2026 жылғы футболдан әлем чемпионатын өткізуші үш мемлекеттің ішінде тек Мексика ғана дәстүрлі футбол мәдениеті дамыған ел болып табылады. АҚШ-та спорттың ең танымал түрі американдық футбол (классикалық футболмен байланысы жоқ) болса, Канадада шайбалы хоккей бірінші орында тұр. Сонымен қатар, халықаралық жарысқа қатысудан бас тартпаған Иран құрамасы бұл турнирде өздерінің «жұмсақ күш» әлеуетін көрсетуді көздейді. АҚШ әкімшілігінің саяси шешімдері турнир барысына ықпал етуі мүмкін жағдайда, негізгі тұрақтылықты қамтамасыз ету мәселесі Мексика Президенті Клаудия Шейнбаумға байланысты болмақ. Ол жас кезінде академиялық есу спортымен айналысқанына қарамастан, қазіргі уақытта ірі футбол державасын басқарып отыр және аталған халықаралық шараның жауапкершілігін нақты сезінеді.
АҚШ-та әлем біріншілігі бұған дейін 1994 жылы ұйымдастырылған болатын. Сол кезеңде бірқатар даулы мәселелер туындағанымен, Мексикада өткен 1970 және 1986 жылдардағы әлем чемпионаттарымен салыстырғанда, бұл оқиғалардың барлығы Құрама Штаттардың футбол мәдениетінен мүлдем алшақ екендігін айқындап берді. Мәселен, аталған елде спорттың бұл түрін американдық футболмен шатастырмау үшін «соккер» деп атайды.
Вашингтон үшін әлем чемпионатын өткізу — ең алдымен халықаралық бедел мен қаржылық пайда мәселесі. Осыған байланысты, турнир матчтарының басым бөлігі, атап айтқанда 78 кездесу АҚШ-та өткізілсе, Мексика мен Канаданың үлесіне тек 13 ойыннан ғана тиесілі.
Мексика Президенті Клаудия Шейнбаум Иран құрамасының ойындарын (бұл команда Жаңа Зеландия, Бельгия және Мысырмен бір топта өнер көрсетеді) Мексика аумағында өткізуді ұсынды. Вашингтон тарапы ирандық футболшылардың спорттық базасын Аризонадан Мексиканың Тихуана қаласына ауыстыруына келісім бергенімен, ФИФА бекіткен ойындарды АҚШ стадиондарында қалдыру туралы шешім қабылдады.
Сонымен қатар, АҚШ билігі Иран Ислам Республикасының Футбол федерациясының президенті Мехди Таджды қоса алғанда, ресми делегацияның 15 өкіліне виза беруден бас тартты. Иран құрамасының барлық ойыншыларына, жаттықтырушылар құрамы мен медициналық қызметкерлеріне виза рәсімделгенін ескерсек, бұл шешім Ақ үй саясаткерлерінің дипломатиялық ұстанымын айқын көрсетеді.
Ирандық футболшыларға берілген виза режимінің АҚШ аумағында тек матчтар өтетін уақытпен ғана шектеліп, ойын аяқталған бойда елден дереу шығуды талап ететінін де Вашингтон тарапынан қабылданған ең ымыралы шешім деп санауға болады.
Егер ашылу салтанаты мен алғашқы матч АҚШ-та өткен жағдайда, халықаралық деңгейде белгілі бір хаттамалық қайшылықтардың туындауы әбден мүмкін еді. Ал Мехико қаласында ұйымдастырылған шара барлық қатысушы тараптарға, соның ішінде Тегеранға да тиісті құрмет көрсетіле отырып, бейтарап деңгейде өтті.
Мексика Президенті чемпионаттың ашылу матчына — Мексика және Оңтүстік Африка Республикасы (ОАР) ұлттық құрамаларының кездесуіне арналған өзінің VIP-билетін тартылудан өткен жарыста жеңіске жеткен Веракрус тұрғыны, жас әйелге табыс етті. Бұл қадамды саяси тұрғыдан алдын ала ойластырылған қорғаныс тактикасы ретінде бағалауға болады.
Футбол елінің басшысы халықаралық турнирде АҚШ Президентіне қарағанда әлдеқайда үйлесімді көрінетіні сөзсіз. АҚШ жетекшісі Дональд Трамптың саяси мінез-құлқын ескерген Клаудия Шейнбаум бұл спорттық шарада артық саяси текетірес тудырмас үшін баспасөз назарына шықпауды ұйғарды.
Президент Трамп жағымсыз жаңалықтарды ұната қоймайды. Алайда оның айналасындағылар Мексикада ирандық футболшыларға ерекше құрмет көрсетіліп жатқанын жақсы біледі.
Тіпті түрлі қылмыстық топтар мен есірткі картельдері де Иран құрамасының ойыншылары мен бапкерлеріне барынша қолайлы жағдай жасауға тырысып жатқаны айтылады. Тіпті жергілікті бейресми топтар мен есірткі картельдері де Ираннан келген ойыншылар мен жаттықтырушылар құрамы үшін қауіпсіздік пен барынша қолайлы жағдай жасау режиміне көшкен. Бұл жағдай қоғамның шынайы спорттық жетістіктерді жоғары бағалайтынын айқын көрсетеді.
Алдымызда 19 шілдені қоса алғандағы уақытты қамтитын тартысты әрі қарқынды спорттық бәсекелер кезеңі тұр. Осы орайда, Дональд Трамп тарапынан өзі жетік түсіне бермейтін спорт түрі бойынша өтіп жатқан әлемдік біріншіліктің ұйымдастырылу деңгейіне кері әсерін тигізбеуін қадағалауда Клаудия Шейнбаумға үлкен жауапкершілік жүктеледі.
Таяу Шығыстағы қарулы қақтығыстардың жалғасуы, сондай-ақ бірнеше факторларға байланысты Мексика мен АҚШ басшыларының арасындағы жеке қарым-қатынастың күрделі сипатта болуы жағдайды одан сайын ушықтыра түсуде. Өз уақытында Клаудия Шейнбаум үкіметтің Президент Трамппен байланыста «байсалдылық пен төзімділік» бағытын ұстанатынын мәлімдеген болатын. Қазіргі сәтте оның қабылдайтын шешімдеріне тек өз елі азаматтарының тағдыры ғана емес, сонымен бірге әлемдегі жүздеген миллион футбол жанкүйерлерінің оң эмоциялары мен халықаралық доданың сәтті өтуі де тікелей байланысты болып отыр.
