Вашингтон. 29 мамыр. ИНТЕРФАКС — АҚШ президенті Дональд Трамп Иранмен қақтығысты реттеу үдерісін бастауға арналған алдын ала келісімнің қазіргі нұсқасына қол қою-қоймау туралы шешімді алдағы бірнеше күн ішінде қабылдамақ. Бұл туралы CNN телеарнасы дереккөздерге сілтеме жасап хабарлады.
Арна мәліметінше, Ақ үй осы аптада Иранның соғысты тоқтатуға қатысты ұсыныстардың соңғы нұсқасына келісім бергені жөнінде ақпарат алғаннан кейін Трамп кеңесшілеріне құжатқа қол қою мәселесін қарастыру үшін бірнеше күн уақыт қажет екенін айтқан.
Дереккөздердің бірі Трамптың Иранның Жоғарғы көшбасшысы Моджтаба Хаменеинің түпкілікті шешімі белгілі болмайынша қандай да бір міндеттеме қабылдауы екіталай екенін мәлімдеді.
CNN дерегінше, қазіргі жоспар атысты тоқтату режимін тағы 60 күнге ұзартуды көздейді. Сонымен қатар Ормуз бұғазындағы шектеулерді дереу алып тастау, кемелердің ешқандай алымсыз әрі кедергісіз қозғалысын қамтамасыз ету қарастырылған. Иран өз кезегінде 30 күн ішінде бұғаздағы миналарды тазартуға міндеттеме алады.
Кеме қатынасы қалпына келген сайын АҚШ Иран порттарына қатысты шектеулерді кезең-кезеңімен жеңілдетпек. Ал Тегеран Вашингтон талаптарын орындаған жағдайда, АҚШ қаржылық санкцияларды біртіндеп алып тастауды жоспарлап отыр.
Сонымен бірге АҚШ Иранның бұғатталған активтерін босату процесіне өзі тікелей қатыспай, бұл міндетті басқа мемлекеттерге, соның ішінде Катарға жүктегісі келеді. Бұдан бөлек, Иран үшін арнайы инвестициялық қор құру мәселесі де талқылануда. Алайда оған АҚШ қатыспайды, ал қаржының негізгі бөлігі Парсы шығанағы елдерінен тартылуы мүмкін.
Иранның ядролық бағдарламасы болашақ келіссөздердің негізгі тақырыптарының бірі болмақ. Вашингтон Тегеранның байытылған уран қорынан бас тартуын талап етуде. Оның АҚШ-қа немесе басқа елге жіберіле ме, әлде Иран аумағында жойыла ма деген мәселе кейінгі консультациялар барысында нақтыланады.
Бұған дейін Axios порталы АҚШ пен Иран өкілдері қарулы қақтығысты тоқтату және ядролық мәселе бойынша келіссөздерді бастау жөніндегі өзара түсіністік туралы меморандум жобасын әзірлеуді аяқтағанын хабарлаған болатын. Алайда Трамп әзірге бұл құжатты мақұлдаған жоқ. Ал ирандық БАҚ аталған ақпаратты жоққа шығарды.
Трамптың айтуынша, Вашингтон үшін тиімді келісімге қол жеткізілмесе, әскери іс-қимылдардың қайта жандануы мүмкін.
