Астана. 15 мамыр. ИНТЕРФАКС-ҚАЗАҚСТАН – Жұма күні өткен бірлескен отырыста Қазақстан Парламенті Мәжілісі мен Сенатының депутаттары «Қазақстан Халық кеңесі туралы» конституциялық заң жобасын қарап, бірінші оқылымда мақұлдады.
Әділет министрі Ерлан Сәрсембаев отырыс барысында заң жобасымен Халық кеңесінің жоғары конституциялық консультативтік орган ретіндегі құқықтық мәртебесі бекітілетінін, сондай-ақ оның мақсаттары, міндеттері, қызмет қағидаттары, өкілеттіктері, құрылымы мен қалыптастыру тәртібі айқындалатынын хабарлады.
«Бұл ретте ұсынылып отырған институт мемлекеттік органдардың қызметін алмастырмайды және олардың функцияларын қайталамайды, ол ішкі саясаттың негізгі бағыттары бойынша келісілген ұсыныстар мен ұсынымдар әзірлеуге арналған алаң ретінде әрекет етеді», — деді Сәрсембаев.
Кеңестің жоғары органы – заң жобаларын енгізу және референдум өткізу туралы бастамаларды қоса алғанда, түйінді мәселелер бойынша шешім қабылдайтын сессия. Жекелеген нақты бағыттарды пысықтау үшін тұрақты және уақытша комитеттер, салалық комиссиялар мен жұмыс топтарын құру көзделеді.
«Заң жобасында қоғамның негізгі сегменттерінің — этномәдени бірлестіктердің, қоғамдық ұйымдар мен коммерциялық емес сектордың, сондай-ақ мәслихаттар мен қоғамдық кеңестердің теңгерімді өкілдігі қарастырылған. Яғни, құрам аталған топтардың ұсыныстарын ескере отырып, әрқайсысынан 42 мүшеден тең пропорцияда қалыптастырылады», — деп атап өтті Әділет министрлігінің басшысы.
Кеңес мүшелерінің өкілеттік мерзімін төрт жыл деп белгілеу ұсынылуда. Төрағаны да Президенттің ұсынысымен және кеңес мүшелері жалпы санының кемінде үштен бірінің бастамасымен төрт жыл мерзімге сессияда сайлау ұсынылады.
Сонымен қатар, бір тұлға кеңес төрағасы болып екі реттен артық сайлана алмайтыны туралы норманы бекіту көзделген.
Халық кеңесінің өкілеттігіне ішкі саясат мәселелері бойынша ұсыныстар мен ұсынымдар әзірлеу, заң шығару бастамасы құқығы арқылы заң шығару процесіне қатысу, референдум өткізу туралы ұсыныстар бастамашылық ету, қоғамдық талқылаулар мен диалог алаңдарын ұйымдастыру, сондай-ақ қоғамдық бақылауға қатысу жатады. Барлық өкілеттіктер консультативтік-бастамашылық сипатқа ие, бұл мемлекеттік билік жүйесімен теңгерімді сақтауды қамтамасыз етеді, деп атап өтті Сәрсембаев.
Ол конституциялық заң жобасы қабылданғаннан кейін «Қазақстан халқы Ассамблеясы туралы» заң өз күшін жоятынын айтты.
Бұған дейін хабарланғандай, Қазақстанда жаңа Конституцияның күшіне енуімен қазіргі Қазақстан халқы Ассамблеясының орнына жаңа жоғары консультативтік орган — Халық кеңесі құрылады. Онда барлық этностардың өкілдері болады және ол 126 адамнан тұрады: 42-і — этномәдени бірлестіктерден, 42-і — ірі қоғамдық бірлестіктерден, 42-і — мәслихаттар мен өңірлік қоғамдық кеңестерден.
Халық кеңесінің барлық мүшелерін Президент тағайындайды, ал төрағаны оның мүшелері сайлайды.
15 наурыздағы референдумда қабылданған Қазақстанның жаңа Конституциясы 2026 жылғы 1 шілдеден бастап күшіне енеді.
