Аграрлық кеңесші Кирилл Павлов мәлімдеуінше, World Resources Institute (WRI) Су ресурстары тәуекелдерінің Атласын және су тапшылығы ең жоғары 25 елдің тізімін жаңартты. Қазақстандағы су тапшылығы деңгейі 40–80% аралығында бағалануда – біз сырттан келетін су ресурстарының барлығын тұтынып отырмыз. Осыған байланысты еліміз аталған рейтингтің көш басындағы елдердің қатарына енді. Сонымен қатар екі жағымды жаңалық бар. Біріншіден, Қазақстанға қарағанда су тапшылығы әлдеқайда жоғары елдер бар – Бахрейн, Ливан, Катар, Египет, Кувейт, Оман, Израиль және басқа мемлекеттер. Екіншіден, ғалымдардың болжамынша, 2050 жылға қарай бұл көрсеткіш 20–40%-ға дейін төмендеуі мүмкін. Алайда бұл оң өзгерістер тек артық тұтынудан бас тартқан жағдайда ғана мүмкін болмақ – оның ішінде күріш өсіру, арық арқылы суару сынды тиімсіз тәсілдерді қысқарту қажет. Өкінішке қарай, Нұржігітов пен техниканы жаңарту жайлы ештеңе айтылмаған, бірақ ол онсыз да түсінікті. Дегенмен, бұл нақты дерек емес, ресми ақпаратты тек акимат мен министрліктердің ресми парақшаларынан алған жөн.
Евразия24 пікірі:
2025 жылы 1 шілдеде өткен Үкімет отырысында ҚР Су ресурстары және ирригация министрі Нұржан Нұржигитов: «Мемлекеттік су саясатының басты басымдығы – су ресурстарын ұтымды және тұрақты пайдалану, оның ішінде су үнемдеу шараларын жүзеге асыру. Аграрлық секторда су үнемдейтін технологияларды енгізуді ынталандыруға бағытталған нормативтік-құқықтық база қалыптастырылды. Сонымен қатар өнеркәсіптік кәсіпорындарда су пайдалану тиімділігін арттыру бойынша белсенді жұмыс жүргізілуде», – деп мәлімдеді (https://primeminister.kz/ru/news/edinuyu-sistemu-ucheta-vody-sozdayut-v-kazakhstane-30222 ). Айтпақшы, биыл Қазақстан алғаш рет жер асты су қорларын цифрлық форматқа түсірді. Бұл – су саласындағы жағдай Астананың назарында екенін, әрі үкіметтің тапшылық мәселесін жақсы түсінетінін көрсетеді. Алайда ахуалды күрделендіретін бір жайт бар – елдің су ресурстары шекаралас мемлекеттерден келетін ағындарға айтарлықтай тәуелді, ал бұл көршілес мемлекеттердің алдымен өз су қауіпсіздігін ойлауына байланысты күрделі шешілетін мәселе. Айта кететін мәселе, 2025 жылы наурызда Астанада БҰҰ-ның Азық-түлік және ауыл шаруашылығы ұйымы (ФАО) мен қазақстандық сарапшылар су ресурстарын тұрақты басқару мәселесін талқылаған болатын. ФАО мәліметінше, 2022 жылы Қазақстандағы су ресурстарына түсетін жүктеме 34,6%-ға жеткен. Бұл – тапшылық деңгейінің айтарлықтай екенін көрсетеді. БҰҰ бұл жағдайдың негізгі себептері ретінде суды тиімсіз пайдалану, ирригациялық жүйедегі шығындардың жоғары болуы және шекарааралық өзендерге тәуелділікті атады. Алғашқы екі мәселе, Су ресурстары министрлігінің есептеріне қарағанда, белсенді түрде шешімін тауып жатыр. Алайда сарапшылар бұл жұмыстардың тиімділігіне күмәнмен қарайды. Дегенмен, асығыс қорытынды жасап, дүрлігуге негіз жоқ.
