Астана. 29 қаңтар. ИНТЕРФАКС-ҚАЗАҚСТАН – Қазақстанның сот жүйесіне абсолюттік сенім деңгейі 2023 жылғы 55,2%-дан қазіргі таңда 63,2%-ға дейін артты. Бұл туралы статистикалық деректерге сілтеме жасап, Қазақстан Республикасының Жоғарғы сотының төрағасы Асламбек Мерғалиев мәлімдеді.
Бейсенбі күні Қазақстан Президентінің баспасөз қызметі Қасым-Жомарт Тоқаевтың Асламбек Мерғалиевті қабылдағанын хабарлады. Кездесу барысында Жоғарғы сот төрағасы 2025 жылы сот төрелігін жүзеге асырудың қорытындылары мен алдағы кезеңге арналған жоспарлар туралы баяндады.
Атап айтқанда, Мерғалиевтің айтуынша, «Ұлттық статистика бюросының деректеріне сәйкес, соңғы үш жылда сот жүйесіне абсолюттік сенім деңгейі 2023 жылғы 55,2%-дан қазіргі уақытта 63,2%-ға дейін өсті».
Баспасөз қызметі келтірген мәліметке сәйкес, әкімшілік әділет шеңберінде қабылданған жүйелі шаралардың нәтижесінде азаматтардың мемлекеттік органдармен даулардағы құқықтарын қорғау көрсеткіштері жақсарған. Нәтижесінде әкімшілік органдар мен лауазымды тұлғалардың 4,5 мыңға жуық актісі заңсыз деп танылған.
«Азаматтық істер бойынша татуластыру рәсімдерін қолдану үлесі 45,9%-ды, әкімшілік істер бойынша 11,8%-ды құрады. Әкімшілік құқық бұзушылықтар туралы істер саны 11,8%-ға азайды (500 мыңнан 441 мыңға дейін)», – делінген хабарламада.
Жоғарғы сот төрағасы амнистия актісін қолдану нәтижесінде соттар 583 адамды жазадан толық босатқанын, 5 мыңнан астам сотталғанды одан әрі жазасын өтеуден босатқанын, сондай-ақ 9,2 мың азаматтың жаза мерзімі қысқартылғанын еске салды.
Сонымен қатар қамауда ұстауға санкция беруден бас тарту үлесі 25,7%-дан 37,5%-ға дейін артқаны айтылды.
«Бұл ретте қамауда ұстаудың орнына үйқамақ тағайындау екі есе жиі қолданылды (2 786-дан 5 019-ға дейін). Бұған электронды білезіктерді қолдану ауқымының кеңеюі (954-тен 2 283 адамға дейін) ықпал етті, бұл бюджет шығындарын оңтайландыруға және тергеудегі тұлғалардың әлеуметтік байланыстарын сақтауға мүмкіндік береді», – деді Мерғалиев.
Сонымен бірге кассациялық соттардың жоғары сұранысқа ие екені атап өтілді: соңғы жарты жылда бұл соттарға 16,2 мыңнан астам шағым мен наразылық түскен, ал 2025 жылдың осыған ұқсас кезеңінде Жоғарғы сотқа 9,8 мың өтініш жолданған болатын.
«Кассация тәртібімен түзетілген сот актілерінің үлесі азаматтық істер бойынша 3%-дан 18%-ға, қылмыстық істер бойынша 8%-дан 28%-ға дейін өсті», – деп көрсетілген ақпаратта.
Өз кезегінде Президент «Заң және тәртіп» қағидатын іске асырудың, азаматтардың әділ сот қорғалуына қолжетімділігін қамтамасыз етудің, заң үстемдігін басымдық ретінде орнықтырудың және қоғамның сот жүйесіне деген сенімін арттырудың маңыздылығын атап өтті.
