ҚазТАГ хабарлайды: Қазақстанда 2026 жылдың басынан бері алғаш рет әлеуметтік маңызы бар азық-түлік тауарларының (ӘМАТ) айлық баға индексі төмендеді. «Әлеуметтік маңызы бар азық-түлік тауарлары (ӘМАТ) нарығында бағаның оң серпіні сақталып отыр. Соңғы бір аптада баға индексі 0,1%-ға төмендеді. Шілде айының қорытындысы бойынша дефляция 0,3%-ды құрады. Айта кету керек, биыл алғаш рет ӘМАТ бойынша айлық баға индексінің төмендеуі тіркеліп отыр. Осы кезеңде картоп, қызанақ, қияр, алма, сәбіз және жұмыртқа сияқты бірқатар әлеуметтік маңызы бар өнімдердің орташа бағасы арзандады. Бұл оң үрдіс тұрақты сипатқа ие. Сонымен қатар азық-түлік инфляциясының жылдық қарқыны қатарынан алтыншы ай баяулап келеді: 2025 жылғы желтоқсандағы 13,5%-дан 2026 жылғы маусым қорытындысы бойынша 10,4%-ға дейін төмендеді», – делінген Сауда және интеграция министрлігінің хабарламасында. 2026 жылдың басынан бері әлеуметтік маңызы бар азық-түлік тауарларының баға индексі 1,7%-ды құрады. Ал өткен жылдың осы кезеңінде бұл көрсеткіш 7,9% болған. Ведомство мұндай оң өзгерісті инфляцияны тежеуге бағытталған шаралардың нәтижесімен байланыстырады. Олардың қатарында баға белгілеуді бақылау, ішкі нарықты қажетті тауарлармен қамтамасыз ету, отандық өндірушілерді қолдау және бағаны тұрақтандыру тетіктерін қолдану бар.
Еуразия24 пікірі:
Егер Сауда және интеграция министрлігінің уәжіне сүйенсек, бағаның оң серпініне ықпал еткен негізгі факторлардың бірі – баға белгілеуді әкімшілік жолмен бақылау. Бұған сауда үстемесінің белгіленген шекті мөлшерінің сақталуын қадағалау, сондай-ақ жеткізу тізбегіндегі делдалдар санын қысқарту жатады. «Жыл басынан бері сауда үстемесінің шекті мөлшерін асырғаны үшін жалпы сомасы 70 млн теңгеден асатын 2 709 қаулы шығарылды. Өңірлік комиссиялар 650 отырыс өткізіп, оның қорытындысында 2 640 заңбұзушылықты анықтады, 2 463 әкімшілік хаттама толтырды және жеткізу тізбегінен 177 тиімсіз делдалды шығарды», – деп мәлімдеді министрлік. Демек, әлеуметтік маңызы бар азық-түлік бағасының шарықтауын тежеуде нарықтық тетіктерден гөрі әкімшілік шаралар шешуші рөл атқарғаны байқалады. Министрліктің мәліметінше, отандық өндірушілерді мемлекеттік қолдау жалғасуда. Оның аясында жеңілдетілген несиелер, әлеуметтік маңызы бар азық-түлік пен шикізалды теміржол арқылы тасымалдауға арналған төмендетілген тарифтер, сондай-ақ осындай өнім өндірушілер үшін электр энергиясына жеңілдетілген тарифтер сақталған. Алайда мұндай жеңілдіктерден туындайтын шығындарды мемлекет бюджет есебінен өтейтін болса, оның түпкі қаржы көзі – салық төлеушілер. Ал салық төлеушілердің өзі – сол тұтынушылар. Осының бәрі инфляциямен күрестің шығыны түптеп келгенде қайтадан қоғамның өзіне түсетіндей әсер қалдырады.
