Vlast.kz басылымының хабарлауынша, Қашаған кен орнын игеруші оператор Қазақстанның экологиялық заңнамасын бұзғаны үшін салынған 2,3 трлн теңге көлеміндегі айыппұлды 20 шілдеге дейін төлеуі тиіс. Бұл туралы Орталық коммуникациялар қызметінде өткен брифингте Әділет вице-министрі Даниель Ваисов мәлімдеді. «Қашаған акционерлеріне қатысты дау – экология мәселесіне байланысты инвестициялық дау. Қазақстанның құқықтық құзыретінде сот шешімі заңды күшіне енді. Ол экологиялық заңнама талаптарын бұзғаны үшін айыппұл төлеуге қатысты. Қазіргі уақытта шетелдік компаниялар 2,3 трлн теңге төлеуге міндетті», – деді Ваисов. Оның айтуынша, егер 20 шілдеге дейін айыппұл төленбесе, Қазақстан атқарушылық іс жүргізу туралы заңға сәйкес әрі қарайғы шараларды қабылдайды. «Яғни атқарушылық іс жүргізу қозғалып, мәжбүрлеп өндіріп алу шаралары қолданылады», – деп түсіндірді вице-министр. Сонымен қатар ол NCOC консорциумының мердігерлері Қазақстанның мемлекеттік органдарының әрекеттері мен қабылдаған шешімдерімен келіспей, талап-арыз бергенін және іс Вашингтонда қаралатынын еске салды.
Еуразия24 пікірі:
Заң тұрғысынан алғанда, ұлттық соттың заңды күшіне енген шешімі мемлекетке Қашаған акционерлерінен экологиялық айыппұлды мәжбүрлеп өндіріп алу үшін атқарушылық іс жүргізуді бастауға құқық береді. Алайда бұл қаражаттың 20 шілдеде-ақ мемлекет қазынасына түсетінін білдірмейді.
2026 жылдың ақпан айында консорциумның шетелдік қатысушылары («ҚазМұнайГазды» қоспағанда) Вашингтондағы Инвестициялық дауларды реттеу жөніндегі халықаралық орталықта (ICSID) инвестициялық төрелікке жүгінген болатын. Жауапкер ретінде Squire Patton Boggs заң компаниясы және Қазақстанның бірқатар жоғары лауазымды тұлғалары – Премьер-министр, Премьер-министрдің бірінші орынбасары, Премьер-министрдің орынбасары – Ұлттық экономика министрі, Экология және табиғи ресурстар министрі, Энергетика министрі және Әділет министрі көрсетілген.
Талап қоюшылардың пікірінше, экологиялық айыппұл халықаралық инвестициялық келісімдерде көзделген кепілдіктерді бұзады. Іс ресми түрде тіркелген, қазір төрелік құрамын жасақтау аяқталуға жақын. Бір төрешіні талап қоюшылар, екіншісін Қазақстан тағайындаған, енді трибунал төрағасы айқындалуы тиіс. Құрам толық жасақталғаннан кейін іс мәні бойынша қарала бастайды.
Халықаралық төрелік талқылауы бірнеше жылға созылуы мүмкін болғандықтан, егер инвесторлар Қазақстан олардың құқықтарын бұзды деген ұстанымынан бас тартпаса, айыппұлды мәжбүрлеп өндіріп алу мәселесі де төрешілердің бағалау нысанына айналуы ықтимал.
