Дубай. 11 шілде. ИНТЕРФАКС – АҚШ Химиялық қаруға тыйым салу ұйымы (ХҚТҰ) Атқарушы кеңесінің отырысында Суданға халықаралық инспекторларды жіберу қажет екенін мәлімдеді. Вашингтонның мәліметінше, Судан билігі 2024 жылы Жедел әрекет ету күштеріне (RSF) қарсы химиялық қару қолданған және әлі күнге дейін Химиялық қаруға тыйым салу туралы конвенция талаптарын толық орындамай отыр. Бұл туралы The National басылымы хабарлады.
«Ұлттық бюрократиялық тетіктер халықаралық шарт талаптарын орындауды және тәуелсіз тексеруді алмастыра алмайды», – деп мәлімдеді АҚШ делегациясы. Осылайша олар Судан үкіметінің тағылған айыптарды тексеру үшін өз комиссиясын құру жөніндегі ұсынысын қабылдамады.
АҚШ өкілдері Суданды халықаралық инспекторларға оқиға орындарына ешқандай шектеусіз және жедел қолжетімділік беруге, сондай-ақ ХҚТҰ-ға қолдағы химиялық қару, оған қатысты нысандар мен бағдарламалар туралы декларация тапсырып, Конвенция талаптарын орындауға қайта кірісуге шақырды.
2025 жылғы сәуірде АҚШ мемлекеттік хатшысы Марко Рубио Суданның қарулы күштері 2024 жылы химиялық қару қолданғанын мәлімдеген болатын. Осыдан кейін Вашингтон Суданға қарсы алғашқы санкциялар пакетін енгізіп, елге көрсетілетін көмектің басым бөлігін тоқтатты, қару-жарақ сатуға, Судан әскерін қаржыландыруға және АҚШ-тың қаржылай көмегіне шектеу қойды.
Кейін АҚШ Судан билігінің халықаралық міндеттемелерін орындауға қайта оралмағанын мәлімдеп, 2026 жылғы маусымда екінші санкциялар пакетін енгізді. Оған өнім жеткізуге қойылатын шектеулер, Суданға халықаралық несие мен қаржылық қолдау көрсетуге қарсылық білдіру, сондай-ақ қаржы және авиация салаларындағы өзге де шектеулер кірді. Сонымен қатар Вашингтон Суданның ХҚТҰ Атқарушы кеңесіндегі мәртебесіне күмән келтірді.
Суданның қарулы күштері Жедел әрекет ету күштеріне қарсы химиялық қару қолданды деген айыптауларды жоққа шығарып отыр.
Бұған дейін АҚШ, Еуропалық одақ және Ұлыбритания Судан армиясы мен қарулы жасақтардың бірқатар жоғары лауазымды өкілдеріне қарсы санкциялар енгізген болатын.
Судандағы үкімет әскері мен Жедел әрекет ету күштері арасындағы қақтығыс 2023 жылғы 15 сәуірден бері жалғасып келеді. Соғыс салдарынан кемінде 150 мың адам қаза тауып, 14 миллионнан астам тұрғын туған жерін тастап кетуге мәжбүр болды. Қазіргі уақытта үкімет әскері елдің солтүстігі мен шығысын, соның ішінде қарсыласынан қайтарып алған астана Хартумды бақылауда ұстап отыр. Ал Жедел әрекет ету күштері Суданның оңтүстігі мен Дарфур өңірін бақылауына алған.
