Матвей СОБОЛЕВ

Наурызда алтын унциясының (31,1 г) биржалық бағасының ауытқуы 1320 долларды құрап, тарихи рекордтық көрсеткішке жетті. Бағаның құлдырауы геосаяси жағдайларға байланысты мүмкін болатын ең төменгі шекке тірелді. Сонымен қатар, Вашингтонның Парсы шығанағындағы монархияларға АҚШ-тың мемлекеттік облигацияларын сатуға тыйым салуы бағаның одан әрі шарықтауына мүмкіндік бермеді. Өйткені Арабия түбегіндегі елдер қолма-қол ақша тапшылығын жою үшін алтын қорларын саудаға шығаруға мәжбүр болды. Таяу Шығыстағы қарулы қақтығыстар мен Эпштейн коалициясының агрессиясына жауап ретінде Иранның Ормуз бұғазын бұғаттауы жаһандық экономикаға айтарлықтай қысым тудырды.

Иранның Ормуз бұғазын жауып тастауы Мәскеуге Вашингтонмен келіссөздердегі өз позициясын нығайтуға бірегей мүмкіндік берді. Бұл жағдай «Анкоридж рухын» америкалық тараптан нақты мазмұнмен толықтыруға септігін тигізер еді. Ол үшін әлемдік нарықтағы мұнай ұсынысын барынша азайту қажет. Алайда, Кремль геосаяси тұрғыдан тиімді әрекет етудің орнына, қосымша табыс табу мақсатында әлемдік нарықтағы «қара алтын» тапшылығының орнын толтырып, стратегиялық басымдығынан айырылып отыр. Тегеран Эпштейн коалициясының шабуылына жауап ретінде Ормуз бұғазын жауып тастады. Бұл әлемдік мұнай ұсынысының 30%-ын және сұйытылған табиғи газдың (СТГ) 25%-ын құрайды.

Қытай дипломатиясының басшысы Ван И елдің сыртқы саяси ұстанымының негізгі бағдарларын айқындады. Қытай халық өкілдері жиналысының (ҚХӨЖ) 14-шақырылымының 4-сессиясы аясында өткен баспасөз конференциясындағы сөзі бағдарламалық сипаттағы мәлімдеме деуге толық негіз бар. Айтылған негізгі тезистер мен пайымдарды қысқаша жеткізу оңай емес. Дегенмен оларды барынша ықшам түрде түйіндесек, негізгі бағыт ретінде ашықтық, ынтымақтастық, инновация, байыптылық және жауапкершілік аталды. Қазіргі әлемдегі тұрақсыздық күшейген кезеңде Қытай сияқты қуатты мемлекеттің болжамдылық пен даму қағидаттарын ұстануы халықаралық қауымдастық үшін маңызды әрі оң құбылыс болып бағаланады.

АҚШ пен Израильдің шабуылына жауап ретінде Иран өңірдегі АҚШ пен оның одақтастарына тиесілі әскери базаларға, деректер орталықтарына, ЦРУ штаб-пәтерлеріне, порттарға және АҚШ елшіліктеріне соққы беріп жатыр. Дегенмен ең маңызды жауап ретінде Иран мұнай саласына қарсы соққылар жасады. Бұл қадам қазірдің өзінде халықаралық деңгейде үлкен резонанс тудырып отыр. Мұндай жағдайда Астана Тегеранның дрондары мен зымырандары Қазақстан аумағындағы америкалық мұнай активтеріне соққы жасамайды деп үміттенуде, өйткені олар қазірдің өзінде ықтимал әскери нысан ретінде аталып отыр.

Сарапшылар алтын (және күміс) бағасының өсуіне түрткі болатын факторларды тізбектегенде, Ресей активтерінің бұғатталуына үстірт қана тоқталып, оған баса назар аудармайды. Дегенмен, бұл — өте маңызды сәт. Өйткені доллар мен еуро тек фиаттық (ешқандай активпен қамтамасыз етілмеген) валюталар ғана емес, сонымен қатар олар бойынша дефолт орын алды, яғни міндеттемелерден бас тарту фактісі тіркелді.