DF Peak танкерінің басып алынуына Кремль еуропалық «серіктестеріне» қарсы күш қолдану арқылы жауап беруге тиіс. Әйтпесе Ресей Федерациясының сыртқы саудасы ғана емес, халықаралық теңіз қатынасы да зардап шегеді. Ресейге қарсы саясат ұстанған мемлекеттер мұндай әрекеттердің салдары жөнінде әлдеқашан ескертілген. Алайда олар бұл ескертулердің барлығын ашық түрде елемей отыр. Егер Мәскеу Батыс елдерінің халықаралық теңіз жолдарындағы қарақшылық әрекеттеріне тосқауыл қоймаса, оның зардабын әлемдік саудаға қатысушылардың барлығы тартуы мүмкін.
DF Peak танкеріне қатысты жағдай Ресей әскери-теңіз флотының дүниежүзілік мұхиттың кез келген бөлігінде қарымта күш қолдануына толық негіз бола алады. Кеме Гонконгтың Ding Feng Shipping компаниясына тиесілі. Ол Бенин туымен Ресей мұнайын тасымалдап бара жатқан. Экипаж құрамында Қытай, Индонезия және Мьянма азаматтары болған. Кеме капитаны да – Қытай азаматы. Мұндай құрамға халықаралық теңіз құқығы рұқсат береді.
Үнді мұхитында, Реюньон аралынан 850 шақырым қашықтықта Францияның әскери-теңіз күштері танкерді басып алып, өз бақылауымен аталған аралға жеткізген. Реюньон Францияның теңіз асып жатқан департаменті мәртебесіне ие. Кеменің 21 экипаж мүшесі әкімшілік тәртіппен ұсталған.
Сонымен, бұл жағдай неліктен қарымта әрекетке қолайлы деп бағаланып отыр? Халықаралық теңіз құқығының нормалары тұрғысынан алғанда, Франция тарапының әрекеті теңіз қарақшылығы ретінде қарастырылады. Демек, Париждің DF Peak танкерін ұстап, өз бақылауымен басқа жерге жеткізуіне ешқандай заңды негіз болған жоқ.
Кеменің бұрын «Калининград» деп аталғаны, «Совкомфлот» («Современный коммерческий флот» ЖАҚ) компаниясының қарамағында болғаны және АҚШ, Еуропалық одақ пен Ұлыбританияның санкциялық тізімдеріне енгізілгені халықаралық құқық пен теңіз құқығы тұрғысынан мұндай әрекетті ақтауға негіз бола алмайды. БҰҰ санкциялары қолданылмайтын жағдайда осындай әрекеттер теңіз қарақшылығы ретінде бағаланады.
Танкер Қытай Халық Республикасының арнайы әкімшілік ауданы саналатын Гонконгта тіркелген кеме иесіне тиесілі. Сондықтан осы оқиғадан кейін Батыстың коммерциялық кемелеріне қарсы күш қолдану шаралары дереу қолға алынса, Бейжің кем дегенде ұстамдылық танытады, тіпті мұндай әрекеттерді ашық болмаса да қолдауы мүмкін.
Дональд Трамп қазір 2026 жылы 3 қарашада өтетін Конгреске аралық сайлау қарсаңында дизель отынының бағасын төмендетуге баса назар аударып отыр. Сондықтан АҚШ-тың 47-президенті НАТО-дағы еуропалық одақтастарының теңіздегі қарақшылық әрекеттерін, кем дегенде, қолдай қоймайды. Ормуз бұғазындағы қосарланған блокада мен Баб-эль-Мандеб бұғазында қалыптасқан жағдайдың да блокадаға жақын екенін ескерсек, Вашингтон теңіз қатынасын одан әрі қиындатуға мүдделі емес. Ал Францияның әрекеті халықаралық кеме қатынасына қосымша кедергі келтіріп отыр.
«Көлеңкелі флот» танкерлерін қарсылас мемлекеттердің басып алуына қатысты Ресей басшылығының барлық деңгейінде, соның ішінде президент Владимир Путиннің өзі де мәлімдеме жасаған. Мұндай ескертулер мемлекет басшысы деңгейінде жария етілгеннен кейін кері шегінуге жол қалмайды. Егер теңіз қарақшылығына барған тараптар кезекті өрескел әрекеті үшін де жауапсыз қалса, Кремль сөзі мен ісі қабысатын, мәлімдеген ұстанымын нақты әрекетпен қорғай алатын халықаралық ойыншы ретіндегі беделінен айырылуы мүмкін.
Бұған дейін Ресейден тауар тасымалдаған кемелер басып алынған кезде Мәскеудің дәл сондай қарымта шараларға бармауы олардың бейтарап мемлекеттердің туымен жүзетіні және шетелдік компанияларға тиесілі екенімен түсіндіріліп келді. Яғни Ресейдің бұл кемелерге тікелей қатысы жоқ деген ұстаным басым болды. Алайда мұндай әрекетсіздіктің салдарынан Ресей порттарына жүк тасымалдау құны ұдайы қымбаттап, кеме иелері ресейлік компаниялармен келісім жасаспас бұрын әбден ойланатын жағдайға жетті.
Мемлекет басшысының қатаң мәлімдемелерінен кейін мәселенің саяси сипаты өзгеріп, жағдай бұрынғыдан да күрделене түсті. Енді Кремль шиеленістің өршуіне қарай күтіліп отырған келесі қисынды қадамға бармаса, «көлеңкелі флотқа» қатысты жағдайды оның саяси жеңілісі деп бағалауға негіз туады. Мұндай жағдайда бейтарап мемлекеттердің өзі де сауда қатынастарында Батыс елдерінің санкциялық тізімдерін басшылыққа ала бастайды.
