Матвей СОБОЛЕВ
Материалы
Еуроодақтың әлсіреуі: Қытай мен АҚШ ұстанымдарының тоғысуы
Бейжіңде Еуропалық одақтың ыдырауына ықпал ету жөнінде саяси шешім қабылданды. Осылайша, қазіргі саяси және тарихи үдерістер кезеңінде Қытайдың мүдделері ЕО-ның әлсіреуіне жұмыс істеп отырған АҚШ-тың ұстанымымен тоғысып отыр. ҚХР да, АҚШ та мұндай қадамдарға баруына өзіндік себептері бар, алайда олардың әрекеттері бір бағытта жүзеге асып келеді.
Еуропадағы дағдарысқа Болон білім беру жүйесі себеп болды
Сарапшылар Еуропада Жозеп Боррель немесе Кая Каллас тәрізді, шынайы саяси ахуалдан жүйелі түрде алшақ тұрған тұлғалардың қалайша алдыңғы қатарға шыққанын талдағанда, бұл құбылысты түрлі себептермен түсіндіруге тырысады. Кейбірі мемлекеттер мен халықаралық құрылымдардың басына дербес шешім қабылдайтын саясаткерлер емес, тек тапсырманы орындаушы тұлғаларды әкелетін трансұлттық корпорациялар мен қаржы элитасының ықпалын негізгі фактор деп санайды.
«Қазақмыс» пен «Қазцинк» меншік иелерін ауыстыра ма?
Жаңа Қазақстан – бұл негізгі активтердің жаңа иелері. Қаржы кеңесшісі Расул Рыспамбетовтің ұстанымына сүйене отырып, бұл үдеріс ел ішінде шикізатты терең өңдеу мен қосылған құн тізбектерін ұлғайтуға бағытталған экономикалық ұлтшылдықпен қатар жүреді деген үміт бар. Мұнай-газ алпауыттарына қарсы тұру Астана үшін әзірге қиын, алайда «жаттығу кезеңінен» нақты әрекетке көшетін уақыт жетті.
Жасанды интеллект қыруар электр энергиясын қажет етеді
АҚШ электрлендіру қарқыны жағынан Қытайдан айтарлықтай артта қалып отыр. Өткен жылы Қытай Халық Республикасы 429 ГВт электр энергиясын өндіру қуатын іске қосты, ал Америка Құрама Штаттарында бұл көрсеткіш небәрі 51 ГВт болды. Шын мәнінде, АҚШ-тың нәтижелері де әсерлі, алайда Қытайдың ауқымды көрсеткіштері аясында олар айтарлықтай байқалмайды. Жасанды интеллект (ЖИ) технологиялары электр энергиясын тұтынуды күрт арттыруды талап етеді.
Ресей активтері төңірегіндегі тартыс: Еуроодақ бірлігіне сызат түскен бе?
Бельгияда бұғатталған ресейлік активтер есебінен Украинаға өтемақы ретінде 140 миллиард еуро көлемінде несие беру туралы Еурокомиссияның бастамасы Брюссельдегі еуроодақ құрылымдары мен Бельгия үкіметінің арасында алауыздыққа себеп болды. Бельгия Премьер-министрі Барт де Вевер бұл қадамға қатысты нақты кепілдіктерді талап етуде. Оның айтуынша, мұндай шешім қабылданар болса, барлық мүше мемлекеттер өз ұлттық парламенттерінде арнайы заң қабылдауы тиіс.
Еще от автора
Негізгі геосаяси ойыншылар билік үшін бәсекеге түсуде
Биліктің негізгі үш тірегі — қарулы күш, қаржы және ақпарат пен білім. Мәні өзгермегенімен, бұл құрамдастардың мазмұны уақыт өте келе жаңарып отырады. Үлкен Таяу Шығыс өңіріндегі соғыс жаһандық гибридтік қақтығыс жағдайында билікке ұмтылыс пен мүмкіндіктер бәсекесінің көрінісі болып табылады. АҚШ пен Израильдің Иранмен (қазіргі таңда екі апталық үзілісте тұрған) тікелей әскери қақтығысы – Вашингтонмен Пекин арасындағы әлемдік гегемония үшін күрестің тек бір бөлігі ғана (ауқымды болса да) болып саналады.
Доллардың әлсіреуі: геосаяси шиеленіс және жаһандық қаржы тәуекелдері
Доллар құнының төмендеуін болжаған топтар үшін АҚШ-тың 47-ші президенті Дональд Трамптың билікке келуі маңызды кезең болды. АҚШ пен Израильдің Иранға қарсы агрессиясы басталған кезде, қалыптасқан үрдіске сәйкес, инвесторлар қауіпсіз актив ретінде долларға жаппай бет бұрады деп болжанған еді. Шын мәнінде, мұндай үрдіс қысқа уақытқа ғана байқалды, өйткені халықаралық есеп айырысуда өтімді валюта ретінде доллар әлі де жетекші орында, ал Тегеранның Ормуз бұғазын жабуына байланысты нарықтар күйзеліс жағдайына түсті.
«Алтын» наурыздың құпиясы: 2026 жылғы биржалық дүрбелең астары
Наурызда алтын унциясының (31,1 г) биржалық бағасының ауытқуы 1320 долларды құрап, тарихи рекордтық көрсеткішке жетті. Бағаның құлдырауы геосаяси жағдайларға байланысты мүмкін болатын ең төменгі шекке тірелді. Сонымен қатар, Вашингтонның Парсы шығанағындағы монархияларға АҚШ-тың мемлекеттік облигацияларын сатуға тыйым салуы бағаның одан әрі шарықтауына мүмкіндік бермеді. Өйткені Арабия түбегіндегі елдер қолма-қол ақша тапшылығын жою үшін алтын қорларын саудаға шығаруға мәжбүр болды.
Таяу Шығыстағы қарулы қақтығыстар мен Эпштейн коалициясының агрессиясына жауап ретінде Иранның Ормуз бұғазын бұғаттауы жаһандық экономикаға айтарлықтай қысым тудырды.
Кремль мұнай нарығындағы стратегиялық мүмкіндіктен айырылып отыр
Иранның Ормуз бұғазын жауып тастауы Мәскеуге Вашингтонмен келіссөздердегі өз позициясын нығайтуға бірегей мүмкіндік берді. Бұл жағдай «Анкоридж рухын» америкалық тараптан нақты мазмұнмен толықтыруға септігін тигізер еді. Ол үшін әлемдік нарықтағы мұнай ұсынысын барынша азайту қажет. Алайда, Кремль геосаяси тұрғыдан тиімді әрекет етудің орнына, қосымша табыс табу мақсатында әлемдік нарықтағы «қара алтын» тапшылығының орнын толтырып, стратегиялық басымдығынан айырылып отыр.
Тегеран Эпштейн коалициясының шабуылына жауап ретінде Ормуз бұғазын жауып тастады. Бұл әлемдік мұнай ұсынысының 30%-ын және сұйытылған табиғи газдың (СТГ) 25%-ын құрайды.




