Максим Казначеев
Материалы
Қырғызстанда сайлау науқаны бастау алды
Қырғызстанда президент сайлауы 2027 жылғы 27 қаңтарға белгіленді. Өткен аптада кандидаттарды ұсыну кезеңі аяқталды. Оның қорытындысына қарағанда, қазіргі президенттің елеулі қарсыласы болмайтын сыңайлы. Садыр Жапаров сайлауға қандай саяси жағдаймен қатыспақ? Қырғызстандағы сайлау Орталық Азияның өзге елдеріндегі сайлаудан ерекшелене ме?
Трамп жеңілісінен кейін АҚШ саясаты қалай өзгереді?
АҚШ-та өткен аралық сайлау Республикалық партия кандидаттарының ойсырай жеңілуімен аяқталды. Демократиялық партия Сенат пен Өкілдер палатасының екеуінде де басымдыққа ие болды. Штат губернаторларын сайлау нәтижелері әзірге толық шығарылған жоқ. Дегенмен бұл сайлауда да демократтардың айтарлықтай басымдыққа қол жеткізетініне күмән жоқ. Енді Трамптың саяси қарсыластары оның ішкі және сыртқы саясаттағы бастамаларына заңнамалық деңгейде тосқауыл қоюға толық мүмкіндік алды.
Республикашылардың жеңіліске ұшырауының себебі айқын: президенттік мерзімінің алғашқы екі жылында Трамп сайлаушылардың үмітін жүйелі түрде ақтамады. Ол 2024 жылғы президент сайлауына нақты міндеттерді жүзеге асыруға уәде беріп қатысқан еді. Атап айтқанда:
2026 жылғы Жолдау: Франклин Рузвельттің экономикалық бағыты
Президенттің 2026 жылғы Жолдауы Қазақстанның даму стратегиясын қайта қараудағы бетбұрыс кезеңі ретінде ұсынылды. Мұның өзіндік қисыны бар. Өйткені Жолдаудың алдында мерзімінен бұрын парламенттік сайлау өтіп, оның нәтижесінде бір палаталы Құрылтай жасақталды. Ендігі жерде мемлекет басшысының ұстанымына сәйкес, саяси жүйенің жаңарған құрылымы мен келбеті жаңа стратегиялық мазмұнмен толығуы тиіс.
Ресей дизелі Трампты тығырықтан шығара ала ма?
АҚШ-та жүргізіліп жатқан соңғы әлеуметтік сауалнамалар Конгресс сайлауы қарсаңында республикашылдардың демократтардан айтарлықтай артта қалғанын көрсетеді. Америкалық сарапшылар мұны биыл ақпанда Иранға жасалған сәтсіз шабуылдың салдарымен байланыстырады. Сайлау қорытындысында республикашылдар Конгрестің кемінде бір палатасындағы басымдығынан айырылуы мүмкін. Партияның ықпалды өкілдері болжанып отырған жеңіліске президент Дональд Трампты кінәлі деп танып та үлгерді.
Үлкен Еуразия жобасындағы Қазақстанның орны
Қазақстан Еуразия құрлығының дәл ортасында орналасқанына қарамастан, ел үшін еуразиялық интеграцияның маңызын және оған балама жоқ екенін әлі де түсіндіруге тура келеді. Өйткені «еуразиялық жоба» табысты жүзеге асса, одан экономикалық әрі саяси тұрғыдан ең көп пайда көретін елдердің бірі – Қазақстан. Ал жоба сәтсіздікке ұшыраса, оның негізгі салмағы да Қазақстанға түсуі мүмкін.
Еще от автора
Трамп жеңілісінен кейін АҚШ саясаты қалай өзгереді?
АҚШ-та өткен аралық сайлау Республикалық партия кандидаттарының ойсырай жеңілуімен аяқталды. Демократиялық партия Сенат пен Өкілдер палатасының екеуінде де басымдыққа ие болды. Штат губернаторларын сайлау нәтижелері әзірге толық шығарылған жоқ. Дегенмен бұл сайлауда да демократтардың айтарлықтай басымдыққа қол жеткізетініне күмән жоқ. Енді Трамптың саяси қарсыластары оның ішкі және сыртқы саясаттағы бастамаларына заңнамалық деңгейде тосқауыл қоюға толық мүмкіндік алды.
Республикашылардың жеңіліске ұшырауының себебі айқын: президенттік мерзімінің алғашқы екі жылында Трамп сайлаушылардың үмітін жүйелі түрде ақтамады. Ол 2024 жылғы президент сайлауына нақты міндеттерді жүзеге асыруға уәде беріп қатысқан еді. Атап айтқанда:
2026 жылғы Жолдау: Франклин Рузвельттің экономикалық бағыты
Президенттің 2026 жылғы Жолдауы Қазақстанның даму стратегиясын қайта қараудағы бетбұрыс кезеңі ретінде ұсынылды. Мұның өзіндік қисыны бар. Өйткені Жолдаудың алдында мерзімінен бұрын парламенттік сайлау өтіп, оның нәтижесінде бір палаталы Құрылтай жасақталды. Ендігі жерде мемлекет басшысының ұстанымына сәйкес, саяси жүйенің жаңарған құрылымы мен келбеті жаңа стратегиялық мазмұнмен толығуы тиіс.
Ресей дизелі Трампты тығырықтан шығара ала ма?
АҚШ-та жүргізіліп жатқан соңғы әлеуметтік сауалнамалар Конгресс сайлауы қарсаңында республикашылдардың демократтардан айтарлықтай артта қалғанын көрсетеді. Америкалық сарапшылар мұны биыл ақпанда Иранға жасалған сәтсіз шабуылдың салдарымен байланыстырады. Сайлау қорытындысында республикашылдар Конгрестің кемінде бір палатасындағы басымдығынан айырылуы мүмкін. Партияның ықпалды өкілдері болжанып отырған жеңіліске президент Дональд Трампты кінәлі деп танып та үлгерді.
Үлкен Еуразия жобасындағы Қазақстанның орны
Қазақстан Еуразия құрлығының дәл ортасында орналасқанына қарамастан, ел үшін еуразиялық интеграцияның маңызын және оған балама жоқ екенін әлі де түсіндіруге тура келеді. Өйткені «еуразиялық жоба» табысты жүзеге асса, одан экономикалық әрі саяси тұрғыдан ең көп пайда көретін елдердің бірі – Қазақстан. Ал жоба сәтсіздікке ұшыраса, оның негізгі салмағы да Қазақстанға түсуі мүмкін.




