейге кірудің жаңа рәсімдері күтпеген жаңалық болды. Қазақстан азаматтары Ресейге түрлі мақсатпен жиі қатынайды — бизнес, туризм, емделу. Әсіресе шекара маңындағы өңірлер арасындағы байланыс қарқынды. Дегенмен, шетел азаматтарының елге кіруі, ел аумағында болу тәртібі және жалпы көші-қон саясаты — әр мемлекеттің толыққанды егемендік құқығы.
Кері байланыс
Бүгінгі назарда
Қазақстан Холокосттың миллиондаған құрбандарының рухына тағзым етеді
Қазақстан Президенті Қасым-Жомарт Тоқаев Холокост құрбандарын еске алудың халықаралық күніне орай Израиль Президенті Ицхак Герцогқа жеделхат жолдады.
2026 жыл – Қазақстан үшін тағдыршешті кезең болмақ
Қазақстан президенті Қасым-Жомарт Тоқаевтың пікірінше, 2026 жыл ел тарихындағы бетбұрыс кезеңге айналады, бұл жылы Қазақстанның даму бағытын ұзақ мерзімге айқындайтын маңызды оқиғалар өтеді.
2026–2027 жылдары сұранысқа ие мамандықтар белгілі болды
2026-2027 оқу жылында барлық мемлекеттік гранттардың 21%-ы мұғалімдерді даярлауға бағытталып отыр. Ведомство басшысының сөзіне қарағанда, студенттердің шамамен 60%-ы дәл осы IT, инженерлік және педагогикалық мамандықтарды таңдайды.
Энергетикадағы есепсіз миллиардтар
Энергетика саласындағы аудит – қажетті әрі маңызды іс. Алайда мәселенің түпкі мәні мынада: бұл сала мемлекеттік тарифтік реттеуге бағынғанымен, тарифтік қаражаттың нақты қалай жұмсалатынына жүйелі бақылау жоқ.
Он күн бойы оқырман назарында
Жасанды интеллект жұмысымызды тартып ала ма, әлде жаңа мүмкіндік бере ме?
Бір сәт ойланып көріңізші: таңертең жұмысқа келдіңіз. Компьютерді қостыңыз. Ал сіз күнде бірнеше сағат жұмсайтын жұмысты жасанды интеллект бірнеше минутта орындап қойды. Есеп дайын, мәтін жазылған, кесте толтырылған, ақпарат сұрыпталған. Сонда сізге жұмыс қалды ма?Соңғы кезде бұл сұрақты көп адам өзіне қоя бастады. «Жасанды интеллект дамып кетсе, біз жұмыссыз қалмаймыз ба?» деген қорқыныш бар. Әсіресе компьютер алдында жұмыс істейтін мамандардың алаңдауы түсінікті.Бірақ мәселенің шындығы сәл басқаша болуы мүмкін.
Үкімет қайта жасақталды: министрлердің басым бөлігі қайта тағайындалды
Қазақстан Үкіметінің жаңа құрамы жасақталды. Министрлер кабинетінің негізгі мүшелерінің басым бөлігі қызметінде қалды, ал бірқатар министрлікке жаңа басшылар тағайындалды. Үкіметтің жаңа құрамын жасақтау Олжас Бектеновтің Премьер-министр қызметіне қайта тағайындалуынан басталды. (...) Вице-премьерлер құрамында айтарлықтай өзгеріс болған жоқ.
Қазақ қоғамында ажырасу неге көбейді?
«Үйлену оңай, үй болу қиын» деген сөздің мәні бүгін бұрынғыдан да терең сезіледі. Соңғы жылдары Қазақстанда ажырасу қоғамдық мәселе ретінде жиі айтылып жүр. Бұл тек екі адамның жеке таңдауы емес, баланың тағдырына, демографияға, әлеуметтік тұрақтылыққа әсер ететін мәселе.Ұлттық статистика бюросының дерегінше, 2025 жылы Қазақстанда 115,9 мың неке тіркеліп, 45,7 мың ажырасу рәсімделген. 2024 жылы 123,6 мың неке және 40,5 мың ажырасу болған. Бір жылда тіркелген ажырасулар саны шамамен 5,2 мыңға өскен. Ең назар аударарлығы – ажырасулардың 35 пайызы некенің алғашқы 1-4 жылында болған. Тағы 24 пайызы 5-9 жыл бірге тұрған отбасыларға тиесілі. Бұл «неге жас отбасылардың шаңырағы шайқалады?» деген сұрақты алға шығарады.
Мұғалім еңбек дауын сотта жеңіп, қызметіне қайта оралды
Оқиға Жамбыл облысында болған. Ағылшын тілі пәнінің мұғалімі лицейде 10 жыл жұмыс істеген. 2025 жылдың қаңтарынан бастап оған директордың оқу ісі жөніндегі орынбасарының міндеті де жүктелген. 2026 жылы сәуірде мұғалім жұмыстан шығарылған. Ол бұл шешіммен келіспей, қызметіне қайта орналасу, жұмыссыз қалған уақыттағы жалақысын және моральдық зиян өтемін өндіру туралы талаппен сотқа жүгінген.
Еуразия24 – геосаяси, экономикалық, тарихи, қоғамдық және мәдени процестерді қамтитын Еуразия аймағындағы маңызды оқиғаларды көрсететін сенімді ақпараттық-талдамалық сайт-агрегаторы. Біз оқырмандарға ең өзекті, шынайы әрі жедел ақпарат ұсынамыз. еуразия24, Еуразия 24, евразия 24 немесе Eurasia 24 атауларымен танымал болған біз – Еуразия жаңалықтарын қадағалап, бүгінгі үдерістердің логикасын түсінгісі келетіндер үшін бағыт-бағдармыз.