Нью-Дели, 28 тамыз. ИНТЕРФАКС – Қытай Халық Республикасының төрағасы Си Цзиньпин осы жылдың көктемінде Қытай мен Үндістан арасындағы қарым-қатынасты жақсарту мүмкіндігін зерделеу мақсатында Үндістан билігіне құпия хат жолдады, деп хабарлайды Bloomberg агенттігі бейсенбі күні дереккөзге сілтеме жасап.
Агенттіктің хабарлауынша, «Наурыз айында, АҚШ президенті Дональд Трамп Қытайға қарсы сауда соғысын күшейткен кезеңде, Бейжің Нью-Делимен үнсіз және жүйелі түрде қарым-қатынасты қалпына келтіру әрекеттерін бастаған. Си Цзиньпин Үндістан президенті Драупади Мурму ханымға хат жазып, екіжақты қарым-қатынасты жақсарту мүмкіндіктерін зерделеген», – деп мәлімдеді жағдайды білетін үнділік шенеунік.
Хат кейін Үндістан премьер-министрі Нарендра Модиге тапсырылған.
Алайда, Bloomberg деректеріне сәйкес, Моди үкіметі Қытаймен қарым-қатынасты нығайтуға айтарлықтай әрекет жасамаған. Бұл жағдай маусымға дейін жалғасқан. Сол кезеңде АҚШ-пен сауда келіссөздері созылып кеткен, ал Нью-Дели Трамптың Үндістан мен Пәкістан арасындағы қақтығысты тоқтатуға делдал болдым деген мәлімдемесіне наразы болған.
2024 жылдың қаңтарында, Моди Қытаймен шиеленісті төмендетудің жолдарын іздей бастаған. Үнді тарапының пікірінше, Бейжіңмен байланыстарды жандандыру елдің экономикасына оң әсер етер еді. Себебі Үндістан мен Қытай арасындағы 3 500 шақырымға жуық даулы шекарада әскер ұстау ел бюджетіне салмақ салып отырған. Айта кетсек, 2023 жылдың ортасынан бастап тараптар шекарадағы әскерлерді кері қайтару мәселесінде ілгерілеушілікке қол жеткізгенімен, нақты келісімге келе алмаған.
Агенттік АҚШ-тың соңғы онжылдықтарда Делидің Қытайға қатысты ұстанымын өз мүддесіне пайдалануға тырысқанын еске салады. Вашингтон Үндістанды Қытайдың күшеюіне қарсы тұратын фактор ретінде қарастырған. Алайда Трамп әкімшілігі кезінде Үндістаннан әкелінетін импортқа 50% кедендік баж енгізіліп, АҚШ-тың бұл бағыттағы саясаты өзгерген.
2025 жылдың шілде айында, Үндістан Сыртқы істер министрі Субраманьям Джайшанкар Қытай Сыртқы істер министрі Ван Имен Пекиндегі кездесуде екіжақты қарым-қатынасты талқылаған. Бұл – соңғы бес жылдағы алғашқы жоғары деңгейлі кездесу.
Кездесуден кейін Қытай тарапы Үндістанға сирек кездесетін жер металдары мен тыңайтқыштар жеткізуге уәде берген. Қыркүйек айында Үндістан мен ҚХР арасындағы тікелей әуе рейстері қайта жанданбақ. Сондай-ақ Үнді билігі қытайлық туристерге виза беру тәртібін жеңілдету туралы шешім қабылдады.
Өткен аптада Нарендра Моди мен Ван И Нью-Делиде келіссөздер өткізді. Ал 1 қыркүйекте Тяньцзинь қаласында өтетін ШЫҰ саммиті аясында Моди мен Си Цзиньпиннің жеке кездесуі жоспарланып отыр.
