Астана. 28 қаңтар. ИНТЕРФАКС-ҚАЗАҚСТАН – Қазақстандағы конституциялық реформа Негізгі заңның 77 бабына өзгерістер енгізуді көздейді, бұл Конституция мәтінінің 84%-ын құрайды. Бұл туралы Қазақстан Республикасының Конституциялық соты төрағасының орынбасары Бақыт Нұрмұханов мәлімдеді.
«Жаңартылған Конституцияның ұсынылып отырған жобасында кіріспе, 11 бөлім және 104 бап қамтылған. Онда екі жаңа бөлім – “Халық кеңесі” және “Конституцияға өзгерістер мен толықтырулар енгізу” бөлімдері енгізілген. Тағы төрт бөлімнің атауы өзгертілді. Жалпы алғанда, өзгерістер мен толықтырулар Негізгі заңның барлық бөлімдерін қамтып, 77 бапқа түзету енгізілді, бұл Конституция мәтінінің 84%-ын құрайды», – деді Нұрмұханов сәрсенбі күні Конституциялық реформа жөніндегі комиссияның кезекті отырысында.
Оның айтуынша, ұсынылып отырған өзгерістер – тұжырымдамалық тәсілдерді жаңғыртып, құқықтық нақтылықты күшейтетін әрі Конституцияның сапасын арттыратын маңызды әрі «терең ойластырылған қадам».
Нұрмұханов атап өткендей, жинақталған жобаға енгізілген жаңашылдықтар «Қазақстанның конституциялық негізінің өзегіне әсер етеді: олар Негізгі заңның келбетін түбегейлі өзгертеді және алдағы институционалдық әрі құрылымдық қайта құрулар үшін зор әлеуетке ие».
Бұған дейін хабарланғандай, Конституциялық реформа жөніндегі комиссияны (Конституциялық комиссияны) құру туралы жарлыққа Қасым-Жомарт Тоқаев 21 қаңтарда қол қойған. Комиссияның міндеті – конституциялық реформа бойынша ұсыныстар әзірлеу, оларды жүйелеу және нақты өзгерістер жобасын дайындау. Осыдан кейін жалпыұлттық референдум өткізу мерзімі айқындалатын болады.
2025 жылғы 8 қыркүйектегі Қазақстан халқына Жолдауында Тоқаев екі палаталы парламенттің орнына бір палаталы парламент құру мүмкіндігін зерделеп, бұл мәселені референдумға шығаруды ұсынған еді. Сол кезде ол реформаның ерекшелігін ескере отырып, азаматтық секторда, сарапшылар қауымдастығында және қолданыстағы парламентте талқылаулар кемінде бір жылға созылуы мүмкін екенін, «соның нәтижесінде 2027 жылы жалпыұлттық референдум өткізіп, кейін Конституцияға қажетті өзгерістер енгізуге болатынын» айтқан.
Мемлекет басшысы аталған реформа Конституцияға көп көлемде түзетулер енгізуді көздейтінін, бұл мәні жағынан елдің жаңа Негізгі заңын қабылдаумен пара-пар екенін атап өткен болатын.
