Астана. 14 мамыр. ИНТЕРФАКС-ҚАЗАҚСТАН — Қазақстан парламенті сенаты бейсенбі күнгі жалпы отырыста Қазақстан үкіметі мен ҚХР үкіметі арасындағы инвестицияларды көтермелеу және өзара қорғау туралы келісімді ратификациялау жөніндегі заңды мақұлдады.
Бұған дейін заң жобасын мәжіліс қабылдаған болатын. Осылайша құжат парламент тарапынан толық қабылданып, президенттің қол қоюына жіберіледі.
Келісімге 2025 жылғы 16 маусымда Астанада қол қойылған. Құжаттың мақсаты — инвестициялық қызмет үшін қолайлы жағдай қалыптастыру, тікелей шетелдік инвестициялар ағынын ынталандыру және екі елдің экономикалық әл-ауқатын арттыру.
Сенатор Сергей Ершовтың айтуынша, келісімді ратификациялау 1992 жылғы шартты ресми түрде жаңартып, халықаралық-құқықтық базаны қазіргі жаһандық стандарттарға сәйкестендіруге мүмкіндік береді.
Құжатта «ұлттық режим» мен «ең қолайлы жағдай режимін» тең дәрежеде қолдану қағидаты бекітілген. Бұл Қазақстан мен Қытай инвесторларының екі ел аумағындағы құқықтарын теңестіріп, кемсітушілікке жол бермеуді көздейді.
Ершовтың сөзінше, келісімде инвесторлар мен мемлекеттің меншігін қорғау кепілдіктері нақты құқықтық деңгейде бекітілген. Құжатта активтерді тек қоғамдық мүдде үшін және әділ өтемақы төленген жағдайда ғана алып қою тәртібі қарастырылған. Сонымен қатар ұлттық банктер активтерінің қорғалған мәртебесі айқындалып, дауларды халықаралық арбитраждық институттарда қарау тәртібі белгіленген.
Заңда «инвестициялар» және «қорғалатын инвестициялар» ұғымдары нақты айқындалған. Қорғалатын инвестициялар деп келісім күшіне енген күнге дейін немесе сол тараптың заңнамасына сәйкес қабылданған, капитал салу, табыс табуды күту және тәуекел қабылдау белгілері бар инвестициялар танылады.
Ал инвестициялар ретінде инвестордың тікелей немесе жанама иелігіндегі әрі оның бақылауындағы барлық активтер қарастырылады.
Келісімге сәйкес, әр тарап екінші тарап инвесторларына және олардың қорғалатын инвестицияларына өз инвесторларына берілетін жағдайдан кем емес режим ұсынуға міндеттенеді. Бұл талап инвестицияларды басқару, пайдалану, жүргізу, сату және өзге де операцияларға қатысты қолданылады.
Сондай-ақ әр тарап қорғалатын инвестицияларға әділ әрі тең құқықтық режим мен толық қорғау және қауіпсіздік кепілдігін береді. Қарулы қақтығыс немесе азаматтық тәртіпсіздік салдарынан келген шығындарға қатысты да кемсітусіз тәртіп қолданылуы тиіс.
Бұдан бөлек, келісімде инвесторлар мен мемлекет арасындағы, сондай-ақ мемлекетаралық дауларды шешу тетіктері мен рәсімдері қарастырылған. Екі жағдайда да алдымен консультациялар өткізіледі. Егер келіссөздер нәтиже бермесе, инвестор халықаралық арбитраждық соттардың біріне талап арыз бере алады.
