Бірінші кредиттік бюро арнасының мәліметінше, IT саласындағы компанияларда орташа жалақы көлемі 2020 жылдан бері алғаш рет төмендеген. Ал инфляцияны есептегендегі нақты төмендеу соңғы он жылдан астам уақыт ішіндегі ең жоғары көрсеткішке жетті. 2026 жылдың алғашқы тоқсанында «Компьютерлік бағдарламалау, консалтинг және оған қатысты өзге де қызметтер» саласындағы кәсіпорындарда орташа айлық жалақы 2025 жылдың осы кезеңімен салыстырғанда 3,4%-ға азайған. Бұл — пандемия кезеңінен, нақтырақ айтқанда 2020 жылдың төртінші тоқсанынан бері алғаш рет тіркелген жылдық төмендеу. Инфляцияны ескергендегі нақты көрсеткіш одан да төмен — 13,5%. Бұған дейін 2025 жылдың төртінші тоқсанында да нақты жалақы көлемі қысқарған еді, бірақ ол кезде төмендеу небәрі 2,2% болған. Қазіргі құлдырау 2015 жылдың соңынан бергі ең үлкен төмендеу ретінде тіркеліп отыр. Сонымен бірге бұл жағдай IT саласындағы жалақы бірнеше жыл бойы тұрақты әрі жоғары қарқынмен өсіп келген кезеңнен кейін байқалып отыр. Мысалы, 2021–2025 жылдары жалақының орташа жылдық өсімі номиналды түрде 30,7%-ды құраса, инфляцияны есептегендегі нақты өсім 17% болған. Бұл аралықта нақты төмендеу екі рет тіркелгенімен, жалпы өсім қарқыны жоғары деңгейде сақталған.
Еуразия24 пікірі:
Қазақстандағы IT мамандарының табысы төмендеп жатқаны әлемдік IT нарығындағы жалпы бәсеңдеумен тұспа-тұс келгендіктен, бұл жағдай аса өткір қабылданбай отыр. 2025–2026 жылдары Microsoft, Amazon, Meta секілді ірі технологиялық компаниялар қызметкерлерін қысқартуды жалғастырды. Әсіресе негізгі бағытқа жатпайтын немесе қызметі қайталанатын бөлімдердегі мамандар көп қысқаруға ұшыраған. 2026 жылдың алғашқы айларында-ақ әлемдік tech-индустрияда ондаған мың адам жұмысынан айырылды. Кейбір компаниялар мұны жасанды интеллектінің дамуы мен өндірістік үдерістердің автоматтандырылуымен тікелей байланыстырып отыр. АҚШ пен Еуропада жалақы деңгейі күрт төмендемегенімен, еңбек нарығындағы қарқын айтарлықтай баяулаған. IT мамандарының жалақысы бұрынғыдай тез өсіп жатқан жоқ, ал кейбір мамандықтар бойынша өсім мүлде тоқтаған. Ресейде және ТМД елдерінде де 2026 жылы IT саласындағы жалақы ауқымы тарылып барады. Әсіресе кең бейінді әрі жаппай сұраныстағы мамандардың табысы кей жерде 20 пайызға дейін азайған. Сонымен қатар дәл қазір елде цифрландыру, жасанды интеллект, дата-орталықтар, GovTech жүйелері, платформалық сервистер, мемлекеттік қызметтерді автоматтандыру және цифрлық өндіріс белсенді дамып жатқан кезеңде IT мамандары табысының төмендеуі заңды сұрақ туғызады. Бұл бағыттарға бастаманы президенттің өзі берген болатын. Жастарға IT саласы болашағы зор бағыт ретінде ұсынылады. Алайда шын мәнінде бұл сала лайықты табыс пен тұрақты мүмкіндік ұсына алмаса, онда мұндай жағдай еңбек нарығына жақсы белгі емес. Егер Қазақстан ЕАЭО аясында ғана емес, жалпы Еуразия кеңістігінде өз технологиялық шешімдерін әзірлейтін мемлекет болғысы келсе, онда IT мамандары елде қалуға мүдделі болуы керек. Ол үшін олардың еңбегі нақты бағаланып, табысы бәсекеге қабілетті деңгейде болуы қажет. Әйтпесе мамандар шетелдік компанияларға қашықтан жұмыс істеуді немесе өзге елге көшуді таңдайды.
