Редакция бағаны

Бұған дейін айтқанымыздай, Қазақстандағы саяси-ақпараттық үдерістің нүктесі әлі қойылған жоқ. Соңғы уақытта БАҚ, әлеуметтік желілер, журналистер мен блогерлер төңірегінде болған оқиғаларға назар аударсақ, ақпарат кеңістігіндегі шектен шыққан бағыттарды тежеу үрдісі байқалады. Әңгіме жұрт назарын бірден аударатын ресурстар туралы. Олардың авторлары Қазақстандағы және әлемдегі оқиғаларға өзіндік баға береді, ашық ұстанымын білдіреді. Бұл пікірді қолдайтындар да, оған қарсы шығатындар да аз емес. Әр жарияланымы сан алуан пікір туғызып, кейде оқырмандардың өзара тартысына ұласатын мұндай алаңдар қоғамдық пікірге ықпалымен ерекшеленеді. Біздің ұстанымымызды бірден айта кетейік: қазіргі жағдайда мұндай шараларға барудың өз себебі бар және оны орынды деп санаймыз. Әлемдегі ахуал барған сайын құбылып, алдағы жағдайды болжау қиындап барады. Осындай кезеңде Конституциясын жаңартып, «Әділетті Қазақстан: заң мен тәртіп, экономикалық өсім, қоғамдық оптимизм» қағидатын басты бағдар еткен Қазақстан үшін қоғамдық пікір мен ақпарат кеңістігінде экстремистік көзқарастардың таралуына жол бермеу аса маңызды.

Сонымен, жаңа Конституция қабылданды, Құрылтай құрылды, Үкімет құрамы қайта бекітілді. Бір қарағанда, саяси жүйе түгел жаңарғандай. Бірақ төмендегі жағдайға қарасақ, басқа ой келеді. Анналена Бербоктың кезінде елді күлкіге қарық қылған «360 градусқа бұрылу» деген әйгілі сөзі естеріңізде болар. Сол кезде ақпарат құралдары «жасылдар» партиясы жетекшісінің мектепте алған білімін біраз сөз қылған еді. Алайда Германия Федеративтік Республикасының Сыртқы істер министрі абайсызда айтқан сол сөзіне өзі ойламаған терең мағына сыйғызып жібергендей. Расымен де, бір нүктені айнала 360 градусқа толық бұрылған нысан ақыр соңында бастапқы қалпына қайта келеді. Бірақ бұл орнында тапжылмай тұру деген сөз емес. Керісінше, бар жылдамдықпен бір орында шыр айналу. Мұндай айналыстан біреудің басы айналмай қоймайды, енді бірі шеңберден шығып та қалады. Әзірге қызметінен айырылғандардың қатарында Мәжілістің бұрынғы төрағасы мен Сенаттың экс-спикері бар.

Құрылтай сайлауының қызу да бірсарынды науқаны кезінде «Еуразия24» редакциясының өзге тақырыптарға алаңдауға мұршасы болмады. Енді біз біраз уақыттан бері назарда ұстап келе жатқан Гүлнар Бажкенованың «Орда» сайты, оның «құрбысы», сондай-ақ әлдебір «банк» пен «банкир» төңірегіндегі ұзақ хикаяның аралық қорытындысын шығармай өте алмаймыз. Оның үстіне, 1 қыркүйектен бастап «Орда» жабылады. Жалпы, бұл істің әзірге жеткен нәтижесі қоғам назарын аудартарлық әрі көп нәрсеге ой салатын жағдай болды. Мұны түпкілікті қорытынды деуге әлі ерте. Өйткені бұл оқиға осымен аяқталмаған тәрізді, тек уақытша тоқтап тұр.«Еуразия24» «Орда» төңірегіндегі оқиғаның осылай аяқталуына және «Айранның» жабылуына өз жарияланымдарының да белгілі бір ықпалы болды деп есептейді

Сонымен, Құрылтай сайлауы аяқталды. Ендігі кезекте Үкімет жасақталып, вице-президент пен Халық Кеңесі құрылады. Осымен мемлекеттік билік жүйесін Конституцияға сәйкес қайта құру үдерісі негізінен аяқталмақ. Алда тағы бір кезектен тыс сайлау өтуі де ғажап емес. Бірақ оның болу-болмауы әлемдегі геосаяси ахуалдың қалай өрбитініне және жаңа Үкіметтің жұмысы қаншалықты нәтижелі болатынына байланысты. Сондықтан енді сыртқы факторларды емес, Қазақстан экономикасының өз ішінде қордаланған мәселелерге назар аударайық.Әңгімені сайлауда дауыс берген азаматтардың тұрмысынан бастайық. Бірінші тоқсандағы дерек бойынша, Қазақстандағы отбасы бюджетінің орташа есеппен 48,6%-ы азық-түлікке жұмсалған . Бұл көрсеткіште аз да болса оң өзгеріс бар – азық-түлік шығыны жалпы бюджеттің жартысынан төмендеген. Ақылы қызметтердің үлесі 21,7%-ға жетіп, айтарлықтай өскен. Оның едәуір бөлігі тұрғын үй-коммуналдық қызметтерге тиесілі. Несие төлемдеріне отбасылық табыстың 7,6%-ы жұмсалады, бұл көрсеткіш те артқан. Нәтижесінде киім-кешек пен аяқкиімге, дәрі-дәрмекке, білім алуға, жол жүруге және өзге де қажеттіліктерге бюджеттің небәрі 19,9%-ы қалады. Демек, өзге қажеттіліктерге отбасы бюджеті жетпейді.

Құрылтай сайлауына үгіт-насихат науқанының соңғы аптасы да басталды. Шынын айтқанда, «Еуразия24» редакциясының бұл тақырыптағы айтары да сарқыла бастағандай. Жоқ, «Не болды?» (https://eurasia24.media/chto-sluchilos/na-gorle-sobstvennoj-pesni/) және «Ушыққан мәселе»  айдарларында материал жеткілікті. Ал болашақ Құрылтайдың құрамы қандай болады, ол елде қордаланған мәселелерді шешуге қаншалықты қауқарлы – әзірге бұған қатысты нақты болжам жасау қиын.Әлеуметтік желілерде Мәжіліс төрағасы қызметінен кеткен Ерлан Қошанов пен Мәулен Әшімбаевтың қамауға алынғаны туралы жалған ақпарат тарады. Осындай тұста Taldau Talks-тың жаңа әрі өзекті шығарылымы жарық көрді. Оның тақырыбы – қазақстандықтарды толғандыратын ең маңызды мәселелердің бірі – баспана.