Мәскеу. 19 шілде. ИНТЕРФАКС – Каспий құбыр консорциумының теңіз терминалына террористік шабуыл жасалды. Консорциумның хабарлауынша, 19 шілдеде ВПУ-1 және ВПУ-3 қашықтағы тиеу құрылғыларында мұнай тиеу жұмыстары кезінде ASIA және NISSOS IOS танкерлеріне ұшқышсыз ұшу аппараттарының (дрондардың) көмегімен нысаналы шабуыл жасалған.
ASIA танкеріне «Теңізшевройл» (Chevron) компаниясының мұнайы, ал NISSOS IOS танкеріне «Қашаған Б.В.» және «Матен» («ҚазМұнайГаз» ҰК АҚ) компанияларының мұнайы тиеліп жатқан. Либерия мен Маршалл аралдарының туларымен жүзетін бұл танкерлерде халықаралық экипаж мүшелері болған.
Шабуыл салдарынан ASIA танкерінде өрт шыққан. Өрт Каспий құбыр консорциумының авариялық-құтқару қызметтерінің қатысуымен сөндірілді.
«Мұнай тиеу жұмыстары тоқтатылды. Каспий құбыр консорциумы мен мердігер ұйымдардың қызметкерлері арасында зардап шеккендер мен қаза тапқандар жоқ. Мұнайдың төгілуіне жол берілген жоқ. Экипаж мүшелері медициналық көмекке жүгінген жоқ. Екі танкер де жүзу қабілетін сақтап қалды, келтірілген залалдың көлемі бағаланып жатыр», – делінген консорциум хабарламасында.
Мәлімдемеде Каспий құбыр консорциумы Ресей, АҚШ, Қазақстан және Батыс Еуропаның бірқатар елдерінің жетекші мұнай-газ компанияларын біріктіретіні атап өтілген. Компанияның пікірінше, консорциум нысаны мен теңіз терминалы акваториясындағы азаматтық кемелерге жасалған шабуыл Каспий құбыр консорциумына қатысушы мемлекеттердің мүдделеріне қарсы бағытталған әрекет болып саналады.
Сондай-ақ бұл халықаралық құқықтың қорғауындағы азаматтық нысанға қарсы жасалған бесінші тікелей шабуыл екені айтылған. Консорциум акционерлері мен қатысушы мемлекеттердің басшылығы жаһандық энергетикалық қауіпсіздікті қамтамасыз етудегі және қатысушы елдердің экономикалық мүдделерін ілгерілетудегі консорциумның маңызды рөлін мойындайтыны атап өтілген.
Компания Каспий құбыр консорциумына қатысты ешқашан санкциялық немесе басқа да шектеу шаралары қолданылмағанын, бұл оның халықаралық энергетикалық нарықтағы стратегиялық маңызын көрсететінін мәлімдеді.
Каспий құбыр консорциумы Қазақстандағы Теңіз, Қашаған және Қарашығанақ кен орындарынан өндірілетін мұнайды тасымалдайды. 2025 жылы консорциум теңіз терминалы арқылы шамамен 70,5 млн тонна мұнай жөнелтілген. Оның 75 пайыздан астамы шетелдік жүк жөнелтушілердің үлесіне тиесілі. Олардың қатарында «Теңізшевройл» (Chevron), ExxonMobil, «ҚазМұнайГаз» ҰК АҚ, Eni және Shell компаниялары бар.
Ұзындығы 1,5 мың шақырым болатын Каспий құбыр консорциумының құбыр жүйесі Қазақстанның батысындағы және Каспий қайраңындағы мұнай кен орындарын Қара теңіздегі Новороссийск теңіз терминалымен байланыстырады. Бұл Қазақстан мұнайын экспортқа шығарудың негізгі бағыты болып табылады және құбыр арқылы тасымалданатын қазақстандық мұнайдың 80 пайыздан астамы осы жүйе арқылы жеткізіледі.
