Vlast.kz басылымы Алматы облысындағы қаңғыбас иттерге арналған жеке панажайға қатысты қоғамның алаңдаушылығын туғызған жағдай туралы хабарлады.
«Алматы облысындағы ZooHome жануарлар панажайының жер телімі мемлекет мұқтажы үшін қайтарылатын болды. Соған байланысты панажай аумағынан 500-ден астам жануарды көшіруге тура келеді. Алайда оларды орналастыратын жер жоқ (Қазақстанда мемлекеттік жануарлар панажайлары жоқ – ред.). Соның салдарынан тасымалдау кезінде кейбір жануарлар қырылуы мүмкін, ал бір бөлігі азықсыз, сусыз әрі ветеринарлық көмексіз далада қалады. Бұл өз кезегінде қаңғыбас жануарлар санының қайта көбеюіне және олардың адамдар үшін қауіп төндіруіне әкелуі ықтимал», – деп келтіреді БАҚ панажай иесі Евгения Мамаеваның сөзін.
Панажайға қатысты мұндай шешімнің қабылдануына не себеп болды? Биыл сәуір айында Қонаев қалалық соты, кейін апелляциялық саты да жер телімін мемлекетке қайтару туралы шешім шығарды. Соттың ұстанымынша, жер учаскесі нысаналы мақсатына сәйкес пайдаланылмаған.
Ал Евгения Мамаеваның айтуынша, қолданыстағы заңнамада жануарлар панажайына арналған жердің нысаналы мақсаты деген санат мүлде қарастырылмаған. Оның сөзінше, бұған дейін әкімдікпен панажайдың осы аумақта жұмысын жалғастыру жөнінде келісім болған, әрі балама шешімдер ұсынылмаған. Дегенмен сот шешімі міндетті түрде орындалуға тиіс.
Қалыптасқан жағдай бірқатар заңды сауал туындатады. Бір жағынан, мемлекет жылдар бойы коммуналдық жануарлар панажайларының жүйесін құрмайды әрі оларды орналастырудың нақты тетіктерін ұсынбайды. Екінші жағынан, өз қаражаты есебінен осы міндетті атқарып отырған ұйымнан жер телімін құжаттардағы құқықтық сәйкессіздікке байланысты босатуды талап етеді. Оның үстіне, панажай иесінің айтуынша, мұндай сәйкессіздікті қолданыстағы заң аясында түзету мүмкін емес.
Егер Қазақстан заңнамасында жануарлар панажайларына арналған жер санаты көзделмесе, онда мұндай ұйымдар қай жерде жұмыс істеуі тиіс? Бұл жағдайда мемлекеттің өзі қоғамдық маңызы бар мәселе деп таныған қаңғыбас жануарлар проблемасын қалай шешуге болады? Оның үстіне, жуырда ғана жануарларға жауапкершілікпен қарау саласындағы заңнама күшейтіліп, үй жануарлары иелерінің жауапкершілігі де арттырылды.
Осы тұрғыдан алғанда, ZooHome төңірегіндегі жағдай мемлекеттік органдардың ұстанымына қатысты орынды сұрақтар туындатады. Панажай қызметін құқықтық тұрғыдан шешімі жоқ себеппен тоқтату қаншалықты негізді деген мәселе қоғамдық талқылаудың өзегіне айналып отыр.
