АСТАНА. 5 қаңтар. ИНТЕРФАКС-ҚАЗАҚСТАН – Қазақстан Үкіметі ауыл шаруашылығында кооперативтерге және фермерлер бірлестіктеріне қайта оралу мәселесін қарастырып жатыр. Бұл туралы Қазақстан президенті Қасым-Жомарт Тоқаев мәлімдеді.
«Қазіргі уақытта Үкімет кооперативтерге, фермерлер бірлестіктеріне қайта көшу жөніндегі шешімді қарастырып отыр. Кооперативтер еңбек өнімділігін және ауыл шаруашылығы өндірісінің тиімділігін арттыруға, өнімді өткізу нарықтарына жақындатуға, тұтынушылармен ұзақмерзімді байланыс орнатуға мүмкіндік береді», – деді Тоқаев дүйсенбі күні «Turkistan» газетінде жарияланған сұхбатында.
Президенттің айтуынша, дамыған елдерде кооперация өзін тиімді модель ретінде көрсетіп, кей жағдайда ірі корпорациялар деңгейіне дейін жеткен. Оның пікірінше, Қазақстанның барлық ауылдарында табысты кооперация құруға қажетті алғышарттар бар.
«Шаруа қожалықтары жазғы жайылымды ұйымдастыру, сүт, ет, тері мен жүнді жинау және өңдеу бағыттарында күш біріктіре алады әрі біріктіруге тиіс. Бұл – күнкөрістен тұрақты дамуға өтудің жолы. Кооперацияны бірлік пен жасампаздық идеологиясы ретінде де қарастыруға болады», – деді Мемлекет басшысы.
Сонымен қатар ол ауқымды түсіндіру және ұйымдастыру жұмыстары қажет екенін атап өтті.
«Қысым көрсету элементтері бар науқаншылдыққа жол берілмейді», – деп нақтылады Президент.
Тоқаевтың мәліметінше, 2024 жылы аграршыларды жеңілдетілген несиелеуге 580 млрд теңге бөлінсе, 2025 жылы бұл сома 1 трлн теңгеге жеткен. Соңғы он жылда фермерлерді қолдау көлемі он есеге артқанымен, оның тиімділігі әлі де сұрақ туғызады. 2015 жылдан 2024 жылға дейін ауыл шаруашылығының жалпы өнімі 2,5 есеге өскен.
«Ауыл шаруашылығына мұндай ауқымды мемлекеттік қолдау көрші елдердің ешқайсысында жоқ. Олар қазақстандық әріптестерінің артықшылықты жағдайына таңғалып, оларды тіпті “аграрлық олигархтар” деп атай бастады. Ал шағын шаруашылық иелері субсидияны жеткілікті көлемде ала алмай отыр. Үкіметке бұл мәселеге ерекше назар аудару тапсырылды», – деп қосты Президент.
Жалпы алғанда, Тоқаевтың пікірінше, субсидиялар қазіргі кезеңде қажет, алайда олар «өзінше уытты», себебі ауылдық жерлерде масылдықты қалыптастырып, ауыл шаруашылығы үшін қауіпті салдарға әкелуі мүмкін.
«Өсімдік шаруашылығында оң нәтижелер бар. Астық пен ұн экспорты рекордтық деңгейге жетіп, жеткізу географиясы кеңейді. Бұл өнімділік пен ауыл шаруашылығы өндірісінің тиімділігін арттыруға бағытталған шаралардың нәтижесі», – деді Мемлекет басшысы.
Оның айтуынша, ендігі кезекте басқа бағыттарда, ең алдымен мал шаруашылығында жұмысты күшейту қажет.
Президенттің мәліметінше, 2035 жылға қарай әлемде етті тұтыну көлемі 233 млн тоннаға, ал оның импорты 27 млн тоннаға дейін өседі.
«Қазақстан, ең алдымен Азия елдеріне ірі ет жеткізушіге айнала алады», – деп түйіндеді Тоқаев.
