Вашингтон. 28 қыркүйек. ИНТЕРФАКС – АҚШ билігі Венесуэла мұнайымен қатар, елде өндірілетін алтынды да сатып алуды көздеген. Алайда алтынның шығу тегіне және оны өндіру кезінде заң талаптарының сақталуына қатысты мәселелер бұл жоспарды жүзеге асыруды қиындатты, деп хабарлайды The New York Times (NYT).
Бұрын Венесуэлада өндірілген алтынның бір бөлігі Иран сияқты АҚШ-қа қарсы елдерге пайда әкеліп келген. Дональд Трамп әкімшілігі бұл алтынды АҚШ-қа жеткізіп, сонда тазартуды көздеді. Алайда бұл бастаманы жүзеге асыру кезінде тиісті талаптар толық ескерілмегендіктен, жүздеген миллион доллардың алтыны әлі күнге дейін қоймаларда қалып отыр. Бұл туралы NYT алтын жеткізу мәселесінен хабардар үш дереккөзге сүйеніп жазды.
Халықаралық талаптарға сәйкес, алтынды өңдейтін немесе сатып алатын компаниялар оның заңды жолмен өндірілгеніне көз жеткізуге тиіс. Атап айтқанда, алтын өндіруден қылмыстық топтардың пайда көрмегені, қоршаған ортаға зиян келтірілмегені және оның жемқорлықпен байланысы жоқ екені расталуы қажет.
NYT мәліметінше, бұған дейін Ақ үй трансұлттық Trafigura Pte Ltd трейдинг компаниясына Венесуэла алтынын сатуға рұқсат берген. Компания өкілдері бұл қадам АҚШ-қа заңсыздық кең тараған алтын өндіру саласын бақылауға алып, шикізатты Америка мен оның серіктестеріне бағыттауға мүмкіндік береді деп есептеген. Алайда дереккөздердің айтуынша, Trafigura-ның өзінде де алтынның нақты қай жерде және қандай жағдайда өндірілгенін анықтау қиынға соғатынына алаңдаушылық болған.
Венесуэланың уақытша президенті Делси Родригес те бастапқыда бұл жоспарға күмәнмен қараған. Дегенмен алтын өндірілетін өңірлерге жауапты әскери қолбасшыларға оның ықпалы шектеулі болған. Кейін Родригес Trafigura-ның Венесуэланың мемлекеттік Minerven алтын өндіруші компаниясымен жұмыс істеуіне келісім берді.
Жоспарға сәйкес, Trafigura алтынды тек арнайы іріктелген кеніштерден сатып алып, кейін АҚШ-қа экспорттауға тиіс еді. Бұл алтын жеткізу тізбегіне қылмыстық топтар мен жемқор шенеуніктердің араласуына жол бермеу үшін қажет болған. NYT Венесуэладағы алтын өндірісінің қылмыстық ортамен байланысы бұған дейін көптеген дерекпен расталғанын атап өтеді.
Алайда NYT жүргізген зерттеу АҚШ қабылдаған шараларға қарамастан, Венесуэланың алтын өндіру саласында ұйымдасқан қылмыстың ықпалы әлі де сақталып отырғанын көрсетті. Мәселен, елдегі алтын өндірісінің орталығы саналатын Эль-Кальяо қаласында кейбір кеншілер Minerven нысандарында жұмыс істейді. Өндірілген алтынның бір бөлігі жергілікті қылмыстық топқа «қорғағаны үшін» төлем ретінде беріледі.
NYT танысқан есеп-қисап құжаттарына қарағанда, Minerven Trafigura-ға сатылатын алтынның толық көлемін ресми есепте көрсетпейді.
Дереккөздердің айтуынша, Trafigura Венесуэла алтынын АҚШ-қа тасымалдай бастағанына жарты жыл өтсе де, оны әлі қайта сата алмай отыр. Соның салдарынан америкалық компанияларға беріледі деп жоспарланған жүздеген миллион доллардың алтыны қоймаларда жатыр. Оны сатып алатын немесе тазартатын компания алдымен алтынның қылмыстық топтармен байланысы жоқ екенін растауы қажет.
