«Курсив» басылымы хабарлағандай, Shell компаниясы Қарашығанақ жобасына қатысты арбитраждық дауда жеңіліс тапқаннан кейін Қазақстанға инвестиция салуды уақытша тоқтату туралы шешім қабылдады. Бұл туралы компания басшысы Ваэль Саван мәлімдеді. Оның айтуынша, Қазақстан тарапынан берілген талап-арыздар Shell компаниясының елге жаңа инвестициялар салуға деген «қызығушылығын төмендетіп отыр». Bloomberg агенттігінің жазуынша, компания қазіргі таңда сот талқылауларының қалай аяқталатынын күтуде. Жақында халықаралық арбитраждық сот Қарашығанақ жобасы бойынша дауда Қазақстанның ұстанымын қолдады. Осыған байланысты консорциумға қатысушы серіктестер, оның ішінде Shell де бар, Қазақстанға 2–4 млрд АҚШ доллары көлемінде төлем жасауы тиіс. Алайда бұл шешімге шағым түсіру мүмкін. Өткен жылы жоба қатысушылары дауды реттеу мақсатында ішкі нарыққа арналған газ өңдеу зауытын салу туралы ұсыныс жасаған болатын.
Еуразия24 пікірі:
Концерннің Қазақстанда жоғары табысты бизнесі бола тұра, мұндай мәлімдемелер жасауы таңғаларлық жайт. Иә, Қазақстан компания қызметінен салық алып келді, бірақ олардың көлемі қорытынды қаржылық көрсеткіштермен салыстырғанда айтарлықтай төмен. Мысалы, Shell Tax Contribution Report 2024 есебіне сәйкес, Shell компаниясының Қазақстандағы жалпы табысы шамамен 3,1 млрд долларды, ал салыққа дейінгі пайдасы 1,617 млрд долларды құраған. 2022 жылы да концерн шамамен 1,56 млрд доллар пайда тапты. Арбитраждық сотқа байланысты төлемдерге қатысты белгісіздік туындап тұрған қазіргі уақытта Қазақстанға инвестиция салуды тоқтата тұру — «тұрақты табысты» әлеуетті қаржылық жауапкершілікке айналдыру деген сөз. Әрине, бұл жағдай компанияның жаңа жобаларға деген қызығушылығын төмендетеді. Дегенмен, жер қойнауын пайдалану туралы келісімшарттар бюджет тапшылығы қатты сезілген 90-шы жылдардағы деңгейден әлдеқайда өскен Қазақстанның ұлттық мүдделері де бар екенін ұмытпаған жөн.
