Zakon.kz хабарлайды: 2026 жылы 11 маусымда Сенаттың жалпы отырысында депутаттар «Қазақстан Республикасының жаңа Конституциясының қабылдануына байланысты рақымшылық жасау туралы» заңды мақұлдады. Рақымшылық іріктеп қолданылады және сыбайлас жемқорлық, терроризм, экстремизм қылмыстары, сондай-ақ жыныстық қол сұғылмаушылыққа қарсы қылмыстар үшін сотталған адамдарға таралмайды. Заңға сәйкес, қылмыстық теріс қылықтар, ауырлығы жеңіл қылмыстар, сондай-ақ келтірілген залал болмаған немесе толық өтелген жағдайда кейбір орташа ауырлықтағы қылмыстар жасаған азаматтар қылмыстық жауаптылықтан немесе негізгі жазадан босатылады. Сонымен қатар, бірқатар сотталған азаматтар үшін өтелмеген жаза мерзімін қысқарту қарастырылған. Сенатор Евгений Больгерттің айтуынша, алдын ала есеп бойынша қылмыстық рақымшылық 16,5 мыңнан астам адамды қамтиды. Оның ішінде 4 мыңнан астам азамат қылмыстық жауаптылықтан және жазадан толық босатылады, ал 10 мыңнан астам адамның жаза мерзімі қысқартылады. Сондай-ақ Қазақстан тарихында алғаш рет әкімшілік рақымшылық жүргізіледі. Азаматтар мен бизнеске түсетін қаржылық жүктемені азайту мақсатында кейбір айыппұл түрлері кешіріледі. «Ауқымы өте үлкен. Тек Ішкі істер министрлігі желісі бойынша рақымшылық жалпы сомасы 17 млрд теңгеден асатын шамамен 1 миллион әкімшілік айыппұлды қамтиды. Жалпы алғанда, ол 15 мемлекеттік органның құзыретіне жататын Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодекстің 280 бабы бойынша жасалған құқық бұзушылықтарға қатысты болады», – деді сенатор.
Еуразия24 пікірі:
Қазақстандықтарды кезекті рақымшылықпен таңғалдыру қиын – тәуелсіздік жылдары мұндай шешімдер он рет қабылданған болатын. Алайда биылғы рақымшылықтың ерекшелігі – қылмыстық рақымшылықпен қатар алғаш рет ауқымды әкімшілік рақымшылықтың да жүргізілуі. Осылайша мемлекет бір мезгілде екі міндетті шешуге ұмтылып отыр: қылмыстық саясатты ізгілендіру және әкімшілік айыппұлдар бойынша жиналған жүктемені азайту. Біздің ойымызша, бұл рақымшылықтың үш маңызды ерекшелігі бар. Біріншіден, сыбайлас жемқорлық пен терроризм қылмыстарына қатысты қатаң шектеулер енгізілген. Бұған дейін рақымшылықтар кезінде жемқорлық қылмыстарын қамту немесе қамтымау мәселесі жиі талқыланатын. Ал 2026 жылғы рақымшылықта бұл мәселе бірден нақты шешілген – жемқорлық қылмыстары үшін сотталғандарға рақымшылық қолданылмайды. Екіншіден, рақымшылық толық кешіру қағидатына емес, келтірілген залалдың болмауына немесе оның толық өтелуіне негізделген. Мұндай тәсіл жәбірленушілердің мүдделерін ескеруге және қоғамдағы пікірталастарды азайтуға мүмкіндік береді. Үшіншіден, әкімшілік рақымшылық азаматтар мен шағын бизнеске түсетін қаржылық жүктемені жеңілдетеді. Сонымен қатар, өндіріп алуы қиын болып отырған көптеген айыппұлдар бойынша берешекті қысқартуға ықпал етеді.
