Астана. 24 қыркүйек. ИНТЕРФАКС-ҚАЗАҚСТАН – Қазақстан Парламенті Мәжілісінің сәрсенбі күнгі жалпы отырысында Марокко Корольдігімен жасалған экстрадиция, сотталғандарды беру және қылмыстық істер бойынша өзара құқықтық көмек көрсету туралы бірқатар келісімді ратификациялау жөніндегі заң жобалары мақұлданды.
Мәжілістің заңнама және сот-құқықтық реформа комитетінің қорытындысында атап өтілгендей, төменгі палата қабылдаған «Қазақстан Республикасы мен Марокко Корольдігі арасындағы экстрадиция туралы келісімді ратификациялау туралы» заң тараптардың құзыретті органдары арасында екі ел аумағында анықталған тұлғаларды қылмыстық жауаптылыққа тарту немесе сот үкімін орындау мақсатында беру тәртібін реттеуді көздейді.
Экстрадицияның негізгі шарты – сұратылып отырған адамның әрекеті екі тараптың заңнамасына сәйкес кемінде бір жылға бас бостандығынан айыруға немесе одан да қатаң жазаға әкеп соғатын қылмыс болып танылуы тиіс. Ал сот үкімін орындау мақсатындағы экстрадиция сұрау салу түскен сәтте жаза мерзімінің кемінде алты айының өтелмегені жағдайында ғана жүзеге асырылады.
Экстрадициядан бас тарту негіздері де нақты көрсетілген: егер сұратылып отырған адам сұрау салынған тараптың азаматы болса; егер қылмыс саяси сипаттағы деп танылса; егер сұрау салу нәсіліне, діни сеніміне немесе ұлтына байланысты қудалауға негізделсе; егер қылмыс әскери сипаттағы болса; немесе сұратылып отырған тұлғаға саяси баспана берілген жағдайлар болса.
Сонымен қатар, Мәжіліс депутаттары «Қазақстан Республикасы мен Марокко Корольдігі арасындағы сотталған тұлғаларды беру туралы келісімді ратификациялау туралы» заң жобасын да мақұлдады. Бұл келісімге сәйкес, тараптар бас бостандығынан айыру жазасына кесілген тұлғаларды өздерінің азаматтары болып табылатын елге жазасын одан әрі өтеу үшін беруге міндеттеледі.
Сотталғандарды беру шарттары: тұлғаның үкім орындалатын елдің азаматы болуы; үкімнің заңды күшіне енуі және орындалуға жататыны; тағайындалған жаза түрінің бас бостандығынан айырумен байланысты болуы; және аталған іс-әрекеттің екі елдің заңнамасына сәйкес қылмыс деп танылуы. Ал беруден бас тарту негіздері – тұлғаның үкім шығарған елдің азаматы болуы немесе үкімнің екі тараптың бірінің заңнамасына сәйкес заңды күшін жоюы.
Сондай-ақ Мәжіліс «Қазақстан Республикасы мен Марокко Корольдігі арасындағы қылмыстық істер бойынша өзара құқықтық көмек көрсету туралы келісімді ратификациялау туралы» заң жобасын қабылдады. Бұл келісім екі ел арасында қылмыстық істер бойынша құқықтық көмек көрсетуге байланысты өзара міндеттемелерді көздейді. Көмек екі тараптың заңнамасына сәйкес қылмыстық жауаптылыққа жататын әрекеттерге қатысты сұрау салу негізінде беріледі.
Комитет қорытындысында көрсетілгендей, құқықтық көмек мыналарды қамтиды: құжаттарды тапсыру, дәлелдемелерді жинау, тұлғалар мен заттардың орналасуын анықтау және оларды сәйкестендіру, куәгерлерді, жәбірленушілерді және сарапшыларды шақыру, қамаудағы тұлғаларды уақытша беру, тінту, тәркілеу, мүлікті, дәлелдемелер мен құжаттарды беру, сондай-ақ конфискациялау рәсімдеріне көмектесу.
Мәжілісте қабылданған барлық құжаттар Парламент Сенатының қарауына жолданды.
