Астана. 8 мамыр. ИНТЕРФАКС-ҚАЗАҚСТАН – Қазақстан Парламенті Мәжілісі мен Сенатының депутаттары жұма күні өткен бірлескен отырыста «Құрылтай (бір палаталы парламент) және оның депутаттарының мәртебесі туралы» конституциялық заң жобасын қарап, бірінші оқылымда мақұлдады.
«Конституциялық заң жобасы жаңа Конституциямыздың нормаларын іске асыру мақсатында Парламент депутаттарының бастамасымен әзірленді. Заң жобасының негізгі мақсаты — бір палаталы Құрылтайдың конституциялық-құқықтық негіздерін бекіту», — деді отырыста Мәжіліс депутаты Айдос Сарым.
Заң жобасына сәйкес, Құрылтай 145 депутаттан тұрады, олардың өкілеттік мерзімі — 5 жыл.
«Әлемнің көптеген елдерінде бір палаталы парламентке көшу заң шығару процесінің ашықтығы мен саяси жауапкершілікті арттыруға бағытталған. Бір палаталы парламент жүйесі институционалдық инерцияны азайтады, өйткені заң жобалары бір жерде қаралып, қабылданады, ал қабылданған шешімдер үшін жауапкершілік палаталар арасында шашырамайды», — деп атап өтті Сарым.
Ол бұл қадам саяси процесті қоғам үшін түсінікті ететінін және Құрылтайдың дербес әрі партиялық жауапкершілігін күшейтетінін қадап айтты.
Заң жобасында Құрылтайдың құзыреті белгіленген, оған заңдар қабылдау және парламенттік бақылау тетіктерін жүзеге асыру жатады. Құрылтай қызметінің ұйымдастырушылық нысандары (сессиялар, отырыстар, тыңдаулар, үкімет сағаттары), оның органдарының құрылымы (төраға, бюро, комитеттер, комиссиялар), сондай-ақ заң шығару процесін жүзеге асыру тәртібі реттеледі.
Құжат, сонымен қатар, Құрылтайдың Үкіметпен өзара іс-қимыл жасау тәртібін айқындайды, депутаттардың мәртебесін, құқықтары мен міндеттерін, соның ішінде депутаттық бірлестіктерді, парламенттік көпшілік пен оппозицияны құру мәселелерін, сондай-ақ депутаттық әдеп қағидаларын бекітеді.
Заң жобасы ағымдағы жылдың 1 шілдесінен бастап күшіне енеді. Сонымен бірге, 1995 жылғы 16 қазандағы «Қазақстан Республикасының Парламенті және оның депутаттарының мәртебесі туралы» конституциялық заң өз күшін жояды, — деп атап өтті Сарым.
Заң жобасы 15 наурызда өткен референдумда қабылданып, 1 шілдеде күшіне енетін Қазақстанның жаңа Конституциясын іске асыру аясында әзірленген.
Осы жылдың сәуір айында Президент Қасым-Жомарт Тоқаев Қазақстанның жаңа бір палаталы парламентіне сайлау тамыз айында өтетінін хабарлаған болатын.
