Қазақстан Үкіметінің хабарлауынша, Қазақстан Республикасы Премьер-министрінің орынбасары – ұлттық экономика министрі Серік Жұманғарин «Түркі мемлекеттері ұйымы елдерінің экономикалық интеграциясы мен кооперациясы: өнеркәсіп, агроөнеркәсіп кешені, логистика және цифрландыру салаларындағы жаңа мүмкіндіктер» атты бизнес-форумның ашылуына қатысты. Форум Астанада Түркі мемлекеттері ұйымына мүше елдердің мемлекеттік органдары, қаржы институттары, сауда-өнеркәсіп палаталары, халықаралық ұйымдары мен бизнес өкілдерінің басын қосты. Серік Жұманғарин өз сөзінде ТМҰ аясындағы ынтымақтастықты дамыту Қазақстанның сыртқы экономикалық саясатындағы басым бағыттардың бірі болып қала беретінін айтты. Оның айтуынша, ТМҰ елдері 170 миллионнан астам халқы бар ортақ нарықты қалыптастырып отыр және олардың өнеркәсіп, көлік, ауыл шаруашылығы мен адами капитал салаларындағы әлеуеті жоғары. Сондай-ақ сөз барысында Түркі инвестициялық қорының қызметіне ерекше назар аударылды. Вице-премьердің айтуынша, Қазақстан бұл қорды ТМҰ елдерінің бірлескен жобаларын қолдайтын негізгі қаржылық тетіктердің бірі ретінде қарастырады. Бастапқы кезеңде Түркі инвестициялық қоры бірлесіп қаржыландырылатын жобаларға 20 млн доллардан бастап қаражат бөлуге дайын. Қазіргі уақытта қордың Алматы халықаралық әуежайының инфрақұрылымын дамыту жобасын қаржыландыруға қатысуы бойынша келіссөздер жүргізіліп жатыр.
Еуразия24 пікірі:
Біздіңше, Түркі инвестициялық қорының (ТИҚ) Алматы әуежайының инфрақұрылымдық жобасына қатысуы тек Қазақстанға қатысты жергілікті жоба емес. Бұл — бүкіл Орталық Азия нарығы үшін маңызды белгі. Өйткені Алматы әуежайы аймақтағы негізгі логистикалық тораптардың бірі саналады. Оның инфрақұрылымын жаңғырту Орталық Азия, Кавказ, Ресей, Қытай және Таяу Шығыс арасындағы көлік байланысын күшейте түседі. Мәселенің тарихына тоқталсақ, ТИҚ құру туралы шешім 2022 жылы Самарқандта қабылданған. Ал құрылтайшылық келісімге 2023 жылы Анкарада қол қойылды. Қор 2024 жылдан бастап ресми түрде жұмысын бастады, штаб-пәтері Стамбұл қаласында орналасқан. ТИҚ жобаларға бөлетін қаржы сырттан келетін белгісіз инвестициялар немесе гранттар емес. Қор капиталы құрылтайшы елдердің тікелей жарналарынан құралған. Олар — Қазақстан, Түркия, Әзербайжан, Өзбекстан және Қырғызстан. Бастапқыда қор капиталы шамамен 500 млн доллар көлемінде болады деп жоспарланған. Әр мемлекет шамамен 70 млн доллардан үлес қосуды мойнына алған. Кейін капитал көлемін 600 млн долларға дейін ұлғайту туралы шешім қабылданды. Яғни Түркі мемлекеттері ұйымы аумағындағы жобаларды қаржыландыру — жай декларативті уәде емес, нақты мемлекеттік міндеттеме мен ортақ қаржылық қатысу тетігі. Сонымен қатар ұйымға мүше елдер қаржы мәселесінде сыртқы капиталға тәуелді емес. Геосаяси тұрақсыздық күшейген кезеңде бұл ерекше маңызды факторға айналып отыр.
