Астана. 4 қыркүйек. Интерфакс-Қазақстан – Қазақстан Парламентінің Сенаты бейсенбі күні өткен пленарлық отырыста екі оқылымда қаралған «Қылмыстық жолмен алынған кірістерді заңдастыруға (жылыстатуға), терроризмді қаржыландыруға және жаппай қырып-жою қаруын таратуды қаржыландыруға қарсы іс-қимыл мәселелері бойынша кейбір заңнамалық актілерге өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» заңды мақұлдады.
Құжат Парламент тарапынан толық қабылданды және Президенттің қол қоюына жіберіледі.
Бұл түзетулер салалық заңнаманы қаржылық шаралар жөніндегі жұмыс тобының (ФАТФ) ұсынымдарына сәйкестендіру мақсатында әзірленген.
Заң аясында жаңа қаржылық мониторинг субъектілері енгізілді. Олардың қатарында байланыс операторлары, «Азаматтарға арналған үкімет» мемлекеттік корпорациясы, Әлеуметтік медициналық сақтандыру қоры бар.
Жаңа нормаларға сәйкес, байланыс операторлары мобильді балансқа толтырулар туралы мәлімет беретін болады, ал «Азаматтарға арналған үкімет» – нотариустардағыдай 50 млн теңгеден жоғары жылжымайтын мүлікке қатысты мәмілелер жөнінде ақпарат ұсынады. Заң жобасын әзірлеушілердің пікірінше, бұл тетіктер күдікті операцияларды тиімді анықтап, олардың жолын кесуге ықпал етеді.
Сонымен қатар заңда скорингтік жүйені енгізу қарастырылған. Бұл – қаржылық мониторинг субъектілеріне клиенттердің (олардың өкілдерінің және бенефициарлық меншік иелерінің) тәуекел деңгейін бағалауға мүмкіндік беретін автоматтандырылған жүйе, ол тиісті тексеру рәсімдерін жүргізуде қосымша құрал ретінде қолданылады.
Заңда «күдікті қызмет» ұғымы енгізіледі. Ол ақша аударымдарының жиілігіне, көлеміне және бағытына байланысты айқындалады. Мысалы, бір есепшотқа күн сайын бірдей сома аударылса, мұндай операциялар тексеріледі және олар бойынша әрі қарайғы жұмысты Қаржылық мониторинг агенттігі жүргізеді. Қаржылық мониторинг субъектілері уәкілетті органға күдікті қызмет жөнінде хабарлама жіберуге міндеттеледі.
Сонымен бірге түзетулерде «мінсіз іскерлік бедел» түсінігі күшейтіледі. Яғни, бұдан былай қылмыстық кірістерді жылыстатуға немесе терроризмді қаржыландыруға қатысы бар адамдармен байланысы бар кандидаттар қаржы ұйымдарын басқарушы лауазымға тағайындала алмайды.
Алғаш рет барлық цифрлық активтермен операцияларға қаржылық мониторинг жүргізудің шегі белгіленді. Енді сомасы 5 млн теңгеге тең немесе одан асатын операциялар қаржылық бақылауға жатады.
Сонымен бірге мәдени құндылықтарды қолма-қол ақшаға сатып алу-сату операциялары бойынша қаржылық мониторинг шегі 45 млн теңгеден 1 млн теңгеге дейін төмендетілді. Сарапшылардың пікірінше, кейбір заттардың құны төмен болғанымен, олардың мәдени немесе тарихи маңызы жоғары болуы мүмкін. Бұл норма мұндай құндылықтардың елден әкетілу тәуекелін азайтуға бағытталған.
4 қыркүйектегі ресми айырбас бағамы – 1 АҚШ доллары 540,18 теңге.
