Қазақстан Республикасының Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігінің мәліметінше, Сенат депутаттары палатаның жалпы отырысында «Дамушы елдер ерекшеліктерін ескере отырып, ең төменгі жалақыны белгілеу туралы конвенцияны (№131) ратификациялау туралы» заңды мақұлдады. Аталған Конвенция ең төменгі жалақы жүйесін енгізуді, оны белгілеу және қайта қарау кезінде әлеуметтік әріптестердің қатысуын, жалақыны анықтауда экономикалық көрсеткіштер мен қызметкерлердің қажеттіліктерін ескеруді, сондай-ақ жалақы төлеуде кемсітушілікке жол бермеуді көздейді. Ратификацияға дейін Қазақстан Республикасының ұлттық заңнамасын №131 Конвенция ережелеріне сәйкестендіру жұмысы жүргізілді. Нәтижесінде, 2024 жылы Халықаралық еңбек ұйымының ұсынымдарына сәйкес әзірленген ең төменгі жалақыны айқындау әдістемесі бекітілді. Бұл әдістемеге сәйкес, ең төменгі жалақының мөлшері медианалық жалақы мен еңбек өнімділігіне негізделіп есептеледі. Мұндай тәсіл ең төменгі жалақы деңгейінің әлеуметтік әділеттілігі мен экономикалық негізділігінің тепе-теңдігін қамтамасыз етуге мүмкіндік береді.
Евразия24 пікірі:
Ең төменгі жалақы (ЕТЖ) мәселесі қайтадан басты назарда. Қазақстан Халықаралық еңбек ұйымының Конвенциясын ратификациялады, енді еліміз барлық жалдамалы жұмыскерлерді қамтитын, олардың еңбек жағдайларына қолдануға болатын ең төменгі жалақыны белгілеу жүйесін енгізуге міндетті. Конвенцияны қабылдау туралы шешім Сенаттың жалпы отырысында қабылданды. Онда Сенат төрағасы Мәулен Әшімбаев «Бұл конвенция ең төменгі жалақыны есептеу кезінде тек құрғақ макроэкономикалық көрсеткіштерді ғана емес, сонымен бірге азаматтарымыздың нақты қажеттіліктерін де ескеруге мүмкіндік береді» деді. Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігі мен Сенаттың ең төменгі жалақы (ЕТЖ) бойынша қабылдаған шешімдеріне қарамастан, бірқатар өзекті мәселелер бұл бастаманың нақты іске асуына кедергі келтіріп отыр. Біріншіден, Премьер-Министрдің орынбасары – Ұлттық экономика министрі Серік Жұманғарин 2026 жылы ЕТЖ мөлшерін арттыру көзделмейтінін нақты мәлімдеген болатын. Бұл ретте аталған шешім мемлекет тарапынан қосымша қаржылық жүктемені болдырмау мақсатында қабылданғаны аңғарылады. Екіншіден, Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігі қазіргі уақытта белгіленген 85 мың теңге мөлшеріндегі ең төменгі жалақыны біліктілігі жоқ жұмысшылар үшін жеткілікті деңгей деп есептейді. Сонымен қатар, ведомство 2024 жылы қабылданған ЕТЖ-ны есептеу әдістемесі бойынша жұмысты жалғастырып жатқанын хабарлаған. Бұл әдістеме еңбек өнімділігі, медиандық жалақы және инфляция көрсеткіштерін ескере отырып әзірленген. Алайда аталған әдістеме күшіне енгеніне қарамастан, ЕТЖ мөлшерін арттыру бойынша нақты шешімдердің қабылданбауы қоғамда сұрақтар туындатуда. Бұл жағдай министрлік пен мемлекеттік органдар арасында өзара келісімді қамтамасыз ету және әлеуметтік саясатты нақты іске асыру жолындағы түйткілдер бар екенін көрсетеді. Еңбек министрлігі нақты есеп-қисап пен талдауға ие болғанымен, бюджеттік мүмкіндіктердің шектеулілігі ЕТЖ көлемін арттыруды тежеп отыр деуге негіз бар. Бұл жайт еңбек саласындағы реформаларды кешенді түрде жүргізудің, қаржылық жоспарлау мен әлеуметтік әділеттілік арасындағы теңгерімді сақтаудың маңыздылығын айқындайды.
