“ФОКУС” Еуразиялық әлеуметтанушылар альянсы мәліметінше, Қазақстан ТМД елдері арасында ең бақытты мемлекет ретінде танылды, ал Әзербайжан мен Украина рейтингтің төменгі орындарынан көрінді. World Happiness Report рейтингі жыл сайын 20 наурыз – Халықаралық бақыт күніне орай жарияланады. Есепті Оксфорд университетінің әл-ауқатты зерттеу орталығы Gallup институтымен және БҰҰ-мен бірлесіп дайындайды. Зерттеу 140-тан астам елдегі шамамен 100 мың адамның өмір сапасына қатысты сауалнамаларына негізделген. Респонденттер өмірге қанағаттану деңгейін «Кантрил баспалдағы» әдісі арқылы бағалайды (0-ден 10-ға дейінгі шкала). Сонымен қатар сарапшылар жан басына шаққандағы ЖІӨ, еркіндік деңгейі, сыбайлас жемқорлықты қабылдау және өмір сүру ұзақтығы сияқты факторларды да ескереді. Рейтингтің алғашқы 50 мемлекет қатарына ТМД елдерінен тек Қазақстан ғана енді. Өткен жылмен салыстырғанда 10 позицияға көтеріліп, 33-орынға орнығып, тағы да ең бақытты ел ретінде танылды. Өзбекстан 53-орында қалса, Қырғызстан – 66-орында, Молдова – 77-орында, Ресей – 79-орында тұр. Тәжікстан 88-орынға, Армения 89-орынға, ал Әзербайжан 102-орынға орналасқан. Түрікменстан деректердің жеткіліксіздігіне байланысты рейтингке кірмеген. Әлемдегі ең бақытты ел ретінде тоғызыншы жыл қатарынан Финляндия танылды. Одан кейін Исландия, Дания, Коста-Рика және Швеция орналасқан. ТМД елдері арасында ең төменгі көрсеткіш Украинаға тиесілі – 111-орын.
Еуразия24 пікірі:
Біз, сірә, бағаның өсуі, нақты табыстың төмендеуі және бітпейтін «уақытша» қиындықтар туралы жаңалықтарды дұрыс қабылдамайтын сияқтымыз. Егер әрбір қазақстандық өмірге «Кантрил баспалдағы» арқылы (яғни, өмір сапасын адамның өзіндік сезінуі арқылы бағалау) қарауды үйренсе, бәлкім бәрі әлдеқайда позитивті көрінер еді. Бірақ бұл да нақты емес. Сонымен қатар, соңғы бақыт рейтингінің негізіне алынған отандастарымыздың бір бөлігі өмірге саналы қарап, «бақыт» ұғымын өзінше бағалауды меңгерген сияқты. World Happiness Report-тың басты ерекшелігі – ол жалпы өмір деңгейін емес, жеке адамның өзін бақытты сезінуін өлшейді. Қалайша ел экономикасының әлсіз екеніне қарамастан, адамдар өзін бақытты сезінеді? Бұл, ең алдымен, қазақстандықтарға тән қалыпты үміт деңгейімен байланысты. Орташа өмір деңгейі көпшілік үшін қалыпты жағдай ретінде қабылданады да, оны 0-ден 10-ға дейінгі шкалада 6–7 балл шамасында бағалайды. Оның үстіне, адамдар өздерін алыс әрі «идеал» елдермен емес, көбіне көршілерімен салыстырады. Бұл да субъективті бағалауды көтереді. Бұған қоса, посткеңестік кеңістікте қалыптасқан тағы бір ерекшелік бар – халық түрлі дағдарыстар мен экономикалық қиындықтарға тез бейімделе алады. Кеше «қиын» болған жағдай бүгін қалыпты құбылыс ретінде қабылданады. Сондықтан Оксфорд зерттеуі негізіндегі бұл рейтингті Қазақстандағы әл-ауқаттың нақты көрсеткіші деп айту қиын. Ал қазақстандықтардың өмірге деген төзімділігі мен оптимизмінің жоғары екенін көрсететін мысал ретінде қарастыруға әбден болады.
