СОФИЯ / МОСКВА. 3 қазан. ИНТЕРФАКС – Болгарияның Бәсекелестікті қорғау жөніндегі комиссиясы сербиялық энергетикалық компания NIS-ке (Ресейдің «Газпром нефть» компаниясына тиесілі) елдегі Gazprom брендімен жұмыс істейтін жанармай құю станциялары желісін жергілікті мұнай өнімдері трейдері Uni Energy-ге сату жөніндегі келісімге мақұлдау берді. Бұл туралы Novinite порталы хабарлады.
Комиссияның бағалауынша, мәміле Болгариядағы бөлшек мұнай өнімдері нарығындағы бәсекеге кедергі келтірмейді, although Uni Energy-дің елде өзіне тиесілі жанармай құю желісі бар.
Бұған дейін сербиялық NIS Болгария мен Румыния нарығынан шығу мүмкіндігін қарастырған және Болгариядағы жанармай құю станцияларын сатуға корпоративтік келісім алған болатын.
Соңғы уақытта АҚШ-тың санкцияларын ұзартуға қатысты белгісіздікке байланысты NIS компаниясында жаңа акционерлер пайда болуы мүмкін деген ақпарат жиілей түсті. Хорватия билігі Сербияға мұнай тасымалдауды жалғастыру үшін NIS-тің меншік құрылымы өзгеруі керек деп мәлімдеді. Хорватия премьер-министрі Андрей Пленкович: «АҚШ санкциялары JANAF компаниясына Панчево мұнай өңдеу зауытына мұнай тасымалдауды жалғастыруға мүмкіндік бермейді. Біз NIS-тің меншік құрылымы өзгеріп, мұнай тасымалы қайта жанданады деп үміттенеміз», – деді.
Бұған дейін Хорватия билігі NIS-тегі ресейлік үлесті сатып алуға мүдделі екенін де мәлімдеген. БАҚ мәліметінше, Адриатикалық мұнай құбырының операторы – JANAF – ресейлік үлесті сатып алуы мүмкін. Бұл құбыр арқылы Сербиядағы NIS зауытына шикі мұнай жеткізіледі. Сондай-ақ JANAF компаниясы АҚШ Қаржы министрлігінің Шетелдік активтерді бақылау басқармасы (OFAC) алдында өз мүддесін қорғау үшін Вашингтондағы заң кеңсесін жалдағаны хабарланды.
Қазіргі уақытта NIS-тің негізгі акционерлері – «Газпром нефть» (44,85%) және Сербия үкіметі (29,87%). Бұдан бөлек, акциялардың 11,3%-ы «Газпром капитал» басқаруындағы АО «Интэлидженс» компаниясына тиесілі. «Газпром» ПАО-ның тікелей иелігінде бір ғана акция бар, сонымен бірге сербиялық компанияда миноритарлық акционерлер де бар.
Қыркүйек айының соңында АҚШ NIS компаниясына қарсы санкциялардың күшіне ену мерзімін 8 қазанға дейін қысқа мерзімге ғана шегерді. Бұған дейін АҚШ сербиялық энергетикалық компанияға қатысты санкцияларды бірнеше рет ұзақ мерзімге кейінге қалдырған болатын.
NIS, «Газпром нефть» еншілес кәсіпорны, 2025 жылдың басында АҚШ-тың SDN List тізіміне енгізілген. Осыған байланысты Сербия президенті Александр Вучич АҚШ NIS-тен ресейлік капиталды толықтай шығару талабын қойып отырғанын айтқан еді. Ол сонымен бірге 2008 жылы Сербия үкіметі компаниядағы бақылау үлесін «Газпром нефтьке» бергенін және сол уақыттан бері ресейлік тарап Сербия бюджетіне елеулі кіріс әкеліп, көптеген жобалардың дамуына үлес қосқанын еске салды.
NIS – Сербияда көмірсутектерді барлау мен өндірумен айналысатын жалғыз компания. Сондай-ақ ол Панчево қаласында ірі мұнай өңдеу зауытына ие және Сербияның мұнай өнімдері нарығында жетекші орынға ие. Компанияның жанармай құю станциялары желісі Босния және Герцеговина, Болгария және Румынияда да жұмыс істейді, жалпы саны 400-ден асады.
