Бірінші кредиттік бюроның аналитикалық арнасының хабарлауынша:
«Ұлттық банк базалық мөлшерлемені 18% деңгейінде сақтап, сонымен қатар инфляция бойынша болжамын жақсартты. Бұл шешімнің себебі неде? Ақпан айының қорытындысы жылдық инфляцияның баяулағанын көрсетті, әрі бұл үрдіс баға құрылымының барлық негізгі бөліктерінде байқалады. Ұлттық банктің пікірінше, бұған салыстырмалы түрде қатаң ақша-несие саясаты, кепілсіз тұтынушылық кредит берудің баяулауы, теңге бағамының нығаюы, сондай-ақ ең төменгі резервтік талаптарды кезең-кезеңімен арттыру арқылы артық өтімділіктің қысқаруы ықпал еткен. Сонымен қатар реттеуші инфляцияның төмендеуіне тұрғын үй-коммуналдық қызметтері мен жанар-жағармай бағасын көтеруге енгізілген мораторийдің де елеулі әсері бар екенін атап өтеді. Алайда айлық инфляция керісінше жеделдеп, 1,1% болды. ҚҚС-тың көтерілуіне байланысты бағаның өсуі әзірге қалыпты деңгейде деп бағалап отыр. Бұл ретте негізгі тәуекелдер ішкі факторларға байланысты. Атап айтқанда, реттелетін тарифтердің алдағы уақытта өсімімен, халықтың инфляцияға қатысты күтулері әлі де тұрақсыз күйде қалып отыр. Нарықтың кәсіби қатысушыларының инфляция бойынша болжамы да төмендеген: қаңтардағы 10,8%-дан 10%-ға дейін қысқарды. Ұлттық банктің 2026 жылға арналған өз болжамы да қайта қаралды. Бұрын 9,5–12,5% аралығы көрсетілсе, енді 9,5–11,5% деңгейі көрсетілген. Мөлшерлемені төмендетуге қатысты қандай да бір белгі бар ма? Бар. Ұлттық банк ақша-несие саясатын жұмсарту теориялық тұрғыдан жылдың екінші жартысында мүмкін екенін жазады. Бірақ ол үшін инфляцияның тұрақты түрде баяулауы және жаңа сыртқы күйзелістердің болмауы қажет. Қазіргі жағдайда мөлшерлемені төмендетуге негіз жоқ».
Еуразия24 пікірі:
Ұлттық банк базалық мөлшерлемені өзгеріссіз қалдыру туралы шешімін түсіндіре отырып, баға өсімін уақытша баяулатуға әсер еткен бірқатар факторларды атап өтеді. Бұлар – әдетте қатаң ақша-несие саясаты қолданылған кезде пайдаланылатын стандартты құралдар. Алайда реттеушінің өзі инфляцияның төмендеуіне тұрғын үй-коммуналдық қызметтері мен жанар-жағармай бағасын көтеруге енгізілген мораторий де айтарлықтай ықпал етіп отырғанын мойындайды. Демек, инфляцияның баяулауына қол жеткізудің бір бөлігі нарықтық тетіктердің емес, уақытша әкімшілік шешімдердің нәтижесі болып отыр. Осы себептен бүгінгі инфляциялық ахуал қарама-қайшы көрінеді: жылдық көрсеткіш төмендесе, айлық инфляция 1,1%-ға дейін өсіп отыр. Бұл нарықтағы баға қысымының сақталып отырғанын көрсетпей ме? Ал тарифтерге енгізілген мораторий аяқталғаннан кейін жағдай қалай өзгеруі мүмкін? Біздің ойымызша, елдегі инфляциялық ахуал тарифтерді көтеруге қойылған мораторийді ұзарту мәселесін қайта қарауға негіз болуы ықтимал. Өйткені 18% деңгейіндегі базалық мөлшерлеме экономика үшін тым қымбатқа түсіп отыр. Ал бизнестің инвестициялық белсенділігі үшін қолайлы орта қажет екенін ескерсек, «қымбат ақша» кезеңі бұл үдеріске кері әсер ететіні анық.
