Мәскеу. 2 қараша. ИНТЕРФАКС – ОПЕК+ альянсына мүше сегіз мемлекет, бұған дейін мұнай өндіру көлемін тәулігіне 1,65 млн баррельге шектеу жөнінде шешім қабылдаған елдер, жексенбі күні өткен отырыстың қорытындысы бойынша желтоқсан айында өндіру квотасын 137 мың баррельге арттыру туралы шешімге келді. Сонымен қатар қатысушылар 2026 жылдың бірінші тоқсанында өндіріс көлемін ұлғайтуды уақытша тоқтата тұрып, нарықтағы жағдай мен баға динамикасына байланысты бұрынғы 2,2 млн баррель көлеміндегі қысқартуларды ішінара немесе толық қайтару мүмкіндігін сақтайтынын мәлімдеді. Бұл ретте, Қазақстанның бұрын толық орындамаған қысқарту көлемін өтеу міндеттемесіне байланысты нақты өндіріс көлемі бірінші тоқсанда төмендеуі мүмкін.
Баспасөз хабарламасында атап өтілгендей, желтоқсандағы квотаны арттыру туралы шешім әлемдік экономиканың тұрақты даму перспективасын және қазіргі мұнай нарығындағы оң үрдістерді, соның ішінде мұнай қорының төмен деңгейін ескере отырып қабылданды.
«Желтоқсаннан кейін маусымдық факторларға байланысты сегіз мемлекет 2026 жылдың қаңтар, ақпан және наурыз айларында өндіріс көлемін ұлғайтуды уақытша тоқтатуға келісті», – делінген ресми мәлімдемеде.
«Интерфакс» агенттігіне кездесудің барысымен таныс дереккөздің хабарлауынша, отырыс бар болғаны 14 минутқа созылған. 2026 жылдың бірінші тоқсанында өндіру өсімін тоқтату туралы шешім ағымдағы жылдың алғашқы тоқсанында қолданылған тәсілмен ұқсас болып отыр, сол кезде де квоталар өзгеріссіз қалған еді.
Қатысушы елдер 1,65 млн баррель көлеміндегі қысқартуларды нарық конъюнктурасына байланысты ішінара немесе толық көлемде қайтару мүмкіндігін растады. Сонымен бірге, баспасөз хабарламасында бұрын нарыққа қайта шығарылған 2,2 млн баррель көлеміндегі шектеуді де қайта енгізу ықтималдығы айтылған.
«Мемлекеттер нарық конъюнктурасын мұқият бақылауды және бағалауды жалғастырып, нарық тұрақтылығын қамтамасыз ету мақсатында барынша сақ және икемді ұстаным ұстанатынын растады. Олар ерікті түзетулерді, соның ішінде 2023 жылғы қарашада жарияланған 2,2 млн баррель көлеміндегі қысқартуларды қайта тоқтату немесе қайта енгізу құқығын толық көлемде сақтап отыр», – делінген хабарламада.
2,2 млн баррельдік шектеулер 2025 жылы сәуірден қыркүйекке дейінгі аралықта жедел түрде нарыққа қайтарылған болатын.
Қосымша ерікті қысқарту жүргізіп отырған сегіз мемлекет – Алжир, Кувейт, Ирак, Біріккен Араб Әмірліктері, Сауд Арабиясы, Қазақстан, Оман және Ресей – альянстың жалпы квоталарынан бөлек екі түрлі қысқарту пакетін іске асырды: бірі – 2,2 млн баррель, екіншісі – 1,65 млн баррель. Соңғысы бастапқыда 2026 жылдың соңына дейін әрекет етуі тиіс еді, бірақ қыркүйекте 2,2 млн баррельдік шектеулер жедел түрде алынып тасталғаннан кейін, осы 1,65 млн баррельдік қысқартулар да кезең-кезеңімен қайтарылып жатыр: қазан, қараша және енді желтоқсанда – ай сайын 137 мың баррельге ұлғайту арқылы.
Қатысушы мемлекеттер қабылданған шешім бұрын қысқартылмаған өндіріс көлемін өтеуді жеделдетуге мүмкіндік беретінін атап өтті. Сегіз ел де келісім бойынша өз міндеттемелерін толық орындауға және бұрынғы артық өндіру көлемін толық өтеуге бейілді екенін растады. Осы мақсатта елдердің министрлері мен сарапшылары ай сайын кездесулер өткізіп отыратын болады.
Соңғы жарияланған өтем жоспарына сәйкес, 2023 жылдың қарашасынан 2026 жылдың шілдесіне дейін 4,2 млн баррель мұнайды қысқарту қажет, оның ішінде ең үлкен үлес – шамамен 2,9 млн баррель – Қазақстанға тиесілі. Республика ақпан айынан бері ірі Қашаған кен орнын толық қуатта іске қосып, ай сайын белгіленген квотадан 300–400 мың баррель артық өндіруде.
«Интерфакс» агенттігінің ОПЕК мәліметтеріне негізделген есебі бойынша, осыған байланысты 2026 жылдың бірінші тоқсанында ОПЕК+ елдерінің нақты мұнай өндіру көлемі желтоқсанға бекітілген жоспармен салыстырғанда біршама төмендеуі мүмкін. Атап айтқанда, Қазақстан қаңтарда 198 мың баррельге, ақпанда – 306 мыңға, ал наурызда – 456 мың баррельге қысқартуға тиіс.
Осылайша, альянстың жалпы квотасы желтоқсан айында қарашаға қарағанда 101 мың баррельге өсіп, тәулігіне 38,185 млн баррельге жетеді. Ал қаңтарда ол 38,137 млн баррельге, ақпанда – 38,017 млн баррельге, наурызда – 37,87 млн баррельге дейін біртіндеп төмендейді.
Сегіз елдің келесі кездесуі 2025 жылғы 30 қарашада өтеді. Сол күні альянстың министрлік мониторинг комитетінің және толық құрамдағы ОПЕК+ кеңесінің – барлығы 22 елдің, оның ішінде шектеуге қатыспайтын Ливия, Иран және Венесуэланың – бірлескен отырысы жоспарланған.
