Мәскеу. 2 қазан. ИНТЕРФАКС – Израиль билігі 30 қыркүйекте Дубайдан Тель-Авивке ұшып бара жатқан Flydubai ұшағындағы оқиғаны теракт жасау әрекеті деп бағалады. Ұшқышқа шабуыл жасалғаннан кейін әуе кемесі Сауд Арабиясына шұғыл қонған болатын. Бұл туралы Израильдің Ресейдегі елшісі Одед Йосеф мәлімдеді.
«Тергеу әлі жалғасып жатыр. Алайда қазіргі қолда бар ақпаратқа, негізінен ұшақ бортында болған адамдардың сөзі мен бізге берілген деректерге сүйенсек, бұл израильдіктерге қарсы теракт жасау әрекеті болғаны анық байқалады. Шабуыл жасаған адамның Әмірліктер әуе компаниясының ұшағын таңдауы кездейсоқ емес», – деді дипломат жұма күні «Коммерсант» газетінде жарияланған сұхбатында.
Йосеф шабуыл жасаған адамның «Әмірліктерден Израильге бағыт алған рейсті таңдағанын» атап өтті.
«Жолаушылардың басым бөлігі Израиль азаматтары екенін ескерсек, біздіңше, оның Әмірліктер әуе компаниясын әдейі таңдағаны анық. Қазір мұны «жалғыз әрекет етуші» деп аталатын адамның ісі болды ма, әлде қандай да бір террористік ұйым атынан әрекет еткен адам жасады ма – оны айту қиын. Бұл мәселе бойынша қандай да бір қорытынды жасауға әлі ерте», – деді Израиль елшісі.
Оның пікірінше, «шабуыл жасаған адамның басты мақсаты израильдіктерге қарсы террористік науқан жүргізу, сондай-ақ «Авраам келісімдерінің» рухына нұқсан келтіру болған».
«Иран мен өңіріміздегі террористік ұйымдардың «Авраам келісімдері» аясындағы байланыстардың дамуын, Израильдің байыпты ұстанымдағы араб мемлекеттерімен және Парсы шығанағы елдерімен орнатқан жақсы қарым-қатынасын бақылап отырғаны таңғаларлық емес. Меніңше, олар мұны өз мақсаттарына төнген қауіп деп қабылдайды», – деді дипломат.
Ол мұндай жағдайдың жаңалық емес екенін айтты.
«2023 жылғы 7 қазанда ХАМАС-тың Израильге жасаған террористік шабуылының мақсаттарының бірі «Авраам келісімдерінің» рухына нұқсан келтіріп, оған басқа араб елдерінің қосылу үдерісіне кедергі жасау болғанын түсінеміз. Сондықтан бұл «Авраам келісімдеріне» соққы беруге бағытталған алғашқы әрекет емес», – деді Йосеф.
«Біздің міндеттеріміздің бірі – Әмірліктердегі және басқа елдердегі серіктестерімізбен бірлесіп, әуе қатынасының қауіпсіздігін қамтамасыз ету үшін тағы қандай шаралар қабылдау қажет екенін анықтау», – деді ол.
Бұған дейін хабарланғандай, 30 қыркүйекте Flydubai ұшағы Иорданияның әуе кеңістігінде төтенше жағдай туралы, соның ішінде ұшақты басып алу әрекеті болуы мүмкін екені жөнінде белгі берген. Оман азаматы болған ұшқыштардың бірі әуе кемесін басқаруды өз қолына алуға әрекеттеніп, екінші ұшқышты пышақпен жаралаған. Ақырында шабуыл жасаған адамды ұшқыш пен жолаушылар тоқтатты, ал экипаждың басқа мүшелері ұшақты Израильмен дипломатиялық қарым-қатынасы жоқ Сауд Арабиясына қондырды.
«Авраам келісімдері» Дональд Трамптың алғашқы президенттік мерзімі кезінде, 2020 жылы АҚШ-тың қатысуымен Израиль мен үш араб елі – Бахрейн, БАӘ және Марокко арасында жасалған. Келісімдер дипломатиялық қарым-қатынас орнатуды, елшіліктер ашуды, сондай-ақ экономика және басқа салалардағы ынтымақтастықты дамытуды көздейді.
2026 жылғы мамырда Иран Жоғары ұлттық қауіпсіздік кеңесі хатшысының орынбасары Әли Бағери-Кяни Тегеранның «Авраам келісімдеріне» қатысушы елдер санының артуына жол бермейтінін мәлімдеген.
