Қазақстандық БАҚ пен әлеуметтік желілерде кеңінен талқыланған бұрынғы православие діни қызметкері Иаков Воронцовқа қатысты оқиға жаңа сипат алып отыр. Шіркеу басшылығымен арадағы жанжалдан кейін қылмыстық іске тартылған оның жағдайы тағы да қоғам назарын аударды.
«Бұрынғы діни қызметкер Иаков Воронцов мәжбүрлі түрде ауыстырылған психиатриялық ауруханадан қайтадан тергеу изоляторына жеткізілді. Бұл туралы Қазақстанның Адам құқықтары жөніндегі халықаралық бюросы хабарлады.
«Дәрігерлер оның бойынан ешқандай психикалық ауытқу анықтаған жоқ және дені сау адамды белгісіз аурудан емдеуден бас тартты», – делінген бюроның әлеуметтік желідегі жарияланымында.
Ұйымның мәліметінше, 8 маусымда Алматы облысы бойынша Ұлттық превентивтік тетік тобының жетекшісі әрі Адам құқықтары жөніндегі халықаралық бюро бас кеңсесінің заңгері Максим Кудрявцев Воронцовқа психиатриялық мекемеде барғаннан кейін көп ұзамай қызметінен босатылған. Мұндай шешімді Адам құқықтары жөніндегі уәкіл Артур Ластаев жанындағы Азаптаулардың алдын алу жөніндегі ұлттық превентивтік тетіктің үйлестіру кеңесі қабылдаған.
Шешімге Кудрявцевтің үкіметтік емес ұйымның мүддесіне әрекет етті деген тұжырым негіз болған. Себебі Қазақстанның Адам құқықтары жөніндегі халықаралық бюросы Воронцовқа құқықтық көмек көрсеткен», – деп жазады FactCheck.
Қазақстанның Адам құқықтары жөніндегі халықаралық бюросының атынан жарияланған мұндай мәтінді оқыған кезде әңгіменің нақты не туралы екенін бірден түсіну оңай емес. Кімнің кімге барғаны, соның салдарынан кімнің қызметінен босатылғаны және мұндай шешімнің нақты қандай негізде қабылданғаны мәтіннен анық байқалмайды.
Енді оқиғаға рет-ретімен тоқталайық.
Бұрынғы діни қызметкер Яков Воронцов Қазақстандағы православие шіркеуінде жік туғызуға әрекеттенгенімен, қылмыстық қудалауға дәл осы әрекеті үшін емес, тыйым салынған заттарға қатысты заңсыз әрекеттері үшін тартылды. Кейін ол психиатриялық сараптамаға жіберілді. Бұл оның өз өтінішімен болды ма, әлде тергеу органдарында оның психикалық жай-күйіне қатысты күмән туды ма – әзірге нақты белгісіз. Қалай болғанда да, сараптама нәтижесінде ол есі дұрыс деп танылып, қайтадан тергеу изоляторына жеткізілді.
Бұл іс басынан-ақ қоғамның ерекше назарын аударды. Бірақ ең қызығы – оған православие қауымының өкілдері немесе жалпы дін ұстанушылар емес, дінге қатысы жоқ құқық қорғау ұйымдары белсенді араласты.
Соның бірі – Қазақстанның Адам құқықтары жөніндегі халықаралық бюросы. Иә, бұл Қазақстанда жұмыс істейтін ұйым, алайда оның қызметі шетелдік қаржыландыру есебінен де жүзеге асырылады. Ал Қазақстандағы Адам құқықтары жөніндегі уәкіл – Президенттің ұсынуымен Сенат сайлайтын ресми лауазымды тұлға. Соған сәйкес, оның жанындағы Азаптаулардың алдын алу жөніндегі ұлттық превентивтік тетік те мемлекеттік институт болып табылады.
Осы тұста мүдделер қайшылығы туындағандай көрінеді. Қазақстанның Адам құқықтары жөніндегі халықаралық бюросында жұмыс істейтін және сонымен қатар Ұлттық превентивтік тетіктің мүшесі болып табылатын қызметкер психиатриялық мекемеде қамауда отырған адамға барған кезде осы екі мәртебенің ара-жігін сақтай алмады деген қорытынды жасалған. Соның нәтижесінде ол Ұлттық превентивтік тетік құрамындағы міндетінен босатылды.
