Матвей СОБОЛЕВ

Материалы

Еуропадағы дағдарысқа Болон білім беру жүйесі себеп болды

Сарапшылар Еуропада Жозеп Боррель немесе Кая Каллас тәрізді, шынайы саяси ахуалдан жүйелі түрде алшақ тұрған тұлғалардың қалайша алдыңғы қатарға шыққанын талдағанда, бұл құбылысты түрлі себептермен түсіндіруге тырысады. Кейбірі мемлекеттер мен халықаралық құрылымдардың басына дербес шешім қабылдайтын саясаткерлер емес, тек тапсырманы орындаушы тұлғаларды әкелетін трансұлттық корпорациялар мен қаржы элитасының ықпалын негізгі фактор деп санайды.

«Қазақмыс» пен «Қазцинк» меншік иелерін ауыстыра ма? 

Жаңа Қазақстан – бұл негізгі активтердің жаңа иелері. Қаржы кеңесшісі Расул Рыспамбетовтің ұстанымына сүйене отырып, бұл үдеріс ел ішінде шикізатты терең өңдеу мен қосылған құн тізбектерін ұлғайтуға бағытталған экономикалық ұлтшылдықпен қатар жүреді деген үміт бар. Мұнай-газ алпауыттарына қарсы тұру Астана үшін әзірге қиын, алайда «жаттығу кезеңінен» нақты әрекетке көшетін уақыт жетті.

Жасанды интеллект қыруар электр энергиясын қажет етеді

АҚШ электрлендіру қарқыны жағынан Қытайдан айтарлықтай артта қалып отыр. Өткен жылы Қытай Халық Республикасы 429 ГВт электр энергиясын өндіру қуатын іске қосты, ал Америка Құрама Штаттарында бұл көрсеткіш небәрі 51 ГВт болды. Шын мәнінде, АҚШ-тың нәтижелері де әсерлі, алайда Қытайдың ауқымды көрсеткіштері аясында олар айтарлықтай байқалмайды. Жасанды интеллект (ЖИ) технологиялары электр энергиясын тұтынуды күрт арттыруды талап етеді.

Ресей активтері төңірегіндегі тартыс: Еуроодақ бірлігіне сызат түскен бе? 

Бельгияда бұғатталған ресейлік активтер есебінен Украинаға өтемақы ретінде 140 миллиард еуро көлемінде несие беру туралы Еурокомиссияның бастамасы Брюссельдегі еуроодақ құрылымдары мен Бельгия үкіметінің арасында алауыздыққа себеп болды. Бельгия Премьер-министрі Барт де Вевер бұл қадамға қатысты нақты кепілдіктерді талап етуде. Оның айтуынша, мұндай шешім қабылданар болса, барлық мүше мемлекеттер өз ұлттық парламенттерінде арнайы заң қабылдауы тиіс.

Көлік индустриясы: жаһандық бәсекенің жаңа кезеңі

Қазақстанда автомобиль өнеркәсібі бар! Мұны ресми статистика дәлелдейді. Елде утиль алым жүйесі жұмыс істейді, ол шетелдік автоконцерндерді өз брендтерінің өндірісін Қазақстан аумағында тереңірек игеруге итермелейді. Республика жаһандық нарықтың бір бөлігі болып отырғандықтан, әлемдік автосаладағы өзгерістер еліміздің көлік паркіне де тікелей ықпал етіп жатыр.  Алдағы уақытта нарықта автомобиль брендтері арасындағы тепе-теңдік айтарлықтай жаңаруы мүмкін.

Еще от автора

Трамптың «геосаяси биномы»

Дональд Трамптың Венесуэла президенті Николас Мадуро мен оның жұбайы Силия Флорестің ұрлануына қатысты әрекеттері, сондай-ақ Гренландияға байланысты талаптары аясында не істегенін әлемдік саяси қауымдастық әлі толық ұғына қойған жоқ. Бұл қадамдардың халықаралық қатынастар жүйесіне қандай салдар әкелетінін түсіну үдерісі енді ғана басталып келеді. Тіпті әскери әлеуеті жоғары мемлекеттердің өзі халықаралық өзара іс-қимылдың жаңа ережелеріне сақтықпен бейімделуге мәжбүр. Ал мұндай жағдайда орташа держава саналатын Қазақстан туралы не айтуға болады?

Алтынға бетбұрыс: доллар дәуіріне сын

АҚШ-тың халықаралық аренадағы тәртіпке қайшы әрекеттерін күш қолдану арқылы тежеу іс жүзінде қиын. Вашингтонның бәсекелестері үшін Батыс жартышарға әскери ықпалын проекциялау жалпы алғанда күрделі, бұған қоса Пентагонның ядролық қаруға ие болуы бұл факторды одан әрі күшейтеді. Осыған байланысты ең оңтайлы стратегия ретінде долларды әлемдік айналымнан біртіндеп ығыстырып, оның орнына алтынның рөлін арттыру қарастырылады. Соңғы бір жылда АҚШ валютасы алтынға қатысты едәуір құнсызданды. Егер доллар айтарлықтай әлсірейтін болса, Ақ үйдің сыртқы саясатта қысым көрсету және өктемдік таныту мүмкіндіктері де соған сай төмендейді.

Трамп, Венесуэла мұнайы және Қазақстан

АҚШ арнайы жасағының Венесуэла президенті Николас Мадуро мен оның жұбайы Силия Флоресті ұрлап әкетуі – Дональд Трамп жариялаған мақсаттың бір бөлігі, яғни әлемдегі дәлелденген мұнай қорының 17 пайызына ие бұл елдің энергетикалық секторын бақылауға алу әрекеті. Қазақстан үшін бұл жағдайда асығыс қорытынды жасауға негіз жоқ. Алдымен Ақ үйдің осы жоспарын нақты жүзеге асыра ала ма, соны бағалау қажет. Бұдан кейін ғана Астана үшін әрекет ету мүмкіндігінің ауқымы айқын болмақ.Қазіргі уақытта Дональд Трамптың Венесуэладағы әрекеттері дәстүрлі саяси авантюраға көбірек ұқсайды, сондықтан бұл науқан кез келген сәтте сәтсіздікке ұшырауы мүмкін.

Еуроодақтың әлсіреуі: Қытай мен АҚШ ұстанымдарының тоғысуы

Бейжіңде Еуропалық одақтың ыдырауына ықпал ету жөнінде саяси шешім қабылданды. Осылайша, қазіргі саяси және тарихи үдерістер кезеңінде Қытайдың мүдделері ЕО-ның әлсіреуіне жұмыс істеп отырған АҚШ-тың ұстанымымен тоғысып отыр. ҚХР да, АҚШ та мұндай қадамдарға баруына өзіндік себептері бар, алайда олардың әрекеттері бір бағытта жүзеге асып келеді.