Вашингтон. 31 желтоқсан. ИНТЕРФАКС — The New York Times басылымы сенбі күні жариялаған материалда 2025 жылы АҚШ Президенті Дональд Трамптың Ресейдің энергетикалық инфрақұрылымына бағытталған украиндық соққыларға оң көзқараспен қарап, бұл операцияларға АҚШ барлау қызметі (ЦРУ) қатысқанын бірнеше дереккөзге сілтеме жасап жазды.
Газет мемлекеттегі қарулы қақтығысты реттеу мәселелері бойынша АҚШ-та өткен жылғы жұмысты кеңінен сипаттаған. Соның ішінде, басылымның дерегінше, 2025 жылғы маусымда ЦРУ қызметкерлері мен АҚШ армиясының офицерлері Украинаның энергетикалық инфрақұрылымына бағытталған соққылар бойынша нақты жоспарларды әзірлеу үшін жинақталған. Бұл жоспар аясында алдымен мұнай өңдеу зауыттарына, нақтырақ айтқанда, мұнай сақтау қоймаларына емес, зауыттардың өзін нысанаға алу көзделген.
New York Times деректері бойынша кейін ЦРУ басшысы Джон Рэтклифф бұл жоспарды Трамппен талқылаған. Америкалық ресми тұлғалардың айтуынша, Трамп АҚШ-тың рөлін – оның есебінше – оң бағалаған. Ол Рэтклиффке бұл соққылар оған қысым жасау рычагын бергенін түсіндірген.
Басылымның дереккөздеріне сүйенсек, Трамп әкімшілігіндегі пікірталастар екі басты топқа бөлінген. Бір топ, оның ішінде АҚШ орынбасары Джей Ди Вэнс те бар, Ресеймен белсенді диалогты қолдап, Украина қарулы қақтығыста жеңіліп жатыр деген көзқарасты ұстанған. Ал екінші топқа Трамптың кеңесшілері мен айналасындағы адамдар кірген, олар Украинаға бейтарап немесе қолдаушы позицияны ұстанған. Бұл контексте Трамптың Украина бойынша арнаулы елшісі Кит Келлог және осы жылы лауазымнан кеткен Солтүстік Атлантикалық альянстың Еуропадағы күштер командующийы Кристофер Каволи аталған.
The New York Times материалында сонымен қатар АҚШ Қорғаныс министрі Пит Хегсет Украинаны жақтайды деп айту қиын екені, оның Украинаға деген көзқарасы әртүрлі болуы мүмкіндігі туралы да айтылады.
Басылымда Вашингтонның Киевке кейбір жоспарларына қатысты бірдей емес хабарлар берген мысалдары келтірілген. Газет дерегінше, АҚШ Әскер министрі Дэниел Дрисколл Украинаға сапары кезінде Ресеймен қақтығысты тез арада реттеу туралы келісім жасалмаса, әскери көмекті тоқтататыны туралы ескерткен.
Алайда кейін АҚШ Президентінің арнайы елшісі Стив Уиткофф, дәл сол жерде Дрисколлдың қатысуымен, Украина жағына қарсы түсініктеме беріп, Вашингтон қақтығысты аяқтау үшін Украинаға «сізге ұнамайтын немесе мемлекетіңіз үшін қолайсыз шешімдерді қабылдауға» мәжбүрлеуді көздемейтінін айтқан.
Мақалада Уиткоффтың рөліне де көп тоқталады – тек Ресей тарапымен ғана емес, Украинамен де жүргізген жұмысына қатысты мысалдар келтірілген. Мысалы, Украина Президенті Владимир Зеленскийдің Вашингтонға қазан айында жасаған сапары кезінде Трамптың кейбір жауаптары осы елдің басшысын ренжіте бастағаны байқалған. Сол кезде Уиткофф украин делегациясына үндеу тілді өзгертіп, ашық келіспеушілікті болдырмауға кеңес берген, нәтижесінде сөз Украинаның ұлттық қауіпсіздік кеңесінің басшысы Рустем Ұмеровқа берілген. The New York Times-тың жазуынша, Зеленский микрофонын өшіріп, жағдай шиеленіссіз шешілген.
Басылым Трамптың Украина бойынша комментарийлері мен оның қатысушылар туралы ойын да келтіреді. Газет дерегінше, АҚШ Президенті кейде Украина Президенті Зеленский туралы қатты сын пікір айтқан.
Мақалада таратылған тағы бір мәлімет бойынша, Трамптың қыркүйектегі әлеуметтік желідегі жарияланымында Украина Ресейді жеңуі мүмкін деген мазмұн болған. Басылым деректеріне сәйкес, Трамптың мақсаты – Ресей тарапын таңғалдыру болған. Алайда бұл жарияланым Трамптың көптеген жоғары басшылық кеңесшілері үшін күтпеген жағдай болған.
Ақ үйде The New York Times материалына әзірге ресми түсініктеме берген жоқ. Өз кезегінде Трамп бұл басылымды жиі сынап келеді: ол The New York Times-тың өзінің саяси қарсыластарына, атап айтқанда Демократиялық партия өкілдеріне қолдау көрсететінін айтады.
