Біз, төменде қол қойған дипломатиялық өкілдер «дәстүрлі емес жыныстық бағдарды насихаттауға тыйым салу» жөніндегі заңнамаға енгізілген соңғы өзгерістерге терең алаңдаушылық білдіреміз. Біздің пікірімізше, аталған түзетулер Қазақстанның адам құқықтары саласындағы халықаралық міндеттемелеріне сай келмейді және негізгі бостандықтарға – әсіресе, кемсітушіліктен еркін болу құқығына – нұқсан келтіретін, оларды еркін әрі кең ауқымда бұрмалап түсіндіруге жол ашады.
Сонымен қатар, аталған түзетулерде жыныстық бағдар мен педофилия арасында ұқсастық бар деген тұжырыммен мүлдем келіспейміз, өйткені педофилия бүкіл әлемде ауыр қылмыс. Бұл түзетулер Қазақстанның халықаралық деңгейдегі қабылдануына кері әсер етуі мүмкін. Біз бұл мәселеге қатысты Қазақстан билігімен сындарлы диалог орнатуға дайын екенімізді растаймыз.
ЛГБТ‑ны насихаттауға қатысты заңға енгізілген түзетулер бойынша Батыс елдерінің елшіліктерінің бірлескен мәлімдемесі.
Евразия24 пікірі:
Мәлімдеме Қазақстандағы Ұлыбритания Елшілігінің ресми сайтында жарияланды. Құжатқа елімізде аккредиттелген дипломатиялық өкілдіктердің алфавиттік тәртіппен берілген ауқымды тізімі қол қойған.
Атап айтқанда: Австралия, Австрия Республикасы, Бельгия Корольдігі, Чех Республикасы, Дания Корольдігі, Эстония Республикасы, Финляндия Республикасы, Франция Республикасы, Германия Федеративтік Республикасы, Ирландия, Латвия Республикасы, Литва Республикасы, Нидерланд Корольдігі, Норвегия Корольдігі, Португалия Республикасы, Испания Корольдігі, Швеция Корольдігі, Швейцария Конфедерациясы, сондай-ақ Қазақстанда аккредиттелген Еуропалық Одақтың Делегациясы. Сонымен қатар мәлімдемеге Ұлыбритания мен Солтүстік Ирландия Біріккен Корольдігі де қол қойған.
Сірә, бұл мәселе өзін «дамыған» деп санайтын жаһандық қауымдастықтың жаппай алаңдауына себеп болатындай деңгейде бағаланып отырғаны байқалады. Өйткені, егер Қазақстан ЛГБТ құқықтарына емес, «дәстүрлі емес жыныстық бағдарды насихаттауға» қатысты мәселелерді қайта қарауға кіріссе, бұл үдеріс Теңіз, Қарашығанақ және Қашаған кен орындарындағы шетелдік концессионерлермен жасалған келісімдерді қайта қарау мәселесіне дейін ұласуы мүмкін деген алаңдаушылық бар.
Біз бұл мәселе аясында Қазақстанның нақты қандай халықаралық міндеттемелерді бұзды деген сұраққа әлі жан-жақты талдау жасаған жоқпыз. Алайда бір маңызды жайтқа назар аудармау мүмкін емес. Қазақстан 2017 жылы жыныстық бағдар мен гендерлік сәйкестік мәселелері жөніндегі Біріккен Ұлттар Ұйымының декларациясын қолдаудан бас тартқан жалғыз мемлекет ретінде тарихта қалды.
Сонымен қатар 1997 жылға дейін ер адамдар арасындағы жыныстық қатынас үшін қылмыстық жауапкершілік көздеген норма болғаны белгілі, кейін ол заңнамадан алынып тасталды. Яғни, бір жынысты адамдар арасындағы қарым-қатынас жеке адамның жеке ісі ретінде қарастырылады, ал 2003 жылдан бастап жынысты түзету бойынша медициналық операцияларға ресми түрде рұқсат берілген. Алайда қоғамдық құндылықтар мәселесіне келгенде мемлекет өз ұстанымын айқын білдіріп отыр: Қазақстанда бір жынысты некелер заң жүзінде танылмайды, және бұл қоғамның қалыптасқан түсінігі мен құндылықтарына сай шешім болып саналады.
Мәселеге қоғам тұрғысынан қарап көрейік: егер әрбір азамат өзінің жыныстық бағдарын жеке өзі айқындауға құқылы болса және мемлекет бұл құқықтың сақталуын қамтамасыз етуге міндетті болса, онда дәл сол сияқты мемлекет ЛГБТ қауымдастығына жатпайтын азаматтардың да өздеріне қажет емес насихаттан қорғалу құқығын қамтамасыз етуге неге құқылы емес?
Қысқасы, депутаттар орынды әрі уақтылы шешім қабылдады. Осыған байланысты оларды да, өзімізді де құттықтауға негіз бар.
