ҚР Парламенті Мәжілісі хабарлайды: депутат Болатбек Нажметдинұлы Премьер-министр Олжас Бектенов атына депутаттық сауал жолдады: «Құрылыс саласында жүйелі проблема қалыптасты. Ол бірнеше бағытты қамтиды: жергілікті атқарушы органдар, МСҚБ, лицензиялау және мемлекеттік сатып алулар. Бұл жекелеген жағдайлар емес – бұл жергілікті деңгейдегі жүйелі мүдделер қақтығысы. Бүгінде өңірлерде бірдей жағдай қалыптасқан: бір орган құрылысқа тапсырыс беруші болады; өз басқармалары арқылы АЖТ (Архитектуралық жоспарлау тапсырмасы) мен техникалық шарттарды өзі береді; құрылысқа қатысты шешімдерді өзі қабылдайды; әрі сол процесті МСҚБ арқылы өзі бақылауы тиіс. Яғни бір орган әрі рұқсат береді, әрі келіседі, әрі бақылау жүргізеді. МСҚБ осы органға бағынышты болғандықтан, өз кураторының заңсыз шешімдеріне объективті түрде қарсы тұра алмайды. Басқа салаларда мемлекет бұл мәселені әлдеқашан түсінген. Бүгінде жер инспекциясы, көлік, экологиялық, санитарлық, фармацевтикалық бақылау, білім беру саласындағы бақылау орталық мемлекеттік органдардың тікелей қарауына шығарылған. Неге? Мүдделер қақтығысын болдырмау үшін. Ал құрылыс саласында керісінше: бақылаушы өзі тексеруі тиіс субъектке тәуелді. Нәтижесінде: АЖТ мен техникалық шарттар бас жоспар мен детальды жоспарлау жобасына (ДЖЖ) қайшы беріледі; бастапқыда салынбауы тиіс нысандар бой көтереді; заң бұзушылықтар ерте кезеңде тоқтатылмайды. Кейін әкім ауысқанда, кенеттен “заңсыз” нысандар пайда болады. Сүру, сот процестері басталады. Бірақ сұрақ: бұған жол бергендер қайда?».
Еуразия24 пікірі:
Біздің ойымызша, бұл жерде бір парадокс бар – мүмкін дәл осындай жүйе құрылысты экономиканың тұрақты драйверіне айналдырып отырған шығар? Жүйенің үш қатысушысы – тапсырыс беруші, рұқсат беруші органдар және бақылаушылар – бір шеңберде жұмыс істегенде, процесс баяуламайды, керісінше жылдамдайды. Шешімдер тез қабылданады, жобалар ұзақ келісімдерсіз іске қосылады, құрылыс тоқтамайды. Ақша айналымда, мердігерлер жұмыс істейді, сала өседі. Егер үкімет депутаттың пікірін шынымен ескерсе, онда күрделі таңдау алдында қалуы мүмкін: құрылыс саласының жылдам өсуі мен экономиканың тұрақты жүктемесін сақтау ма, әлде жүйелік бұрмалаушылықтарды жою ма? Бұл бұрмалаушылықтарға бас жоспардан ауытқу, Президент тыйым салған нүктелік құрылыс және кейінгі ғимаратты сүру мен сот даулары жатады. Біз құрылыс саласын толықтай қатаң реттеу мәселені шешеді деп айтпаймыз. Бірақ ондаған жылдар бойы мүдделер қақтығысына көз жұма қарап, нарық қатысушыларын жүйелі заң бұзушылықтарға итермелеу де «заң мен тәртіп» қағидатына сай келмейді.
