Матвей СОБОЛЕВ
Материалы
Алтынға бетбұрыс: доллар дәуіріне сын
АҚШ-тың халықаралық аренадағы тәртіпке қайшы әрекеттерін күш қолдану арқылы тежеу іс жүзінде қиын. Вашингтонның бәсекелестері үшін Батыс жартышарға әскери ықпалын проекциялау жалпы алғанда күрделі, бұған қоса Пентагонның ядролық қаруға ие болуы бұл факторды одан әрі күшейтеді. Осыған байланысты ең оңтайлы стратегия ретінде долларды әлемдік айналымнан біртіндеп ығыстырып, оның орнына алтынның рөлін арттыру қарастырылады. Соңғы бір жылда АҚШ валютасы алтынға қатысты едәуір құнсызданды. Егер доллар айтарлықтай әлсірейтін болса, Ақ үйдің сыртқы саясатта қысым көрсету және өктемдік таныту мүмкіндіктері де соған сай төмендейді.
Трамп, Венесуэла мұнайы және Қазақстан
АҚШ арнайы жасағының Венесуэла президенті Николас Мадуро мен оның жұбайы Силия Флоресті ұрлап әкетуі – Дональд Трамп жариялаған мақсаттың бір бөлігі, яғни әлемдегі дәлелденген мұнай қорының 17 пайызына ие бұл елдің энергетикалық секторын бақылауға алу әрекеті. Қазақстан үшін бұл жағдайда асығыс қорытынды жасауға негіз жоқ. Алдымен Ақ үйдің осы жоспарын нақты жүзеге асыра ала ма, соны бағалау қажет. Бұдан кейін ғана Астана үшін әрекет ету мүмкіндігінің ауқымы айқын болмақ.Қазіргі уақытта Дональд Трамптың Венесуэладағы әрекеттері дәстүрлі саяси авантюраға көбірек ұқсайды, сондықтан бұл науқан кез келген сәтте сәтсіздікке ұшырауы мүмкін.
Еуроодақтың әлсіреуі: Қытай мен АҚШ ұстанымдарының тоғысуы
Бейжіңде Еуропалық одақтың ыдырауына ықпал ету жөнінде саяси шешім қабылданды. Осылайша, қазіргі саяси және тарихи үдерістер кезеңінде Қытайдың мүдделері ЕО-ның әлсіреуіне жұмыс істеп отырған АҚШ-тың ұстанымымен тоғысып отыр. ҚХР да, АҚШ та мұндай қадамдарға баруына өзіндік себептері бар, алайда олардың әрекеттері бір бағытта жүзеге асып келеді.
Еуропадағы дағдарысқа Болон білім беру жүйесі себеп болды
Сарапшылар Еуропада Жозеп Боррель немесе Кая Каллас тәрізді, шынайы саяси ахуалдан жүйелі түрде алшақ тұрған тұлғалардың қалайша алдыңғы қатарға шыққанын талдағанда, бұл құбылысты түрлі себептермен түсіндіруге тырысады. Кейбірі мемлекеттер мен халықаралық құрылымдардың басына дербес шешім қабылдайтын саясаткерлер емес, тек тапсырманы орындаушы тұлғаларды әкелетін трансұлттық корпорациялар мен қаржы элитасының ықпалын негізгі фактор деп санайды.
«Қазақмыс» пен «Қазцинк» меншік иелерін ауыстыра ма?
Жаңа Қазақстан – бұл негізгі активтердің жаңа иелері. Қаржы кеңесшісі Расул Рыспамбетовтің ұстанымына сүйене отырып, бұл үдеріс ел ішінде шикізатты терең өңдеу мен қосылған құн тізбектерін ұлғайтуға бағытталған экономикалық ұлтшылдықпен қатар жүреді деген үміт бар. Мұнай-газ алпауыттарына қарсы тұру Астана үшін әзірге қиын, алайда «жаттығу кезеңінен» нақты әрекетке көшетін уақыт жетті.
Еще от автора
Түркия әскери әлеуетін күшейтіп жатыр
Анкараның 2027–2029 жылдары әскери шығындарын 229%-ға арттыруы геосаяси жағдайға елеулі ықпал етуі мүмкін. Оның алғашқы белгілері Түркия вице-президенті Жевдет Йылмаз қорғаныс пен қауіпсіздік саласына арналған алдағы кезеңнің бағдарламаларын жариялағаннан кейін-ақ байқала бастады. Бұл шешімнің әсері Ресей мен Украинаға, Балқан түбегіне, Израильге, Кавказға, Таяу Шығыс пен Араб түбегіне, сондай-ақ Түркі мемлекеттері ұйымына да тарайды. Түркиямен тығыз байланыстағы да, қайшылықты қатынастағы да елдер Анкараның әскери-саяси белсенділігінің күшеюіне белгілі бір деңгейде жауап қатуға мәжбүр болады.
Мұнай өнімдері нарығындағы тапшылық және Қазақстан
Қазір мұнай тапшылығынан гөрі мұнай өнімдерінің жетіспеушілігі әлдеқайда өзекті мәселеге айналды. Таяу Шығыста қарулы қақтығыстар қайта күшейгеннен кейін WTI маркалы мұнайдың бағасы барреліне 90 доллардан асты. Мұнай бұдан да қымбаттауы мүмкін еді, алайда АҚШ пен Израильдің Иранға қарсы соғысы басталғалы Қытай көмірсутектерді бұрынғы көлемде сатып алмай отыр. Ал мұнай өнімдерінің тапшылығы күн өткен сайын күшейіп келеді. Бұл жағдай Қазақстанға да әсер етіп, елді геосаяси тұрғыдан күрделі жағдайға қалдырды.
Баку мен Мәскеу арасындағы саяси текетірес ушығып келеді
Әзербайжан Ресейдің үш азаматын – «Москва 24» телеарнасының жүргізушісі Иван Князевті, саяси кеңесші әрі медиа сарапшы Семен Ураловты және журналист, РФ көлік министрінің кеңесшісі Алексей Чадаевты Интерпол арқылы іздеуге жариялады. Бұл шешім Мәскеу мен Баку арасындағы саяси қайшылықтың тереңдей түскенін байқатады. Сонымен қатар Әзербайжанның еуразиялық және пантүркілік мүдделер тоғысқан тұста Ресейден алшақ бағыт ұстанып отырғанын көрсетеді. Осыдан кейін Мәскеу үшін Бакудің сыртқы саясаттағы ұстанымы да біршама айқындала түсті.
Дрондар соғысы және оның экономикалық тиімділігі
2022 жылдан бері кеңінен қолданылып келе жатқан ұшқышсыз ұшу аппараттары қазіргі әскери қақтығыстардың сипатын едәуір өзгертті. Бұл саладағы маңызды мәселелердің бірі – қару-жарақтың экономикалық тиімділігі. Дрондар мен оларға қарсы құралдардың, әуе шабуылына қарсы қорғаныс кешендерінің, байланыс және нысананы дәлдеу жүйелерінің құны мемлекеттің қорғаныс шығынына шамадан тыс салмақ түсірмеуге тиіс. Осыған байланысты Пентагон ауыр барлау және соққы жасауға арналған MQ-9 Reaper дрондарын пайдаланудың тиімділігіне қайта баға бере бастады.




