Әсет Қопаев

Венесуэла мысалы — бұл шетелдік мұнай концессияларына қатысты жүйені өзгертуге талпынған немесе «бірлескен кәсіпорын» ұғымының өзін қайта қарауға ниет білдіретін кез келген ел үшін ескерту іспеттес. Негізінде,  joint venture — ағылшын тілінде «бірлескен кәсіпорын» дегенді білдіргенімен, мұнайға бай елдер — шартты түрде айтқанда, «нефтестандар» — үшін бұл термин, көбіне бізге жақсы таныс өнімді бөлісу жөніндегі келісімдерге (СРП) келіп тіреледі. Мұндай келісімдердің мәні мынада: шетелдік мұнай өндіруші компаниялар қабылдаушы елмен құпия және ұзақ мерзімге өзгертілмейтін шарттар жасасады.

«2017 жылы меншік құрылымында өзгеріс болды: америкалық General Electric Transportation компаниясы ҚТЖ-ның 50 пайыздық үлесін сатып алып, зауыттың тең иесі атанды. Ал қалған жартысы бұрынғыдай ресейлік «Трансмашхолдингке» тиесілі болып қалды. Осылайша, 2017 жылға қарай еліміздегі Локомотив құрастыру зауыты ҚТЖ-ның тікелей қатысуынсыз америкалық және ресейлік тараптардың бірлескен кәсіпорнына айналды», – деп түйіндейді жүргізуші. Түсіндіре кетейік: ҚТЖ туралы оқырман жақсы біледі, ал ЛКЗ дегеніміз – «Локомотив құрастыру зауыты», яғни Астанада орналасқан локомотив шығаратын кәсіпорын. Бұл зауыт америкалық «Evolution» сериясына жататын магистральдық тепловоздарды өндіреді. Оның ішінде жүк тасымалына, маневрлік жұмыстарға және жолаушыларға арналған нұсқалары бар. Енді теміржол саласына қатысты кезекті, бұл жолы әшкерелеу сипатындағы «Elmedia» жобасының шығарылымына тоқталсақ, аталған материал өзінің жоғары деңгейдегі сараптамалық мазмұнымен ерекшеленеді.

Бұрын-соңды болмаған көрсеткіш тағы тіркелді: әдеттегі «1 рубль — 5 теңге» қатынасының орнына 1 рубль 6,7 теңгеге жетті. Дегенмен, мұндай жағдай бұған дейін де болған: жуырда ғана (қашан және қандай себеппен болғанын төменде еске саламыз) рубль 8 теңгеге дейін қымбаттаған. Тереңірек қарасақ, рубль құны 14 теңгеден де асып кеткен кезеңдер бар — оның да мерзімі мен себептерін еске саламыз. Ұлттық валютаның доллармен бағамы тамыздың басында бұрын-соңды болмаған 540 теңгеге дейін әлсіреп, кей сәтте 550-ге жетті. Ал беделді сарапшылар қоғамды «доллар — 600 теңге» деңгейіне дайын болуға шақырып жатыр.