Материалы
Әлемдік сауданың юаньдану үдерісі жеделдеп келеді
CIPS – долларға негізделген жаһандық қаржы жүйесіне айтарлықтай соққы болып тиген ірі жоба. CIPS (Cross-Border Interbank Payment System) – қаржылық хабарламалар мен төлемдерді жолдауға арналған халықаралық қытайлық жүйе. 2015 жылы іске қосылған бұл жүйе 2026 жылы бірінен соң бірі жаңа рекордтар орнатуда. Бұған ұжымдық Батыстың өз валюталарын қаржылық және геосаяси қару ретінде қолдануы себеп болып отыр. Санкцияларға ұшыраған, сондай-ақ доллар немесе еуроның ықтимал соққысынан қауіптенетін мемлекеттер юань дәлізі арқылы әлемдік нарыққа шығуда.
Қазақстан-Түркия қарым-қатынасындағы қарама-қайшылықтар
Түркия Президенті Режеп Тайып Ердоғанның Қазақстанға жасаған мемлекеттік сапары барысында табыс етілген «Қожа Ахмет Ясауи» ордені өзіндік бір өтемақы іспетті болды. Астана Анкараға Қазақстан Республикасының туындағы күн шұғыласының тиесілі бөлігін бағыттауға дайын, бірақ бұл тек көпвекторлылық доктринасының шеңберінде ғана жүзеге аспақ. Мамыр айында қалыптасқан жаһандық геосаяси ахуал Ақордаға өз серіктесіне бұдан артық уәде беруге мүмкіндік бермейді, өйткені бұл екі түркі мемлекетінің мүдделері барлық мәселеде бірдей тоғыса бермейді.
Қасым-Жомарт Тоқаев түркиялық әріптесін ерекше ілтипатпен қарсы алды. Түркия Қазақстанның өзіндік геосаяси тепе-теңдік жүйесінде бұрыннан маңызды рөл атқарып келеді және бұл маңызын әлі де сақтап отыр.
Халықаралық валюта қоры Кишиневті қаржысыз қалдырды
Еуроодақ Украинаға Ресеймен соғысқа 90 млрд еуро бөлген тұста, Халықаралық валюта қорының Молдоваға қарастырылған 170 млн доллар көлеміндегі соңғы траншты тоқтатуы түсініксіз көрінеді. Соңғы айларда Кишинев Ресейге қарсы, русофобиялық және кеңеске қарсы саясатты белсенді түрде жүргізіп келеді. Алайда бұл саясат ел үшін қаржылық тұрғыдан айтарлықтай нәтиже бермей отыр. Халықаралық валюта қорының өкілдері өз шешімдерін тек экономикалық реформалардың нәтижелеріне сүйене отырып қабылдайтынын мәлімдеді. Олардың айтуынша, «дұрыс» геосаяси ұстаным үшін қаржылай сыйақы беру ұйымның қызметтік міндеттеріне кірмейді.
Армения – манипуляциялық озық технологиялар мүмкіндігінің айқын үлгісі
Елуге жуық мемлекеттің басшылары мен үкімет мүшелері заманауи ақпараттық қоғамдағы саяси технологиялардың пәрменділігіне көз жеткізу мақсатында Ереван саммитіне жиналды. 2020 жылғы 27 қыркүйек пен 10 қараша аралығында болған Екінші Қарабақ соғысына дейінгі «ескі әлем» тәртібі бойынша, Армения премьер-министрі Арцахтан (Таулы Қарабақ) айырылғаны үшін ең кемі билігінен, тіпті бостандығы мен өмірінен де айырылуы мүмкін еді. Алайда қазіргі жаңа таңда Никол Пашинян Еуропалық саяси қоғамдастықтың сегізінші отырысы мен Армения – ЕО алғашқы саммиті аясында меймандар арасында ерекше серпінмен бой көрсетті.
Ресми түрде соғыс жарияланбаған жағдайда бейбіт келісімге келу қиын
Белгісіз соғыс – АҚШ пен Израильдің Иранға қарсы агрессиясынан кейін ерекше өзектілікке ие болған заманауи әлемнің күрделі мәселесі. 1945 жылы негізі қаланған ескі әлемдік тәртіп дағдарысқа ұшырағанымен, өз өміршеңдігін әлі жойған жоқ. Мемлекеттердің бір-біріне зымырандар мен ұшқышсыз ұшу аппараттары арқылы соққы беруіне қарамастан, соғысты ресми түрде жариялаудан бас тартуы кейіннен бейбіт келісімдер жасасуға кедергі келтіреді. Осыған байланысты, Вашингтон мен Тегеран арасындағы екі апталық бітімгершілік (ресми түрде 21 сәуірде аяқталды) секілді қисынсыз жағдайлар орын алуда. Іс жүзінде бұл бітім орындалғанымен, құқықтық тұрғыдан соғыс жағдайы тіркелмеген болатын.