Мәскеу. 30 қаңтар. ИНТЕРФАКС – Панаманың Жоғарғы соты Гонконгта тіркелген CK Hutchison компаниясының Панама каналының екі шетінде орналасқан порттарды басқару туралы келісімшартын жарамсыз деп таныды.
Бұл шешім Hutchison-ның жаһандық порттық активтерін инвесторлар консорциумына сату жөнінде бұған дейін келісілген мәміленің тағдырына қатысты белгісіздікті одан әрі күшейтті.
Панама Жоғарғы соты мәселені «жан-жақты қарау» нәтижесінде мемлекет пен Panama Ports Co. (Hutchison-ның еншілес компаниясы) арасында жасалған концессиялық келісімнің құқықтық негізін құрайтын заңдар мен нормативтік актілер Конституцияға қайшы келеді деген қорытындыға келген. Аталған келісім Тынық мұхиты жағындағы Бальбоа және Атлант мұхиты жағындағы Кристобаль порттарын басқаруға қатысты болған. Соттың бұл шешімі бейсенбі күні жарияланды.
Hutchison-ның еншілес компаниясы порттық терминалдарды басқару жөніндегі келісімшартты алғаш рет 1997 жылы жасасқан, ал ол 2021 жылы ұзартылған болатын.
Panama Ports компаниясы сот шешімі туралы ресми хабарлама әлі алмағанын мәлімдеді. Компанияның пікірінше, бұл қаулы оның порттардағы қызметінің құқықтық негізіне қайшы келеді. Осыған байланысты Panama Ports үкіметпен үйлесімді әрекет етуге шақырып, порттардың үздіксіз жұмысын қамтамасыз ету және концессияны қорғау қажеттігін атап өтті. Сонымен қатар компания барлық қолжетімді құқықтық тетіктерді пайдалану құқығын өзінде қалдыратынын мәлімдеді.
Компания Жоғарғы соттың шешіміне шағым түсіре алмайды, алайда соттан түсіндірме сұратуға құқылы. Бұл порттарды басқару жөніндегі келісімшарттың тоқтатылуын уақытша кейінге шегеруі мүмкін.
The Wall Street Journal басылымының үкіметтегі дереккөздерге сілтеме жасап хабарлауынша, Panama Ports лицензиясынан айырылғаннан кейін ел билігі жаңа лицензиялау шарттары бойынша тендер өткізілгенге дейін порттардың үздіксіз жұмысын қамтамасыз ету үшін уақытша басқарушы компанияны тартуды жоспарлап отыр. Сондай-ақ екі порт бойынша келісімшарттарды бөлек-бөлек бөлу мүмкіндігі де жоққа шығарылмайды.
Газет Панама каналының АҚШ пен Қытай арасындағы өңірлік бәсекелестіктің орталығында тұрғанын атап өтеді. Бір жыл бұрын Дональд Трамп соңғы отыз жыл ішінде Панама каналы маңында қалыптасқан қытайлық инфрақұрылым АҚШ-тың қауіпсіздігіне қатер төндіреді деп мәлімдеген болатын.
Аталған екі порт Hutchison-ның өткен көктемде халықаралық инвесторлар консорциумымен жасасқан мәмілесінің бір бөлігі болған. Сот шешімі бұл келісімнің аяқталу ықтималдығын төмендетіп отыр.
Наурыз айында гонконгтық компания BlackRock және Terminal Investment Limited (Mediterranean Shipping Company тобының құрылымы) консорциумына Hutchison Ports холдингінің 80%-ын, сондай-ақ Panama Ports Co.-дағы 90% үлесін сататынын жариялаған. Мәміле аясында бұл активтер жалпы $22,8 млрд-қа бағаланған. Келісім 23 елдегі 43 портты, соның ішінде Панама каналындағы екі портты, Ұлыбританиядағы Thamesport портын және Еуропадағы ірі порттардың бірі – Роттердам портын қамтиды.
Трамп бұл мәмілені Вашингтонның Панама каналына бақылауды қайта қалпына келтіру жолындағы қадамдарының бірі ретінде құптаған еді. Алайда Қытай билігі келісімді елдің ұлттық мүдделеріне қатер төндіреді деп бағалап, консорциум құрамына мемлекеттік COSCO компаниясын қосуды талап етті.
Желтоқсан айында бұқаралық ақпарат құралдары COSCO консорциумда бақылаушы үлесті талап етіп отырғанын, ал бұл талапқа басқа қатысушылардың келіспейтінін хабарлаған болатын.
