Редакция бағаны

Орталық Қазақстанда жаңартылатын энергетика саласындағы ірі жобалардың бірі бастау алды: Қарағанды облысында қуаттылығы 500 МВт болатын жел электр станциясының құрылысына ресми түрде рұқсат берілді. Бұл жоба тек кезекті нысан емес, еліміздің «жасыл» экономикаға көшуіне және дәстүрлі энергия көздеріне тәуелділікті азайтуға бағытталған ауқымды қадам болып табылады. Аталған жоба Қытайдың «China Energy International Group» компаниясы мен қазақстандық «Самрук-Энерго» акционерлік қоғамының серіктестігі аясында жүзеге асырылуда. Бұл ынтымақтастық Қазақстан мен Қытай арасындағы үкіметаралық келісімге негізделген, бұл бастаманың стратегиялық маңыздылығын айғақтай түседі.

Өткен аптада «Қазақстан Республикасының Ұлттық қорына» қатысты екі тараптан бірдей келеңсіздіктер орын алды. Бірінші кезекте, Жоғары аудиторлық палата Ұлттық қор қаражатының жұмсалуын бақылау жөніндегі комиссия отырысын өткізіп, бірқатар кемшіліктердің бетін ашты. Атап айтқанда, іске асыруға дайын емес, тіпті жобалық құжаттамасы мен жер телімдері де жоқ нысандардың қаржыландырылғаны белгілі болды. Мемлекеттік маңызы бар стратегиялық басымдықтардың орнына қаражат ауылдарды абаттандыруға және шағын әлеуметтік нысандарға жұмсалған. Сонымен қатар, қаржы аяқталған деп есептелген нысандарға нақты қажеттіліктен артық көлемде бөлініп, қаражаттың бір нысаннан екіншісіне, яғни ауылдан қалаға аударылу фактілері анықталды.

Taldau Talks жобасының кезекті шығарылымы бұл жолы ерекше танымдық сипатымен әрі мазмұндылығымен ерекшеленді. Сенат Төрағасы Мәулен Әшімбаевтың бастамасымен жүзеге асып жатқан бұл жоба тұрақты қызығушылық тудырып отыр. Айта кететін жайт, конституциялық реформалардан кейін де, Ұлттық құрылтай құрылып, Мемлекет басшысының жаңа өкілетті тұлғалары тағайындалғанға дейінгі кезеңде Сенат спикерінің саяси рөлі маңызды болып қала береді. Спикердің бұл бастамасы – бір жағынан негізгі мемлекеттік қызметшілерді, екінші жағынан бизнес пен сарапшылар қауымдастығының өкілдерін бір арнаға тоғыстыратын бірегей интернет-алаң. Бұл формат елдегі өзекті экономикалық және әлеуметтік мәселелерді жария түрде талқылауға мүмкіндік беретіндіктен, оның маңызы жоғары.

Сәуір айының басынан бері Қазақстанда да, әлемде де бір-біріне қарама-қайшы, түрліше түсіндіріліп, әрқалай қабылданатын оқиғалар легі күрт үдей түсті. Осындай әртүрлі үрдістерді біртұтас түсінікке қалай біріктіруге болады? Қылмыстық құқық тәжірибесінде түпкілікті үкім шығару екі тәсілмен жүзеге асырылады: жасалған әрекеттердің барлығы үшін жазаларды қосу арқылы немесе ең қатаң жаза арқылы өзге, жеңілірек жазаларды қамту қағидаты негізінде. Бірінші тәсіл бойынша, мысалы, АҚШ-та бір адамның өзіне қатарынан үш өмір бойғы жаза тағайындалуы мүмкін. Тіпті кейбіреулер темір тордың ар жағында болса да, бір емес, үш ғұмыр кешуге мүмкіндік туса, соған да келісер ме еді.

Бұған дейін біз Ресей Президенті Путиннің мамыр айында Қазақстанға жоспарланған сапары және екі елдің интеграциясын тереңдетудегі электр энергетикасы саласының рөлі туралы айтқан болатынбыз. Осы орайда мынадай мән-жайды атап өткен жөн: 2023 жылы Ресей басшысының Қазақстанға сапары барысында үш жаңа ЖЭО салу туралы шешім қабылданған еді. Алайда кейінірек қаржыландырудың жоқтығына байланысты Ресейдің бұл жобалардан шығатыны туралы ақпарат тарады. Осыған байланысты Үкімет Көкшетау ЖЭО-сын өз күшімен салатынын мәлімдеді. Дегенмен, жобалық құжаттаманы әзірлеуге ішкі ресурс жеткілікті болғанымен, құрылысты толық қаржыландыру мен қажетті жабдықтармен қамтамасыз ету мәселесі әлі де күрделі күйінде қалып отыр.