Кедейден байға ағатын қаржы: жүйені қайта іске қосу қажет
Жуырда референдум өтеді. Ал Ирандағы соғыс Парсы шығанағы елдерінің ғана емес, тұтастай Таяу Шығыс өңірінің тіршілік жүйесіне ауыр салмақ түсіріп отырған жағдайда, өз еліміздегі халықтың тұрмыс деңгейі қандай күйде?
Бұл мәселе әсіресе маңызды. Өйткені Үкімет пен Ұлттық банкке шұғыл түрде шешу жүктелетін нақты міндетті Президенттің өзі айқындап берді: экономикалық өсімді халық табысының артуымен және азаматтардың өмір сапасының жақсаруымен ұштастыру. Осы мақсатқа жету үшін кезең-кезеңімен іске асатын нақты іс-қимыл алгоритмі әзірленуге тиіс.
Референдумның ұйымдасқан түрде өтіп, қажетті нәтижемен аяқталатыны қазірдің өзінде түсінікті. Ал одан кейін жаңа Құрылтайға сайлау әлдеқайда «қызықты» өтеді деген болжам бар – өйткені азаматтардың өмір сапасына қатысты сұрақтар жиналып қалды. Бұдан кейін Құрылтай вице-президент қызметіне ұсынылатын кандидатураны келісуі тиіс. Мұндай маңызды лауазымның енгізілуі саяси үдерістерге жаңа серпін беруі мүмкін. Соның аясында келесі президенттік сайлаудың өтуі де ықтимал.
Депутаттар мемлекеттік дәрі-дәрмек жүйесіндегі түйткілдерді шешуді талап етті
Әрине, біз сәл әсірелеп айтып отырмыз. Дегенмен елдегі дәрілік қамтамасыз етудің қолжетімділігі мен үздіксіздігі мәселесіне арналған депутаттар мен үкімет арасындағы соңғы талқылаудан дәл осындай қорытынды туындайды. Мәселе 2025 жылдың желтоқсанында қазақстандықтардың дәріханаларда инсулиннің жоқтығына байланысты Денсаулық сақтау министрлігіне жаппай шағымдануынан басталды. Бұл – өмірлік маңызы бар дәрі-дәрмектердің қолжетімділігі бір ғана мемлекеттік органның құзыретінен шығып, ұлттық қауіпсіздік деңгейіндегі мәселеге айналатынын көрсететін мысалдардың бірі. 2025 жылы Әлеуметтік медициналық сақтандыру қорының деректеріне сәйкес, дәрі-дәрмек беруден бас тартуға қатысты 3 мыңнан астам шағым тіркелген.
АҚШ теңіздегі иран мұнайына салынған санкцияларды алып тастауы мүмкін
АҚШ қаржы министрі Скотт Бессенттің мәлімдеуінше, Вашингтон қазіргі уақытта танкерлерде тасымалданып жатқан иран мұнайына қатысты санкцияларды алып тастау мүмкіндігін қарастырып жатыр.
Трамп Тоқаевты Бейбітшілік кеңесінің келесі отырысына және Майамидегі G20 саммитіне шақырды
АҚШ президенті Дональд Трамп Қазақстан президенті Қасым-Жомарт Тоқаевқа хат жолдап, оны Бейбітшілік кеңесінің келесі отырысына және G20 саммитіне шақырды.
Тоқаев Қазақстандағы ғылыми әзірлемелердің тиімділігі төмен екенін атап өтіп, жағдайды түзетуді талап етті
Қазақстан президенті Қасым-Жомарт Тоқаев елдегі ғылыми әзірлемелер нақты практикалық нәтиже беруі тиіс екенін тағы да мәлімдеді.
Тоқаев Қазақстандағы шетелдік жоғары оқу орындарының филиалдарына бөлінетін мемлекеттік гранттар құнын қайта қарауды тапсырды
Қазақстан президенті Қасым-Жомарт Тоқаев үкіметке еліміздегі шетелдік жоғары оқу орындарының филиалдарында бір студентті оқытуға бөлінетін мемлекеттік гранттардың құнын талдап, қайта қарауды тапсырды.
ФРЖ шешімінен кейін АҚШ қор индекстері шамамен 1,5%-ға төмендеді
Нью-Йорк. 19 наурыз. ИНТЕРФАКС – Сәрсенбі күнгі сауда қорытындысы...
Қазақстан парламенті еңбек құқықтарын қорғау мәселелері бойынша түзетулерді қабылдады
Қазақстан парламентінің Сенаты бейсенбі күнгі жалпы отырысында екі оқылымда қарағаннан кейін еңбек жағдайларының қауіпсіздігін жетілдіру, қызметкерлердің еңбек құқықтарын қорғау және әлеуметтік қамтамасыз ету мәселелері бойынша заңнамалық актілерге өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы заңды мақұлдады.
Қазақстан парламенті Дүниежүзілік банк тобы ұйымдарымен ынтымақтастық туралы келісімді ратификациялады
Қазақстан парламентінің Сенаты бейсенбі күнгі жалпы отырысында Қазақстан Үкіметі мен Халықаралық қайта құру және даму банкі, Халықаралық қаржы корпорациясы және Инвестицияларға кепілдік беру жөніндегі көпжақты агенттік арасындағы әріптестік туралы негіздемелік келісімді ратификациялау туралы заңды мақұлдады.
Қазақстан парламенті ИКАО органдары құрамын ұлғайтуға қатысты түзетулерді ратификациялады
Қазақстан парламентінің Сенаты бейсенбі күнгі жалпы отырысында Халықаралық азаматтық авиация туралы конвенцияның 50 а) және 56-баптарына өзгерістер енгізуге қатысты хаттамаларды ратификациялау туралы заңды мақұлдады.
Тең де емес, қатар да емес…
Бұл өткен мәселе болғанымен, Референдум қарсаңында мемлекеттік кеңесші Ерлан Кариннің YouTube-арнасында екі бейнеролик жарияланған еді:
Империя мұрагері және маргиналдар
Блогер Хусаиновтың ОСКҚ – Орыс, славян және казак ұйымдары қауымдастығының төрағасы, Парламент Мәжілісінің депутаты Пономаревпен кездесуі туралы жазбасына көптеген пікір қалдырылған.
Депутаттар мемлекеттік дәрі-дәрмек жүйесіндегі түйткілдерді шешуді талап етті
Әрине, біз сәл әсірелеп айтып отырмыз. Дегенмен елдегі дәрілік қамтамасыз етудің қолжетімділігі мен үздіксіздігі мәселесіне арналған депутаттар мен үкімет арасындағы соңғы талқылаудан дәл осындай қорытынды туындайды. Мәселе 2025 жылдың желтоқсанында қазақстандықтардың дәріханаларда инсулиннің жоқтығына байланысты Денсаулық сақтау министрлігіне жаппай шағымдануынан басталды. Бұл – өмірлік маңызы бар дәрі-дәрмектердің қолжетімділігі бір ғана мемлекеттік органның құзыретінен шығып, ұлттық қауіпсіздік деңгейіндегі мәселеге айналатынын көрсететін мысалдардың бірі. 2025 жылы Әлеуметтік медициналық сақтандыру қорының деректеріне сәйкес, дәрі-дәрмек беруден бас тартуға қатысты 3 мыңнан астам шағым тіркелген.
Әлемді азық-түлікпен қамтамасыз ету – БРИКС миссиясы
Ұлттық зерттеу университеті «Жоғары экономика мектебі» жаһандық экономика және саясат факультетінің «Ресейдің басым серіктес елдермен ғылыми-технологиялық ынтымақтастығы» ғылыми-оқу тобы (ҒОТ) өткізген ғылыми семинар қорытындылары бойынша дайындалған аналитикалық шолу. Зерттеу авторлары — Анастасия Гаврилова мен Константин Шаталин.
Әлемдік экономика тұрақты құбылмалы кезеңге қадам басты: климаттық дағдарыс, геосаяси қайшылықтар және пандемиядан кейінгі салдар бір-бірімен қабаттасып отыр. Мұндай жағдайда азық-түлік мәселесі тек экономикалық санат болудан қалып, әлеуметтік әрі саяси тұрғыдан аса өзекті сын-қатерге айналуда.
Зиянды тағам жарнамасына шектеу: денсаулық сақтау министрлігінің жаңа жоспары
Бұл тармақ ведомствоның 2026–2027 жылдарға арналған инвестициялық жоспарында көрсетілген. Әңгіме «Жарнама туралы» заңға өзгерістер енгізу туралы болып отыр. Оған сәйкес бұқаралық ақпарат құралдары мен әлеуметтік желілерде құрамында тұз, қант, қаныққан майлар мен трансмайлар мөлшері жоғары өнімдерді жарнамалауға тыйым салынбақ. Алайда Денсаулық сақтау министрлігі алдағы екі жылда тек осы бағытпен шектелмек емес. Жоспарларда ауқымды міндеттер қарастырылған: денсаулық сақтау нысандарын күрделі жөндеу мен жаңаларын салудан бастап, халықтың өмір сүру ұзақтығын арттыруға және салауатты өмір салтын ұстанбайтындардың үлесін азайтпақ. Әрине, мұның бәрі бюджеттен едәуір қаражат бөлуді талап етеді. Біз осы көлемді құжаттың бөлімдерін талдап көрейік.
Ормуз бұғазының жабылуы және дедолларизация үдерісінің жеделдеуі
Goldman Sachs мәліметтері бойынша, Ормуз бұғазы арқылы тасымалданатын мұнай көлемі күніне 19,5 млн баррельден 0,5 млн баррельге дейін айтарлықтай төмендеген. Жұмыс процесіндегі іркілістердің нақты көлемі тәулігіне 17,2 млн баррельді құрап отыр. Екі тәуелсіз кеме қатынасын қадағалау қызметі 2026 жылғы 12 наурызда бұғаз арқылы өтетін мұнай танкерлерінің болмағанын ресми түрде тіркеді. Әлемдегі ең ірі энергетикалық тораптың қызметі әскери-теңіз күштерінің араласуынсыз, электрондық есептеулер мен деректерді басқару тетіктері арқылы тоқтатылды.
Алматыдағы Ұлттық банк филиалында күміс монеталар тапшылығы байқалуда
Алматыдағы Ұлттық банк филиалынан күміс инвестициялық монеталар сатып алу әрекеті сәтсіз аяқталды. Оқиға 11 наурыз, сәрсенбі күні болды. Касса қызметкерінің айтуынша, күмістен жасалған барлық монеталар – инвестициялық, коллекциялық және естелік – бір ай бұрын толық сатылып кеткен. Олар сатылымға кезең-кезеңімен түскенімен, жоғары сұранысқа байланысты қысқа мерзімде толығымен таусылып отырады.
Наурыз айында күміс монеталардың тапшылығы күтпеген жағдай болды. Негізінде Ұлттық банк инвестициялық және коллекциялық күміс монеталарды сатқан кезде ресми түрде ешқандай үстеме пайда алмайды.
Шенеуніктерге арналған «шығармашылық жұма»
Депутат Бақытжан Базарбектің ұсынысы шын мәнінде де «кемеңгерлік» басқарушылық шешім емес пе? Шенеунік кітап оқымаса — жұмыс істемесін. Бюджет есебінен мемлекеттік аппарат «әдебиет үйірмесіне» айналса, бәлкім кітапханада отырғандардың зияны да аздау болар.
Грант иегерлерінің жартысынан астамы ғана жұмыспен өтеу міндетін орындауда
Қазақстанның салық төлеушілері сөреде шаң басып жататын диплом үшін біреулердің университетте 4-5 жыл (кейде одан да көп) тегін оқуын қаржыландырып отыр. Демек, кадр тапшылығын жоюға бағытталған гранттық қолдаудың түпкі мәні тек есеп үшін диплом дайындауға айналып кеткен бе?
Балалар мен жасөспірімдер спорт мектебіне бөлінетін қаржы «артты»
Жылдық 415 мың теңгені айға шаққанда шамамен 34–35 мың теңге шығады. Қазақстанда болашақ олимпиада чемпиондарын дәл осындай «қомақты» қаражатпен тәрбиелеу жоспарланып отырған сияқты.
Қазақстандықтар азық-түлік шығындарын қысқарта бастады
2025 жылы қазақстандықтардың ірі сатып алулар мен ойын-сауықты былай қойғанда, тамақ пен киім-кешек сияқты базалық қажеттіліктерін қанағаттандыру мүмкіндігі төмендегенін көрсететін сауалнама нәтижелері өте өзекті болып отыр.
Екібастұз МАЭС-2 жобасына қытайлық компания қатысады
Энергетика министрлігі елдегі энергия тапшылығын мүмкіндігінше тезірек шешуге бағытталған нақты қадамдар жасап отырғанын көрсетіп отыр. Қазақстан дәстүрлі түрде, әсіресе кеңес дәуірінде салынған көптеген энергетикалық нысандарда ресейлік өндірушілердің жабдықтарын пайдаланып келді.
Референдумнан геосаясатқа дейін: Қажыгелдин BILD-та не айтты?
Өте қызық сұхбат, сондықтан оқырмандарға барынша мұқият тыңдауды ұсынамыз: бұл — Ресейшіл де емес, Тоқаевшыл да емес аналитика. Бұл — бүгінгі геосаяси ахуалды, Қазақстан мен Ресейдегі жағдайды байсалды әрі шынайы бағалауға арналған талдау. Шынымен ерекше уақытта өмір сүріп жатырмыз!
Жер мен жер қойнауы халыққа тиесілі, ал көмір ше?
БАҚ-та тараған үкіметтің екінші атом электр станциясын салу орны бойынша шешім қабылдағаны жөніндегі ақпаратта атом энергетикасына тікелей қатысы жоқ, бірақ назар аударуға тұрарлық тағы бір дерек келтірілед
Конституцияны жаңарту: демократиялық реформа ма, әлде билікті нығайту тетігі ме?
«Просто журналистика» YouTube-арнасында жүргізуші Лұқпан Ахмедьяров «Тоқаев Конституцияны не үшін өзгертпек?» деген сауалды күн тәртібіне шығарды. Автор бұл мәселені кеңірек қоя отырып, Президент Қасым-Жомарт Тоқаевтың билікке келгеннен бері үшінші рет референдум бастамасын көтеруінің себептерін талдайды.
Орта державалардың оянуы
«Үлкен державалардың өзара түбегейлі араздасып алғаны соншалық, соның нәтижесінде Орталық Азия елдерін бір-біріне жақындасуға өздері итермелеп отырғандай әсер қалдырады. Бұл тек бізге ғана қатысты емес. Давостағы сөзінде Канада премьер-министрі де осыған ұқсас ой айтты: ол орта деңгейдегі мемлекеттерді “үлкендердің” соққысын үнсіз көтере бермей, бірігіп, өз ұстанымын қорғауға шақырды.
Пафосқа толы көшбасшылық
Егер Энергетика министрлігінің қазіргі уақытта (және ЖЭК енгізілген барлық жылдар бойы) түсініксіз себептермен танытылмай отырған ерік-жігері болса және «баламалы» генерация диспетчерлік кестедегі басқа қатысушылармен тең жағдайға қойылса, онда оны насихаттаушылардың пафосы айтарлықтай бәсеңдер еді. Сонымен бірге тарифтердің өсуі де тоқтар еді.
Шенеуніктерге қатысты талаптар қатаңдатылмақ
Есірткі тұтыну немесе мас күйінде көлік жүргізу, әсіресе мемлекеттік билік өкілдері тарапынан жасалса, бұл жеке мәселе емес, ұлттық деңгейдегі проблема болып саналады. Мұндай мінез-құлық үшін жауапкершілікті күшейту Қазақстанды халықаралық тәжірибеге жақындатады.
Қазақстан-2026: Жүйені кезең-кезеңімен жаңғырту
2026 жыл Қазақстан үшін ауқымды саяси жаңғыру жылы болмақ. Конституциялық заңдарды қабылдаудан бастап, жаңа заң шығарушы органды іске қосуға дейінгі реформалардың өзіндік «жол картасы» дайын. Өзгерістердің кезең-кезеңімен жүзеге асырылуы белгісіздік деңгейін төмендетеді, бұл азаматтық қоғам үшін өте маңызды.
Тоқаев банктердің бірыңғай QR енгізуді тежеп отырғанын сынға алды
Неліктен банктер бірыңғай QR жүйесін енгізуге асығар емес? Мұның бірнеше себебі бар. Біріншіден, банктердің өз төлем экожүйелері олар үшін маңызды табыс көзіне айналды. Клиенттер банк ішіндегі QR жүйелері арқылы төлем жасағанда, банк төлемнің бүкіл тізбегін бақылап, банкаралық есеп айырысулардан комиссия алады.
Оқу-ағарту министрлігі балабақша балаларын еңбекке баулуда
Бұл бастама, расында, қызықты. Қазіргі кезде балалардың көп уақыты смартфон мен планшеттердің экраны алдында өтеді. Соның салдарынан олар гаджетті пайдалануды күнделікті тұрмыста қажет болатын қарапайым дағдылардан әлдеқайда тез меңгереді.
Франция Қазақстан уранына қызығушылық танытып отыр
Франция президентіне бұл мәселе жөнінде дұрыс ақпарат берілмеген сияқты. Шын мәнінде Ресей әлемдегі уран өндірісінің 40 пайызын емес, шамамен 5–10 пайызын ғана қамтамасыз етеді. Алайда байытылған уранды жеткізу бойынша Ресейдің үлесі әлдеқайда жоғары — шамамен 35 пайыз.
Теңіз логистикасы: ЕАЭО мен АСЕАН арасындағы ынтымақтастық нығаюда
Еуразиялық экономикалық одақ елдерінің теңіз логистикасына деген қажеттілігі әртүрлі. Мәселен, Ресей мен Қазақстанның (Каспий арқылы) теңізге тікелей шығу мүмкіндігі бар, ал Армения көршілес елдердің порттарына тәуелді. Сонымен қатар, Беларусь пен Қырғызстан — сыртқы нарыққа шығу үшін теңіз тасымалына аса мұқтаж, нағыз құрлық ішілік экономикалар.
Қазақстан мен Ресей – Еуразияның аграрлық көшбасшылары
Еуразиялық интеграцияға кіретін бес елдің екеуі ауыл шаруашылығы жерлерінің көлемі бойынша алғашқы ондыққа енген. Бұл, әрине, назар аударарлық көрсеткіш. Қазақстан үшін де бұны белгілі бір деңгейде мақтан етуге болады. Алайда бұл жерлердің қаншалықты тиімді пайдаланылып жатқанына қатысты нақты рейтингтер жоқ.
Орталық Азияның жалпы ішкі өнімі 500 млрд доллардан асты
Орталық Азиядағы экономикалық өсімнің едәуір бөлігі сапалық емес, сандық сипатқа ие. Мәселен, Қырғызстандағы экономикалық серпіліс көп жағдайда 2022 жылдан кейінгі сауда ағындарының өзгеруі мен тауарлардың реэкспортына байланысты.
ЕЭК есебінде Қазақстандағы жалақы өзгерісі туралы мәлімет жоқ
Ал ЕЭК деректерінде қазақстандықтардың жалақысы туралы мәліметтің неге көрсетілмегенін шамамен болжауға болады. Ресми тұрғыдан мұны әдіснамалық айырмашылықтармен, статистикалық деректердің кешігуімен немесе өсімнің болмауымен түсіндіруге болады.
Тоқаевтың орыс тіліне қатысты бастамасы жүзеге асырыла бастады
Халықаралық білім беру, мәдени және ғылыми ортада орыс тілін қолдау мен ілгерілетуге арналған посткеңестік елдердің үкіметаралық құрылымы – Халықаралық орыс тілі ұйымы Қазақстан президенті Қасым-Жомарт Тоқаевтың бастамасымен құрылғанын көпшілік ұмытқан болар.
Газадан «Бейбітшілік кеңесіне» дейін: жаһандық басқару қағидалары қалай қайта қалыптастырылуда
Дональд Трамптың 2025 жылғы қазанда ұсынған Газа секторындағы оқ атуды тоқтату жоспары дипломатиялық серпіліс және аймақтағы қирауды тоқтатудың соңғы мүмкіндігі ретінде таныстырылды. Бұл жоспар қақтығысушы тараптардың қолдауына ие болып, БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесі тарапынан мақұлданды. 2025 жылғы 17 қарашада он үш мемлекет Газа секторында Халықаралық тұрақтандыру күштерін (ХТК) құру туралы американдық резолюцияны жақтап дауыс берді. Ресми түрде бұл бастама бейбіт тұрғындарды қорғауды, гуманитарлық көмек жеткізуді және палестиналық қауіпсіздік күштерін даярлауды көздеді. ХТК бақылау орнатқаннан кейін Израиль әскерін шығаруы тиіс болатын, ал гуманитарлық қалпына келтіру жұмыстарын басқару жаңа өтпелі орган — Бейбітшілік кеңесіне беріледі деп жоспарланды.
«Алдағы 100 жыл» — Фридман болжамы
XXI ғасырдың ортасы мен екінші жартысына қатысты жасалған біздің болжамдарымыз екі негізгі факторды — Тарихтың құрылымдық жүйесі мен Халықтың этногенетикалық ахуалын өзара үйлестіре пайдалану тұжырымдамасына негізделген. Осы факторлардың әрқайсысы тарихи деректердің ауқымды көлемінде жеке-жеке тексеруден өтті. Сонымен қатар, нақтыланған кейбір қарапайым жағдайларда бұл факторларды бірлесе қолданудың оң нәтиже берген мысалдары бар. Дегенмен, мұның бәрі жаңа әдіснаманы пысықтау жолындағы алғашқы сынақ қадамдары ғана.
«Тарих флейтасы» және өркениеттер
Ресейдің жеке дара өркениет екені бүгінде жалпыға ортақ мойындалған факт. Бұл орайда әңгіме ежелгі Орыс жазығындағы Русь емес, Алтын Ордаға тәуелді болған Мәскеу княздігінен бастау алатын қазіргі Ресей мемлекеті жайында болып отыр. Өркениет ретінде Ресей Еуропа, АҚШ, Қытай, Үндістан және ислам әлемімен терезесі тең ықпалға ие. Ол батыс елдерімен бірге «Жаһандық Солтүстікті», ал шығыс пен оңтүстік алпауыттарымен «Жаһандық Оңтүстік» жүйесін құрайды. Ресей өркениетінің әмбебап сипаты оның Еуразия құрлығындағы стратегиялық орнына байланысты. «Хартлендте» (дүниенің кіндігінде) орналасуы оны әлемдік геосаясаттың бел ортасына шығарды.
Ресей империя ма?
Жоғарыда жалпы сипатта қарастырылған Қытай, Үндістан, АҚШ және Еуропа — әкімшілік, шаруашылық-экономикалық, әлеуметтік-мәдени (және өзге де) дербестік деңгейі жоғары ірі автономды құрылымдардан тұратын, айқын империялық сипаттағы бірлестіктер болып табылады. Олар бюрократиялық қолданыста қалай аталса да — штаттар, провинциялар, республикалар және т.б. — мәні жағынан Еуропадағы ұлттық мемлекеттерге ұқсас, әртүрлі ерекшеліктері бар, ресми империялық құрылымдардың құрамына кіретін ішкі мемлекеттік бірліктер болып саналады.
Болашаққа бағдар. II бөлім
Тарихи және этногенетикалық үдерістерді бір арнада қарастыру өткен мен бүгінді тереңірек түсінуге ғана емес, болашаққа да белгілі бір мағынада «артқа қарап» өмір сүруге мүмкіндік береді. Өйткені болашақтың нобайы өткеннен бастау алады: бейтаныс жолмен келе жатып, тұман арасынан кенеттен алыстағы қаланың сұлбасы көрінгендей әсер қалдырады.
Мұндай «сфералық көзқарас» нақты бір нүктеге шоғырланбағандықтан, ұсақ-түйек детальдарды айқындап бере қоймас.
Баспасөз еркіндігі мен ұлттық қауіпсіздік: Ақмарал Баталованың Дэвид Томасқа берген сұхбаты
Журналистер, сарапшылар мен авторлар өз мәтіндерін блог немесе жаңалықтар бюллетені түрінде жариялайтын Substack платформасында Дэвид Томастың (David Thomas) қызықты мәтіні жарық көрді. Ол қазақстандық журналист, Таяу Шығыс бойынша сарапшы Ақмарал Баталовадан сұхбат алған.
Бешпармақ. Инженер толғанысы.БАТЫС ЖОРЫҒЫ
1235-жылы Оқытай Ханның басшылығымен Құрылтай өтіп, онда Мәңгі Елдің Орыс Мәселесі бойынша іс-қимыл жоспары мен екі стратегиялық әскери операциядан тұратын Батыс Жорығы туралы тарихи шешім қабылданды. Батыс Жорығының бірінші бөлігі «Русьті құтқару операциясы» деп аталды. Қасиетті Рим империясының Русьті басып алуына жол бермес үшін, оның алдын орап, Русьтің барлық қала-мемлекеттерін аралап, жағдайды ұғындырып, дипломатиялық үгіт жүргізіп, Мәңгі Ел Федерациясының құрамына кіргізіп, келісімдерге қол қойдырып алу керек.
Бешпармақ. Инженер толғанысы. ЕУРОПА ОДАҒЫНЫҢ РУСЬТІ КҮЙРЕТУІ
Қазақтардың Жаппай Қоныс аударуы қызған шақта, яки, 1235-жылы өткен Мәңгі Ел Құрылтайында Еуропаны бағындыру мақсатындағы әйгілі Батыс Жорығы туралы шешім қабылданды. Көркем әдебиетте бұл туралы: Жеңіс Хан көзі тірісінде «соңғы теңізге жорыққа шығуды» армандаған, қайтыс болған соң, ұрпақтары оның сол арманын орындағысы келіп, әлгі жорыққа аттанған... дегендей мәнде жазылады, сол орайда небір романтикалық ертегілер де шығарылады.
Бешпармақ. Инженер толғанысы.ТАРТАРИЯ, ТАТАРЛАР ЖӘНЕ ГАМБУРГЕР
«Татар-моңғол езгісі» терминіндегі «моңғол» ұғымының анығына жеткендіктен, бірден «татарлар» ұғымын да қарастыруымыз қажет. Бұнда да небір қызықтарды ұшыратамыз.баршамызға белгілі, 5-ші ғасырда құл иеленуші Рим Империясы Еділ патша (Аттила) бастаған ғұндардың сұрапыл шапқыншылығынан күйреді. Сөйтіп, Еуропада анағұрлым озық феодалдық құрылысқа негізделген, кейін заманауи еуропалық елдерге үлгі болған көптеген қоғамдар пайда болды.
Бешпармақ. Инженер толғанысы. ҚАЗІРГІ МОҢҒОЛДАР. АРИФМЕТИКАЛЫҚ АҚИҚАТ
Бразил-ия немесе Итал-ия деген сияқты, орыстар бұрмалап, «Монғол-ия» деп атап кеткен Мәңгі Елдегі қазақ руларының ескі жұртына (яғни, босап қаған жерлерге) біртіндеп тегі мен тілдік тобы жағынан тұңғыстар мен буряттарға жақын оңтүстік Сібірдің шағын халха, чахар және ойрат тайпалары қоныстанды. Әлемнің әр түкпірінен ұлан-ғайыр Солтүстік және Оңтүстік Америка құрлықтарына көшіп барған жүздеген ұлт өкілдерін «америкалықтар» деп атайтынымыз сияқты, олар да тұрғылықты жер атауы бойынша «моңғолдар» деген жаңа есімді еншіледі.
Көп оқылғандар
Қытай 2024 жылы экспорттаған таза энергия технологиялары жаһандық СО₂ шығарындыларын 1%-ға қысқартуға мүмкіндік береді
МӘСКЕУ. 25 шілде. ИНТЕРФАКС – 2024 жылы Қытай Халық Республикасы экспорттаған күн панельдері, электр көліктері және жел турбиналары сынды таза энергия көздеріне арналған технологиялар...
«Аумақтық қорғаныс туралы» заң – Қазақстанның әскери құрылымындағы жаңа кезең
Қазақстан Республикасының мемлекеттік жүйесі үшін үлкен сын-тегеурін. Себебі бұл мәселеде кеңестік кезеңдегі тәжірибеге сүйену мүмкін емес. Кеңес Одағында аумақтық қорғаныс жүйесі мүлде болмаған.
Шыдамның да шегі бар
АҚШ Мемлекеттік хатшысы Марко Рубионың мәлімдеуінше, 2025 жылғы 1 шілдеден бастап USAID — АҚШ-тың Халықаралық даму агенттігі — шетелдік көмек бағдарламаларын ресми түрде тоқтатады. Бұл туралы RBC.ru басылымы хабарлады.
Тәуелсіз шешім қабылдау — әр мемлекеттің құқығы
«Кейбір отандастарымыз үшін Ресейге кірудің жаңа рәсімдері күтпеген жаңалық болды. Қазақстан азаматтары Ресейге түрлі мақсатпен жиі қатынайды — бизнес, туризм, емделу. Әсіресе шекара маңындағы өңірлер арасындағы байланыс қарқынды. Дегенмен, шетел азаматтарының елге кіруі, ел аумағында болу тәртібі және жалпы көші-қон саясаты — әр мемлекеттің толыққанды егемендік құқығы.
Кері байланыс
Бүгінгі назарда
Түркия С-400 кешендерінен бас тартпайды, бірақ АҚШ-пен бақылау тетігін құруға әзір
Түркия Ресейден сатып алған С-400 зениттік-зымыран кешендерін (ЗЗК) қаруланудан алып тастауды жоспарлап отырған жоқ.
Тоқаев: Қазақстан мен Ресей мұнай және газ саласындағы ынтымақтастықты нығайтуға келісті
Қазақстан мен Ресей мұнай мен мұнай өнімдері саласындағы әріптестікті нығайтуға келісті, сондай-ақ газ жеткізу мен оны үшінші елдерге тасымалдау мәселелері егжей-тегжейлі талқыланды.
Анкара мен Вашингтон F-35 бағдарламасы бойынша келіссөздерді жандандыруда
Түркия президенті Режеп Тайып Ердоғанның мәлімдеуінше, Анкара мен Вашингтон Түркияның F-35 жойғыш ұшақтарын өндіру бағдарламасынан шығарылуына қатысты мәселелерді шешу бағытында жұмыс жүргізіп, бұл бағытта белгілі бір нәтижелерге қол жеткізді.
Пхеньяндағы шеруде алыс қашықтыққа арналған жаңа зымыран көрсетілді
Гонконг. 11 қазан. ИНТЕРФАКС – Солтүстік Корея астанасы Пхеньянда сенбіге қараған түні елдің билеуші партиясы – Корея Еңбек партиясының 80 жылдығына арналған әскери шеру...
Он күн бойы оқырман назарында
Bloomberg сауалнамасы: ЕОБ мөлшерлемелерді 2027 жылдың соңына дейін өзгертпейді
Bloomberg жүргізген экономистер сауалнамасының нәтижесіне сәйкес, Еуропалық орталық банк (ЕОБ) инфляцияның жеделдеуі мүмкін деген тәуекелдерге қарамастан, негізгі пайыздық мөлшерлемелерді 2027 жылдың соңына дейін қазіргі деңгейде сақтайды.
Кедейден байға ағатын қаржы: жүйені қайта іске қосу қажет
Жуырда референдум өтеді. Ал Ирандағы соғыс Парсы шығанағы елдерінің ғана емес, тұтастай Таяу Шығыс өңірінің тіршілік жүйесіне ауыр салмақ түсіріп отырған жағдайда, өз еліміздегі халықтың тұрмыс деңгейі қандай күйде?
Бұл мәселе әсіресе маңызды. Өйткені Үкімет пен Ұлттық банкке шұғыл түрде шешу жүктелетін нақты міндетті Президенттің өзі айқындап берді: экономикалық өсімді халық табысының артуымен және азаматтардың өмір сапасының жақсаруымен ұштастыру. Осы мақсатқа жету үшін кезең-кезеңімен іске асатын нақты іс-қимыл алгоритмі әзірленуге тиіс.
Референдумның ұйымдасқан түрде өтіп, қажетті нәтижемен аяқталатыны қазірдің өзінде түсінікті. Ал одан кейін жаңа Құрылтайға сайлау әлдеқайда «қызықты» өтеді деген болжам бар – өйткені азаматтардың өмір сапасына қатысты сұрақтар жиналып қалды. Бұдан кейін Құрылтай вице-президент қызметіне ұсынылатын кандидатураны келісуі тиіс. Мұндай маңызды лауазымның енгізілуі саяси үдерістерге жаңа серпін беруі мүмкін. Соның аясында келесі президенттік сайлаудың өтуі де ықтимал.
Қазақстанда тұрғын үй құрылысы жаңа серпін алды
10 наурызда премьер-министр Олжас Бектенов тұрғын үй-құрылыс саласына қатысы бар Үкімет мүшелері мен квазимемлекеттік сектор өкілдерінің қатысуымен кеңес өткізді. Кездесуде айтылған мәселелерге қарағанда, жыл соңында жалпы ішкі өнімге құрылыс саласының қосатын үлесі едәуір артуы мүмкін. Себебі 2026 жылы «Бәйтерек» ұлттық басқарушы холдингі бұл секторға 2,4 трлн теңге бағыттауды жоспарлап отыр. Бұл алғаш рет жүзеге асырылып отырған шара емес. 2025 жылы құрылыс саласы экономиканың негізгі қозғаушы күштерінің біріне айналып, нақты көлем индексі 15,9%-ға өсті, ал мемлекеттік қолдау көлемі 2,35 трлн теңгені құрады. Алайда сарапшылардың пікірінше, Қазақстанда қолжетімді тұрғын үй көлемі артқан сайын, оның бағасы да тез өсіп, көпшілік үшін қолжетімсіз бола түсуде.
Тоқаев: Қазақстанда жасанды интеллектті дамыту қарқынын жеделдету қажет
Қазақстан президенті Қасым-Жомарт Тоқаев озық технологиялар мен жасанды интеллектті мемлекеттің барлық саласына кеңінен енгізуді қамтамасыз етуді тапсырды.
Еуразия24 – геосаяси, экономикалық, тарихи, қоғамдық және мәдени процестерді қамтитын Еуразия аймағындағы маңызды оқиғаларды көрсететін сенімді ақпараттық-талдамалық сайт-агрегаторы. Біз оқырмандарға ең өзекті, шынайы әрі жедел ақпарат ұсынамыз. еуразия24, Еуразия 24, евразия 24 немесе Eurasia 24 атауларымен танымал болған біз – Еуразия жаңалықтарын қадағалап, бүгінгі үдерістердің логикасын түсінгісі келетіндер үшін бағыт-бағдармыз.