Санкт-Петербург халықаралық экономикалық форумы және Астанадағы ЕАЭО саммиті: өзара ұқсастықтар
Ресей Президентінің мемлекеттік сапары мен Қазақстанда өткен Еуразиялық экономикалық жоғары кеңестің отырысына орай жарияланған қорытынды шолуымыздан кейін, Санкт-Петербург халықаралық экономикалық форумына (СПХЭФ) қатысты да осындай сараптамалық түйін жасайтын уақыт келді.
Аталған форум туралы ресейлік және әлемдік бұқаралық ақпарат құралдарында жеткілікті деңгейде айтылғандықтан, біз өзге дереккөздерде қозғалмаған мәселеге — Қазақстанмен арадағы параллельдерге тоқталуды жөн көрдік. Тәуелсіздік жылдарында Ресейді белгілі бір дәрежеде қауіптендіретін, кейде үміт сыйлайтын, бірақ бұрынғыдай ортақ емес, мүлдем бөлек шет мемлекет ретінде қабылдауға бойымыз үйреніп кетті. Осы орайда, ресейліктердің де Қазақстанға қатысты ұстанымында ұзақ уақыт бойы осындай түсінік қалыптасқанын атап өткен жөн.
Әскери революция жағдайындағы Қазақстанның стратегиялық мүмкіндіктері
Шығыс Еуропа мен Таяу Шығыстағы қақтығыстарға дейін әлемдік әскери ғылымда «Жоғарырақ. Алысырақ. Жылдамырақ» деген айқын басымдық үстемдік етіп келді. Қазіргі уақытта жауынгерлік тиімділігі кем түспейтін мүмкіндіктерге ие екінші бағыт – «Төменірек. Жақынырақ. Баяуырақ» тұжырымдамасы қалыптасты. Бұл үдерістердің барлығы Қазақстанға өзінің геосаяси ұстанымындағы әскери салмағын едәуір арттыруға және орта держава ретіндегі мәртебесін анағұрлым сенімді әрі жайлы сезінуге мүмкіндік береді.
Осыдан бес жыл бұрын Қазақстан Республикасының әскери қуаты айтарлықтай шектеулі көрінетін. Әрине, ел арсеналында 4++ буынды жойғыш ұшақтар, С-300 ПС зениттік-зымырандық кешендері, сондай-ақ байланыс және ЖҚЗ (Жерді қашықтықтан зондтау) спутниктері бар жеке орбиталық топтамасы болды. Алайда, Ресей немесе Қытай әскерлерімен салыстырғанда, абсолюттік көрсеткіштер бойынша бұл әлеует аса қомақты көрінбейтін.
Қазақстан Парламенті сот орындаушыларына қойылатын талаптарды күшейтетін түзетулерді қабылдады
Қазақстан Республикасы Парламентінің Сенаты бейсенбі күні өткен жалпы отырысында екі оқылымда «Қазақстан Республикасының кейбір заңнамалық актілеріне атқарушылық іс жүргізуді жетілдіру мәселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» заң қаралып, қабылданды.
Қазақстан Парламенті мобильді құрылғыларды верификациялау функциясын мемлекеттік монополияға беретін түзетулерді қабылдады
Қазақстан Республикасы Парламентінің Сенаты бейсенбі күні өткен жалпы отырысында екі оқылымда қаралған «Телекоммуникациялар нарығын және деректерді өңдеу орталықтарын дамыту мәселелері бойынша Қазақстан Республикасының кейбір заңнамалық актілеріне өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» заң мақұлданды.
Қазақстан Парламенті АҚШ-пен тікелей әуе қатынасын ашуға ықпал ететін түзетулерді қабылдады
Қазақстан Республикасы Парламентінің Сенаты бейсенбі күні өткен жалпы отырысында екі оқылымда «Қазақстан Республикасының кейбір заңнамалық актілеріне машина жасау және көлік саласын дамыту мәселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» заң қаралып, мақұлданды.
Қазақстан Парламенті Орталық Азия мен Ауғанстан үшін БҰҰ-ның Тұрақты даму мақсаттары жөніндегі өңірлік орталығын құру туралы келісімді ратификациялады
Қазақстан Республикасы Парламентінің Сенаты бейсенбі күні өткен жалпы отырыста «Қазақстан Республикасы Үкіметі мен БҰҰ арасындағы Қазақстан Республикасында Орталық Азия мен Ауғанстан үшін Біріккен Ұлттар Ұйымының Тұрақты даму мақсаттары жөніндегі өңірлік орталығын құру туралы келісімді ратификациялау туралы» заңды және оған ілеспе Қазақстан Үкіметі мен БҰҰ арасындағы өзара түсіністік туралы меморандумды ратификациялау жөніндегі заңды мақұлдады.
Қазақстан Парламенті газды үнемді тұтыну және саланы реттеуді күшейту туралы заңды қабылдады
Қазақстан Республикасы Парламентінің Сенаты бейсенбі күні өткен жалпы отырысында екі оқылымда қаралған «Газбен жабдықтау және тауарлық газды үнемді тұтыну мәселелері бойынша кейбір заңнамалық актілерге өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» заң мақұлданды.
Қазақстан Парламенті рақымшылық жасау туралы заңды қабылдады
Қазақстан Парламентінің Қазақстан Республикасы Парламентінің Сенаты бейсенбі күні өткен жалпы отырысында Мәжіліс қабылдаған «Жаңа Конституцияның қабылдануына байланысты рақымшылық жасау туралы» заң мақұлданды.
Қазақстанда заңнаманы жаңа Конституцияға сәйкестендіруге бағытталған түзетулер пакеті қабылданды
Қазақстан Президенті Қасым-Жомарт Тоқаев «Қазақстан Республикасының Конституциясына сәйкестендіру, Қазақстан Республикасының сайлау және прокуратура туралы заңнамасын жетілдіру мәселелері бойынша Қазақстан Республикасының кейбір конституциялық заңдарына өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» заңға және оған ілеспе заңдарға қол қойды. Бұл туралы Мемлекет басшысының баспасөз қызметі хабарлады.
Қазақстан Парламенті Өзбекстанмен мемлекеттік шекара режимі туралы келісімді ратификациялады
Қазақстан Республикасы Парламентінің Сенаты бейсенбі күні өткен жалпы отырыста Мәжіліс бұрын қабылдаған «Қазақстан Республикасы Үкіметі мен Өзбекстан Республикасы Үкіметі арасындағы Қазақстан–Өзбекстан мемлекеттік шекарасының режимі туралы келісімді ратификациялау туралы» заңды мақұлдады.
Үкіметтің басты миссиясы және ащы шындық
Өткен жылдың ақпан айында Президент Қасым-Жомарт Тоқаев: «Үкіметтің негізгі міндеті – экономикалық өсімді халық табысының артуымен және азаматтардың өмір сүру сапасының жақсаруымен ұштастыру», – деп атап өткен болатын...
Ақшаға берілген құқық
Мұнда ешқандай «шетелдік агент» деген ұғым жоқ, бәрі өте өркениетті: Қаржы министрлігі Мемлекеттік кірістер комитетінің сайтында ашық қолжетімді Excel кестесі тұр. Ол «Шетелдік мемлекеттерден, халықаралық және шетелдік ұйымдардан, шетелдіктерден, азаматтығы жоқ адамдардан ақша және (немесе) өзге де мүлік алатын, жариялануға жататын тұлғалардың тізілімі» деп аталады.
Әскери революция жағдайындағы Қазақстанның стратегиялық мүмкіндіктері
Шығыс Еуропа мен Таяу Шығыстағы қақтығыстарға дейін әлемдік әскери ғылымда «Жоғарырақ. Алысырақ. Жылдамырақ» деген айқын басымдық үстемдік етіп келді. Қазіргі уақытта жауынгерлік тиімділігі кем түспейтін мүмкіндіктерге ие екінші бағыт – «Төменірек. Жақынырақ. Баяуырақ» тұжырымдамасы қалыптасты. Бұл үдерістердің барлығы Қазақстанға өзінің геосаяси ұстанымындағы әскери салмағын едәуір арттыруға және орта держава ретіндегі мәртебесін анағұрлым сенімді әрі жайлы сезінуге мүмкіндік береді.
Осыдан бес жыл бұрын Қазақстан Республикасының әскери қуаты айтарлықтай шектеулі көрінетін. Әрине, ел арсеналында 4++ буынды жойғыш ұшақтар, С-300 ПС зениттік-зымырандық кешендері, сондай-ақ байланыс және ЖҚЗ (Жерді қашықтықтан зондтау) спутниктері бар жеке орбиталық топтамасы болды. Алайда, Ресей немесе Қытай әскерлерімен салыстырғанда, абсолюттік көрсеткіштер бойынша бұл әлеует аса қомақты көрінбейтін.
Еңбек қатынастарының дамуы ма, әлде қызметкерлер құқығының қорғалмауы ма?
Казақстанда Еңбек кодексіне жалдамалы қызметкерлердің құқықтарын қорғауға және көлеңкелі еңбек қатынастарын жоюға бағытталған түзетулер күшіне енді. Негізгі өзгерістерге тоқталсақ: 2026 жылғы 8 маусымнан бастап еңбек қатынастарын азаматтық-құқықтық сипаттағы (АҚС) шарттармен алмастыруға тыйым салынады, үстеме жұмыс пен түнгі уақыттағы жұмысқа ақы төлемегені үшін қылмыстық жауапкершілік енгізілді, сондай-ақ жалғызбасты әкелер мен аналардың құқықтары теңестірілді. Дегенмен, жаңа нормалар қолданысқа еніп үлгермей жатып, олардың негізгі бастамашысы – Мәжіліс депутаты Мұрат Әбенов заңнамаға бұдан да түбегейлі келесі реформаның қажеттілігі туралы мәлімдеді.
Қатал дәрі-дәрмек нарығы: еркіндіктен шипа жоқ, қысымнан пайда жоқ
Таяуда Ресейдің Қазақстандағы Сауда өкілдігі бағаны мемлекеттік реттеуге жататын дәрілік заттардың тізбесінен бөлшек саудадағы құны 1 АЕК-тен (4 325 теңге) аспайтын препараттар алынып тасталатыны туралы ақпарат жариялады. Осы реформаның нәтижесінде мемлекеттік бақылауда рецепт бойынша босатылатын дәрі-дәрмектің 3 039 атауы ғана қалмақ. Ал жаһандық фармацевтика нарығында дәрі-дәрмектің баға тұрғысынан қолжетімділігі мен бизнес заңдылықтарының арасында жүйелі қайшылық туындап отыр. Осындай тығырыққа тірелген елдердің айқын мысалы ретінде дамыған Жапонияны атауға болады. Бұл елде дәрілік заттардың бағасын жыл сайын мәжбүрлі түрде төмендетудің қатаң жүйесі қауіпті салдарға алып келді. Мәселен, Жапонияда 2025 жылы препараттар орта есеппен 4,67%-ға арзандаса, 2026 жылы баға тағы 4%-ға төмендейді деп күтілуде.
ПМЭФ-2026 форумында «Анкоридж рухы» сейілді
Санкт-Петербургте «Анкоридж рухын» Украина Қарулы күштерінің Эстония әуе кеңістігі арқылы жасалған жаппай дрон шабуылы аясында шығарып салды. Бұл белгілі бір деңгейде символдық сипат алды. Владимир Путин мен Дональд Трамптың Аляскадағы кездесуінің қорытындысы бойынша Ақ үй стратегиялық уақыт ұтып алса, Кремль саяси тәжірибе жинақтады. Мәскеу тарапы америкалық серіктестермен келісім жасасудың тиімсіздігін алдын ала пайымдауы тиіс еді, алайда бұған дейінгі «Минск-1», «Минск-2» және Стамбул келіссөздеріндегі еуропалық тараптың әрекеттері сияқты, бұл жолы да нақты деректер қорын жинауды жөн көрді.
Қазақстанның технологиялық серпіліс әлеуеті: негізгі сын-қатерлер мен дамудың жаңа кезеңі
Соңғы 30 жылда алғаш рет Конституцияда адам капиталын, ғылым мен инновацияларды дамыту мемлекеттің басым бағыты болып белгіленді.
Бүгінгі таңда Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаевтың инновацияларға бағытталған бағдарын мемлекетті институционалдық тұрғыдан күшейтудің нақты стратегиясына айналдыру міндеті тұр.
Бұл міндетті жүзеге асыру экономиканы, ғылым мен басқару жүйесін жедел трансформациялау үшін білім өндірісі, кадрлар даярлау және шешімдер қабылдау жүйесін түбегейлі қайта құруды талап етеді. Егер білім беру, ғылым және мемлекеттік басқарудың жай-күйімен айқындалатын іргетас шектеулі күйде қалса, онда бұл бастама инновациялық қызметтің көрінісін жасауға немесе технологиялық тәуелділіктің тереңдеуіне әкеп соғу қаупі бар екені анық.
Нарративтер соғысы. Бірлігі бекем ұлт кімдерді алаңдатады?
Бұл жолы біз тарихи жадымызды сақтау мәселелерін, сондай-ақ мұндай маңызды күнді арандатушылыққа, қоғамды жікке бөлуге немесе саяси алыпсатарлыққа пайдалануға жол бермеу қажеттігін талқылаймыз.
Спикерлер: Тимур...
Британ тәжінің агенттері және „жұмсақ күш“ саясаты
«Британияның құлағы» деген астарлы тіркесте қаншалықты шындық бар? Ұлыбританияның жаһандық ықпалын сақтап қалу әрекетінің мүмкіндігі қандай? Бұрынғы отар ел — Австралияға енді Америка Құрама Штаттарының жолын қайталап, жаңа метрополияға айналуға ұмтылатын уақыт жеткен жоқ па?
Транскаспий дәлізі жайлы айтылмаған мәселе және Әзірбайжан саясаты
Транскаспий халықаралық көлік дәлізі Ресей арқылы өтетін солтүстік бағытқа, әсіресе геосаяси шектеулер жағдайында балама бола ма. Бұл шектеулердің табиғаты қандай және "орта дәліз"экономикалық жобасының саяси компоненті қандай. Әзірбайжандық көзқарас.
Журналист Әріп Әли мен саясаттанушы Қазыбек Жұмабекұлының маңызды сұхбаты
Журналист Әріп Әли мен саясаттанушы Қазыбек Жұмабекұлының маңызды сұхбаты.
Елдегі өзекті мәселелер, саясаттағы өзгерістер және қоғамдағы шынайы жағдай — барлығы ашық талқыланды.
Спорт министрлігі төңірегіндегі дау
Халықаралық гроссмейстер Бибісара Асаубаева мемлекет басшысына жүгініп, тіпті осыдан бір ай бұрын олимпиада чемпионы Михаил Шайдоров айтқан айыптаулардан да сорақысын алға тартты.
Туризм саласының дамуы: Ресми мәлімет пен сараптамалық көзқарас
Қазақстанның Туризм министрлігі елге келген 15,7 млн шетелдіктің 11,1 миллионын «турист» деп жіктеп, осы санды алға тартқанды ұнатады. Алайда халықаралық статистика бойынша, Шарын шатқалын тамашалауға немесе Шымбұлақта шаңғы тебуге келгендер ғана турист емес.
Заң алдында бәрі тең бе?
Тергеу нұсқасы бойынша 21 наурызда үш бірдей адамның өліміне кінәлі деп танылған Александр Пактың ісі сотталушы мен оның сыбайластары үшін белгісіз бір себептермен оңтайлы бағытқа бұрыла бастағандай көрінеді.
Қазақстанда нәрестелер өлімі деңгейі айтарлықтай төмендеді
Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрлігі нәрестелер өлімінің бірнеше есе төмендегенін мәлімдеді. Біз бұл деректің шынайылығын тексеріп көруді жөн көрдік. Бір қызығы, олардың деректері Қазақстандағы нәрестелер өлімінің ұзақмерзімді төмендеу үрдісін жалпы алғанда растайды.
Лауазым жоғарылаған сайын, келісімнің салмағы да артады
Шындығында да, Санкт-Петербургке «Газпроммен» келіссөз жүргізуге Энергетика министрі Ерлан Ақкенженов емес, неліктен бірден Роман Склярдың өзі аттанды? Біздің ойымызша, жауап — Президент Әкімшілігінің жаңа жетекшісінің беделі мен лауазымдық салмағында жатыр.
Көрінбейтін дағдарыс
«Қазақстанда жоқ дағдарыс қашан аяқталады?» — аталған бейнематериалдың тақырыбынан-ақ автордың өзіндік ізденісі байқалады. Жалпы, Қарлығаш Еженованың бұл бастамасы айтарлықтай қызығушылық тудырады.
Меншікті қайта бөлу журналистикасы
Кезекті шығарылымын тыңдап отырсаң, Қазақстанда кімнің неге иелік ететіні, «Ескі Қазақстанда» бұл мүліктің қаншалықты заңды немесе заңсыз жолмен алынғаны және қазіргі «Жаңа Қазақстанда»...
Қала-мемлекет моделіне оралу үрдісі
Бұл жолы «Книжный день Центр×Delib» (@den_center) арнасы да, оның сұхбат берушілері де біздің бағытымызды толық қолдайды. Соған қарамастан, олар «арғы беттің», яғни Батыс әлемінің ең бір тереңде жатқан күштері мен қозғаушы уәждерін талқылайды.
Референдумнан геосаясатқа дейін: Қажыгелдин BILD-та не айтты?
Өте қызық сұхбат, сондықтан оқырмандарға барынша мұқият тыңдауды ұсынамыз: бұл — Ресейшіл де емес, Тоқаевшыл да емес аналитика. Бұл — бүгінгі геосаяси ахуалды, Қазақстан мен Ресейдегі жағдайды байсалды әрі шынайы бағалауға арналған талдау. Шынымен ерекше уақытта өмір сүріп жатырмыз!
Жер мен жер қойнауы халыққа тиесілі, ал көмір ше?
БАҚ-та тараған үкіметтің екінші атом электр станциясын салу орны бойынша шешім қабылдағаны жөніндегі ақпаратта атом энергетикасына тікелей қатысы жоқ, бірақ назар аударуға тұрарлық тағы бір дерек келтірілед
Демографиялық өсім мен білім беру жүйесінің сын-қатері
Қазақстандағы орта білім беру саласына қатысты жүргізілген жаңа әлеуметтік сауалнама қызықты нәтижелер көрсеткен. Респонденттердің басым бөлігі білім беру жүйесіндегі негізгі мәселе ретінде жемқорлықты (31,5%) және мұғалімдердің біліктілік деңгейінің жеткіліксіздігін (30,8%) атаған.
Үздік жұмыс беруші
Yandex Qazaqstan компаниясының еліміздегі ең үздік жұмыс беруші атанғанына біз де қуаныштымыз. Бірақ бұл жерде бір қызық жайт бар: жұмыс беруші ретіндегі Yandex Qazaqstan мен курьерлер, таксистер және өзге де орындаушылар үшін платформа саналатын Яндекс экожүйесі — екі бөлек нәрсе.
Жеткіліктілік шегінің көтерілуі: қорғаныс па, әлде шектеу ме?
Өткен демалыс күндері Қазақстанның әлеуметтік желілерінде бұл тақырып қызу талқыланды – ақпараттық кеңістік зейнетақы жинақтарын мерзімінен бұрын алу үшін жеткіліктілік шектерінің көтерілуіне қатысты наразылық пікірлерге толды.
Базалық мөлшерлеме 17%: экономистер болжам жасауға асығар емес
Ұлттық банктің базалық мөлшерлемені 17%-ға дейін төмендету туралы шешімінен кейін, біз бұл оқиғаға қатысты сарапшылардың пікірін зерттеп көрдік. Себебі 2025 жылдың қазан айынан бастап ақша-несие саясатын жұмсарту қажеттілігі туралы айтпаған адам қалмаған еді. Ендеше, сарапшылар қауымдастығы Ұлттық банктің бұл шешімін неліктен сақтықпен әрі салқын қарсы алды?
Еңбек қауіпсіздігі тарифтерді өзгертеді
Жазатайым оқиғалардан сақтандырудың қауіп-қатерге негізделген моделі туралы идея бір жағынан дұрыс. Қызметкерлердің өмірі мен денсаулығына көбірек қауіп төндіретін кәсіпорындар сақтандыру үшін бухгалтерлері мен менеджерлері бар кеңсе компанияларына қарағанда қымбатырақ төлеуі тиіс.
Еуропа Қазақстанға басымдық беріп отыр
Егер Қаржы министрлігінің бұл хабарламасын шенеуніктер тілінен қарапайым халық тіліне аударсақ — Қазақстан Еуропалық қайта құру және даму банкімен (ЕҚДБ) ынтымақтастығын 2030 жылға дейін ұзартты және кеңейтті.
ТМД және ШЫҰ: Нақты нәтижеге бағытталған интеграция
ТМД Бас хатшысы Сергей Лебедевтің «ұйым 2030 жылға қарай ШЫҰ-мен серіктестік аясында нақты нәтижелерге көшуі керек» деген мәлімдемесін оқығанда, көкейде бірқатар сауалдар туындады.
Еуразиялық авиацияның азиялық векторы
«Еуразиялық бағыт» әлемдегі ең серпінді логистикалық нарықтардың бірі – АСЕАН-мен әуе тасымалы технологиялары саласында күш біріктіре отырып, оң қадам жасауда.
Еуропа қазақстандық транзитке басымдық беріп отыр
Транскаспий халықаралық көлік бағыты (ТХКБ) немесе «Орталық дәліз» — соңғы жылдардағы ең бірегей логистикалық жобалардың бірі.
Күн энергетикасының даму үдерісі мен сын-қатерлері
күн инсоляциясының бір уақыттағы жоғары шегіне байланысты ортақ мәселенің туындауы Орталық Азия елдерін алшақтатпайды, керісінше, бірыңғай, үйлестірілген энергетикалық сақина құруға итермелейді.
Қазақстанның технологиялық серпіліс әлеуеті: негізгі сын-қатерлер мен дамудың жаңа кезеңі
Соңғы 30 жылда алғаш рет Конституцияда адам капиталын, ғылым мен инновацияларды дамыту мемлекеттің басым бағыты болып белгіленді.
Бүгінгі таңда Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаевтың инновацияларға бағытталған бағдарын мемлекетті институционалдық тұрғыдан күшейтудің нақты стратегиясына айналдыру міндеті тұр.
Бұл міндетті жүзеге асыру экономиканы, ғылым мен басқару жүйесін жедел трансформациялау үшін білім өндірісі, кадрлар даярлау және шешімдер қабылдау жүйесін түбегейлі қайта құруды талап етеді. Егер білім беру, ғылым және мемлекеттік басқарудың жай-күйімен айқындалатын іргетас шектеулі күйде қалса, онда бұл бастама инновациялық қызметтің көрінісін жасауға немесе технологиялық тәуелділіктің тереңдеуіне әкеп соғу қаупі бар екені анық.
Қазақстандағы конституциялық және парламенттік реформа: институционалдық тәуекелдер, билік теңгерімі және орнықтылық механизмдері
Мемлекеттік басқару жүйесінде, жоғары заң шығарушы органда, квазимемлекеттік секторда, халықаралық ұйымдар мен партияда көп жылдар бойы атқарған қызметім барысында мемлекеттің тұрақтылығы тек реформалардың мазмұнына ғана емес, сонымен бірге олардың институционалдық тұрғыдан жүзеге асырылу сапасына, биліктің барлық тармақтарының өкілеттіктері мен жауапкершілігінің теңгеріміне де тікелей байланысты екеніне көз жеткіздім.
Мақалада ұсынылған пайымдаулар мен қорытындылар жалаң сынға емес, еліміздегі конституциялық және парламенттік реформалардың мемлекет тиімділігін, қоғамның сенімін және елдің ұзақ мерзімді тұрақтылығын нығайтуға ықпал етуіне деген кәсіби мүдделілікке негізделген.
Қазақстан ғылымы: Даму жолындағы қос кедергі
Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев ғылыми-техникалық прогресс жетістіктеріне негізделген, жаһандық бәсекеге қабілетті экономиканы дамытуда ғылымның айрықша маңызын ескере отырып, соңғы жылдары барған сайын нақты міндеттер қойып келеді. Осылайша ағымдағы жылдың 12 сәуірінде Қазақстанның ғылыми қауымдастығын құттықтай келе, ол «ғылыми әлеуетті ел игілігі үшін тиімді пайдалану қажет, ғалымдарымыздың жаңалықтары тек зертханалық немесе кабинет деңгейінде қалып қоймауы тиіс. Нақты нәтиже беретін әрі өндіріске енгізуге болатын жобаларды жүзеге асыру маңызды. Қысқасы, ғылым экономика мен қоғамның сұранысына қызмет етуі керек» екенін ерекше атап өтті.
Трансформациясыз жаңғырту: Қазақстан ғылымының жүйелік мәселесі
Мақалада Қазақстанның ғылыми саласының қазіргі даму үрдістері қарастырылады. Статистикалық көрсеткіштер мен институционалдық ерекшеліктерді талдау негізінде сандық өсімнің «сыртқы» көрсеткіштері мен ғылыми нәтижелер сапасының «ішкі» трансформациясының шектеулілігі арасындағы жүйелік қайшылықтар айқындалады.
Газадан «Бейбітшілік кеңесіне» дейін: жаһандық басқару қағидалары қалай қайта қалыптастырылуда
Дональд Трамптың 2025 жылғы қазанда ұсынған Газа секторындағы оқ атуды тоқтату жоспары дипломатиялық серпіліс және аймақтағы қирауды тоқтатудың соңғы мүмкіндігі ретінде таныстырылды. Бұл жоспар қақтығысушы тараптардың қолдауына ие болып, БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесі тарапынан мақұлданды. 2025 жылғы 17 қарашада он үш мемлекет Газа секторында Халықаралық тұрақтандыру күштерін (ХТК) құру туралы американдық резолюцияны жақтап дауыс берді.
Баспасөз еркіндігі мен ұлттық қауіпсіздік: Ақмарал Баталованың Дэвид Томасқа берген сұхбаты
Журналистер, сарапшылар мен авторлар өз мәтіндерін блог немесе жаңалықтар бюллетені түрінде жариялайтын Substack платформасында Дэвид Томастың (David Thomas) қызықты мәтіні жарық көрді. Ол қазақстандық журналист, Таяу Шығыс бойынша сарапшы Ақмарал Баталовадан сұхбат алған.
Бешпармақ. Инженер толғанысы.БАТЫС ЖОРЫҒЫ
1235-жылы Оқытай Ханның басшылығымен Құрылтай өтіп, онда Мәңгі Елдің Орыс Мәселесі бойынша іс-қимыл жоспары мен екі стратегиялық әскери операциядан тұратын Батыс Жорығы туралы тарихи шешім қабылданды. Батыс Жорығының бірінші бөлігі «Русьті құтқару операциясы» деп аталды. Қасиетті Рим империясының Русьті басып алуына жол бермес үшін, оның алдын орап, Русьтің барлық қала-мемлекеттерін аралап, жағдайды ұғындырып, дипломатиялық үгіт жүргізіп, Мәңгі Ел Федерациясының құрамына кіргізіп, келісімдерге қол қойдырып алу керек.
Бешпармақ. Инженер толғанысы. ЕУРОПА ОДАҒЫНЫҢ РУСЬТІ КҮЙРЕТУІ
Қазақтардың Жаппай Қоныс аударуы қызған шақта, яки, 1235-жылы өткен Мәңгі Ел Құрылтайында Еуропаны бағындыру мақсатындағы әйгілі Батыс Жорығы туралы шешім қабылданды. Көркем әдебиетте бұл туралы: Жеңіс Хан көзі тірісінде «соңғы теңізге жорыққа шығуды» армандаған, қайтыс болған соң, ұрпақтары оның сол арманын орындағысы келіп, әлгі жорыққа аттанған... дегендей мәнде жазылады, сол орайда небір романтикалық ертегілер де шығарылады.
Бешпармақ. Инженер толғанысы.ТАРТАРИЯ, ТАТАРЛАР ЖӘНЕ ГАМБУРГЕР
«Татар-моңғол езгісі» терминіндегі «моңғол» ұғымының анығына жеткендіктен, бірден «татарлар» ұғымын да қарастыруымыз қажет. Бұнда да небір қызықтарды ұшыратамыз.баршамызға белгілі, 5-ші ғасырда құл иеленуші Рим Империясы Еділ патша (Аттила) бастаған ғұндардың сұрапыл шапқыншылығынан күйреді. Сөйтіп, Еуропада анағұрлым озық феодалдық құрылысқа негізделген, кейін заманауи еуропалық елдерге үлгі болған көптеген қоғамдар пайда болды.
Бешпармақ. Инженер толғанысы. ҚАЗІРГІ МОҢҒОЛДАР. АРИФМЕТИКАЛЫҚ АҚИҚАТ
Бразил-ия немесе Итал-ия деген сияқты, орыстар бұрмалап, «Монғол-ия» деп атап кеткен Мәңгі Елдегі қазақ руларының ескі жұртына (яғни, босап қаған жерлерге) біртіндеп тегі мен тілдік тобы жағынан тұңғыстар мен буряттарға жақын оңтүстік Сібірдің шағын халха, чахар және ойрат тайпалары қоныстанды. Әлемнің әр түкпірінен ұлан-ғайыр Солтүстік және Оңтүстік Америка құрлықтарына көшіп барған жүздеген ұлт өкілдерін «америкалықтар» деп атайтынымыз сияқты, олар да тұрғылықты жер атауы бойынша «моңғолдар» деген жаңа есімді еншіледі.
Көп оқылғандар
Қытай 2024 жылы экспорттаған таза энергия технологиялары жаһандық СО₂ шығарындыларын 1%-ға қысқартуға мүмкіндік береді
МӘСКЕУ. 25 шілде. ИНТЕРФАКС – 2024 жылы Қытай Халық Республикасы экспорттаған күн панельдері, электр көліктері және жел турбиналары сынды таза энергия көздеріне арналған технологиялар...
«Аумақтық қорғаныс туралы» заң – Қазақстанның әскери құрылымындағы жаңа кезең
Қазақстан Республикасының мемлекеттік жүйесі үшін үлкен сын-тегеурін. Себебі бұл мәселеде кеңестік кезеңдегі тәжірибеге сүйену мүмкін емес. Кеңес Одағында аумақтық қорғаныс жүйесі мүлде болмаған.
Шыдамның да шегі бар
АҚШ Мемлекеттік хатшысы Марко Рубионың мәлімдеуінше, 2025 жылғы 1 шілдеден бастап USAID — АҚШ-тың Халықаралық даму агенттігі — шетелдік көмек бағдарламаларын ресми түрде тоқтатады. Бұл туралы RBC.ru басылымы хабарлады.
«AQIQAT» жүйесі: Мемлекет ақшасының босқа жұмсалуына тосқауыл
Қазақстан Республикасы Қаржылық мониторинг агенттігінің (АФМ) шамамен 250 млрд теңге көлеміндегі бюджет қаражатын үнемдеуге қол жеткізгені жөніндегі жаңалық көпшілік арасында айтарлықтай резонанс тудырмады. Алайда бұл көрсеткіштер азаматтық қоғам тарапынан елеулі назар аударуға тұрарлық.
Кері байланыс
Бүгінгі назарда
Қазақстанда агроазық-түлік маркетплейсі құрылмақ
Астана. 15 шілде. ИНТЕРФАКС-ҚАЗАҚСТАН – Қазақстан премьер-министрі Олжас Бектенов республикада арнайы агроазық-түлік маркетплейсін құруды тапсырды.
«Сандық инфрақұрылым қалыптастыру сауда саласының одан әрі дамуына серпін беруі...
Трамп ФРЖ басқармасы мүшесін алаяқтық айыбымен қызметінен босатуды талап етуде
Вашингтон. 26 тамыз. Интерфакс – АҚШ президенті Дональд Трамп Ипотекалық алаяқтыққа байланысты Федералдық резерв жүйесі (ФРЖ) басқармасы мүшесі Лиза Кукты қызметінен босату туралы шешім...
Германия тұрғындарының 70%-дан астамы Израильге қысымды күшейтуді қолдайды — сауалнама нәтижесі
Берлин, 29 шілде. ИНТЕРФАКС – Германия халқының басым бөлігі – 74%-ы Газа секторындағы гуманитарлық жағдайдың ушығуына байланысты Берлин тарапынан Израильге дипломатиялық қысымды арттыруды қолдайды....
Орда мен Айран: ақпараттық майдандағы жаңа кейіпкерлер
Бұл колонкаға бастапқыда «Хабарды алмастырған Гүлнара» немесе «Бажкенова назарында» деген атау беруді ойлаған едік. Алайда уақыт өте келе, еліміздің ақпараттық кеңістігінің қалай жұмыс істейтінін және қазақстандық медиа саласының ішкі қыр-сырын айқын көрсетіп жүрген тұлғалардың бірі – Kaspi.kz компаниясының корпоративтік коммуникациялар жөніндегі жетекшісі Маржан Елшібаева екенін түсіндік.
Ақпараттық процестерді ашық көрсетіп жүрген бұл әріптестеріміздің еңбегі баға жетпес. Қоғам да, билік те олардың еңбегін атап өтуге тиіс.
Алдымен негізгі сұраққа жауап берейік: адам өміріндегі басты қажеттілік не?
Әрине, ең әуелі адамға азық қажет – тамақсыз көпшілігіміз үш апта да шыдамас едік. Сусыз да өмір жоқ – бір жұтым су ішпесек үш күнге жетпей әлсірейміз. Ауа да сондай қажет – дем алмай үш минуттан артық отыра алмаймыз.
Бірақ ақпарат та ауадай қажет: жаңа жаңалықтар легін күн сайын тұтынғымыз келеді, ал кейбірі интернетте тәулік бойы отырып-ақ жаңалық іздейді.
Он күн бойы оқырман назарында
ҰҚШҰ өз құзыретін кеңейтуде
ҰҚШҰ-ның биоқауіпсіздік саласындағы базалық ғылыми ұйымын құру бірлестіктің биоқауіпсіздікке қарсы бағытталған әкімшілік жұмысын зияткерлік деңгейге көтереді, яғни әрбір шешім нақты ғылыми қорытындымен негізделетін болады.
Еуропа қоймаларындағы газ қоры 80%-дан асты, бірақ айтарлықтай баяу қарқынмен толтырылуда
Мәскеу. 15 қыркүйек. ИНТЕРФАКС – Gas Infrastructure Europe платформасының деректеріне сәйкес, Еуропа елдерінің жерасты газ қоймаларындағы қор деңгейі 80%-дан асты. 12 қыркүйектегі газ жеткізу...
Жүзді жабу – Құран талабына жат па?
Мүфтият өкілдерінің айтуынша, мұндай шектеулер бірқатар мұсылман мемлекеттерінде де қолданыста. Құран мен хадистерге сүйенген діни сарапшылар, исламда жүзді ашық ұстауға рұқсат етілетінін және оны толық жабу міндетті діни талап емес екенін еске салды. Сонымен бірге, толық жабыну дәстүрі қазақ халқының тарихи мәдениетіне тән емес.
Күн энергетикасының даму үдерісі мен сын-қатерлері
күн инсоляциясының бір уақыттағы жоғары шегіне байланысты ортақ мәселенің туындауы Орталық Азия елдерін алшақтатпайды, керісінше, бірыңғай, үйлестірілген энергетикалық сақина құруға итермелейді.
Еуразия24 – геосаяси, экономикалық, тарихи, қоғамдық және мәдени процестерді қамтитын Еуразия аймағындағы маңызды оқиғаларды көрсететін сенімді ақпараттық-талдамалық сайт-агрегаторы. Біз оқырмандарға ең өзекті, шынайы әрі жедел ақпарат ұсынамыз. еуразия24, Еуразия 24, евразия 24 немесе Eurasia 24 атауларымен танымал болған біз – Еуразия жаңалықтарын қадағалап, бүгінгі үдерістердің логикасын түсінгісі келетіндер үшін бағыт-бағдармыз.