ҚР Сауда және интеграция министрлігі хабарлайды: «2025 жылдың қорытындысы бойынша сауда саласы ел экономикасының өсуіне 26% үлес қосты. Сауда және интеграция министрі Арман Шаққалиев ведомствоның алқа мәжілісінде 2025 жылды қорытындылап, 2026 жылға арналған басымдықтарды айқындады. Министрдің айтуынша, өткен жыл сала үшін сенімді өсу мен сауданың ел экономикасы құрылымындағы позициясын нығайту кезеңі болды. 2025 жылдың қорытындысы бойынша сауданың нақты көлем индексі 108,9%-ды құрап, жалпы экономикалық өсімнің 26%-ын қамтамасыз етті. Ішкі тауар айналымы 14,6%-ға артып, бір жыл бұрынғы 69,7 трлн теңгенің орнына 80 трлн теңгеге жетті. Негізгі өсім көтерме сауда (көлемі 53,5 трлн теңге) мен бөлшек сауда (көрсеткіші 26,4 трлн теңге) сегменттері есебінен қалыптасты. «Соңғы үш жылда алғаш рет салаға салынған инвестициялар тұрақты өсім көрсетті», — деп атап өтті министр. Инвестиция көлемі бірден 42%-ға артып, 1 229 млрд теңгеге жетті. Бұл бизнестің сауда секторына деген сенімінің артқанын және жаңа өсу нүктелерінің қалыптасқанын айғақтайды. Жаһандық сын-қатерлерге қарамастан, сыртқы саудада да оң динамика байқалды. Сыртқы тауар айналымы 2024 жылғы 142,1 млрд доллармен салыстырғанда 1,3%-ға өсіп, 143,9 млрд долларды құрады. Шикізаттық емес экспорт 1,2%-ға ұлғайып, 41 млрд долларға жетті. Қызмет көрсету экспорты анағұрлым айқын өсім көрсетіп, бір жыл бұрынғы 11,8 млрд доллардан 3,7%-ға артып, 12,3 млрд доллар болды».
Еуразия24 пікірі:
Көрсетілген цифрлар әсерлі болғанымен, «сатып алу-сату» секторының мұндай өсімі импортқа тәуелділікті, өңдеу өнеркәсібінің әлсіздігін және ел ішіндегі қосылған құнның төмендігін айқын көрсететінін ұмытпаған жөн. Сауда артқан сайын тұтыну көлемі де өседі, оның ішінде бөлшек несиелендіру де өз үлесін қосуда. Бірақ бұл «Made in Qazaqstan» белгісімен шығатын қымбат тауарлардың ішкі өндірісіне айтарлықтай әсер етіп отырған жоқ. Ірі өнеркәсіп зауытын салғаннан көрі, сауда нүктесін немесе логистикалық компанияны ұйымдастыру әлдеқайда оңай. Сондықтан бизнес қауымдастық тәуекелі аз, тез пайда әкелетін делдалдыққа («алыпсатарлыққа») бүйрек бұрады. Сауданың 14,6%-ға артып, 80 трлн теңгеге жетуі қуатарлық жайт, алайда сыртқы тауар айналымы небәрі 1,3%-ға ғана өскеніне назар аударыңыз. Біз айтып жүрген экономикадағы құрылымдық теңгерімсіздік (перекос) осы емес пе? Сауда саласы ЖІӨ мен жалпы экономиканың өсуіне қомақты үлес қосатыны даусыз, бірақ ол, өкінішке қарай, сапалы әрі ұзақ мерзімді стратегиялық өсімнің қайнар көзі бола алмайды.
