Матвей СОБОЛЕВ

Материалы

Күміс соғысы: «қағаз күмістің» күйреуі және нақты металл дәуірі

«Қағаз күміспен» (физикалық күмістен туындайтын бағалы қағаздар) жасалған айла-шарғылардың арқасында мүдделі ойыншылар физикалық металдың бағасын қолдан түсіріп келді. Алайда 2026 жылдың 27 қаңтарында Американың COMEX биржасында «қағаз күміс» саудасын ұйымдастырушылар «соңғы үміт фолына» (тәуекелді қадамға) барды. Іс жүзінде олар сауда ережелеріне өзгерістер енгізу арқылы небәрі төрт сағаттың ішінде унцияның (31,1 г) бағасын 12%-ға «кесіп тастады». Мұндай қадамның салдары мынаған әкелмек: жуырда физикалық күмістің бағасын жеткізілім контрактілерімен сауда жасайтын делдалдар емес, металды нақты өндірушілер мен сатып алушылар белгілейтін болады. Бұған дейін келісімшарттар физикалық көлеммен емес, тек ақшамен өтеліп келген болатын.

Трамптың «геосаяси биномы»

Дональд Трамптың Венесуэла президенті Николас Мадуро мен оның жұбайы Силия Флорестің ұрлануына қатысты әрекеттері, сондай-ақ Гренландияға байланысты талаптары аясында не істегенін әлемдік саяси қауымдастық әлі толық ұғына қойған жоқ. Бұл қадамдардың халықаралық қатынастар жүйесіне қандай салдар әкелетінін түсіну үдерісі енді ғана басталып келеді. Тіпті әскери әлеуеті жоғары мемлекеттердің өзі халықаралық өзара іс-қимылдың жаңа ережелеріне сақтықпен бейімделуге мәжбүр. Ал мұндай жағдайда орташа держава саналатын Қазақстан туралы не айтуға болады?

Алтынға бетбұрыс: доллар дәуіріне сын

АҚШ-тың халықаралық аренадағы тәртіпке қайшы әрекеттерін күш қолдану арқылы тежеу іс жүзінде қиын. Вашингтонның бәсекелестері үшін Батыс жартышарға әскери ықпалын проекциялау жалпы алғанда күрделі, бұған қоса Пентагонның ядролық қаруға ие болуы бұл факторды одан әрі күшейтеді. Осыған байланысты ең оңтайлы стратегия ретінде долларды әлемдік айналымнан біртіндеп ығыстырып, оның орнына алтынның рөлін арттыру қарастырылады. Соңғы бір жылда АҚШ валютасы алтынға қатысты едәуір құнсызданды. Егер доллар айтарлықтай әлсірейтін болса, Ақ үйдің сыртқы саясатта қысым көрсету және өктемдік таныту мүмкіндіктері де соған сай төмендейді.

Трамп, Венесуэла мұнайы және Қазақстан

АҚШ арнайы жасағының Венесуэла президенті Николас Мадуро мен оның жұбайы Силия Флоресті ұрлап әкетуі – Дональд Трамп жариялаған мақсаттың бір бөлігі, яғни әлемдегі дәлелденген мұнай қорының 17 пайызына ие бұл елдің энергетикалық секторын бақылауға алу әрекеті. Қазақстан үшін бұл жағдайда асығыс қорытынды жасауға негіз жоқ. Алдымен Ақ үйдің осы жоспарын нақты жүзеге асыра ала ма, соны бағалау қажет. Бұдан кейін ғана Астана үшін әрекет ету мүмкіндігінің ауқымы айқын болмақ.Қазіргі уақытта Дональд Трамптың Венесуэладағы әрекеттері дәстүрлі саяси авантюраға көбірек ұқсайды, сондықтан бұл науқан кез келген сәтте сәтсіздікке ұшырауы мүмкін.

Еуроодақтың әлсіреуі: Қытай мен АҚШ ұстанымдарының тоғысуы

Бейжіңде Еуропалық одақтың ыдырауына ықпал ету жөнінде саяси шешім қабылданды. Осылайша, қазіргі саяси және тарихи үдерістер кезеңінде Қытайдың мүдделері ЕО-ның әлсіреуіне жұмыс істеп отырған АҚШ-тың ұстанымымен тоғысып отыр. ҚХР да, АҚШ та мұндай қадамдарға баруына өзіндік себептері бар, алайда олардың әрекеттері бір бағытта жүзеге асып келеді.

Еще от автора

Қытай тәжірибесі және Қазақстанның даму келешегі

 Қытайда жаңғырудың басты мақсаты – бүкіл халықтың тұрмысын жақсартып, ортақ игілікке қол жеткізу. «Қытай тәжірибесін сол күйінде қайталау міндет емес. Ең бастысы – оның тиімді тұстарын өз қажетімізге жарата білу», – деді саясаттанушы Юрий Булуктаев. «Әділетті Қазақстанды құру және Қытайдың жаңғыру тәжірибесі: жаңа «алтын отызжылдыққа» қадам» атты ғылыми конференцияға қатысқан сарапшылар Қытайда тиімділігі дәлелденген, Қазақстанда да қолдануға болатын көптеген тәсілді ортаға салды. «Даму – барлық түйткілдің шешімін табуға жол ашатын алтын кілт», – деді Қытай Халық Республикасының Алматыдағы бас консулы Су Фанцю. Дипломат өз баяндамасында елді жаңғырту Қытай мен Қазақстан үшін бірдей маңызды міндет екенін атап өтті.

Пентагонның сарқылған қару-жарақ қоры және геосаясат

АҚШ-қа Patriot әуе қорғанысы жүйесіне арналған зымыран қорын қалпына келтіру үшін кемінде бес жыл қажет. Ал өзге дереккөздер мен сарапшылардың бағалауынша, бұл мерзім әлдеқайда ұзақ болуы мүмкін. Tomahawk қанатты зымырандарының қорын толықтыруға кемінде жеті жыл керек. Кейбір болжамда бұл мерзім 8,5–9 жыл деп көрсетілген. Пентагон қоймаларындағы қару-жарақ тапшылығы Вашингтонның сыртқы саясатына да ықпал етіп отыр. Ақ үй енді бұрынғыдай әскери күшпен сес көрсете алмайды. Өйткені оның қолындағы әскери қысым жасау мүмкіндігі едәуір шектелген.

Трамп пен Путиннің дизель келісімі: тиімді және тиімсіз тұстары

Саясаткердің шын мәнінде қандай ұстанымда екенін кейде оның не істегенінен емес, қандай қадамға бармағанынан аңғаруға болады. Дональд Трамп Ресейге қарсы «жойқын санкциялар» енгізген жоқ. Владимир Путин де АҚШ пен әлемдік нарыққа дизель отынын жеткізуден бас тартпады. Екі тараптың көздеген мүддесі бөлек болғанымен, бұл жолы олар бір арнада тоғысты. Ал «дизель келісімінің» құнын Еуропа мен Украина төлейтін болады. Трамп үшін Конгреске өтетін аралық сайлаудан барынша аз шығынмен өту маңызды. Өйткені республикашылдардың жеңіске жету мүмкіндігі жоқтың қасы. Ал Путин Батыс елдерінің арасындағы қайшылықтарды сақтап қана қоймай, олардың мейлінше ушыға түсуіне мүдделі.

Венесуэла алтыны: өзгелерге сабақ болған оқиға

Венесуэланың резервіндегі 31 тонна алтынның Лондоннан Нью-Йоркке көшірілуі тек оның сақталатын құқықтық кеңістігін өзгертеді. Ал Каракас үшін жағдай сол күйінде қалды: ел өзіне тиесілі алтынға қол жеткізе алмай отыр. Венесуэла билігінің алтын қорын елге қайтару әрекеттерінің нәтижесіз аяқталуы басқа мемлекеттерге де маңызды сабақ болды – стратегиялық резервті өз аумағында сақтау анағұрлым қауіпсіз. Осыдан кейін Ұлыбритания қоймаларында алтын сақтайтын бірқатар ел бағалы металды өз аумағына қайтару ісін жандандыра түсті.