«Жаңа, тыңдай білетін әрі әділетті» Қазақстан» тұжырымдамасын ұсынған Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаевтың басшылығымен соңғы үш жылда елде айыппұл санкциялары, цифрлық бақылау құралдары, бірқатар шектеу шаралары, сондай-ақ әлеуметтік-экономикалық қиындықтар орын алды. 20 қарашада Қасым-Жомарт Тоқаевтың кезектен тыс президенттік сайлауда жеңіске жетіп, мемлекет басшысы қызметіне қайта кіріскеніне үш жыл толды. Осы мерзімнің қорытындысы туралы журналист әрі тарихшы Асылбек Бисенбаев Динара Егеубаева YouTube арнасында өткен сұхбат барысында пікір білдірді.
Евразия24 пікірі:
Президент Тоқаев бұл жолы қатаң сынға ұшырады.
Сыншылар тарапынан оның қызметінде орын алған барлық кемшіліктер егжей-тегжейлі атап өтіліп, жетістіктерінің де мәні қайта қаралды. Жалпы алғанда, сөз бостандығы мен медиа саласындағы ахуал туралы сын айтылды. Атап айтқанда, шетелдік грант алатын үкіметтік емес ұйымдарға қатысты талаптар күшейіп жатқаны, сондай-ақ елімізде баспасөз басылымдарының саны күрт азайғаны тілге тиек етілді. Бұған интернет пен әлеуметтік желілердің әсері ғана емес, нақты әкімшілік тосқауылдар да себеп болғаны айтылды.
«Газеттерді қалай жоюға болады?» деген сұрақ қойып, оған өзі жауап берген бұрынғы «Комсомольская правда – Казахстан» газетінің бас редакторы: «Киоскілерді жауып тастау жеткілікті», – деді.
Алайда мәселені байыппен қарасақ, айтылған сынның біршама негізді екенін мойындауға тура келеді. Асылбек Бисенбаев – зейінді, көзі ашық азамат, қоғамдық-саяси үдерістерді мұқият бақылап отырады. Дегенмен оның кейбір тұжырымдары, өзіндік ерекше көзқарасқа негізделген деуге болады.
Мәселен, оның пікірінше, 2022 жылғы Қаңтар оқиғасы кезінде ҰҚШҰ күштерін Қазақстанға шақыру туралы бастаманы Ресей президентіне Қазақстанның Тұңғыш Президенті жасаған. Сондай-ақ, Бисенбаевтың айтуынша, қазіргі президенттің қызметте қалуына кепілдік беріп отырған да сол Тұңғыш Президент, ал қазіргі саясат сол бұрынғы бағытымен жалғасып жатыр. Оның пікірінше, егер «ескі Қазақстанның» өкілдеріне қатысты қандай да бір шешімдер қабылданып жатса, ол міндетті түрде Елбасының келісімімен жүзеге асуда – бұл оның жақын туыстарына да қатысты.
Жалпы алғанда, сұхбаттастардың түйген ортақ ойы – ел тағы да жаңа Қаңтар оқиғасына беттеп бара жатыр.
Дегенмен, сұхбат барысында қос спикер қазіргі Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаевтың негізгі жауапкершілігі ретінде Ресеймен «жан-жақты әріптестік пен одақтастық туралы» Декларацияға қол қойғанын атап көрсетті. Динара Егеубаеваның қонағының айтуынша, Ресей «кез келген келісімді бұзып, біржақты түрде өз ұстанымынан бас тартуы» әбден мүмкін.
Бағдарлама соңында жүргізушінің өзі де тақырыпты одан әрі ушықтырып: «Шынымды айтсам, Ресеймен шекараны жабар едім, тіпті визалық режим енгізуді де қолдаймын», – деді. Қонағы да бұл пікірді қолдап, келесі пікірін білдірді: «Мен де қосыламын. Солтүстік шекарада әскери округ құру қажет деп санаймын. Себебі мен Қазақстанға қатысты арандатушылықтар ғана емес, нақты әскери іс-қимылдар болуы мүмкіндігін де жоққа шығармаймын…»
Алайда мұндай мәлімдемелерімен бұл екеуі әзірше тек өздеріне шекараны жабуға себеп тауып беріп жатқан секілді. Әскери қақтығысқа себеп бола қоймас, бірақ ішкі ахуалды тұрақсыздандыруға бағытталған әрекет ретінде жауапкершілікке тартылулы мүмкін.
