Астана. 9 қаңтар. ИНТЕРФАКС-ҚАЗАҚСТАН – Қазақстан Республикасының Президенті Қасым-Жомарт Тоқаев Цифрлық кодекске қол қойды. Бұл туралы жұма күні Мемлекет басшысының баспасөз қызметі хабарлады.
Цифрлық кодекстің негізгі мақсаты – Қазақстанда цифрлық саланы құқықтық реттеудің біртұтас, ашық және тиімді жүйесін қалыптастыру.
Құжат алты бөлімнен, 19 тараудан тұрады және бірқатар маңызды жаңашылдықтарды қамтиды. Атап айтқанда, цифрлық құқықтар заңнамалық деңгейде бекітілді. Олардың қатарында дербес деректерді жою, анонимдеу және өңдеуді шектеу құқығы бар. Сонымен бірге цифрлық орта субъектісінің алгоритмдік жүйелерді пайдалану арқылы қабылданған шешімдерді қайта қарауды талап ету құқығы белгіленді. Биометриялық деректерді пайдалану және биометриялық аутентификацияны қолдану тәртібі де құқықтық тұрғыда реттелді. Бұл ретте биометриялық деректерді міндетті түрде өңдеу мен биометриялық аутентификация тек Қазақстан заңдарында көзделген жағдайларда ғана жүзеге асырылуы мүмкін.
Сондай-ақ кодексте цифрлық нысандардың құқықтық мәртебесі нақтыланып, бекітілді. Олардың қатарына цифрлық жазбалар, цифрлық активтер, цифрлық ресурстар, цифрлық платформалар, бағдарламалық қамтамасыз ету, цифрлық жүйелер, цифрлық инфрақұрылым объектілері және цифрлық деректер өнімдері жатады.
Кодекстің жеке тарауы цифрлық үкімет нысандарының өмірлік циклін реттеуге арналған. Бұл цикл жоспарлау, әзірлеу, тәжірибелік пайдалану, киберқауіпсіздік талаптарына сәйкестігін сынақтан өткізу, өнеркәсіптік пайдалануға енгізу, дамыту, жаңғырту, архивтеу және пайдаланудан шығару кезеңдерін қамтиды.
Президент сонымен қатар «Цифрландыру, көлік және кәсіпкерлік мәселелері бойынша Қазақстан Республикасының кейбір заңнамалық актілеріне өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» ілеспе заңға қол қойды. Аталған түзетулер жүйелі әрі нақтылаушы сипатқа ие және заңнамалық нормаларды бірізді қолдануды қамтамасыз етуге бағытталған.
Бұл заң арқылы мемлекеттік қызметтер көрсету мерзімдерін есептеу және тоқтата тұру институттары енгізіледі. Байланыс операторларына ішкі антифрод-жүйелерді енгізу, сондай-ақ киберқауіптерді анықтау мен алдын алу және киберқауіпсіздік талаптарын сақтау мақсатында рұқсатсыз трафикті бұғаттау міндеті жүктеледі. Сонымен қатар авиациялық оқиғаларды тергейтін уәкілетті ұйым құру көзделген.
Мемлекет басшысы тағы бір ілеспе заңға – «Қазақстан Республикасының Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодексіне өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» құжатқа қол қойды. Бұл түзетулер жұмыс берушілердің еңбек шарттарын есепке алудың бірыңғай жүйесіне мәліметтерді енгізбеуі, уақтылы енгізбеуі немесе дұрыс емес мәлімет беруі үшін жауапкершілікті белгілейді, сондай-ақ құқық бұзушылықтарды автоматты түрде тіркеу тетіктерін жетілдіруге бағытталған.
