Матвей СОБОЛЕВ
Материалы
Жасанды интеллект қыруар электр энергиясын қажет етеді
АҚШ электрлендіру қарқыны жағынан Қытайдан айтарлықтай артта қалып отыр. Өткен жылы Қытай Халық Республикасы 429 ГВт электр энергиясын өндіру қуатын іске қосты, ал Америка Құрама Штаттарында бұл көрсеткіш небәрі 51 ГВт болды. Шын мәнінде, АҚШ-тың нәтижелері де әсерлі, алайда Қытайдың ауқымды көрсеткіштері аясында олар айтарлықтай байқалмайды. Жасанды интеллект (ЖИ) технологиялары электр энергиясын тұтынуды күрт арттыруды талап етеді.
Ресей активтері төңірегіндегі тартыс: Еуроодақ бірлігіне сызат түскен бе?
Бельгияда бұғатталған ресейлік активтер есебінен Украинаға өтемақы ретінде 140 миллиард еуро көлемінде несие беру туралы Еурокомиссияның бастамасы Брюссельдегі еуроодақ құрылымдары мен Бельгия үкіметінің арасында алауыздыққа себеп болды. Бельгия Премьер-министрі Барт де Вевер бұл қадамға қатысты нақты кепілдіктерді талап етуде. Оның айтуынша, мұндай шешім қабылданар болса, барлық мүше мемлекеттер өз ұлттық парламенттерінде арнайы заң қабылдауы тиіс.
Көлік индустриясы: жаһандық бәсекенің жаңа кезеңі
Қазақстанда автомобиль өнеркәсібі бар! Мұны ресми статистика дәлелдейді. Елде утиль алым жүйесі жұмыс істейді, ол шетелдік автоконцерндерді өз брендтерінің өндірісін Қазақстан аумағында тереңірек игеруге итермелейді.
Республика жаһандық нарықтың бір бөлігі болып отырғандықтан, әлемдік автосаладағы өзгерістер еліміздің көлік паркіне де тікелей ықпал етіп жатыр. Алдағы уақытта нарықта автомобиль брендтері арасындағы тепе-теңдік айтарлықтай жаңаруы мүмкін.
АТЭС саммиті қарсаңындағы халықаралық ойын: Қытай мен АҚШ арасындағы текетірес
Будапештте Дональд Трамп пен Владимир Путин арасындағы жоспарланған кездесудің тоқтатылуын АҚШ президенті мен Қытай төрағасы Си Цзиньпиннің Оңтүстік Кореяда 31 қазан – 1 қараша күндері өтетін АТЭС саммитінде жүздесу ықтималдығынан бөлек қарастыру қиын. Ақ үй басшысы бұл алаңда Пекинге геосаяси артықшылықтарын көрсетпек болған еді. Алайда қазіргі жағдай Вашингтонның ондай тетіктерден қағылғанын көрсетті. Бұл ахуал, өз кезегінде, Қазақстанның Қытайдың экономикалық және саяси ықпал аймағына одан әрі тереңдей ену үрдісін айқын байқатады.
«Терең мемлекеттің» көлеңкелі қаржы көздері: Пентагон, есірткі және алтын қоры
«Deep state» — терең мемлекет құрылымдары — қаржыландыру көзіне кәдімгі мемлекеттік мекемелер сияқты мұқтаж. Бұл құрылымдардың жасырын қаржысын толықтыру тетіктерінің бірі – АҚШ Қорғаныс министрлігінің (Пентагонның) шамадан тыс «артылып қалған» бюджеті екені бұрыннан белгілі. Сонымен қатар, есірткі айналымы да арнайы қызметтердің дәстүрлі түрде қолма-қол қаржы көзіне айналған. Бұл көлемнің ауқымды болғаны соншалық, 80–90 жылдардың тоғысында аталған құрылымдар әлемдік алтын бағасын төмендету мақсатындағы қаржы операцияларына тікелей қатысқан.
Еще от автора
Әскери революция жағдайындағы Қазақстанның стратегиялық мүмкіндіктері
Шығыс Еуропа мен Таяу Шығыстағы қақтығыстарға дейін әлемдік әскери ғылымда «Жоғарырақ. Алысырақ. Жылдамырақ» деген айқын басымдық үстемдік етіп келді. Қазіргі уақытта жауынгерлік тиімділігі кем түспейтін мүмкіндіктерге ие екінші бағыт – «Төменірек. Жақынырақ. Баяуырақ» тұжырымдамасы қалыптасты. Бұл үдерістердің барлығы Қазақстанға өзінің геосаяси ұстанымындағы әскери салмағын едәуір арттыруға және орта держава ретіндегі мәртебесін анағұрлым сенімді әрі жайлы сезінуге мүмкіндік береді.
Осыдан бес жыл бұрын Қазақстан Республикасының әскери қуаты айтарлықтай шектеулі көрінетін. Әрине, ел арсеналында 4++ буынды жойғыш ұшақтар, С-300 ПС зениттік-зымырандық кешендері, сондай-ақ байланыс және ЖҚЗ (Жерді қашықтықтан зондтау) спутниктері бар жеке орбиталық топтамасы болды. Алайда, Ресей немесе Қытай әскерлерімен салыстырғанда, абсолюттік көрсеткіштер бойынша бұл әлеует аса қомақты көрінбейтін.
Питер Тиль Трамптан Аргентинаға қашып кетті
Әлемдегі ең ірі жекеменшік барлау компанияларының бірі – Palantir Technologies компаниясының негізін қалаушы, неміс текті мультимиллиардер Питер Тиль АҚШ-тан Аргентинаға қоныс аударды. Тегі неміс технократ-мультимиллиардер Дональд Трамптың басшылығымен «технаттардың» жаһандық жобасының ешқандай болашағы жоқ екенін түсіну үшін жеткілікті ақпарат көлеміне ие көрінеді. Ал адамзат бет алып бара жатқан баламалы бағыт оңтүстік жарты шарға қоныс аударуға айтарлықтай негіз болады. Ондағы ауа ағындарының айналымы (ең қиын жағдай туындағанда) солтүстік жарты шардағы қақтығыстардың қауіпті салдарларынан барынша қорғай алады.
Әлемдік сауданың юаньдану үдерісі жеделдеп келеді
CIPS – долларға негізделген жаһандық қаржы жүйесіне айтарлықтай соққы болып тиген ірі жоба. CIPS (Cross-Border Interbank Payment System) – қаржылық хабарламалар мен төлемдерді жолдауға арналған халықаралық қытайлық жүйе. 2015 жылы іске қосылған бұл жүйе 2026 жылы бірінен соң бірі жаңа рекордтар орнатуда. Бұған ұжымдық Батыстың өз валюталарын қаржылық және геосаяси қару ретінде қолдануы себеп болып отыр. Санкцияларға ұшыраған, сондай-ақ доллар немесе еуроның ықтимал соққысынан қауіптенетін мемлекеттер юань дәлізі арқылы әлемдік нарыққа шығуда.
Қазақстан-Түркия қарым-қатынасындағы қарама-қайшылықтар
Түркия Президенті Режеп Тайып Ердоғанның Қазақстанға жасаған мемлекеттік сапары барысында табыс етілген «Қожа Ахмет Ясауи» ордені өзіндік бір өтемақы іспетті болды. Астана Анкараға Қазақстан Республикасының туындағы күн шұғыласының тиесілі бөлігін бағыттауға дайын, бірақ бұл тек көпвекторлылық доктринасының шеңберінде ғана жүзеге аспақ. Мамыр айында қалыптасқан жаһандық геосаяси ахуал Ақордаға өз серіктесіне бұдан артық уәде беруге мүмкіндік бермейді, өйткені бұл екі түркі мемлекетінің мүдделері барлық мәселеде бірдей тоғыса бермейді.
Қасым-Жомарт Тоқаев түркиялық әріптесін ерекше ілтипатпен қарсы алды. Түркия Қазақстанның өзіндік геосаяси тепе-теңдік жүйесінде бұрыннан маңызды рөл атқарып келеді және бұл маңызын әлі де сақтап отыр.




