Үкімет, инфляция және 360 градусқа айналған саясат
Сонымен, жаңа Конституция қабылданды, Құрылтай құрылды, Үкімет құрамы қайта бекітілді. Бір қарағанда, саяси жүйе түгел жаңарғандай. Бірақ төмендегі жағдайға қарасақ, басқа ой келеді.
Анналена Бербоктың кезінде елді күлкіге қарық қылған «360 градусқа бұрылу» деген әйгілі сөзі естеріңізде болар. Сол кезде ақпарат құралдары «жасылдар» партиясы жетекшісінің мектепте алған білімін біраз сөз қылған еді. Алайда Германия Федеративтік Республикасының Сыртқы істер министрі абайсызда айтқан сол сөзіне өзі ойламаған терең мағына сыйғызып жібергендей.
Расымен де, бір нүктені айнала 360 градусқа толық бұрылған нысан ақыр соңында бастапқы қалпына қайта келеді. Бірақ бұл орнында тапжылмай тұру деген сөз емес. Керісінше, бар жылдамдықпен бір орында шыр айналу. Мұндай айналыстан біреудің басы айналмай қоймайды, енді бірі шеңберден шығып та қалады. Әзірге қызметінен айырылғандардың қатарында Мәжілістің бұрынғы төрағасы мен Сенаттың экс-спикері бар.
Қазақстанды қандай демографиялық өзгерістер күтіп тұр?
Жуырда Халықаралық әлеуметтану және саясат институтының (ХӘСИ) сарапшылары Қазақстанның соңғы 30 жылдағы демографиялық даму қорытындысын шығарып, 2050 жылға дейінгі болжамын ұсынды. Зерттеу нәтижесі ел демографиясында оң өзгерістермен қатар, алдағы кезеңде ескерілуге тиіс бірқатар мәселе бар екенін көрсетеді. Қазақстан халқының саны тұрақты өсіп, өткен жылдардағы көші-қон үдерістерінің салдары біртіндеп еңсеріліп келеді. Алайда ендігі кезеңде халықтың қартаюы, туу көрсеткішінің табиғи түрде төмендеуі және демографиялық өсімнің ел дамуына беретін мүмкіндіктерінің азаюы күтіледі. Ендеше, Қазақстан демографиясында қандай өзгерістер жүріп жатыр? Негізгі көрсеткіштер мен ұзақ мерзімді үрдістерге тоқталып, елді алда қандай демографиялық сын-қатерлер күтіп тұрғанын саралап көрейік.
Қазақстан экономикасына 2035 жылға дейін 2,9 млн маман қажет болады
2035 жылға дейін Қазақстан экономикасына 2,9 млн маман қажет болады. Оның 1,8 миллионы жұмысшы мамандықтарына тиесілі. Бұл туралы еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрі Асқарбек Ертаев мәлімдеді.
Финляндияда Fitburg жүк кемесінің капитаны мен экипаж мүшесіне қатысты сот басталды
Финляндияда Fitburg жүк кемесінің капитаны мен боцманына қатысты сот процесі басталды. Оларға Фин шығанағындағы телекоммуникациялық кабельдерді зақымдады деген айып тағылып отыр.
Volkswagen Ducati-ді сатуы мүмкін
Германияның Volkswagen (VW) автоконцерні шығындарын азайту мақсатында активтерін қайта қарап, мотоцикл шығаратын Ducati компаниясын сату мүмкіндігін қарастырып жатыр, деп жазады Bloomberg.
Азия қор нарықтарында сауда аралас нәтижемен өтіп жатыр
Сейсенбі күнгі саудада Азия-Тынық мұхиты аймағы елдерінің қор индекстері әр бағытта өзгеріп жатыр.
Еуропа қор нарығында индекстер төмендеді
Дүйсенбі күні Еуропаның қор нарықтарында индекстер әр бағытта өзгергенімен, басым бөлігі төмендеді.
Саясаттанушы: АдГ-ның сайлаудағы жеңісі Мерцтің саяси беделіне соққы болды
Өткен жексенбіде Саксония-Анхальт жерінің парламентіне өткен сайлауда оңшыл оппозициялық «Германия үшін балама» (АдГ) партиясы жоғары нәтиже көрсетті. Саясаттанушы-германист Александр Камкиннің пікірінше, бұл партияның Германияның шығыс өңірлеріндегі ғана емес, батыс аймақтарындағы да ықпалын арттыруы мүмкін.
Мұнай бағасы Таяу Шығыстағы шиеленіс аясында өсті
Лондондағы ICE Futures биржасында Brent маркалы мұнайдың қараша айына арналған фьючерстері барреліне 97,49 доллардан саудаланды. Бұл алдыңғы сауда қорытындысымен салыстырғанда 1,21 долларға немесе 1,26%-ға жоғары.
Ресей Иранның Мекке келісіміне қосылуын қолдайды
Иран Сауд Арабиясы, Пәкістан және Түркия құрған қорғаныс одағына қосылса, Мәскеу мұны оң қадам деп бағалайды. Бұл туралы Ресей Сыртқы істер министрі Сергей Лавров мәлімдеді.
Танымалдық деген осы шығар
Ақмарал Баталованың «Купол юрты» арнасында Наталия Асеевамен болған «Тарихымызды кім жазып жүр?» атты сұхбат жарияланды . Жазба көрермен арасында қызу талқыға түсіп, екі жарым мыңға жуық пікір қалдырылған.
Щучинскідегі дәмхана жарылысына қатысты сот үкімі шықты
«Дәмхана иесі жеті жылға бас бостандығынан айырылды. Газ баллондары толтырылған жанармай құю станциясының директоры да жеті жылға сотталды. Ал баллондарды жеткізген азамат алты жылға бас бостандығынан айырылды. Қайғылы оқиға 2026 жылғы ақпанда болған. Зардап шеккендердің кейбірі әлі де ем қабылдап жүр. Сот үкіміне шағым беруге болады», — деп ҚазТАГ дереккөздерге сілтеме жасап хабарлады.
Қазақстанды қандай демографиялық өзгерістер күтіп тұр?
Жуырда Халықаралық әлеуметтану және саясат институтының (ХӘСИ) сарапшылары Қазақстанның соңғы 30 жылдағы демографиялық даму қорытындысын шығарып, 2050 жылға дейінгі болжамын ұсынды. Зерттеу нәтижесі ел демографиясында оң өзгерістермен қатар, алдағы кезеңде ескерілуге тиіс бірқатар мәселе бар екенін көрсетеді. Қазақстан халқының саны тұрақты өсіп, өткен жылдардағы көші-қон үдерістерінің салдары біртіндеп еңсеріліп келеді. Алайда ендігі кезеңде халықтың қартаюы, туу көрсеткішінің табиғи түрде төмендеуі және демографиялық өсімнің ел дамуына беретін мүмкіндіктерінің азаюы күтіледі. Ендеше, Қазақстан демографиясында қандай өзгерістер жүріп жатыр? Негізгі көрсеткіштер мен ұзақ мерзімді үрдістерге тоқталып, елді алда қандай демографиялық сын-қатерлер күтіп тұрғанын саралап көрейік.
Қазақстан дата-орталықтар жарысына қосылды
Дата-орталықтар — электр энергиясы мен суды тұтыну көлемі тұтас бір қаламен салыстыруға келетін ірі өнеркәсіптік нысандар. Қазақстанда электр энергиясы да, су да тапшы. Соған қарамастан, еліміз Екібастұз маңында «дата-орталықтар алқабын» салуға кірісті. Өйткені бүгінгі әлемнің талабы басқа: жасанды интеллектінің лайықты инфрақұрылымы болмаса, мемлекеттің саяси элитасы әлемдік деңгейде шешім қабылдайтын алпауыттармен терезесі тең бола алмайды.
Жасанды интеллектке арналған деректерді өңдеу орталығын көз алдымызға алып серверлік кешен ретінде елестетуге болады.
Жасанды интеллект жұмысымызды тартып ала ма, әлде жаңа мүмкіндік бере ме?
Бір сәт ойланып көріңізші: таңертең жұмысқа келдіңіз. Компьютерді қостыңыз. Ал сіз күнде бірнеше сағат жұмсайтын жұмысты жасанды интеллект бірнеше минутта орындап қойды. Есеп дайын, мәтін жазылған, кесте толтырылған, ақпарат сұрыпталған. Сонда сізге жұмыс қалды ма?Соңғы кезде бұл сұрақты көп адам өзіне қоя бастады. «Жасанды интеллект дамып кетсе, біз жұмыссыз қалмаймыз ба?» деген қорқыныш бар. Әсіресе компьютер алдында жұмыс істейтін мамандардың алаңдауы түсінікті.Бірақ мәселенің шындығы сәл басқаша болуы мүмкін.
Еуразиядағы жаңа күш: ШЫҰ БҰҰ-ға балама бола ала ма?
Шанхай ынтымақтастық ұйымының мерейтойы ұйымның негізгі мүшелерінің бірі — Иранға АҚШ шабуылдары жалғасып жатқан тұста өтті. Оның үстіне Вашингтонның бұл әрекеттеріне халықаралық деңгейде берілген ешқандай мандат жоқ. Осы тұрғыдан алғанда, ШЫҰ-ның алдағы даму бағыты да айқындала түседі: Еуразия өңірінің қауіпсіздігіне сырттан қатер төнген жағдайда оған жауап берудің тетіктері мен құралдарын қалыптастыру.
Мұнай өнімдері нарығындағы тапшылық және Қазақстан
Қазір мұнай тапшылығынан гөрі мұнай өнімдерінің жетіспеушілігі әлдеқайда өзекті мәселеге айналды. Таяу Шығыста қарулы қақтығыстар қайта күшейгеннен кейін WTI маркалы мұнайдың бағасы барреліне 90 доллардан асты. Мұнай бұдан да қымбаттауы мүмкін еді, алайда АҚШ пен Израильдің Иранға қарсы соғысы басталғалы Қытай көмірсутектерді бұрынғы көлемде сатып алмай отыр. Ал мұнай өнімдерінің тапшылығы күн өткен сайын күшейіп келеді. Бұл жағдай Қазақстанға да әсер етіп, елді геосаяси тұрғыдан күрделі жағдайға қалдырды.
Қоғамды әлсірететін және күшейтетін әдебиет
Кітапты біз білімнің бұлағы дейміз. Бірақ кітаптың күші тек білім берумен шектелмейді. Ол адамның дүниетанымын қалыптастырады, құндылығын өзгертеді, тіпті тұтас қоғамның бағытына әсер етеді. Бір әдебиет қоғамды алға сүйресе, енді бірі оның ішкі тұтастығын әлсіретуі мүмкін.
«Жеңіс баласы»: соғыс, махаббат және өшпес тарих
3-қыркүйек күні кинотеатрларда Қазақстан, Ресей және Беларусь кинематографистері бірлесіп түсірген «Почтальон победы», ал Қазақстандық прокатта «Жеңіс баласы» атауымен ұсынылатын тарихи фильм шығады. Фильм көрерменді Екінші дүниежүзілік соғыстың атмосферасына апарады. Бұл шығарылымда Азамат Доспанов есімді хатшы жігіттің басты рөлін сомдаған, жастар арасында кеңінен танымал актермен фильм түсірілімі барысында болған қызықты әрі қиын сәттері, түйер ойлары туралы сөз қозғадық.
Жаңа Құрылтай: Қазақстан үшін шешімді енді кім қабылдайды?
23 тамызда Құрылтай депутаттарының сайлауы өтеді. Екі палаталы Парламенттің орнына 145 депутаттан тұратын жаңа Құрылтай келеді. Бұл сайлауға 7 саяси партия мен жүздеген кандидат қатысады.
Неліктен қоғамға ең қажет тұста кэнсел мәдениеті жұмыс істемейді?
Соңғы жылдары әлеуметтік желі қоғамға бұрын болмаған бір күш берді. Бұрын бір адамның әрекетіне наразылық білдіру үшін газетке жазу немесе митинг ұйымдастыру керек болса, бүгінде бірнеше сағаттың ішінде мыңдаған адам бір позицияға біріге алады.
Шағын және орта бизнестің несие берешегі 40,1%-ға көбейді
Проблемалық несиелердің үлесі 3%-дан 3,9%-ға ғана өскенімен, бұл көрсеткіш шағын кәсіп иелеріне қарызын уақытылы өтеу барған сайын қиындап бара жатқанын аңғартады.
Ірі бизнестің қиын кезеңнен шығуына мүмкіндік беретін қаржылық қоры, активтері бар. Қажет болса, кредиторлармен келісіп, қосымша қаржы тарта алады.
S&P Қазақстан банктерінің көрсеткішін жоғары бағалады
2026 жылғы 4 қыркүйекте S&P Global Ratings Қазақстанның банк секторындағы елдік тәуекелдер бағасын (BICRA) жақсартты. «Салалық тәуекел» (Industry Risk) көрсеткіші «7»-топтан «6»-топқа көтерілді. Ал «экономикалық тәуекел» (Economic Risk) бойынша болжам «тұрақтыдан» «оңға» өзгерді.
Үкімет қайта жасақталды: министрлердің басым бөлігі қайта тағайындалды
Қазақстан Үкіметінің жаңа құрамы жасақталды. Министрлер кабинетінің негізгі мүшелерінің басым бөлігі қызметінде қалды, ал бірқатар министрлікке жаңа басшылар тағайындалды. Үкіметтің жаңа құрамын жасақтау Олжас Бектеновтің Премьер-министр қызметіне қайта тағайындалуынан басталды. (...) Вице-премьерлер құрамында айтарлықтай өзгеріс болған жоқ.
Қазақстандықтар ауыз судың текше метріне 5,5 мың теңге төлеген
Денисов ауданы прокуратурасының қабылдаған шараларының нәтижесінде Глебовка ауылының тұрғындары үшін ауыз судың бір текше метрінің бағасы 45 еседен астам төмендеп, 5 520,59 теңгеден 116 теңгеге дейін арзандады. Бұған дейін тарифтің жоғары болуы ауыл тұрғындарына да, кәсіпкерлерге де едәуір қаржылық салмақ түсірген. Заңнамада ауыз су құнын субсидиялау көзделгеніне қарамастан, Глебовка ауылындағы сумен жабдықтау тарифін төмендету жөніндегі шаралар дер кезінде қабылданбаған.
Конституциялық сот өмір бойына кәсіби қызметпен айналысуға тыйым салу мәселесін қарастыруда
«Конституциялық сот белгілі бір лауазымдарды атқаруға өмір бойына тыйым салу нормасының Конституцияға сәйкестігін тексереді. Конституциялық сот Қазақстан Республикасы Қылмыстық кодексінің 50-бабы бірінші бөлігінің Конституцияға сәйкестігін тексеру туралы өтінішті іс жүргізуге қабылдады. Өтініш иесінің пікірінше, мемлекеттік қызметші болып саналмайтын және сыбайлас жемқорлық қылмысының арнаулы субъектісіне тән белгілері жоқ адамға белгілі бір лауазымдарды атқаруға өмір бойына тыйым салу әділдік, жауапкершіліктің мөлшерлестігі мен оны жеке даралау қағидаттарына қайшы келуі мүмкін.
Азық-түлік бағасы төмендеді
Сауда және интеграция министрлігінің уәжіне сүйенсек, бағаның оң серпініне ықпал еткен негізгі факторлардың бірі – баға белгілеуді әкімшілік жолмен бақылау. Бұған сауда үстемесінің белгіленген шекті мөлшерінің сақталуын қадағалау, сондай-ақ жеткізу тізбегіндегі делдалдар санын қысқарту жатады.
Қазақстандағы инвесторларға кедергі келтіретін жүйелі мәселелер белгілі болдч
Қажеттілік бар жерде елді мекендердің шекарасын кеңейтіп, индустриялық аймақтарды алдын ала дайындап, оларды инженерлік инфрақұрылыммен қамтамасыз етуге мүмкіндік жеткілікті.
Сабыр түбі – сары алтын
Зейнетақы жинақтарының тұрғын үй жағдайын жақсартуға және емделуге пайдаланылатын жеткіліктілік шектерін арттырғаннан кейін бұқаралық ақпарат құралдарында бірқатар ұқсас мазмұндағы жарияланымдар жарық көрді.
Көрінбейтін дағдарыс
«Қазақстанда жоқ дағдарыс қашан аяқталады?» — аталған бейнематериалдың тақырыбынан-ақ автордың өзіндік ізденісі байқалады. Жалпы, Қарлығаш Еженованың бұл бастамасы айтарлықтай қызығушылық тудырады.
Меншікті қайта бөлу журналистикасы
Кезекті шығарылымын тыңдап отырсаң, Қазақстанда кімнің неге иелік ететіні, «Ескі Қазақстанда» бұл мүліктің қаншалықты заңды немесе заңсыз жолмен алынғаны және қазіргі «Жаңа Қазақстанда»...
БҰҰ әлемдегі балалар санына қатысты дерек жариялады
FINANCE.kz сарапшылары әлем елдерінің демографиялық дамуында алшақтық күшейіп келе жатқанына назар аударады. «Әлем біртіндеп халқы өте жас және қартаюы жеделдеген елдер болып жіктеле бастады. Алайда бала санының көп болуы өздігінен елдің әл-ауқатын арттырмайды. Жас ұрпақтың көптігі — экономикалық өсімге жол ашатын мүмкіндік қана.
Қазақстанда вице-президенттің өкілеттігі айқындалды
Сонымен қатар вице-президент Қазақстанның стратегиялық зерттеулер институтының қызметіне жетекшілік етеді. Ол мемлекеттік наградалар, азаматтық мәселелері, мемлекеттік рәміздер мен геральдика, шетелде кадр даярлау және мемлекеттік сыйлықтар беру жөніндегі комиссиялардың, сондай-ақ Жастар саясаты жөніндегі кеңестің жұмысын үйлестіреді.
Қазақстан шетелдіктер үшін ақылы электрондық рұқсат енгізеді
Қазақстанда шетел азаматтарының, соның ішінде ресейліктердің елге кіруі ақылы болатыны расталды. Бұл туралы РИА Новости агенттігіне электрондық рұқсат (ETA) рәсімделетін QazETA (Kazakhstan Electronic Travel Authorization) жүйесінің операторы мәлімдеді.
Қазақстан «атеист елдер» рейтингінде алғашқы он бестікке кірді
Қазақстан халқының 49%-ы атеист деп көрсетіліп, рейтингте 14-орынға ие болды. Құдайға сенбейтіндер ең көп ел — Швеция, мұнда олардың үлесі 76%. Ал ең төмен көрсеткіш Андоррада — 15,2%.
БҰҰ Халықаралық көгалдандыру күнін белгіледі
«Біріккен Ұлттар Ұйымының Бас Ассамблеясы Қазақстан Республикасының бастамасымен әзірленген «Планетаны көгалдандырудың халықаралық күні» қарарын қабылдап, 22 сәуірді Планетаны көгалдандырудың халықаралық күні деп жариялады.
ЕАДБ болжамы : Қазақстандағы инфляция 5%-ға дейін төмендеуі мүмкін
Еуразиялық даму банкінің (ЕАДБ) Қазақстан Үкіметі мен Ұлттық банкіне арналған макроэкономикалық болжамы билік үшін көңілге медеу боларлық жаңалық деуге болады. Өйткені соңғы бірнеше жыл бойы мемлекеттік органдар күрделі жағдайда жұмыс істеп келді.
Еуропа Қазақстанға басымдық беріп отыр
Егер Қаржы министрлігінің бұл хабарламасын шенеуніктер тілінен қарапайым халық тіліне аударсақ — Қазақстан Еуропалық қайта құру және даму банкімен (ЕҚДБ) ынтымақтастығын 2030 жылға дейін ұзартты және кеңейтті.
ТМД және ШЫҰ: Нақты нәтижеге бағытталған интеграция
ТМД Бас хатшысы Сергей Лебедевтің «ұйым 2030 жылға қарай ШЫҰ-мен серіктестік аясында нақты нәтижелерге көшуі керек» деген мәлімдемесін оқығанда, көкейде бірқатар сауалдар туындады.
Еуразиялық авиацияның азиялық векторы
«Еуразиялық бағыт» әлемдегі ең серпінді логистикалық нарықтардың бірі – АСЕАН-мен әуе тасымалы технологиялары саласында күш біріктіре отырып, оң қадам жасауда.
Еуропа қазақстандық транзитке басымдық беріп отыр
Транскаспий халықаралық көлік бағыты (ТХКБ) немесе «Орталық дәліз» — соңғы жылдардағы ең бірегей логистикалық жобалардың бірі.
Қазақстанның технологиялық серпіліс әлеуеті: негізгі сын-қатерлер мен дамудың жаңа кезеңі
Соңғы 30 жылда алғаш рет Конституцияда адам капиталын, ғылым мен инновацияларды дамыту мемлекеттің басым бағыты болып белгіленді.
Бүгінгі таңда Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаевтың инновацияларға бағытталған бағдарын мемлекетті институционалдық тұрғыдан күшейтудің нақты стратегиясына айналдыру міндеті тұр.
Бұл міндетті жүзеге асыру экономиканы, ғылым мен басқару жүйесін жедел трансформациялау үшін білім өндірісі, кадрлар даярлау және шешімдер қабылдау жүйесін түбегейлі қайта құруды талап етеді. Егер білім беру, ғылым және мемлекеттік басқарудың жай-күйімен айқындалатын іргетас шектеулі күйде қалса, онда бұл бастама инновациялық қызметтің көрінісін жасауға немесе технологиялық тәуелділіктің тереңдеуіне әкеп соғу қаупі бар екені анық.
Қазақстандағы конституциялық және парламенттік реформа: институционалдық тәуекелдер, билік теңгерімі және орнықтылық механизмдері
Мемлекеттік басқару жүйесінде, жоғары заң шығарушы органда, квазимемлекеттік секторда, халықаралық ұйымдар мен партияда көп жылдар бойы атқарған қызметім барысында мемлекеттің тұрақтылығы тек реформалардың мазмұнына ғана емес, сонымен бірге олардың институционалдық тұрғыдан жүзеге асырылу сапасына, биліктің барлық тармақтарының өкілеттіктері мен жауапкершілігінің теңгеріміне де тікелей байланысты екеніне көз жеткіздім.
Мақалада ұсынылған пайымдаулар мен қорытындылар жалаң сынға емес, еліміздегі конституциялық және парламенттік реформалардың мемлекет тиімділігін, қоғамның сенімін және елдің ұзақ мерзімді тұрақтылығын нығайтуға ықпал етуіне деген кәсіби мүдделілікке негізделген.
Қазақстан ғылымы: Даму жолындағы қос кедергі
Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев ғылыми-техникалық прогресс жетістіктеріне негізделген, жаһандық бәсекеге қабілетті экономиканы дамытуда ғылымның айрықша маңызын ескере отырып, соңғы жылдары барған сайын нақты міндеттер қойып келеді. Осылайша ағымдағы жылдың 12 сәуірінде Қазақстанның ғылыми қауымдастығын құттықтай келе, ол «ғылыми әлеуетті ел игілігі үшін тиімді пайдалану қажет, ғалымдарымыздың жаңалықтары тек зертханалық немесе кабинет деңгейінде қалып қоймауы тиіс. Нақты нәтиже беретін әрі өндіріске енгізуге болатын жобаларды жүзеге асыру маңызды. Қысқасы, ғылым экономика мен қоғамның сұранысына қызмет етуі керек» екенін ерекше атап өтті.
Трансформациясыз жаңғырту: Қазақстан ғылымының жүйелік мәселесі
Мақалада Қазақстанның ғылыми саласының қазіргі даму үрдістері қарастырылады. Статистикалық көрсеткіштер мен институционалдық ерекшеліктерді талдау негізінде сандық өсімнің «сыртқы» көрсеткіштері мен ғылыми нәтижелер сапасының «ішкі» трансформациясының шектеулілігі арасындағы жүйелік қайшылықтар айқындалады.
Газадан «Бейбітшілік кеңесіне» дейін: жаһандық басқару қағидалары қалай қайта қалыптастырылуда
Дональд Трамптың 2025 жылғы қазанда ұсынған Газа секторындағы оқ атуды тоқтату жоспары дипломатиялық серпіліс және аймақтағы қирауды тоқтатудың соңғы мүмкіндігі ретінде таныстырылды. Бұл жоспар қақтығысушы тараптардың қолдауына ие болып, БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесі тарапынан мақұлданды. 2025 жылғы 17 қарашада он үш мемлекет Газа секторында Халықаралық тұрақтандыру күштерін (ХТК) құру туралы американдық резолюцияны жақтап дауыс берді.
Баспасөз еркіндігі мен ұлттық қауіпсіздік: Ақмарал Баталованың Дэвид Томасқа берген сұхбаты
Журналистер, сарапшылар мен авторлар өз мәтіндерін блог немесе жаңалықтар бюллетені түрінде жариялайтын Substack платформасында Дэвид Томастың (David Thomas) қызықты мәтіні жарық көрді. Ол қазақстандық журналист, Таяу Шығыс бойынша сарапшы Ақмарал Баталовадан сұхбат алған.
Бешпармақ. Инженер толғанысы.БАТЫС ЖОРЫҒЫ
1235-жылы Оқытай Ханның басшылығымен Құрылтай өтіп, онда Мәңгі Елдің Орыс Мәселесі бойынша іс-қимыл жоспары мен екі стратегиялық әскери операциядан тұратын Батыс Жорығы туралы тарихи шешім қабылданды. Батыс Жорығының бірінші бөлігі «Русьті құтқару операциясы» деп аталды. Қасиетті Рим империясының Русьті басып алуына жол бермес үшін, оның алдын орап, Русьтің барлық қала-мемлекеттерін аралап, жағдайды ұғындырып, дипломатиялық үгіт жүргізіп, Мәңгі Ел Федерациясының құрамына кіргізіп, келісімдерге қол қойдырып алу керек.
Бешпармақ. Инженер толғанысы. ЕУРОПА ОДАҒЫНЫҢ РУСЬТІ КҮЙРЕТУІ
Қазақтардың Жаппай Қоныс аударуы қызған шақта, яки, 1235-жылы өткен Мәңгі Ел Құрылтайында Еуропаны бағындыру мақсатындағы әйгілі Батыс Жорығы туралы шешім қабылданды. Көркем әдебиетте бұл туралы: Жеңіс Хан көзі тірісінде «соңғы теңізге жорыққа шығуды» армандаған, қайтыс болған соң, ұрпақтары оның сол арманын орындағысы келіп, әлгі жорыққа аттанған... дегендей мәнде жазылады, сол орайда небір романтикалық ертегілер де шығарылады.
Бешпармақ. Инженер толғанысы.ТАРТАРИЯ, ТАТАРЛАР ЖӘНЕ ГАМБУРГЕР
«Татар-моңғол езгісі» терминіндегі «моңғол» ұғымының анығына жеткендіктен, бірден «татарлар» ұғымын да қарастыруымыз қажет. Бұнда да небір қызықтарды ұшыратамыз.баршамызға белгілі, 5-ші ғасырда құл иеленуші Рим Империясы Еділ патша (Аттила) бастаған ғұндардың сұрапыл шапқыншылығынан күйреді. Сөйтіп, Еуропада анағұрлым озық феодалдық құрылысқа негізделген, кейін заманауи еуропалық елдерге үлгі болған көптеген қоғамдар пайда болды.
Бешпармақ. Инженер толғанысы. ҚАЗІРГІ МОҢҒОЛДАР. АРИФМЕТИКАЛЫҚ АҚИҚАТ
Бразил-ия немесе Итал-ия деген сияқты, орыстар бұрмалап, «Монғол-ия» деп атап кеткен Мәңгі Елдегі қазақ руларының ескі жұртына (яғни, босап қаған жерлерге) біртіндеп тегі мен тілдік тобы жағынан тұңғыстар мен буряттарға жақын оңтүстік Сібірдің шағын халха, чахар және ойрат тайпалары қоныстанды. Әлемнің әр түкпірінен ұлан-ғайыр Солтүстік және Оңтүстік Америка құрлықтарына көшіп барған жүздеген ұлт өкілдерін «америкалықтар» деп атайтынымыз сияқты, олар да тұрғылықты жер атауы бойынша «моңғолдар» деген жаңа есімді еншіледі.
Көп оқылғандар
Қытай 2024 жылы экспорттаған таза энергия технологиялары жаһандық СО₂ шығарындыларын 1%-ға қысқартуға мүмкіндік береді
МӘСКЕУ. 25 шілде. ИНТЕРФАКС – 2024 жылы Қытай Халық Республикасы экспорттаған күн панельдері, электр көліктері және жел турбиналары сынды таза энергия көздеріне арналған технологиялар...
«AQIQAT» жүйесі: Мемлекет ақшасының босқа жұмсалуына тосқауыл
Қазақстан Республикасы Қаржылық мониторинг агенттігінің (АФМ) шамамен 250 млрд теңге көлеміндегі бюджет қаражатын үнемдеуге қол жеткізгені жөніндегі жаңалық көпшілік арасында айтарлықтай резонанс тудырмады. Алайда бұл көрсеткіштер азаматтық қоғам тарапынан елеулі назар аударуға тұрарлық.
«Аумақтық қорғаныс туралы» заң – Қазақстанның әскери құрылымындағы жаңа кезең
Қазақстан Республикасының мемлекеттік жүйесі үшін үлкен сын-тегеурін. Себебі бұл мәселеде кеңестік кезеңдегі тәжірибеге сүйену мүмкін емес. Кеңес Одағында аумақтық қорғаныс жүйесі мүлде болмаған.
Тәуелсіз шешім қабылдау — әр мемлекеттің құқығы
«Кейбір отандастарымыз үшін Ресейге кірудің жаңа рәсімдері күтпеген жаңалық болды. Қазақстан азаматтары Ресейге түрлі мақсатпен жиі қатынайды — бизнес, туризм, емделу. Әсіресе шекара маңындағы өңірлер арасындағы байланыс қарқынды. Дегенмен, шетел азаматтарының елге кіруі, ел аумағында болу тәртібі және жалпы көші-қон саясаты — әр мемлекеттің толыққанды егемендік құқығы.
Кері байланыс
Бүгінгі назарда
Кипр Президенті Қазақстанның «Достық» орденімен марапатталды
Қазақстан Президенті Қасым-Жомарт Тоқаев Кипр Президенті Никос Христодулидисне І дәрежелі «Достық» орденін табыстады. Бұл туралы Мемлекет басшысының баспасөз қызметі хабарлады.
2026–2027 жылдары сұранысқа ие мамандықтар белгілі болды
2026-2027 оқу жылында барлық мемлекеттік гранттардың 21%-ы мұғалімдерді даярлауға бағытталып отыр. Ведомство басшысының сөзіне қарағанда, студенттердің шамамен 60%-ы дәл осы IT, инженерлік және педагогикалық мамандықтарды таңдайды.
Қазақстан қауіпсіз ел болуы тиіс
Қазақстан «Заң және тәртіп» қағидатын жүзеге асыру аясында сыбайлас жемқорлыққа қарсы күресті күшейтеді. Бұл туралы Қасым-Жомарт Тоқаев Республика күніне арналған салтанатты жиында мәлімдеді.
«Алла разылығы үшін»: депутат «маңызды» дәлелдерін ортаға салды
Депутат Ринат Заитовтың қатігез күйеулерінен кек алғаны үшін ауыр баптармен сотталған әйелдерге емес, дәл осы „жалған ақпарат таратушыларға“ келгенде талғампаздық танытып, рақымшылық сұрауы, тіпті бұл үшін жалынып-жалбарынуы бізге түсініксіз.
Он күн бойы оқырман назарында
Қазақ қоғамында ажырасу неге көбейді?
«Үйлену оңай, үй болу қиын» деген сөздің мәні бүгін бұрынғыдан да терең сезіледі. Соңғы жылдары Қазақстанда ажырасу қоғамдық мәселе ретінде жиі айтылып жүр. Бұл тек екі адамның жеке таңдауы емес, баланың тағдырына, демографияға, әлеуметтік тұрақтылыққа әсер ететін мәселе.Ұлттық статистика бюросының дерегінше, 2025 жылы Қазақстанда 115,9 мың неке тіркеліп, 45,7 мың ажырасу рәсімделген. 2024 жылы 123,6 мың неке және 40,5 мың ажырасу болған. Бір жылда тіркелген ажырасулар саны шамамен 5,2 мыңға өскен. Ең назар аударарлығы – ажырасулардың 35 пайызы некенің алғашқы 1-4 жылында болған. Тағы 24 пайызы 5-9 жыл бірге тұрған отбасыларға тиесілі. Бұл «неге жас отбасылардың шаңырағы шайқалады?» деген сұрақты алға шығарады.
Гранатасыз, «құрбысыз» қалған Гүлнар: бұл хикая әлі біткен жоқ…
Құрылтай сайлауының қызу да бірсарынды науқаны кезінде «Еуразия24» редакциясының өзге тақырыптарға алаңдауға мұршасы болмады. Енді біз біраз уақыттан бері назарда ұстап келе жатқан Гүлнар Бажкенованың «Орда» сайты, оның «құрбысы», сондай-ақ әлдебір «банк» пен «банкир» төңірегіндегі ұзақ хикаяның аралық қорытындысын шығармай өте алмаймыз. Оның үстіне, 1 қыркүйектен бастап «Орда» жабылады. Жалпы, бұл істің әзірге жеткен нәтижесі қоғам назарын аудартарлық әрі көп нәрсеге ой салатын жағдай болды. Мұны түпкілікті қорытынды деуге әлі ерте. Өйткені бұл оқиға осымен аяқталмаған тәрізді, тек уақытша тоқтап тұр.«Еуразия24» «Орда» төңірегіндегі оқиғаның осылай аяқталуына және «Айранның» жабылуына өз жарияланымдарының да белгілі бір ықпалы болды деп есептейді
Құрылысқа артылған үміт: Қазақстан Қытайдың қателігін қайталамай ма?
31 тамызда Олжас Бектенов Премьер-министр қызметіне қайта тағайындалды. Біздің ойымызша, бұл таңдауға бірнеше себеп бар. Бектенов — күштік құрылымдарда шыңдалған технократ. Жоғарыдан берілген тапсырмалардың орындалуын қатаң талап етіп, мемлекеттік аппараттағы тәртіпті сақтай алады, мемлекеттік және квазимемлекеттік сектор арасындағы күрделі мәселелерді ушықтырмай шешуге бейім. Алайда басқаруға қолайлы басшы болу экономикалық шешімдердің әрдайым терең әрі сапалы болатынын білдірмейді. Қайта тағайындалуына санаулы күн қалғанда, 25 тамызда Бектенов төрағалық еткен Үкімет отырысында 2027–2029 жылдарға арналған әлеуметтік-экономикалық даму болжамы мен республикалық бюджет жобасы мақұлданды. Бұған дейін осы тақырыпқа қатысты экономист Айдархан Құсайыновтың пікірін қысқаша жариялаған едік . Құжаттар әзірге қолжетімді емес. Сондықтан сол отырыста айтылған мәлімдемелерге сүйеніп, жағдайды бағамдап көрейік.
Тоқаев Еуразиядағы стратегиялық тұрақтылық пен сенім шаралары жөнінде ШЫҰ министрлер конференциясын өткізуді ұсынды
Қазақстан Президенті Қасым-Жомарт Тоқаев Еуразия құрлығындағы стратегиялық тұрақтылық пен сенім шаралары мәселелері бойынша Шанхай ынтымақтастық ұйымы (ШЫҰ) министрлерінің конференциясын өткізуді ұсынды.
Еуразия24 – геосаяси, экономикалық, тарихи, қоғамдық және мәдени процестерді қамтитын Еуразия аймағындағы маңызды оқиғаларды көрсететін сенімді ақпараттық-талдамалық сайт-агрегаторы. Біз оқырмандарға ең өзекті, шынайы әрі жедел ақпарат ұсынамыз. еуразия24, Еуразия 24, евразия 24 немесе Eurasia 24 атауларымен танымал болған біз – Еуразия жаңалықтарын қадағалап, бүгінгі үдерістердің логикасын түсінгісі келетіндер үшін бағыт-бағдармыз.