Редакция бағаны

Құрылтай сайлауы жақындаған тұста: «Бәсекеге түсетін партиялар өздерінің сайлауалды бағдарламаларында сайлаушыларды тартатындай не ұсына алады?» деген мәселенің өзектілігі арта түсуде. Бұл ретте қандай да бір әлеуметтік сауалнама жүргізудің де қажеті жоқ. Өйткені Қазақстанның барлық азаматтары бірігіп дауыс беретін, еліміз үшін ең маңызды міндетті Президент Қасым-Жомарт Тоқаев Үкіметтің алдына қойып үлгерді. Сонымен қатар, Мемлекет басшысы бұл міндетті биыл емес, өткен жылдың басында-ақ белгілеп берген болатын: «Үкіметтің басты миссиясы — экономикалық өсімді халықтың табысын арттырумен және азаматтардың өмір сүру сапасын жақсартумен ұштастыру». Алайда, Үкімет кері нәтиже көрсетті: 2025 жылы жалпы ішкі өнімнің (ЖІӨ) 6,5%-ға өсуі аясында халықтың нақты табысы 2,7%-ға төмендеді, бұл мәселе бұған дейінгі материалда қарастырылған болатын.

Ресей Президентінің мемлекеттік сапары мен Қазақстанда өткен Еуразиялық экономикалық жоғары кеңестің отырысына орай жарияланған қорытынды шолуымыздан кейін, Санкт-Петербург халықаралық экономикалық форумына (СПХЭФ) қатысты да осындай сараптамалық түйін жасайтын уақыт келді. Аталған форум туралы ресейлік және әлемдік бұқаралық ақпарат құралдарында жеткілікті деңгейде айтылғандықтан, біз өзге дереккөздерде қозғалмаған мәселеге — Қазақстанмен арадағы параллельдерге тоқталуды жөн көрдік. Тәуелсіздік жылдарында Ресейді белгілі бір дәрежеде қауіптендіретін, кейде үміт сыйлайтын, бірақ бұрынғыдай ортақ емес, мүлдем бөлек шет мемлекет ретінде қабылдауға бойымыз үйреніп кетті. Осы орайда, ресейліктердің де Қазақстанға қатысты ұстанымында ұзақ уақыт бойы осындай түсінік қалыптасқанын атап өткен жөн.

Сонымен, жоспарланған іс-шаралардың барлығы ең жоғары деңгейде жүзеге асты. Мемлекет басшылары кездесу өткізіп қана қоймай, мүдделі тараптарға өзара ықпалдастықтың жоғары үлгісін паш етті. Тараптардың шынайы сенімі мен жылы қарым-қатынасын айқын аңғартқан дипломатиялық хаттама талаптары толық сақталды. Белгіленген шаралар атқарылып, дайындалған құжаттарға қол қойылды, сондай-ақ көзделген мақсаттарға толығымен қол жеткізілді. Басқа бұқаралық ақпарат құралдарында жарияланған мәліметтерді қайталамау мақсатында ресми ақпарат көздеріне сілтеме жасауды жөн көрдік, өйткені онда барлық мәселе егжей-тегжейлі баяндалған.

«Еуразия-24» ақпараттық-сараптамалық журналы Премьер-министрдің орынбасары – Ұлттық экономика министрі Серік Жұмангариннің әлеуметтік желідегі жарияланымына қатысты шолу жасаған еді. Онда министр «Қазақстан ЖІӨ-нің серпінді өсімі аясында өткен жылдың қорытындысы бойынша халықтың нақты кірістерінің төмендеу» себептерін негіздеуге тырысқан. Дегенмен, біздің өткен материалымызда негізгі назар өзге экономист-сарапшылардың аталған жазбаға білдірген пікірлеріне аударылды. Ал бүгінгі таңда Ұлттық экономика министрінің логикалық пайымдау жүйесі мен дәлелдемелік базасын тереңірек саралаудың маңызы зор, себебі бұл талдау барысында бірқатар маңызды тұстар айқындалып отыр. Қалай болғанда да, әңгіме тамыз айында өтетін жаңа Құрылтай сайлауына, ал одан кейін жаңа Үкіметтің жасақталуына келіп тіреліп отыр. Оның алдында (тіпті оны Серік Жұманғарин басқаруы да ғажап емес) сол баяғы негізгі мәселе тұрады: неге экономика өсіп жатқанымен, халықтың табысы төмендеуде? Дәлірек айтқанда, бұған ақталатын себеп іздеумен емес, осындай «қарама-қайшы үрдісті» нақты жоюмен айналысу қажет болады. Ал ол үшін, ең алдымен, мына сауалға нақты жауап болуы керек: сонымен, мұның басты себебі неде?..

Жаһандық деңгейдегі ауқымды әрі стратегиялық маңызы зор оқиғалар бұрын-соңды дәл осылай тығыз уақыт аралығында қатар өрбіген емес. Мамырдың бесі күні, Жеңіс күні қарсаңында, тарихта тұңғыш рет Армения – Еуропалық Одақ саммиті өтті. Аталған жиында Никол Пашинян Еуропаға бағыт алғанын растап, мамыр айының соңында, нақтырақ айтқанда 28-29 күндері Астанада өтетін Еуразиялық экономикалық одақ саммитіне қатысудан бас тартатынын мәлімдеді. Саммиттің Астанада өту себебі – биылғы жылы ЕАЭО-ға Қазақстан төрағалық етеді. Ресей Федерациясы Президентінің мемлекеттік сапары да дәл осы Астана саммиті уақытына белгіленген. Ал Еревандағы мәселеге келсек, жиынға шақырылған қонақтардың арасында ЕО немесе ЕАЭО-ға мүше емес Украина Президенті де болды. Ол Мәскеудегі шерудің әскери техникасыз өтетінін алға тартып, Ресей тарапы украиналық дрондардың „Қызыл алаң үстінен ұшып өтуінен“ сескенеді деген мәлімдеме жасады.