Қашағандағы күкірт дауы және Қазақстанның болашағы
Осылайша, кезекті аптаны ашатын редакциялық мақала 20 шілдеде, яғни Қашаған кен орнын игеретін NCOC мұнай консорциумына салынған 2 триллион 300 миллиард теңге көлеміндегі айыппұлды ерікті түрде төлеуге белгіленген мерзім аяқталған күні жарияланып отыр. Бұл айыппұлды Атырау облысының Экология департаменті күкіртті рұқсат етілген көлемнен артық сақтағаны үшін салған болатын. Кейін аталған шешім барлық сот сатыларында заңды күшінде қалдырылды.
Енді бұл мерзім де аяқталды. Алайда айыппұлдың ерікті түрде төленуі екіталай. Оның үстіне, аталған күн қарсаңында халықаралық коммерциялық арбитраж (UNCITRAL) істі түпкілікті қарау аяқталғанға дейін Қазақстанға бұл қаражатты мәжбүрлеп өндіріп алуға тыйым салатын қамтамасыз ету туралы қаулы шығарды. Аталған қаулы күкіртті сақтау мәселесіне қатысты Қазақстанның ұлттық соттарындағы даулар кезеңін аяқтап, осы мәселе бойынша халықаралық арбитраж деңгейіндегі жаңа құқықтық талқылаудың басталуына негіз қалап отыр.
Қазақстанның автокөлік өнеркәсібі: «сұр» импортқа қарсы күрес және өндірісті жаңғырту мәселесі
Үкімет отандық автозауыттарды сыртқы қауіп-қатерден қорғау шараларын жедел қабылдауға кірісті. Премьер-министр Олжас Бектенов 21 шілдеде өткен Үкімет отырысында Қаржы министрлігі мен Өнеркәсіп және құрылыс министрлігіне «сұр» импортпен әкелінетін автокөліктердің жолын кесуге бағытталған қатаң шаралар топтамасын әзірлеуге небәрі 10 күн уақыт берді. Алайда ұлттық заңнама, ЕАЭО талаптары, кедендік әкімшілендіру және техникалық реттеу мәселелерін қатар қамтитын мұндай күрделі түйткілге қатысты шешімдерді 10 күн ішінде әзірлеу басқарушылық тұрғыдан тым асығыс қадамға ұқсайды. Өйткені мұндай қысқа мерзімде дайындалған құжат жеткілікті пысықталмай қабылданып, күткен нәтижеден гөрі қосымша мәселелер туындату қаупін жоққа шығаруға болмайды.
АҚШ қор нарығы өсіммен жабылды
Сейсенбі күні АҚШ-тың қор нарығындағы негізгі индекстер айтарлықтай өсіммен жабылды. Инвесторлар геосаяси ахуалға қатысты жаңалықтар мен компаниялардың тоқсандық қаржылық есептерін бағалады.
Жапония экспорты маусымда 19,3%-ға, ал импорт рекордтық деңгейге дейін 25,4%-ға өсті
2026 жылдың маусым айында Жапонияның экспорты өткен жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 19,3%-ға өсіп, 10,929 трлн иенге (67 млрд доллар) жетті. Бұл туралы елдің Қаржы министрлігі хабарлады.
АҚШ ондаған елдің тауарына жаңа кедендік баж енгізуі мүмкін
Ақ үй жұма күні ондаған елден әкелінетін тауарларға жаңа кедендік баж енгізуді жоспарлап отыр. Бұған аталған елдерде өндіріс барысында мәжбүрлі еңбек қолданылатыны негіз ретінде алынбақ. Бұл туралы Bloomberg агенттігі дереккөздерге сілтеме жасап хабарлады.
АҚШ қолдауындағы теңіз орталығы: хуситтер Баб-эль-Мандеб бұғазы маңындағы кемелерге шабуыл жасауға дайын
АҚШ Әскери-теңіз күштерінің қолдауымен жұмыс істейтін Бірлескен теңіз ақпараттық орталығы (Joint Maritime Information Center, JMIC) хуситтердің Баб-эль-Мандеб бұғазы мен Қызыл теңіздің оңтүстік бөлігінде сауда кемелеріне шабуыл жасауға дайындалып жатқанын мәлімдеді. Бұл туралы Bloomberg агенттігі хабарлады.
Германия мен Ұлыбритания 2034 жылға қарай ұшу қашықтығы 2 мың шақырым болатын қанатты зымыран әзірлеуді жоспарлап отыр
Германия мен Ұлыбритания қорғаныс саласындағы ынтымақтастықты кеңейту аясында 2034 жылға дейін нысаналарды 2 мың шақырым қашықтықтан жоя алатын қанатты зымыран әзірлеуді жоспарлап отыр. Бұл туралы Welt басылымы дереккөздерге сілтеме жасап хабарлады.
АҚШ Қорғаныс министрлігі Иранға қарсы операцияға байланысты қаржы тапшылығына тап болуы мүмкін
АҚШ Қорғаныс министрлігі Иранға қарсы әскери операцияға байланысты қарулы күштердің жауынгерлік әзірлігін қамтамасыз етуге арналған қаражат тапшылығына жақын қалды. Бұл туралы The Washington Post газеті дереккөздерге сілтеме жасап хабарлады.
Қытай Жапонияның әскери кемелерге қатысты алаңдаушылығын негізсіз деп атады
Қытай Сыртқы істер министрлігі Жапонияның ел маңындағы теңіз акваториясында Қытай әскери кемелерінің әрекетіне қатысты алаңдауына негіз жоқ деп мәлімдеді. Бұл туралы Global Times хабарлады.
ОСК Құрылтай сайлауына қатысатын барлық жеті саяси партияның тізімін тіркеді
Қазақстанның Орталық сайлау комиссиясы (ОСК) сейсенбі күні Құрылтай депутаттарының сайлауына қатысатын «Ауыл» халықтық-демократиялық патриоттық партиясының кандидаттар тізімін тіркеді.
Цифрлық алқап: жеңілдетілген тариф кімге тиімді?
Eurasia24 редакциясы электр энергетикасы тақырыбына үнемі назар аударып келеді: электр энергиясының тарифтері жай ғана өсіп жатқан жоқ, олардың өсу қарқыны барған сайын күшейіп келеді.
Қазақстанның автокөлік өнеркәсібі: «сұр» импортқа қарсы күрес және өндірісті жаңғырту мәселесі
Үкімет отандық автозауыттарды сыртқы қауіп-қатерден қорғау шараларын жедел қабылдауға кірісті. Премьер-министр Олжас Бектенов 21 шілдеде өткен Үкімет отырысында Қаржы министрлігі мен Өнеркәсіп және құрылыс министрлігіне «сұр» импортпен әкелінетін автокөліктердің жолын кесуге бағытталған қатаң шаралар топтамасын әзірлеуге небәрі 10 күн уақыт берді. Алайда ұлттық заңнама, ЕАЭО талаптары, кедендік әкімшілендіру және техникалық реттеу мәселелерін қатар қамтитын мұндай күрделі түйткілге қатысты шешімдерді 10 күн ішінде әзірлеу басқарушылық тұрғыдан тым асығыс қадамға ұқсайды. Өйткені мұндай қысқа мерзімде дайындалған құжат жеткілікті пысықталмай қабылданып, күткен нәтижеден гөрі қосымша мәселелер туындату қаупін жоққа шығаруға болмайды.
Қазақстанның автокөлік өнеркәсібі: «сұр» импортқа қарсы күрес және өндірісті жаңғырту мәселесі
Үкімет отандық автозауыттарды сыртқы қауіп-қатерден қорғау шараларын жедел қабылдауға кірісті. Премьер-министр Олжас Бектенов 21 шілдеде өткен Үкімет отырысында Қаржы министрлігі мен Өнеркәсіп және құрылыс министрлігіне «сұр» импортпен әкелінетін автокөліктердің жолын кесуге бағытталған қатаң шаралар топтамасын әзірлеуге небәрі 10 күн уақыт берді. Алайда ұлттық заңнама, ЕАЭО талаптары, кедендік әкімшілендіру және техникалық реттеу мәселелерін қатар қамтитын мұндай күрделі түйткілге қатысты шешімдерді 10 күн ішінде әзірлеу басқарушылық тұрғыдан тым асығыс қадамға ұқсайды. Өйткені мұндай қысқа мерзімде дайындалған құжат жеткілікті пысықталмай қабылданып, күткен нәтижеден гөрі қосымша мәселелер туындату қаупін жоққа шығаруға болмайды.
Қазақстан экономикасын қандай қауіп күтіп тұр?
Жуырда Халықаралық валюта қоры (ХВҚ) World Economic Outlook Update: Global Economy in Crosscurrents of War and Technology атты шілде айының жаңартылған баяндамасын жариялады. Қор сарапшыларының бағалауынша, әлемдік экономика бүгінде әртүрлі сипаттағы сыртқы күйзелістердің ықпалында қалып отыр. Бір жағынан, Таяу Шығыстағы әскери қақтығыс, сондай-ақ Ормуз бұғазы арқылы мұнай мен газ жеткізіліміндегі іркілістер жаһандық экономикаға қысым түсіруде. Екінші жағынан, жасанды интеллект технологиялары мен микроэлектроникаға арналған жабдықтарға сұраныстың күрт артуы экономикалық белсенділікті ынталандырып отыр. Бір қызығы, ХВҚ сарапшылары Орталық Азия мен Қазақстан экономикасына қатысты Еуразиялық даму банкінің (ЕАДБ) бағалауларындай оптимистік көзқарас танытпаған. Бұған дейін біз ЕАДБ-ның 2026–2028 жылдарға арналған болжамдарын жан-жақты талдап, жаһандық күйзелістерге қарамастан Қазақстан экономикасының өсімі сақталатыны жөніндегі тұжырымдарына тоқталған едік.
Өткеннің тағылымынан – болашақтың бағдарына: мемлекеттің қуаты тиімді басқарудан басталады. I бөлім.
2026 жылғы 1 шілдеде елдің жаңа Конституциясы күшіне еніп, екі палаталы Парламенттің 30 жылдық қызмет кезеңі аяқталды. Бір палаталы заң шығарушы орган – Құрылтайға сайлау күні жарияланды.
Осылайша, бүгінгі таңда баршамыз үшін бұл қоғамдық-саяси үдерістердің мәні мен маңызын тереңірек пайымдайтын кезең басталып отыр. Қазақстан мемлекеттілікті қалыптастыру жолында күрделі әрі тарихи тұрғыдан маңызды кезеңдерден өтті. Енді ел дамудың жаңа сатысына қадам басты. Бұл реформалар аяқталды немесе жаңа сын-қатерлер болмайды дегенді білдірмейді. Керісінше, қазіргі әлем барған сайын күрделеніп, қарқынды өзгеріп, болжап білу қиын кеңістікке айналып келеді. Сондықтан бүгінгі ахуал мемлекеттік басқаруда мүлде жаңа тәсілдерді талап етеді.
Ормуз бұғазы: құқықтық режимді үйлестірудің дипломатиялық тетіктері
Ормуз бұғазы – Иран мен Оманды бөліп тұрған тар теңіз өткелі ғана емес. Ені небәрі 54 шақырым болатын бұл су айдыны арқылы әлемдік мұнай, газ және теңіз жүк тасымалының едәуір бөлігі жүзеге асады. Бұғаз арқылы тәулігіне 21 миллион баррельге дейін мұнай тасымалданады. Сондықтан мұндағы кез келген іркіліс жаһандық энергетика және логистика нарығына бірден әсер етеді.
Зымырандық шабуылдар мен теңіз миналары әлі де бұғаздағы кеме қатынасына қауіп төндіреді. Пандемия кезінде дәл осы өңірде ірі қытайлық жүк кемесінің тұрып қалуы теңіз логистикасының осал тұстарын айқын көрсетті. Алайда кез келген әскери қақтығыс түптің түбінде келіссөз үстелінде шешіледі. Дәл осы тұста құқықтық белгісіздік негізгі түйткілдердің біріне айналады. Өйткені Оман мен Иран Ормуз бұғазындағы кеме қатынасын кімнің және қандай құқықтық негізде реттеуге тиіс екеніне қатысты әртүрлі ұстанымды ұстанады. Сондықтан дипломатияның басты міндеті – осы қайшылықтарды халықаралық келісімдер арқылы құқықтық тұрғыдан үйлестіру.
Алғашқы жартыжылдықтың экономикалық қорытындылары: Үкіметтің сәтсіз саясаты
Өткен аптада Премьер-Министр Олжас Бектенов Мемлекет басшысына биылғы қаңтар–маусым айларындағы елдің әлеуметтік-экономикалық даму қорытындылары туралы есеп ұсынды. Алайда баяндамадағы оң көрсеткіштердің тасасында Үкімет жария етуге асықпайтын бірқатар үрдістер қалып қойды. Сондықтан бұл есеп Премьер-Министрдің саяси қызметіндегі соңғы есептердің бірі болуы да ғажап емес…
Жастардың тәрбиесіне кім араласуы керек?
«Тәрбиесі берік отбасыдан шыққан азаматтар ешқашан адаспайды»
Жастар — еліміздің болашағы. Бұл шығарылымда біздің редакция жастар тәрбиесіне қатысты өзекті мәселелерді талқылады: әлеуметтік желілердің ықпалы, зиянды...
Білім берудегі түйткілдер: шешімі қандай?
Бүгінгі таңдағы басты проблема – жан-жақты ой-өрісі дамыған, бәсекеге қабілетті,кез-келген әрекетте алғыр, саналы жастарды тәрбиелеу. Білімнің бәсекесі өте жоғары. Өркениет пен мәдениет қатар дамыған...
Нарративтер соғысы. Бірлігі бекем ұлт кімдерді алаңдатады?
Бұл жолы біз тарихи жадымызды сақтау мәселелерін, сондай-ақ мұндай маңызды күнді арандатушылыққа, қоғамды жікке бөлуге немесе саяси алыпсатарлыққа пайдалануға жол бермеу қажеттігін талқылаймыз.
Спикерлер: Тимур...
Британ тәжінің агенттері және „жұмсақ күш“ саясаты
«Британияның құлағы» деген астарлы тіркесте қаншалықты шындық бар? Ұлыбританияның жаһандық ықпалын сақтап қалу әрекетінің мүмкіндігі қандай? Бұрынғы отар ел — Австралияға енді Америка Құрама Штаттарының жолын қайталап, жаңа метрополияға айналуға ұмтылатын уақыт жеткен жоқ па?
Зейнетақы реформасы: баспана нарығына бағытталған қадам
Данияр Әшімбаевтың әжуалы пікірі де негізсіз емес. Өйткені 2021 жылы азаматтарға Бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қорындағы (БЖЗҚ) артық жинақтарының бір бөлігін тұрғын үй сатып алуға пайдалану құқығы берілгеннен кейін құрылыс саласы бұрын-соңды болмаған қарқынмен дамыды.
Ескі көліктерге қандай шектеу қойылмақ?
Алматыға ескі автокөліктердің кіруін шектеу туралы бастама жаңалық емес. Бұл мәселе кемінде соңғы он бес жыл бойы арагідік көтеріліп келеді. Алайда әр жолы азаматтардың еркін жүріп-тұру құқығы мен кемсітуге жол бермеу қағидаттарына байланысты құқықтық мәселелер алдан шығып отыр.
Қазақстанда көмекші роботтар кеңінен қолданыла бастады
Құқық қорғау органдары қызметке заманауи технологияларды белсенді енгізіп келеді. Соның бір мысалы – Қарағанды облысында қоғамдық тәртіпті күзетуге жұмылдырылған робот-ит. Жергілікті полиция Теміртауда өткен...
Қашаған ісі: айыппұл өндірісі уақытша тоқтатылды
Бұған дейін Eurasia24 Әділет вице-министрі Даниель Ваисовқа сілтеме жасай отырып, Қашаған кен орнын игеруші компания 20 шілдеге дейін экологиялық айыппұлды төлемесе, мемлекет атқарушылық іс жүргізуді бастайтынын хабарлаған болатын. «Қашаған акционерлерімен арадағы дау – экологияға қатысты инвестициялық дау.
Миллиардтаған салықтық қателіктер және бизнестің зардабы
Салық және кеден аудиттерінің нәтижесіне үңілсек, біздіңше, ең қызықты қорытынды — қазынаға түспей қалған 730 миллиард теңге емес, мүлдем басқа жайт. Ол — соңғы 4 жылда дауланған қосымша салық есептеулерінің жартысынан астамын соттар мен жоғары тұрған инстанциялар салық төлеушілердің пайдасына шешіп, күшін жойғаны.
Сабыр түбі – сары алтын
Зейнетақы жинақтарының тұрғын үй жағдайын жақсартуға және емделуге пайдаланылатын жеткіліктілік шектерін арттырғаннан кейін бұқаралық ақпарат құралдарында бірқатар ұқсас мазмұндағы жарияланымдар жарық көрді.
Көрінбейтін дағдарыс
«Қазақстанда жоқ дағдарыс қашан аяқталады?» — аталған бейнематериалдың тақырыбынан-ақ автордың өзіндік ізденісі байқалады. Жалпы, Қарлығаш Еженованың бұл бастамасы айтарлықтай қызығушылық тудырады.
Меншікті қайта бөлу журналистикасы
Кезекті шығарылымын тыңдап отырсаң, Қазақстанда кімнің неге иелік ететіні, «Ескі Қазақстанда» бұл мүліктің қаншалықты заңды немесе заңсыз жолмен алынғаны және қазіргі «Жаңа Қазақстанда»...
Қала-мемлекет моделіне оралу үрдісі
Бұл жолы «Книжный день Центр×Delib» (@den_center) арнасы да, оның сұхбат берушілері де біздің бағытымызды толық қолдайды. Соған қарамастан, олар «арғы беттің», яғни Батыс әлемінің ең бір тереңде жатқан күштері мен қозғаушы уәждерін талқылайды.
Референдумнан геосаясатқа дейін: Қажыгелдин BILD-та не айтты?
Өте қызық сұхбат, сондықтан оқырмандарға барынша мұқият тыңдауды ұсынамыз: бұл — Ресейшіл де емес, Тоқаевшыл да емес аналитика. Бұл — бүгінгі геосаяси ахуалды, Қазақстан мен Ресейдегі жағдайды байсалды әрі шынайы бағалауға арналған талдау. Шынымен ерекше уақытта өмір сүріп жатырмыз!
Дәрігерлер шала туған сәбидің өмірін сақтап қалды
2008 жылға дейін Қазақстанда дене салмағы өте төмен болып туған нәрестелерді аман алып қалудың жүйелі тәжірибесі әлі қалыптаспаған еді. Ал бүгінде елімізде жүктіліктің 22-аптасынан бастап дүниеге келген, салмағы небәрі 500 грамнан асатын сәбилердің жартысынан көбі дәрігерлердің көмегімен өмір сүріп кетеді.
«Ең жауапсыз жұмыс беруші» атағы кімге бұйырды?
Білім беру саласында нақты жалақы 6,7 пайызға, ал денсаулық сақтау және әлеуметтік қызмет көрсету саласында 4,2 пайызға төмендесе, ең алдымен жауапкершілік мемлекетке жүктеледі.
Қазақстан бидай импортына тосқауыл қойды
Бидай импортына енгізілген шектеудің негізгі мақсаты – ішкі нарықтағы импорттық астық көлемін қысқартып, қазақстандық өндірушілердің өнімін өткізуге қолайлы жағдай жасау. Әсіресе, егін орағы науқаны кезінде мұның маңызы ерекше.
Әуе жолаушыларының құқығы заңнамалық тұрғыдан күшейтіледі
Көлік министрлігі азаматтық авиация саласын жолаушылардың мүддесіне барынша бейімделген жүйеге айналдыруға бағытталған өзгерістер әзірлеп отыр. Бұл – құптарлық бастама. Біздің пайымдауымызша, мұндай мәселелер міндетті құқықтық нормаларда неғұрлым нақты айқындалған сайын, оларды әртүрлі түсіндіруге мүмкіндік те соғұрлым азая түседі.
Сақтықта қорлық жоқ
18 шілдеде Қазақстанның барлық мемлекеттік онкологиялық орталықтарында тері және сүйек саркомасын ерте анықтауға арналған Бірыңғай ашық есік күні өтеді.
ЕАДБ болжамы : Қазақстандағы инфляция 5%-ға дейін төмендеуі мүмкін
Еуразиялық даму банкінің (ЕАДБ) Қазақстан Үкіметі мен Ұлттық банкіне арналған макроэкономикалық болжамы билік үшін көңілге медеу боларлық жаңалық деуге болады. Өйткені соңғы бірнеше жыл бойы мемлекеттік органдар күрделі жағдайда жұмыс істеп келді.
Еуропа Қазақстанға басымдық беріп отыр
Егер Қаржы министрлігінің бұл хабарламасын шенеуніктер тілінен қарапайым халық тіліне аударсақ — Қазақстан Еуропалық қайта құру және даму банкімен (ЕҚДБ) ынтымақтастығын 2030 жылға дейін ұзартты және кеңейтті.
ТМД және ШЫҰ: Нақты нәтижеге бағытталған интеграция
ТМД Бас хатшысы Сергей Лебедевтің «ұйым 2030 жылға қарай ШЫҰ-мен серіктестік аясында нақты нәтижелерге көшуі керек» деген мәлімдемесін оқығанда, көкейде бірқатар сауалдар туындады.
Еуразиялық авиацияның азиялық векторы
«Еуразиялық бағыт» әлемдегі ең серпінді логистикалық нарықтардың бірі – АСЕАН-мен әуе тасымалы технологиялары саласында күш біріктіре отырып, оң қадам жасауда.
Еуропа қазақстандық транзитке басымдық беріп отыр
Транскаспий халықаралық көлік бағыты (ТХКБ) немесе «Орталық дәліз» — соңғы жылдардағы ең бірегей логистикалық жобалардың бірі.
Қазақстанның технологиялық серпіліс әлеуеті: негізгі сын-қатерлер мен дамудың жаңа кезеңі
Соңғы 30 жылда алғаш рет Конституцияда адам капиталын, ғылым мен инновацияларды дамыту мемлекеттің басым бағыты болып белгіленді.
Бүгінгі таңда Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаевтың инновацияларға бағытталған бағдарын мемлекетті институционалдық тұрғыдан күшейтудің нақты стратегиясына айналдыру міндеті тұр.
Бұл міндетті жүзеге асыру экономиканы, ғылым мен басқару жүйесін жедел трансформациялау үшін білім өндірісі, кадрлар даярлау және шешімдер қабылдау жүйесін түбегейлі қайта құруды талап етеді. Егер білім беру, ғылым және мемлекеттік басқарудың жай-күйімен айқындалатын іргетас шектеулі күйде қалса, онда бұл бастама инновациялық қызметтің көрінісін жасауға немесе технологиялық тәуелділіктің тереңдеуіне әкеп соғу қаупі бар екені анық.
Қазақстандағы конституциялық және парламенттік реформа: институционалдық тәуекелдер, билік теңгерімі және орнықтылық механизмдері
Мемлекеттік басқару жүйесінде, жоғары заң шығарушы органда, квазимемлекеттік секторда, халықаралық ұйымдар мен партияда көп жылдар бойы атқарған қызметім барысында мемлекеттің тұрақтылығы тек реформалардың мазмұнына ғана емес, сонымен бірге олардың институционалдық тұрғыдан жүзеге асырылу сапасына, биліктің барлық тармақтарының өкілеттіктері мен жауапкершілігінің теңгеріміне де тікелей байланысты екеніне көз жеткіздім.
Мақалада ұсынылған пайымдаулар мен қорытындылар жалаң сынға емес, еліміздегі конституциялық және парламенттік реформалардың мемлекет тиімділігін, қоғамның сенімін және елдің ұзақ мерзімді тұрақтылығын нығайтуға ықпал етуіне деген кәсіби мүдделілікке негізделген.
Қазақстан ғылымы: Даму жолындағы қос кедергі
Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев ғылыми-техникалық прогресс жетістіктеріне негізделген, жаһандық бәсекеге қабілетті экономиканы дамытуда ғылымның айрықша маңызын ескере отырып, соңғы жылдары барған сайын нақты міндеттер қойып келеді. Осылайша ағымдағы жылдың 12 сәуірінде Қазақстанның ғылыми қауымдастығын құттықтай келе, ол «ғылыми әлеуетті ел игілігі үшін тиімді пайдалану қажет, ғалымдарымыздың жаңалықтары тек зертханалық немесе кабинет деңгейінде қалып қоймауы тиіс. Нақты нәтиже беретін әрі өндіріске енгізуге болатын жобаларды жүзеге асыру маңызды. Қысқасы, ғылым экономика мен қоғамның сұранысына қызмет етуі керек» екенін ерекше атап өтті.
Трансформациясыз жаңғырту: Қазақстан ғылымының жүйелік мәселесі
Мақалада Қазақстанның ғылыми саласының қазіргі даму үрдістері қарастырылады. Статистикалық көрсеткіштер мен институционалдық ерекшеліктерді талдау негізінде сандық өсімнің «сыртқы» көрсеткіштері мен ғылыми нәтижелер сапасының «ішкі» трансформациясының шектеулілігі арасындағы жүйелік қайшылықтар айқындалады.
Газадан «Бейбітшілік кеңесіне» дейін: жаһандық басқару қағидалары қалай қайта қалыптастырылуда
Дональд Трамптың 2025 жылғы қазанда ұсынған Газа секторындағы оқ атуды тоқтату жоспары дипломатиялық серпіліс және аймақтағы қирауды тоқтатудың соңғы мүмкіндігі ретінде таныстырылды. Бұл жоспар қақтығысушы тараптардың қолдауына ие болып, БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесі тарапынан мақұлданды. 2025 жылғы 17 қарашада он үш мемлекет Газа секторында Халықаралық тұрақтандыру күштерін (ХТК) құру туралы американдық резолюцияны жақтап дауыс берді.
Баспасөз еркіндігі мен ұлттық қауіпсіздік: Ақмарал Баталованың Дэвид Томасқа берген сұхбаты
Журналистер, сарапшылар мен авторлар өз мәтіндерін блог немесе жаңалықтар бюллетені түрінде жариялайтын Substack платформасында Дэвид Томастың (David Thomas) қызықты мәтіні жарық көрді. Ол қазақстандық журналист, Таяу Шығыс бойынша сарапшы Ақмарал Баталовадан сұхбат алған.
Бешпармақ. Инженер толғанысы.БАТЫС ЖОРЫҒЫ
1235-жылы Оқытай Ханның басшылығымен Құрылтай өтіп, онда Мәңгі Елдің Орыс Мәселесі бойынша іс-қимыл жоспары мен екі стратегиялық әскери операциядан тұратын Батыс Жорығы туралы тарихи шешім қабылданды. Батыс Жорығының бірінші бөлігі «Русьті құтқару операциясы» деп аталды. Қасиетті Рим империясының Русьті басып алуына жол бермес үшін, оның алдын орап, Русьтің барлық қала-мемлекеттерін аралап, жағдайды ұғындырып, дипломатиялық үгіт жүргізіп, Мәңгі Ел Федерациясының құрамына кіргізіп, келісімдерге қол қойдырып алу керек.
Бешпармақ. Инженер толғанысы. ЕУРОПА ОДАҒЫНЫҢ РУСЬТІ КҮЙРЕТУІ
Қазақтардың Жаппай Қоныс аударуы қызған шақта, яки, 1235-жылы өткен Мәңгі Ел Құрылтайында Еуропаны бағындыру мақсатындағы әйгілі Батыс Жорығы туралы шешім қабылданды. Көркем әдебиетте бұл туралы: Жеңіс Хан көзі тірісінде «соңғы теңізге жорыққа шығуды» армандаған, қайтыс болған соң, ұрпақтары оның сол арманын орындағысы келіп, әлгі жорыққа аттанған... дегендей мәнде жазылады, сол орайда небір романтикалық ертегілер де шығарылады.
Бешпармақ. Инженер толғанысы.ТАРТАРИЯ, ТАТАРЛАР ЖӘНЕ ГАМБУРГЕР
«Татар-моңғол езгісі» терминіндегі «моңғол» ұғымының анығына жеткендіктен, бірден «татарлар» ұғымын да қарастыруымыз қажет. Бұнда да небір қызықтарды ұшыратамыз.баршамызға белгілі, 5-ші ғасырда құл иеленуші Рим Империясы Еділ патша (Аттила) бастаған ғұндардың сұрапыл шапқыншылығынан күйреді. Сөйтіп, Еуропада анағұрлым озық феодалдық құрылысқа негізделген, кейін заманауи еуропалық елдерге үлгі болған көптеген қоғамдар пайда болды.
Бешпармақ. Инженер толғанысы. ҚАЗІРГІ МОҢҒОЛДАР. АРИФМЕТИКАЛЫҚ АҚИҚАТ
Бразил-ия немесе Итал-ия деген сияқты, орыстар бұрмалап, «Монғол-ия» деп атап кеткен Мәңгі Елдегі қазақ руларының ескі жұртына (яғни, босап қаған жерлерге) біртіндеп тегі мен тілдік тобы жағынан тұңғыстар мен буряттарға жақын оңтүстік Сібірдің шағын халха, чахар және ойрат тайпалары қоныстанды. Әлемнің әр түкпірінен ұлан-ғайыр Солтүстік және Оңтүстік Америка құрлықтарына көшіп барған жүздеген ұлт өкілдерін «америкалықтар» деп атайтынымыз сияқты, олар да тұрғылықты жер атауы бойынша «моңғолдар» деген жаңа есімді еншіледі.
Көп оқылғандар
Қытай 2024 жылы экспорттаған таза энергия технологиялары жаһандық СО₂ шығарындыларын 1%-ға қысқартуға мүмкіндік береді
МӘСКЕУ. 25 шілде. ИНТЕРФАКС – 2024 жылы Қытай Халық Республикасы экспорттаған күн панельдері, электр көліктері және жел турбиналары сынды таза энергия көздеріне арналған технологиялар...
«Аумақтық қорғаныс туралы» заң – Қазақстанның әскери құрылымындағы жаңа кезең
Қазақстан Республикасының мемлекеттік жүйесі үшін үлкен сын-тегеурін. Себебі бұл мәселеде кеңестік кезеңдегі тәжірибеге сүйену мүмкін емес. Кеңес Одағында аумақтық қорғаныс жүйесі мүлде болмаған.
«AQIQAT» жүйесі: Мемлекет ақшасының босқа жұмсалуына тосқауыл
Қазақстан Республикасы Қаржылық мониторинг агенттігінің (АФМ) шамамен 250 млрд теңге көлеміндегі бюджет қаражатын үнемдеуге қол жеткізгені жөніндегі жаңалық көпшілік арасында айтарлықтай резонанс тудырмады. Алайда бұл көрсеткіштер азаматтық қоғам тарапынан елеулі назар аударуға тұрарлық.
Тәуелсіз шешім қабылдау — әр мемлекеттің құқығы
«Кейбір отандастарымыз үшін Ресейге кірудің жаңа рәсімдері күтпеген жаңалық болды. Қазақстан азаматтары Ресейге түрлі мақсатпен жиі қатынайды — бизнес, туризм, емделу. Әсіресе шекара маңындағы өңірлер арасындағы байланыс қарқынды. Дегенмен, шетел азаматтарының елге кіруі, ел аумағында болу тәртібі және жалпы көші-қон саясаты — әр мемлекеттің толыққанды егемендік құқығы.
Кері байланыс
Бүгінгі назарда
Қазақстан батыстық серіктестермен қоштасып жатыр ма?
Қазақстан Үкіметі Shell мен Eni секілді батыстық мұнай-газ алпауыттарынан Қарашығанақ кен орнында салынып жатқан газ өңдеу зауытына (ГӨЗ) қатысты бақылауды ұлттық оператор – «ҚазМұнайГаз» компаниясына қайтаруды талап еткен.
Қазақстанда қару иелеріне бақылау күшейтіледі
Қазақстан Республикасы Парламенті Мәжілісі сәрсенбі күнгі пленарлық отырыста «Күзет қызметі мәселелері бойынша кейбір заңнамалық актілерге өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» заң жобасын екінші оқылымда қабылдады.
Қытай 2024 жылы экспорттаған таза энергия технологиялары жаһандық СО₂ шығарындыларын 1%-ға қысқартуға мүмкіндік береді
МӘСКЕУ. 25 шілде. ИНТЕРФАКС – 2024 жылы Қытай Халық Республикасы экспорттаған күн панельдері, электр көліктері және жел турбиналары сынды таза энергия көздеріне арналған технологиялар...
Оқушыларға мектепте жүзуді үйрену қаншалықты қажет?
Олимпиада чемпионы, Qazaq Aquatics федерациясының бас хатшысы Дмитрий Баландин Үкімет отырысында жүзуді мектеп бағдарламасына енгізуді ұсынды және 2026 жылы Алматы мен Астанада пилоттық жоба басталатынын хабарлады. Бұл – денсаулыққа зор пайдасы бар тамаша бастама. Алайда, қазақстандық жағдайды ескерсек, оның жүзеге асу ықтималдығы өте төмен. Ұлттық статистика бюросының дерегіне сәйкес, 2025 жылғы 1 қаңтардағы жағдай бойынша елде 3,9 миллионнан астам оқушы бар.
Он күн бойы оқырман назарында
Жаңа дәуірдің талаптары және Қазақстанның стратегиялық таңдауы
Тарих ешқашан бір ғана бағытпен дамымайды. Әрбір дәуір өзінен кейін өзіндік жетістіктер қалдырады. Бір ұрпақ мемлекетті қалыптастырады. Келесі ұрпақ оның институттарын нығайтады. Ал үшінші буынға мемлекеттік басқарудың жоғары сапасын қамтамасыз ету міндеті жүктеледі. Тарих – ұлттық жадтың негізі болса, Конституция – ел дамуының құқықтық тірегі.
Бүгінде Қазақстан дамудың жаңа кезеңіне қадам басты. Сондықтан келесі даму кезеңінің мазмұны қандай болуы тиіс деген заңды сұрақ туындайды. Осы тұрғыда стратегиялық ойлаудың маңызы арта түсуде. Алайда елдің стратегиялық болашағы өткен тарихтың өзімен немесе жекелеген реформалармен ғана айқындалмайды. Ол ең алдымен қоғам мен мемлекеттің әлемдегі өзгерістерді дер кезінде түсініп, бүгіннің өзінде қандай шешімдер қабылдау қажет екенін айқындай алу қабілетіне байланысты.
Соңғы жылдары жүзеге асырылған конституциялық өзгерістердің маңызы ерекше.
ЕҚДБ: 2026 жылы Қазақстан экономикасының өсімі баяулайды
Еуропалық қайта құру және даму банкі 2026 жылы Қазақстанның ЖІӨ өсімі баяулайды деп болжап отыр. Бұл туралы банктің «Өңірлік экономиканың перспективалары» атты макроэкономикалық баяндамасында айтылған. Құжатта 2025 жылы Қазақстан экономикасы тұрақты өсім көрсетіп жатқаны атап өтіледі. Бұл ең алдымен Теңіз кен орнындағы мұнай өндіру көлемінің артуымен байланысты. Жылдың алғашқы алты айында мұнай өндіру 11,6%-ға өсіп, бұл көрсеткіш өнеркәсіп өндірісінің артуына, құбыр көлігі мен көтерме сауданың жандануына ықпал еткен.
Қазақстанда Ұлттық құрылтай 20 қаңтарда өтеді
Қазақстан Президенті Қасым-Жомарт Тоқаев Ұлттық құрылтайдың отырысын 20 қаңтарға белгіледі.
Сақтықта қорлық жоқ
18 шілдеде Қазақстанның барлық мемлекеттік онкологиялық орталықтарында тері және сүйек саркомасын ерте анықтауға арналған Бірыңғай ашық есік күні өтеді.
Еуразия24 – геосаяси, экономикалық, тарихи, қоғамдық және мәдени процестерді қамтитын Еуразия аймағындағы маңызды оқиғаларды көрсететін сенімді ақпараттық-талдамалық сайт-агрегаторы. Біз оқырмандарға ең өзекті, шынайы әрі жедел ақпарат ұсынамыз. еуразия24, Еуразия 24, евразия 24 немесе Eurasia 24 атауларымен танымал болған біз – Еуразия жаңалықтарын қадағалап, бүгінгі үдерістердің логикасын түсінгісі келетіндер үшін бағыт-бағдармыз.