ТМД Атқарушы комитетінің хабарлауынша, Достық ұйымының Бас хатшысы Сергей Лебедев ТМД-ның Шанхай ынтымақтастық ұйымы (ШЫҰ) және Еуразиялық экономикалық одақпен (ЕАӨО) саяси әрі экономикалық жақындасуы Еуразия құрлығындағы қауіпсіздік пен тұрақты дамудың басты шарты екенін мәлімдеді. С. Лебедев ШЫҰ-ның ТМД жанында бақылаушы мәртебесі бар екенін және бұл екі ұйымның жиырма жылдан астам уақыт бойы табысты бірлесіп жұмыс істеп келе жатқанын атап өтті. «Мұндай ірі ойыншылардың саяси жақындасуы бүкіл Еуразия кеңістігіндегі қауіпсіздікті тікелей нығайтады», — деді Бас хатшы. Дегенмен, тұрақты дамуды қамтамасыз ету үшін саяси уағдаластықтарды нақты нәтижелерге ұластыру қажет. Осы орайда ол 2030 жылға дейінгі серіктестіктің негізгі басымдықтарын атап көрсетті: ауқымды өнеркәсіптік кооперацияны дамыту; тауар айналымын әртараптандыру; өзара есеп айырысуда ұлттық валюталардың үлесін арттыру; тұрақты, тәуелсіз және тікелей көлік дәліздерін құру.
Еуразия24 пікірі:
ТМД Бас хатшысы Сергей Лебедевтің «ұйым 2030 жылға қарай ШЫҰ-мен серіктестік аясында нақты нәтижелерге көшуі керек» деген мәлімдемесін оқығанда, көкейде бірқатар сауалдар туындады. Біріншіден, өнеркәсіптік кооперация, көлік дәліздері мен ұлттық валютада есеп айырысу мәселелеріне ТМД-ның қандай қатысы бар? Өйткені бұл бағыттармен негізінен ЕАЭО мен ШЫҰ айналысады, ал ТМД экономикалық интеграцияға жауап бермейтін, тек саяси-консультативтік алаң ретінде белгілі. Екіншіден, Достық ұйымының форматы өзгерген бе? Жауап қарапайым және ол ұйымдардың құрамында жатыр. ЕАЭО-ға бес-ақ ел (Қазақстан, Ресей, Беларусь, Армения, Қырғызстан) кірсе, ШЫҰ құрамында Қытай, Үндістан, Пәкістан, Иран сияқты ірі мемлекеттер бар. Ал ТМД Орталық Азия, Кавказ және Шығыс Еуропаның дерлік барлық посткеңістіктегі елдерін біріктіреді. Демек, ТМД-ның экономикалық интеграцияға араласуы — қатысушылар ауқымын барынша кеңейтуге деген талпыныс. Бірақ С. Лебедев атаған міндеттердің көбі ТМД-ның делдалдығынсыз-ақ, ЕАЭО мен ШЫҰ арасында тікелей әрі табысты талқыланып келеді. Сондықтан функциялардың қайталануы және Евразияда күн тәртібі ұқсас интеграциялық алаңдардың тым көбейіп кеткені туралы мәселе өте орынды. Дегенмен, ТМД-ның ЕАЭО-да жоқ бір артықшылығын ұмытпаған жөн: Достық ұйымында маңызды позицияларды келісу үшін қатысушыларға үлкен міндеттемелер жүктелмейді. Ал ЕАЭО-да шешім қабылдау кезінде ұлтүсті органдарының өкілеттігі өте кең. Яғни, ТМД деңгейінде мемлекеттердің еркіндігі ЕАЭО-ға қарағанда біршама жоғары.
